skkn sưu tầm và thiết kế một số trò chơi vận động, giúp trẻ 3 – 4 tuổi phát triển thể chất

Lý do ch n đ tài: ọ ề Trong những năm gần đây, giáo dục mầm non ngày càng nhận được sự quantâm một cách đặc biệt của toàn xã hội bởi xã hội đã nhận thức được vai trò và tầmquan trọng của

I ĐẶT VẤN ĐỀ:

1 Lý do ch n đ tài: ọ ề

Trong những năm gần đây, giáo dục mầm non ngày càng nhận được sự quantâm một cách đặc biệt của toàn xã hội bởi xã hội đã nhận thức được vai trò và tầmquan trọng của bậc học này với sự phát triển của con em mình nói riêng và với toàn

xã hội nói chung “Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”, để có một ngày mai tươi

sáng, thì ngay từ hôm nay, trẻ em cần phải được chăm sóc và giáo dục để phát triểnmột cách toàn diện Trẻ em là công dân của xã hội, là thế hệ tương lai của đất nướcnên ngay từ thủa lọt lòng chúng ta cần chăm sóc giáo dục trẻ thật chu đáo Đặc biệtgiáo dục thể chất (GDTC) cho trẻ càng có ý nghĩa quan trọng hơn bởi trong nghịquyết trung ương 4 về những vấn đề cấp bách của sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ

sức khỏe của nhân dân có ghi rõ: “ Sức khỏe là cái vốn quí nhất của mỗi con người

và của toàn xã hội, là nhân tố quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” GDTC là một bộ phận quan trong của giáo dục phát triển toàn diện, có mối

quan hệ mật thiết với giáo dục đạo đức, thẩm mỹ và lao động Hơn nữa GDTC chotrẻ mầm non càng có ý nghĩa quan trọng hơn bởi cơ thể trẻ đang phát triển mạnh

mẽ, hệ thần kinh, cơ xương hình thành nhanh, bộ máy hô hấp đang hoàn thiện, cơthể trẻ còn non yếu dễ đẽ bị phát triển lệnh lạc, mất cân đối nếu không được chămsóc giáo dục đúng đắn thì có thể gây nên những thiếu sót trong sự phát triển cơ thểtrẻ mà không thể khắc phục được Nhận thức được điều đó Đảng và nhà nước tatrong những năm gần đây đã đặc biệt chú trọng tới công tác chăm sóc giáo dục trẻmầm non Vậy GDTC là một trong những nội dung giáo dục quan trọng của nhàtrường nhằm đào tạo thế hệ trẻ Việt Nam phát triển trí tuệ, cường tráng về thể chất,phong phú về tinh thần và trong sáng về đạo đức Với phương châm: “ Học bằngchơi, chơi mà học” luôn được quán triệt trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ ởtrường mầm non Trong hoạt động giáo dục thể chất có rất nhiều các nội dung họctập giúp trẻ phát triển thể lực và một bộ phận không thể không nhắc đến đó là cáctrò chơi cho trẻ - đây được coi là một hoạt động mà trẻ mầm non rất yêu thích.Trò

chơi nói chung chiếm một vị trí quan trọng trong đời sống trẻ mầm non, vì vậy tròchơi được coi là một trong những phương tiện giáo dục quan trọng cho trẻ.

Trong thực tế ở trường mầm non được sử dụng rất nhiều các loại trò chơi: Tròchơi học tập, trò chơi đóng vai, trò chơi xây dựng, trò chơi vận động…Trong sự đadạng của các trò chơi dành cho trẻ, phải đặc biệt chú ý đến loại trò chơi vận động,

vì trong trò chơi này, tất cả vận động đó được quy định bởi nội dung và luật của tròchơi, đồng thời nhằm đạt được một mục đích nào đó đặt ra trước khi chơi, hay tựtrẻ khi tham gia chơi đề ra Ở trường mầm non, trò chơi vận động được sử dụngmột cách tối đa, nó vừa là nội dung học trong chương trình giáo dục thể chất, vừa làphương pháp dạy học vận động, vừa là hình thức tổ chức vui chơi, được trẻ rất hamthích Qua đây chứng tỏ rằng trò chơi đóng một vai trò vô cùng quan trọng vàkhông thể thiếu được đối với quá trình giáo dục trẻ mầm non Để hoạt trò chơithực sự trở thành phương tiện quan trọng trong việc hình thành nhân cách trẻ mầmnon, cô giáo mầm non phải có khả năng và sự sáng tạo trong việc tổ chức và hướngdẫn hoạt động cho trẻ, tạo điều kiện để trẻ được hoạt động, tìm tòi, trải nghiệm…Trẻ được hoạt động theo khả năng và mức độ hứng thú của trẻ Khi chơi trò chơi trẻthấy mình như đang được vui chơi nên rất hào hứng và sôi nổi, nhưng thực chất làtrẻ đang lĩnh hội được kiến thức mà cô cung cấp cho trẻ một cách tích cực và nhanhnhất Tuy vậy không phải trò chơi nào cũng mang lại sự hào hứng cho trẻ khi thamgia Bởi trò chơi đã quá quen thuộc hoặc nhàm trán với trẻ rồi thì khiến trẻ khôngcòn hứng thú nữa, vì vậy những trò chơi mà tạo ra cho trẻ cảm giác mới lạ, thì kíchthích được tính tò mò, năng động ở trẻ, thu hút được trẻ vào hoạt động Trò chơivừa là phương tiện giáo dục vừa là sự phát triển thể chất cho trẻ Từ lí do trên, Tôi

chọn đề tài nghiên cứu: “ Sưu tầm và thiết kế một số trò chơi vận động, giúp trẻ

3 – 4 tuổi phát triển thể chất ”

2 M c đích nghiên c u: ụ ứ

Trên cơ sở tìm hiểu khả năng và nhu cầu vận động của trẻ 3-4 tuổi, từ đógiáo viên đưa ra một số hình thức: Sử dụng các trò chơi mới trong các hoạt độnghàng ngày của trẻ mầu giáo 3-4 tuổi trong trường mầm non

Xây dựng cơ sở lí luận về việc sưu tầm và tổ chức các trò chơi vận động chotrẻ 3-4 tuổi phát triển thể chất

3 Đ i t ố ượ ng nghiên c u: ứ

Sưu tầm, thiết kế và hướng dẫn một số trò chơi vận động giúp trẻ 3-4 tuổiphát triển thể chất tại lớp mẫu giáo bé C1 trường mầm non

6 Gi i h n nghiên c u c a đ tài: ớ ạ ứ ủ ề

- Nghiên cứu Sưu tầm, thiết kế và hướng dẫn một số trò chơi vận động giúp trẻ

3-4 tuổi phát triển thể chấ được thực hiện trên trẻ lớp C1 từ tháng 9/2016 đến tháng4/2017

II GI I QUY T V N Đ : Ả Ế Ấ Ề

1 C lý lu n: ơ ậ

Trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ, phát triển thể lực thông qua pháttriển vận động là một nhiệm vụ hết sức quan trọng đối với trẻ mầm non Phát triểnvận động là một trong những điều cơ bản để trẻ nhận thức thế giới xung quanh, trẻbiết nhiều kỹ năng vận động thì trẻ càng có nhiều cơ hội tiếp xúc, khám phá thếgiới xung quanh tạo điều kiện tốt để trẻ tham gia vào nhiều hoạt động và trẻ sẽ tíchluỹ được nhiều kinh nghiệm qua các hoạt động đó, nhờ thế mà vốn kiến thức củatrẻ được tăng lên, đồng thời khi thực hiện các yêu cầu của vận động cũng giúp thêmcho trẻ rèn một số kỹ năng nhận thức như sự chú ý, tính kiên trì…Trong quá trìnhtham gia vào các trò chơi vận động trẻ còn được phát triển thêm cả về mặt tình cảm

xã hội cũng như thẩm mỹ Khi nói đến thể lực chúng ta có thể nghĩ ngay rằng đó là

chất lượng của cơ thể con người có thể sử dụng vào thực tiễn một việc nào đó tronghọc tập, lao động, thể thao… Phạm trù thể chất bao gồm các mặt sau:

Tầm vóc cơ thể là trạng thái phát triển và hình thái, cấu trúc cơ thể bao gồm

sự sinh trưởng hình thể và tư thế thân người của một cơ thể Sinh trưởng chủ yếuchỉ qua quá trình biến đổi dần về khối lượng cơ thể từ nhỏ đến lớn, từ thấp đếncao, từ nhẹ đến nặng

Năng lực tham gia vận động thể lực của một cơ thể, đây là một nhân tố hếtsức quan trọng nó thúc đẩy và giúp cho các chức năng sinh lý của cơ thể phát triểnmột cách nhịp nhàng

Khả năng thích ứng của cơ thể đối với môi trường bên ngoài, trong đó cókhả năng chống lại bệnh tật

Trạng thái tâm lý là chỉ tình cảm, ý chí, cá tính của con người, nếu một conngười có trạng thái tâm lý tốt thì cơ thể sẽ phát triển khỏe mạnh

Theo Jean Piaget: “Trẻ nhỏ có vai trò tích cực trong sự phát triển nhận thức

của mình thông qua sự tương tác qua lại tích cực với cả môi trường tự nhiên và môitrường xã hội Chơi là hình thức cơ bản giúp trẻ phát triển khả năng suy nghĩ và sựgiao tiếp tích cực của trẻ, vai trò của giáo viên là khai thác các tình huống và cácvật liệu trong môi trường để khuyến khích trẻ chơi Hoạt động cùng nhau, hoạtđộng hợp tác giữa cô và trẻ, hoạt động cá nhân kết hợp với hoạt động nhóm có tácdụng to lớn trong phát triển trí thông minh và trong phát triển nhân cách”

Giáo dục thể chất mầm non là một trong những mục tiêu của chương trình

chăm sóc giáo dục trẻ nhằm giáo dục phát triển toàn diện cho trẻ, thông qua cáchoạt động: Đi, chạy, nhảy, bò, trườn, trèo, tung, ném, bắt … trẻ có nhiều cơ hội đểluyện tập vận động hình thể và sự dẻo dai, khéo léo của cơ thể Đòi hỏi các thaotác, kỹ năng và vận động phải linh hoạt và nhanh nhẹn hơn Khi trẻ vận động trẻbiết làm thế nào để thực hiện chính xác, nhanh nhẹn và không sai phương pháp.Đây cũng chính là một trong những hoạt động mà trẻ mầm non nói chung và trẻ 3-

4 tuổi nói riêng rất thích thú tham gia

Có thể nói, trò chơi vận động là hình thức hoạt động phát triển thể lực phùhợp và có hiệu quả nhất ở lứa tuổi mầm non nói chung và trẻ mẫu giáo bé nói riêng.Trò chơi vận động không những giúp trẻ phát triển về thể lực mà còn phát huy tínhtích cực, ham muốn vận động Vì vậy mỗi giáo viên cần quan tâm đến trò chơi vậnđộng và sử dụng một cách tối đa để giúp trẻ phát triển toàn diện.

2 Th c tr ng v n đ : ự ạ ấ ề

Trường được xây dựng khang trang, có khung cảnh sư phạm môi trường sạchđẹp, trồng nhiều cây xanh, cây cảnh, được đầu tư nhiều trang thiết bị dạy học đặcbiệt môn GDTC, nhiều đồ chơi ngoài trời, phân khu hợp lý và luôn đảm bảo là ngôitrường xanh- sạch- đẹp

Bản thân là một giáo viên lâu năm tâm huyết với nghề, luôn có tinh thần họchỏi vươn lên, có bề dày kinh nghiệm trong công tác giảng dạy… Để thực hiện mụctiêu đó đầu năm tôi đã tiến hành khảo sát thực trạng của lớp mình tôi nhận thấy cónhững thuận lợi và khó khăn sau:

2.1 Thu n l i ậ ợ

Được sự quan tâm giúp đỡ của Ban giám hiệu nhà trường tạo điều kiện trang

bị đầy đủ cơ sở vật chất, đồ dùng đồ chơi trong lớp về lịch trình và kế hoạch tổchức các hoạt động giáo dục, các hoạt động ngoại khóa,…

Phòng học rộng rãi nên việc tổ chức giảng dạy và tổ chức các hoat động chotrẻ cũng dễ dàng

Sân chơi rộng rãi, có cây xanh bóng mát, có nhiều đồ chơi ngoài trời để trẻđược vui chơi

Đa số phụ huynh quan tâm đến con, đến các hoat động của lớp

Lớp có 3 giáo viên trong đó có 2 giáo viên trình đại học, cả 3 cô đều nắmvững phương pháp dạy trẻ Bản thân tôi gần 30 năm công tác trong nghề, đạt nhiềuthành tích cao trong công tác giảng dạy Là một giáo viên tâm huyết với nghề, cólòng yêu thương trẻ tận tình với công việc Luôn luôn có ý thức phấn đấu vươn lên,thường xuyên tìm tòi, nghiên cứu tài liệu như tạp chí, thông tin trên mạng có liên

quan đến việc chăm sóc và giáo dục trẻ để áp dụng vào việc chăm sóc giáo dục trẻhằng ngày trẻ nhất là việc tổ chức các trò chơi vận động nhằm phát triển tốt về thểlực cho trẻ.

Mặc dù có những thuận lợi cơ bản tuy nhiên trong quá trình thực hiện đề tàinày của lớp tôi vẫn có những khó khăn sau:

2.2 Khó khăn

2.2.1 Về phía trẻ:

+ Lớp có 2/3 trẻ mới hoàn toàn chưa qua lớp nhà trẻ nên trẻ chưa có kĩ năng chơicác trò chơi

+ Đặc biệt, có nhiều trẻ sinh cuối năm nên khả năng nhận thức còn hạn chế

+ Trẻ hay ốm hoặc nghỉ dài

Từ thực trạng trên tôi đã tiến hành khảo sát trẻ với các tiêu chí phát triển thể chấtnhưsau:

Về phối hợp các bộ phận trên cơ thể và vận

động nhịp nhàng với bạn khi tham gia trò chơi

(Bảng khảo sát đầu tháng 9/2016)

2.2.2.Về bản thân giáo viên:

Trong thực tế việc tổ chức các trò chơi nhằm củng cố kiến thức dạy trẻ ởtrường mầm non nói chung, cũng như trường tôi nói riêng vẫn còn một số hạn chếsau:

Giáo viên còn thiếu chủ động trong việc giảng dạy, còn phụ thuộc quá nhiềuvào tài liệu, các trò chơi có sẵn, ít có sự sáng tạo

Đa phần giáo viên còn ngại thiết kế, sưu tầm các trò chơi, và đồ dung phục

vụ trò chơi để dạy trẻ trong các hoạt động

2.2.3 Về phía phụ huynh:

Còn nhiều phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến trẻ Còn ỉ lại vào sự chăm

sóc, dạy dỗ của cô giáo

Nhiều phụ huynh có quan điểm cho rằng: Trẻ mẫu giáo bé chỉ cần chăm sóc

về vệ sinh, ăn uống, chơi, ngủ… không cần thiết phải dạy dỗ Chính vì vậy, việcphối hợp giữa gia đình và nhà trường chưa chặt chẽ

Để giải quyết thực trạng và một số hạn chế trên tôi đã cố gắng tìm hiểu, khắc

phục bằng cách: “ Sưu tầm và hướng dẫn một số trò chơi vận động, giúp trẻ phát triển thể chất”.

3 Các bi n bi n pháp đã ti n hành: ệ ệ ế

3.1 Bi n pháp 1: Nghiên c u tài li u, L p k ho ch ệ ứ ệ ậ ế ạ

Khi lập kế hoạch tôi dựa trên kế hoạch năm học của nhà trường xây dựng vàcăn cứ vào nội dung trong chương trình theo độ tuổi; Căn cứ vào thời gian/ thờiđiểm thực hiện bài tập ở vào giai đoạn nào của chương trình năm học; Căn cứ vàomức độ phát triển, khả năng thực tế của trẻ, tôi đã xây dựng kế hoạch nội dung cácvận động tập luyện cho trẻ, xác định độ khó của từng trò chơi và sắp xếp theo trình

tự để đưa vào hướng dẫn trẻ cho phù hợp đi từ dễ đến khó đảm bảo củng cố, pháttriển những vận động trẻ đã biết, đồng thời chuẩn bị cho những kỹ năng vận độngcao hơn Nội dung trong chương trình đã được trình bày theo từng loại trò chơi vậnđộng và theo mức độ tăng dần từ dễ đến khó, đồng thời phù hợp với từng chủ đềchủ điểm, phù hợp với các hoạt động khác và các sự kiện

Ngay từ đầu năm tôi đã lập kế hoạch, phác thảo ra các bài tập, các trò chơi đểchủ động tìm đồ dùng cho các bài tập và các trò chơi đó

Việc lập kế hoạch tôi định hướng được những công việc cần làm như đưa cácbài tập, các trò chơi dưới hình thức nào tìm hiểu khám phá hay rèn thêm kỹ năngcho trẻ thông qua chơi mà học Vì vậy khi lập xong kế hoạch tổ chức rồi tôi thấy rấtyên tâm và thực hiện rất hiệu quả

3.2 Biện pháp 2: Thiết kế và Ứng dụng lựa chọn các trò chơi vận động phù

hợp với trẻ theo từng tháng theo chủ đề nhánh sự kiện.

Do đặc điểm tâm sinh lí của trẻ mầm non luôn tò mò, hiếu động, ham học hỏi

và tìm tòi khám phá những gì mới lạ Mặt khác trẻ ở lứa tuổi này tâm lí thường là :

“ Học bằng chơi chơi mà học” không thể gò ép trẻ vào một khuôn khổ hay hìnhthức mang tính áp đặt nào Mà ở trẻ tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên theo sựhưng phấn của trẻ Chính vì vậy mà trò chơi là một trong những hoạt động giúp trẻ

sẽ nhớ lâu và nhớ sâu kiến thức hơn Vì qua trò chơi trẻ như thấy mình đang đượcvui chơi thoả thích nhưng thực chất lại là sự tiếp thu lĩnh hội kiến thức của nhữngbài học một cách cao nhất Sắp xếp các trò chơi theo đúng chủ đề là rất cần thiết.Tôi đã nghiên cứu phiên chế chương trình cả năm học, đặc điểm tình hình tâm sinh

lý trẻ cùng sự phát triển vận động của trẻ Chính vì vậy tôi đã lập kế hoạch và lựachọn, sắp xếp các trò chơi vận động phù hợp theo từng chủ đề, từng môn học Tổchức các trò chơi vận động nhằm phát huy tính tích cực chủ động của trẻ

Tích cực đưa trò chơi dân gian, kết hợp thay đổi một số lời hát của trò chơicho phù hợp từng chủ đề, vào các hoạt động ở mọi lúc mọi nơi

Các trò chơi vận động được sưu tầm và sáng tạo sắp xếp phù hợp theo chủ đề

và hướng dẫn trẻ một số trò chơi theo các chủ đề như sau:

3.2.1 ng d ng trò ch i v n đ ng vào d y tr 3-4 tu i Ứ ụ ơ ậ ộ ạ ẻ ổ

VD:Tuần dạy về bản thân trẻ

* Trò chơi 1: Đi trên giấy

Mục đích : Sau khi chơi xong trò chơi này trẻ sẽ biết được:

- Tên của trò chơi đó là trò chơi: “ Đi trên giấy ”

- Rèn sự khéo léo của uyển chuyển của cơ thể

- Phát triển tốt vận động của đôi bàn chân, bàn tay

- Biết phối hợp các cơ quan trên cơ thể như: Của đôi tay, đôi mắt, đôi chân củamình

Chuẩn bị Để chơi được trò chơi này tôi cần phải chuẩn bị tốt những điều sau:

- Khoảng không gian thoáng mát, sạch sẽ

- Mỗi trẻ 2 tờ giấy

- Vạch đích, vạch xuất phát cách nhau từ 5 đến 10 mét

- Phổ biến rõ cách chơi và luật chơi cho trẻ

Cách chơi: Các bạn tham gia trò chơi ( Không hạn chế số lượng người chơi )

được chia làm nhiều đội bằng nhau Mỗi bạn có 2 tờ giấy vừa bằng bàn chân, cácđội xếp hàng dọc ngay vạch xuất phát Khi có hiệu lệnh của người quản trò, bạnđứng đầu của mỗi đội sẽ đi đến vạch đích bằng cách: Đặt 2 miếng giấy xuống đất, 2chân bước đạp lên trên giấy, tiếp đó rút miếng giấy ở chân nào thì rút chân đólên( ví dụ: rút giấy ở chân trái thì chân trái bước lên, rút giấy ở chân phải thì chânphải bước lên ) Cứ như thế các bạn tiếp tục đi đến đích Khi bạn thứ nhất đã đi đếnnơi, bạn tiếp theo của mỗi đội lại bắt đầu đi như trên, cho đến người cuối cùng + Luật chơi: Khi bước đi, một chân các bạn phải đạp lên giấy và chân kia khôngđược chạm đất Nếu chạm đất sẽ loại khỏi trò chơi Đội nào đến đích trước và cónhiều bạn về đích hơn sẽ giành chiến thắng

Ứng dụng vào các hoạt động - Giờ học:

Trò chơi đi trên giấy tôi có thể tổ chức hoạt động ngoài trời, chơi góc vận độngtrong lớp, tiết MTXQ Với trò chơi “ Đi trên giấy” này khi trẻ đã thuần thục, có kĩnăng chơi tốt rồi thì chúng ta có thể thay đổi tên của trò chơi để phù hợp với cácchủ điểm Trò chơi này tổ chức cho trẻ chơi ở các chủ điểm như: Chủ điểm “ Thếgiới thực vật “, chủ điểm “ Thế giới động vật”, chủ điểm “ Giao thông”… cũng làcách chơi và luật chơi đó và chỉ cần đổi 2 tờ giấy thành 2 chiếc lá, 2 bông hoa vớichủ điểm thế giới thực vật, thay đổi 2 tờ giấy thành 2 bàn chân của chú gấu với chủđiểm thế giới động vật

cảm thấy như mình đang là con vật đó Trẻ vừa được chơi lại vừa được tìm hiểu vàkhám phá thêm về các dấu chân của các con vật xung quanh bé.

Chỉ cần những thay đổi đơn giản như vậy nhưng trẻ sẽ cảm thấy như mình lạiđang được chơi một trò chơi mới .( Ảnh 1, ảnh 2)

*Trò chơi 2 : Đua thuyền

Mục đích

Trò chơi có tên là ” Đua thuyền”, trò chơi này sẽ giúp trẻ :

- Phát triển sự phối hợp tay – mắt, vận động của các bộ phận cơ thể, vận động nhịpnhàng với các bạn

- Trẻ biết hợp tác nhóm trong khi chơi

- Phát triển khả năng quan sát cho trẻ

Chuẩn bị

Trò chơi này cần chuẩn bị những đồ dùng sau:

- Phòng ( hoặc sân) rộng rãi, thoáng mát, bằng phẳng

- Vòng nhựa giả làm thuyền

+ Luật chơi: Đội nào về đích trước sẽ giành chiến thắng

Ứng dụng của trò chơi vào các hoạt động

Trò chơi này tôi áp dụng vào tuần dạy: “Tết và mùa xuân “

Ví dụ: Với đề tài khám phá xã hội “ Tìm hiểu về một số lễ hội mùa xuân “

- Mùa xuân có rất nhiều lễ hội và một trong số các trò chơi có nhiều người thamgia nhất đó là trò chơi đua thuyền Trong các lễ hội mùa xuân diễn ra ở quận lâncận đó là đua thuyền truyền thống ở làng Tây Tựu – Bắc Từ Liêm – Hà Nội đượcmọi người tham gia rất đông vui Các con có muốn tham gia vào lễ hội đó không ?

Để tham gia vào lễ hội đó thì phải làm thế nào?

Để được tham gia vào lễ hội đua thuyền đó thì cô và các con sẽ cùng tham giamột cuộc thi đua thuyền tại lớp tìm ra đội nào đua thuyền giỏi nhất thì sẽ được đithi tại lễ hội.”

Sau đó cô giới thiệu cách chơi và luật chơi cho trẻ Khi trẻ đã hiểu rõ cách chơi,luật chơi tôi đặt câu hỏi: “ Vậy các con đã sẵn sàng tham gia vào hội thi chưa ?“…

Và nói câu khẩu lệnh: “ Nào mời các đội lên thuyền “

- Lúc này trẻ cảm thấy hào hứng rất muốn được trở thành những vận động viênđua thuyền trong ngày hội đó

Qua trò chơi trẻ phát triển được thể chất của mình lại còn được khám phá thêm mộtnét truyền thống của dân tộc đó là hội Đua thuyền

Ngoài ra, tôi còn áp dụng trò chơi này khi tôi dạy trẻ làm quen với các phương tiện

“Giao thông” trẻ cùng lên thuyền và tham gia giao thông đường thủy: Ảnh( 3,4, 5)

* Trò chơi 3: Đoàn tàu ngộ nghĩnh

Mục đích

Sau khi chơi xong trò chơi này trẻ sẽ:

- Trẻ nhớ tên trò chơi: Đoàn tàu ngộ nghĩnh

- Phát triển vận động nhanh cho trẻ

- Rèn sự khéo léo của đôi chân

Chuẩn bị

- Nhạc bài hát: Tàu lửa

- Các loại mũ cho trẻ đội như: Mũ mèo, mũ thỏ, mũ quả, mũ hoa, mũ chim, mũbướm…

- Một mũ xe lửa

- Vòng giả làm vô lăng.

Tiến hành

- Cách chơi: Tôi chia các bé ra từng nhóm, mỗi nhóm có 3 bạn và cho các bé đặttên nhóm của mình là một loại rau củ quả hoặc con vật nào đó tùy vào từng chủđiểm

Ví dụ: Nhóm 3 con mèo, nhóm 3 bông hoa, 3 chú bộ đội…

Một bạn sẽ làm đầu tàu và hát bài hát: “ Bí bo xình xịch Chúng em đi ô tô, chúng

em đi xe lửa, ô tô chạy rất nhanh Bí bo bí bo xe lửa chạy nhanh hơn”

+ Bạn đầu tàu sẽ hô: “ Ai muốn đi xe lửa nào ?”

+ Các bé sẽ đáp : “ Tôi – tôi – tôi “

+ Bạn đầu tàu sẽ hô : “ Xe lửa chở…….gọi tên một nhóm nào đó “ ( Ví dụ xe lửachở 3 con mèo…”

Sau đó nhóm 3 con mèo sẽ ra nắm đuôi đầu tàu và đi thành vòng tròn Đầu tàu vàcác bé tiếp tục hát : “ Bí bo xình xịch Chúng em đi ô tô, chúng em đi xe lửa, ô tôchạy rất nhanh Bí bo bí bo xe lửa chạy nhanh hơn”

Đoàn tàu sẽ tiếp tục chở thêm những nhóm rau củ quả hoặc nhóm con vật khác đếnkhi tất cả các nhóm đều được chở để tạo thành một đoàn tàu ngộ nghĩnh

- Luật chơi

+ Ai không lên được tàu thì sẽ loại khỏi trò chơi

+ Đội nào có nhiều bạn trên xe lửa nhất sẽ giành chiến thắng

Ứng dụng của trò chơi vào trong các hoạt động

Trò chơi “ Đoàn tàu ngộ nghĩnh “ giúp trẻ lớp tôi có phản xạ rất nhanh, phát triểntốt thể lực, khả năng cảm nhận âm nhạc tốt cho trẻ Ngoài ra, trò chơi này tôi đãgiúp trẻ lớp tôi củng cố thêm về số đếm

Ví dụ: Ở giờ cho trẻ hoạt động làm quen với toán: Dạy trẻ đếm đến 3

Ví Dụ tháng 3 tuần dạy trẻ làm quen với nghề cháu thích và nghề của bố mẹ

- Sau khi trẻ biết đếm đến 3, tôi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi: “ Đoàn tàu ngộnghĩnh” để trẻ ôn luyện các số từ 1 -> 3

- Lúc đầu tôi làm đầu tàu giúp trẻ củng cố thêm kĩ năng chơi và hát đoạn nhạc: “

Bí bo xình xịch Chúng em đi ô tô, chúng em đi xe lửa, ô tô chạy rất nhanh Bí bo

bí bo xe lửa chạy nhanh hơn” Tôi hô: Ai muốn đi xe lửa nào?, hôm nay xe lửa trở

1 bác đầu bếp về quê, sau đó ai trong nhóm đầu bếp chạy nhanh lên tàu trước thì sẽđược đi còn bác đầu bếp nào lên sau thì phải về vị trí của mình đợi chuyến xe tiếptheo Lần sau tôi mời 2 bác sĩ lên tàu, 3 chú công an lên tàu… Cứ tiếp tục như vậycho đến khi trẻ được lên tàu tạo thành 1 đoàn tàu thật dài đi xung quanh lớp Nhữnglần chơi sau khi trẻ đã có kĩ năng chơi trò chơi này rồi thì tôi mời 1 trẻ lên làm đầu

tàu.( Ảnh 6,7)

* Trò chơi 4: Vượt chướng ngại vật

Mục đích

- Trẻ nhớ tên trò chơi: Vượt chướng ngại vật

- Rèn sự khéo léo của đôi chân, đôi tay

- Phối hợp các giác quan và các bộ phận của cơ thể để thực hiện vận động

Chuẩn bị

- Chướng ngại vật: Lấy vòng kết vào nhau tạo thành nhiều ô nhỏ nối vào nhau

- 4 cột để buộc chướng ngại vật cách mặt đất từ 20 – 30 cm

- Bóng bay, bóng nhựa hoặc các loại đồ dùng có lien quan đến các chủ điềm mà trẻđang được tìm hiểu

ô hình vuông để lấy 1 quả bóng bay mang về rổ cho đội mình Các đội tiếp tục chơicho đến khi hết bóng thì trò chơi kết thúc

- Luật chơi:

Đội nào lấy được nhiều bóng nhất đội đó sẽ giành chiến thắng

Ứng dụng vào hoạt động:

Tôi tổ chức trò chơi này cho trẻ lớp tôi vào hoạt động chiều

Trò chơi như một phần thưởng dành tặng cho các bé sau một ngày hoạt động tạitrường Khi các bé đã làm quen với trò chơi này với việc vượt qua các chướng ngạivật lấy bóng mang về đội của mình và để trò chơi hấp dẫn hơn và có thể áp dụngvào các chủ điểm khác nhau tôi đã đặt ra các tình huống như:

- Vượt qua chướng ngại vật để lấy thức ăn yêu thích mang về tặng cho các con vật

ăn ( Với chủ điểm động vật )

Ví dụ: Lấy cà rốt mang về cho bạn thỏ

Lấy cá mang về tặng cho bạn mèo

- Vượt qua chướng ngại vật lấy các đồ dùng phù hợp với nghề

Ví dụ: Nghề bác sĩ: lấy thuốc, ống nghe, quần áo …

Nghề đầu bếp: Lấy xoong nồi, đũa thìa….- Vượt qua chướng ngại vật lấy các loạirau, củ, quả đê dạy trong tuần dạy thế giới thực vật

Ví dụ:

+ Lần 1: Vào chướng ngại vật lấy các loại rau ăn lá ( rau ăn quả, rau ăn củ )

+ Lần 2: Vào chướng ngại vật lấy các loại quả

+ Lần 3: Vào chướng ngại vật lấy các loại hoa

Tùy theo từng chủ điểm mà tôi sẽ thay đổi các tình huống để giúp trẻ hứng thú vàcủng cố thêm các kiến thức trong từng chủ điểm mà trẻ đang học và chuẩn bị học.Trẻ vừa được chơi vừa được học giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt

* Một số hình ảnh: Ảnh(8, 9, 10, 11)

Đây là một số hình ảnh mà tôi chụp được khi trẻ chơi lần đầu tiên Nhìn các con chơi rất bỡ ngỡ, có bạn đi vào chướng ngại vật rồi mà quên việc tiếp theo mình phải làm là gì Một bạn vào cùng đã nhắc “ Bạn lấy bóng đi ! “ - thật hồn nhiên và hai bạn cùng nhau đi ra Một tình bạn đẹp sinh ra trong khi chơi Những lần đầu trẻ

còn bỡ ngỡ, ngần ngại trong khi chơi nhưng nhìn các bạn vượt qua được những chướng ngại vật trên thì mình cũng muốn thử xem như thế nào -> kích thích sự tìm tòi khám phá của trẻ.

3.3 Bi n pháp 3: S u t m m t s trò ch i cho tr ho t đ ng ngoài tr i ệ ư ầ ộ ố ơ ẻ ạ ộ ờ phù h p v i t ng tháng và ch đ nhánh s ki n ợ ớ ừ ủ ề ự ệ

3.3.1: Sưu tầm trò chơi dân gian:

Có thể nói, trò chơi dân gian không đơn giản chỉ là một trò chơi của trẻ em vì nócòn chứa đựng trong đó cả một nền văn hóa, truyền thống, nếp nghĩ của dân tộc Đã

có biết bao thế hệ học trò Việt Nam lớn lên cùng trò chơi dân gian, tuy nhiên, cuộcsống ngày càng hiện đại, kéo theo đó là sự mai một và lãng quên dần đối với cáctrò chơi dân gian truyền thống Vì vậy tôi đã mạnh dạn chọn phương pháp này Việc sưu tầm và lựa chọn trò chơi cho trẻ theo từng chủ đề là một công việc cầnthiết trong quá trình tổ chức các hoạt ngoài trời cho trẻ Nếu giáo viên có mộtnguồn trò chơi dân gian phong phú sẽ có thể dễ dàng lựa chọn được những trò chơiphù hợp, mới lạ, kích thích trẻ hứng thú tìm tòi, khám phá… tạo những điều kiệncho trẻ phát triển những năng lực khác nhau Khi sưu tầm trò chơi dân gian để tổchức các hoạt động ngoài trời, người giáo viên cần chú ý một số yêu cầu như: Sưutầm và sử dụng trò chơi gắn với nội dung của chủ đề Các trò chơi có mối liên hệmật thiết với cuộc sống của trẻ Trò chơi mang đến cho trẻ nhiều cơ hội tham giatích cực vào hoạt động Nội dung chơi, cách thức chơi phù hợp với đặc điểm tâm,sinh lý của trẻ

Vai trò của người giáo viên trong việc thực hiện công việc này rất quantrọng, giáo viên cần chủ động trong việc sưu tầm các trò chơi dân gian, định hướngđược các kênh có thể cung cấp nguồn trò chơi dân gian có thể sử dụng trong việcchăm sóc, giáo dục trẻ Chú ý phân loại các trò chơi dựa trên mục tiêu giáo dục, đặcđiểm tâm, sinh lý của trẻ, đồng thời lựa chọn, sử dụng trò chơi dân gian phù hợpvới chủ đề, tận dụng không gian rộng và thoáng, giáo viên nên tổ chức cho trẻ chơicác trò chơi vận động nhằm rèn luyện và phát triển thể lực cho trẻ như: “Rồng rắn

lên mây”, “Bịt mắt bắt dê”,, “Nhảy lò cò”, “ Thả đỉa ba ba”, “Phi ngựa”, “Kéoco”…

Trò chơi dân gian có nhiều thể loại phù hợp với các sở thích, cá tính khácnhau của trẻ Mỗi trò chơi có một sắc thái riêng, một quy luật riêng rất hấp dẫn chotrẻ nếu giáo viên biết lựa chọn và áp dụng một cách phù hợp với từng độ tuổi Tròchơi dân gian không chỉ là những trò chơi đòi hỏi vận động nhiều như: nhảy là cò,bịt mắt bắt dê, mèo đuổi chuột, đua thuyền trên cạn mà còn có nhiều trò chơi đòihỏi sự nhanh nhẹn, khéo léo, sự phán đoán như: Ô ăn quan, cá ngựa Có những tròchơi bắt nguồn từ bài đồng dao có thể nhập vào bài hát và lặp đi lặp lại một cáchthoải mái như:

Cái cánh hay vỗ lên trời gió bay”

Hay bài đồng dao của trò chơi Ô ăn quan:

“ Hàng trầu hàng cau.

Là hàng con gái Hàng bánh hàng trái

Là hàng bà già Hàng hương hàng hoa.

Là hàng cúng phật”

Đối với những trò chơi dân gian mang tính tập thể và đòi hỏi phải có khônggian rộng thoáng nên tổ chức vào các buổi hoạt động ngoài trời, cùng thời điểm vớicác lớp khác Trẻ sẽ hứng thú hơn khi nhìn bạn của các lớp khác cùng chơi

Những trò chơi dân gian cần phải vận động nhiều, cô hướng dẫn trẻ chơi như :

“Kéo co, bịt mắt bắt dê, mèo đuổi chuột , rồng rắn lên mây” Qua đó giáo dục chotrẻ tinh thần đồng đội, tính đoàn kết và tôn trọng kỷ luật khi chơi Một ưu thế của

trò chơi dân gian nữa chính là ở chỗ nó có thể dung nạp tất cả những ai muốn chơi.Không bao giờ trò chơi dân gian quy định số người chơi nhất định Vì vậy tôi luônkhuyến khích, động viên tất cả các trẻ tham gia chơi càng đông càng vui Nếu chơi

“ Bịt mắt bắt dê”, mỗi khi có một người vào thêm, vòng chỉ rộng ra một chút chứtrò chơi không thay đổi Còn trò chơi “ Rồng rắn lên mây” thì thêm một người, “cái đuôi” sẽ dài ra một chút và tất cả mọi người đều được chơi, được chạy như

nhau (Ảnh 12)

Những trò chơi “ Thả đỉa ba ba”, “ Chi chi chành chành”, “ Nhảy lò cò”…cũng tương tự như vậy.Trong khi chơi, mọi trẻ đều bình đẳng như nhau Nếu trẻnào ích kỷ, chơi không đúng luật chơi, chen lấn các bạn khác sẽ bị tập thể phêphán, loại trừ bằng cách không cho chơi chung Qua đó tinh thần tập thể của các trẻđược nâng lên rất nhiều

VD: Khi dạy trẻ về “Tết và mùa xuân’’

rộng khoảng từ 5 đến 7m) cùng vỗ tay cổ vũ cho các bạn ( ảnh 13)

Chọn 2 người vào chơi, một người làm dê, một người đi bắt dê Cả 2 đều bịtmắt Người hướng dẫn đưa 2 bạn vào giữa vòng, đứng quay lưng vào nhau, cáchmột cánh tay Quy định ai là người làm dê và ai là người đi tìm Dê phải vừa đi vừakêu, người đi tìm dê phải chú ý tiếng dê kêu mà đuổi bắt Người hướng dẫn hô bắtđầu và đẩy hai bạn sang hai bên Cuộc chơi bắt đầu, dê kêu, người đi bắt, các bạnxung quanh reo hò Nếu bắt được dê thì thắng cuộc, chọn 2 bạn khác vào chơi như

từ đầu

Luật chơi: Bịt kín mắt, không được ti hí

Dừng lại ( Cách khoảng 5-10 giây ), dê phải kêu be be

Các bạn xung quanh không được mách cho bạn dê hoặc người đi tìm

Không được chui ra khỏi hàng rào

Nếu sau một thời gian nào đó mà không bắt được dê thì coi như bên dê thắng thayhai người khác vào chơi

Qua việc áp dụng, tôi đã thu được nhiều kết quả như sau:

- Trẻ rất hứng thú và yêu thích các trò chơi dân gian

- Trẻ được mở rộng kiến thức và có thêm rất nhiều hiểu biết về các trò chơi dângian, các phong tục truyền thống của dân tộc

- Trẻ đã biết tự tổ chức chơi các trò chơi dân gian với các bạn trong lớp

- Qua việc thường xuyên được tham gia vào các trò chơi dân gian, nhận thức và thểlực của các trẻ trong lớp tôi được nâng cao rõ rệt Trẻ nhanh nhẹn, năng động, tự tin

và hồn nhiên trong giao tiếp với mọi người

-Trò chơi dân gian còn giúp các trẻ trong lớp tôi thêm gắn bó với nhau, nâng caotinh thần đoàn kết và ý thức tập thể của trẻ.Và điều quan trọng là trẻ hiểu và giữ gìngiá trị truyền thống của dân tộc

- Giáo viên phải nắm được nhu cầu hứng thú, trình độ và năng lực nhận thức, khảnăng hoạt động của trẻ, trên cơ sở đó điều chỉnh nội dung, phương pháp, hình thức

tổ chức chơi phù hợp với tập thể, nhóm và từng cá nhân trẻ Hơn nữa, người giáoviên cần nắm được nội dung, mục đích giáo dục trẻ để phát triển trò chơi cho phùhợp với nội dung, mục đích ấy Hiểu rõ trò chơi, nhìn thấy được ưu điểm và hạnchế của từng trò chơi để đặt chúng vào những yêu cầu khác nhau trong quá trình tổchức các trò chơi dân gian cho trẻ

* Trò chơi: Kéo co - Phi ngựa

Hai trò chơi này thuộc loại trò chơi dân gian rất phù hợp khi trẻ chơi ở ngoài trờihoặc là tổ chức cho trẻ chơi trong các hội chợ quê của nhà trường Trò chơi “ Kéo