Trong bài viết ngắn của mình đăng trên tờ Inside Higher Education vào tháng 10 vừa qua, GS Philip Altbach, nhà nghiên cứu giáo dục quốc tế hàng đầu thế giới, đã cho thấy bức tranh giáo d
Trang 1Những mâu thuẫn của giáo dục đại học Trung Quốc
Philip G Altbach
Phương Anh chọn dịch và giới thiệu
Kết quả xếp hạng năm 2010 của Đại học Giao thông Thượng Hải được công bố ngày 15/8/2010 cho thấy sự tiến bộ đáng kinh ngạc của giáo dục đại học của Trung Quốc Chỉ trong vòng hơn nửa thập niên kể từ bảng xếp hạng này ra đời vào năm 2004, số lượng trường đại học Trung Quốc trong danh sách 500 vị trí đầu bảng đã tăng lên hơn gấp đôi,
từ 16 lên 34 trường, trong đó có hai trường lần đầu tiên lọt vào danh sách 200 trường tốt nhất thế giới là Đại học Bắc Kinh và Đại học Thanh Hoa 1
Phải chăng giáo dục đại học Trung Quốc đã có thể sánh vai với các trường đại học phương Tây? Trong bài viết ngắn của mình đăng trên tờ Inside Higher Education vào tháng 10 vừa qua, GS Philip Altbach, nhà nghiên cứu giáo dục quốc tế hàng đầu thế giới, đã cho thấy bức tranh giáo dục đại học của nước này không chỉ có những gam màu sáng Vẫn còn khá nhiều vấn đề đang gây trở ngại sự phát triển nền đại học của Trung Quốc mà Việt Nam có thể học hỏi để tránh trong quá trình phát triển các đại học của mình
Xin trân trọng giới thiệu bài viết này đến các độc giả
Chinese Contradictions
By Philip G Altbach
October 2, 2010 2:45 pm EDT
Những mâu thuẫn của giáo dục đại học Trung Quốc 2
Philip G Altbach, Ngày 2 tháng mười, 2010 02:45 EDT Recent statistics concerning flows of
students from China and Chinese views
about migration raise some interesting
questions concerning the present and future
of Chinese higher education—particularly
at the elite levels Record numbers of
Chinese continue to study abroad—
270,000 are self-funded and (only) about
25 percent are returning to China,
surprising in the context of the economic
problems of the West and China’s booming
economy (figures come from Willy Lam of
the Jamestown Foundation)
Số liệu thống kê gần đây liên quan đến việc sinh viên Trung Quốc ồ ạt đi học ở nước ngoài cùng quan điểm của Trung Quốc về vấn đề chuyển dịch dân cư đã đặt ra những câu hỏi thú vị liên quan đến nền giáo dục đại học của Trung Quốc cả hiện tại cũng như tương lai, đặc biệt là ở trình độ ưu tú Những con số kỷ lục sinh viên Trung Quốc tiếp tục đi học ở nước ngoài – trong đó có đến 270,000 người tự trang trải học phí và (chỉ) có khoảng 25 phần trăm trở về lại Trung Quốc, một điều thật đáng ngạc nhiên trong bối cảnh nền kinh tế của phương Tây đang suy thoái còn kinh tế Trung Quốc thì lại đang phát triển nhanh chóng (số liệu lấy
từ báo cáo của Willy Lam thuộc Jamestown Foundation)
1 Xem chi tiết tại đây: http://www.arwu.org/ARWU_2010_press_release.jsp
2 Nguồn: http://www.insidehighered.com/blogs/the_world_view/chinese_contradictions
Trang 2Almost 100,000 Chinese students study in
the United States At the same time, China
is now host to 240,000 international
students, approaching the number of
Chinese students going abroad Most are
from Asia, but a growing number are from
Western countries, including 18,000 from
the United States Information is not
available what percentage of these students
are pursuing a degree versus staying for a
year or semester, or where they are
studying To encourage more incoming
students, the Chinese government has
announced that it will offer 20,000
scholarships to international students
China is increasingly an important player
not only in sending students abroad—the
truth is that if the “big two” sending
countries, China and India, severely cut
back on their numbers, the international
higher education apparatus in most main
receiving countries would be in crisis—but
also in receiving students from abroad
In addition to students who leave to study
outside of China, Willy Lam notes that
many Chinese entrepreneurs and
professionals prefer to pursue careers
abroad; he asserts that, they prefer the more
transparent and predictable societal
environment they find outside of China
What does this say about higher education?
It shows that despite major investment and
the clear improvement in quality at China’s
top universities, there are problems in
building an academic environment that will
retain the “best and brightest” in China and
also lure those who have gone abroad,
home Low salaries, indeed among the
world’s lowest academic salaries, some
issues relating to information access,
“inbreeding” (hiring one’s own graduates),
Gần 100.000 sinh viên Trung Quốc đang học tập tại Hoa Kỳ Đồng thời, Trung Quốc cũng thu hút 240.000 sinh viên quốc tế đến học, một con số tương đương với số sinh viên Trung Quốc đi học ở nước ngoài Hầu hết sinh viên quốc tế tại Trung Quốc đến từ châu Á, nhưng ngày càng có nhiều sinh viên đến từ các nước phương Tây, trong đó
có 18.000 sinh viên Hoa Kỳ Hiện không
có thông tin về tỷ lệ các sinh viên theo học một chương đại học so với những sinh viên chỉ đến Trung Quốc một học kỳ hoặc một năm hoặc không học Để khuyến khích thêm sinh viên đến học, chính phủ Trung Quốc đã thông báo sẽ cung cấp 20.000 suất học bổng cho sinh viên quốc tế Trung Quốc đang ngày càng trở nên quan trọng không chỉ trong việc gửi sinh viên ra nước ngoài – thực tế là nếu hai đại gia Trung Quốc và Ấn Độ giảm số sinh viên đi học nước ngoài của mình thì bộ phận giáo dục quốc tế tại hầu hết các nước xuất khẩu giáo dục lớn hiện nay hẳn sẽ rơi vào khủng hoảng; TQ còn đang trở thành một địa chỉ quan trọng để tiếp nhận sinh viên từ nước ngoài đến học nữa
Ngoài số sinh viên đi du học, Willy Lam còn lưu ý rằng nhiều doanh nhân và các chuyên gia Trung Quốc cũng muốn theo đuổi sự nghiệp ở nước ngoài; ông khẳng định rằng họ thích môi trường minh bạch
và ít yếu tố bất ngờ của môi trường xã hội
mà họ tìm thấy bên ngoài Trung Quốc Điều này nói lên điều gì về giáo dục đại học của đất nước này? Nó cho thấy rằng mặc dù các đại học hàng đầu của TQ đã được đầu tư lớn và có sự cải thiện chất lượng rõ ràng, nhưng việc xây dựng nên một môi trường học tập nơi có thể giữ lại những sinh viên "tốt nhất và sáng chói nhất" cũng như thu hút trở lại những sinh viên đã đi du học vẫn có nhiều khó khăn Tiền lương thấp, phải nói là mức lương thuộc hàng thấp nhất thế giới, những vấn
Trang 3questions relating to academic freedom in
some fields, and lots of guanxi (personal
influence) are serious impediments to
creating a “world-class” academic culture
compatible with the impressive academic
infrastructure that is now available at
China’s top universities Continuing reports
about plagiarism and other kinds of
academic corruption (by no means limited
to China) present additional challenges
Despite these challenges and impediments,
China is quickly becoming an academic
superpower—studies have noted the
dramatic increases in published articles in
key academic journals from Chinese
academics, rapid increases in patents and
other measures of scientific productivity
Yet as noted here, significant problems
remain
đề liên quan đến việc tiếp cận thông tin,
"giao phối cận huyết" (tuyển dụng sinh viên tốt nghiệp của chính mình), những nghi ngại liên quan đến tự do học thuật ở một số lĩnh vực, và rất nhiều quan hệ cá nhân đang là trở ngại nghiêm trọng trong việc tạo ra một nền văn hóa học thuật thuộc
"đẳng cấp thế giới" tương xứng cơ sở hạ tầng học tập đầy ấn tượng của các trường đại học hàng đầu của Trung Quốc hiện nay Những báo cáo liên tục về các vụ đạo văn
và các hình thức tham nhũng học thuật (tất nhiên điều này không chỉ hạn chế ở Trung Quốc) còn bổ sung thêm vào những thách thức hiện nay
Mặc dù có những thách thức và trở ngại, Trung Quốc đang nhanh chóng trở thành một siêu cường về học thuật – các nghiên cứu đã ghi nhận sự gia tăng mạnh mẽ về số bài báo xuất bản trong các tạp chí khoa học
từ các học giả Trung Quốc, việc tăng lên nhanh chóng số các bằng sáng chế cũng như các số đo khác về năng suất khoa học Tuy nhiên như đã ghi nhận ở trên, giáo dục đại học TQ vẫn còn rất nhiều vấn đề quan trọng cần được giải quyết