Kỹ thuật chăn nuôi lợn nái mắn đẻ sai con. Chương 5: Chuồng lợn nái
Trang 1Chương V CHUồNG LợN NáI
I yêu cầu cHUNG về xÂy DựNG CHUồNG
1 Địa điểm
Nếu nuôi 5-10 nái hoăc hơn, địa điểm cần chọn:
Khu đất cao ráo, yên tĩnh Không làm chuồng trên đồi cao, không cây cối, nắng nóng hoặc nơi ẩm thấp, lợn dễ bị nhiễm bệnh Tốt nhất là nơi có vườn, ao, xung quanh không có chất thải hoặc nước thải chảy qua hay ứ đọng
- Giao thông thuận lợi để mua vật dụng và bán sản phẩm
- Càng gần nơi có nguồn thức ăn càng tốt: vùng sản xuất lúa gạo, vùng trồng ngô, sắn, khoai v.v
2 Hướng chuồng
Chuồng nuôi lợn cần có ánh nắng chiếu rọi vào buổi sáng, không bị hắt nắng vào buổi chiều, tránh mưa hắt và gió bắc lúc mùa rét
Như vậy nếu chuồng một dãy mặt trước hướng Đông-Nam, nếu chuồng 2 dãy, xây theo hướng Nam-Bắc
Chuồng có sân chơi hướng Đông dùng nuôi lợn con, nái nuôi con và nái chửa
Chuồng có sân hướng Tây dùng nuôi nái tách con, nái tơ và nuôi lợn thịt
Phía trước sân chuồng trồng cây che nắng
Chuồng cần có ánh nắng buổi sáng vừa sát trùng ô chuồng, vừa tạo sinh tố D3 giúp lợn sinh trưởng và đồng hóa canxi (Ca) và lân (P)
Nắng ban chiều thì tác dụng ngược lại làm cho lợn mệt, thở nhiều, hay bị bệnh mềm xương, con đẻ ra chân yếu
3 Diện tích chuồng cho từng loại lợn (nơi nuôi từ 5-10 nái)
Lợn nái sai cai sữa, chờ phối: 1,2-1,5 m2/con,
Lợn cái 4-6 tháng tuổi: 1-1,2 m2/con
Lợn nái chửa, nái tơ 6 tháng tuổi trở lên: 3 m2/con
Lợn nái nuôi con: 6 m2/con
Lợn con còn bú mẹ 3 m2/đàn(đàn 6-8-10 con/ổ)
Trang 2- Diện tích sân chơi:
Trên một đầu lợn
Lợn nái nuôi con
Lợn con theo mẹ
Lợn choai 3-5 tháng tuổi, 6-8 con
6 m2
3 m2
15-18 m2
II NHữNG YếU Tố CầN CHú ý KHI XÂY DựNG CHUồNG
1 Vật liệu xây dựng
Chuồng xây dựng bằng gạch, mái lợp bằng tranh tre lá thì mát về mùa hè, ấm vào mùa đông Lợp mái bằng ngói và mái xi măng thì bền nhưng nóng và tốn hơn
Tùy nguyên vật liệu xây dựng, có thể khấu hao từ 5-15 năm
2 Nền chuồng
Cần cao hơn mặt đất khoảng 20cm, cao quá lợn dễ ngã què
Nền chuồng không bị đọng nước Cần có độ nghiêng nền từ 2-3% về phía có rãnh thoát nước
và phân
Gạch lát nền cần già và phẳng Tốt nhất là láng xi măng cát vàng đầm kỹ Độ dày khoảng 10cm
Không láng bóng nền chuồng, nên kẻ ô nhỏ hoặc làm nháp, tránh trơn trựợt, lợn chửa có thể trượt ngã xảy thai, lợn nái, lợn con có thể bị sai khớp, gãy chân
Chuồng lát nền gạch hay đổ xi măng, cần chống lạnh bằng lót rơm và luôn thay mới Lợn nái nuôi con có thể làm sàn gỗ, đủ cho lợn mẹ nằm và cho con bú bằng 1/4-1/3 nền chuồng
3 Sân chơi để vận động
Chuồng lợn nái cần có sân chơi để vận động
Lợn nái chửa có vận động mới tránh được bệnh sót nhau, khó đẻ lợn con tránh bệnh thiếu máu
Diện tích sân chơi cho lợn mẹ và lợn con thường gấp 4-5 lần ô chuồng nuôi Sân chơi thường
để cỏ
Sân chơi nhỏ thì láng nền, tránh lợn con đào dũi mất vệ sinh Trồng cây lấy bóng mát cho sân chơi
4 Rãnh nước tiểu, nước rửa chuồng
Mương rãnh bao quanh chuồng: rộng từ 25-30cm và sâu theo độ dốc ra hố chứa phân từ 10-15cm Cần có hố ga nhỏ mỗi đầu chuồng, cạnh 40cm và sâu 50cm để cặn lắng lại và hàng tuần dọn 1 lần
Chuồng 2 dãy cần 4 rãnh: Hai rãnh nhỏ bên trong dọc hành lang và 2 rãnh dọc ngoài chuồng
Trang 3Rãnh hành lang phía trong nhỏ, để thoát nước Kích thước 10cm chiều rộng và 8-10cm chiều sâu
Rãnh phía ngoài rộng 20cm, sâu 10cm và dốc về phía hố chứa 50cm x 50cm x 50cm
5 Hố ủ phân
Nuôi lợn với quy mô 5-10 con nái hoặc 20-30 lợn thịt, cần có hố ủ phân riêng, hố nước thải riêng, tránh lãng phí Phân ủ hoai bón vườn rau, cây quả, thức ăn nuôi cá và tránh ô nhiễm môi trường Phân còn làm bioga để lấy hơi thắp sáng và đun nấu
Lợn nái bình quân mỗi ngày sản xuất số lượng phân nguyên và nước tiểu sau:
Lợn cái 15 - 50kg cho 1 - 2kg phân và 1 - 1,5 lít nước tiểu/ngày
Lợn nái tơ 50-90kg cho từ 5-8kg phân và 2-4 lít nước tiểu/ngày
Lợn nái nuôi con và đàn con có thể cho từ 10-15kg kể cả độn rơm, rạ lót chuồng và nước tiểu
từ 5-7 lít/ngày
Phân cần được ủ trước khi dùng trong hố phân riêng Hố cần có mái che, gần hố nước tiểu để tiện múc nước tưới cho phân nhanh mục
Thể tích hố phân được tính theo số phân có hàng ngày của lợn nuôi và chất lượng chuồng
6 Tường chuồng
Vách ngăn các ô cao 1-1,2m; vách phía trước, sau có cửa ra vào để quét dọn và thả lợn ra sân Phía trên vách sau có phên che tránh gió, nắng mưa Riêng đối với lợn nái nuôi con, còn để không bị lạnh do thời tiết thay đổi
Đối vôi chuồng hai dãy thì hai đầu hồi xây kín, có cửa đóng
Cửa ô chuồng: Lợn hay gậm nên cửa phải chắc Tốt nhất là bằng song sắt loại 10-12 li
Trang 47 M¸ng ¨n: (xem h×nh vÏ)
Trang 5III MộT Số KiểU ChuồNG
1 Kích thước các loại chuồng
Chuồng một mái:
Chiều cao của mái tới đỉnh 3m Chiều cao mái phía sau: 1,8-2m Chiều ngang của chuồng: 2,8-3m Chuồng hai mái:
Chiều cao nóc 4-4,5m Chiều cao hai mái phía dưới 2,5m Chiều ngang 6,8-7m
Hành lang giữa chuồng 1,2m (Xem các kiểu chuồng lợn nuôi nái)
2 Chuồng một mái
Thường bằng vật liệu rẻ tiền như tranh, tre, nứa lá, khấu hao nhanh
Chuồng một mái thường để nuôi với số nái từ 5-10 con và lợn thịt 20-30 con
Chuồng một mái thoáng phía trước, dễ dọn vệ sinh, bệnh khó lây lan
Trang 6Chuång mét m¸i lîp l¸ hoÆc ngãi
Trang 83 Chuồng hai mái
Thường xây gạch vững chắc hơn, khấu hao lâu hơn và cho chăn nuôi quy mô lớn hơn
Chuồng hai mái tiện chăm sóc cho ăn uống, do lợn nhốt hai bên đỡ tốn công đi lại Lợn ít bị xáo động, sau khi đóng cửa hai đầu chuồng
Chuồng hai mái mát hơn, tránh được mưa hắt Có điều bất lợi vì nuôi tập trung nên dễ nhiễm bệnh nhất là bệnh giun sán
Trang 104 Vệ sinh chuồng và thời gian chăm sóc lợn
Vệ sinh chuồng trại làm tốt tránh được các bệnh lây lan, nhất là khi nuôi 5-10 nái hoặc hơn cùng với đàn con
Hàng ngày công tác vệ sinh cần theo một thời gian biểu nhất định
Buồi sáng: từ 7giờ - 11 giờ
- Kiểm tra đàn lợn, phát hiện sự khác thường
- Cho lợn ăn sớm - ăn ít: 7g30 - 8g30
- Đổ nước cho lợn uống
- Dọn chuồng: 8g30 - 10g
- Cho lợn ra sân ỉa đái, đóng cửa chuồng, vứt bỏ chất độn chuồng đã ướt bẩn
- Quét chuồng, hót phân bỏ ra ngoài ô chuồng
- Rửa sạch máng ăn và máng uống
- Cho lợn ăn bữa trưa: 10g00 - 11g
- Thay và thêm nước uống
- Cho ăn rau xanh: 12g
Nghỉ trưa
Buồi chiều:
- Cho ăn chiều: 15g - 15g30
- Mùa đông ăn sớm hơn 30 phút so với mùa hè
- Thay và thêm nước uống
- Dọn chuồng hót phân, tắm trải cho lợn: 15g30 - 16g30
- Bỏ rơm rạ vào chuồng nái nuôi con
- Thả các phên cửa xuống: 17g - 17g30
Lợn dễ tạo được phản xạ có điều kiện với việc chăm sóc và nuôi dưỡng, thực hiện các việc trên cần đúng giờ không tùy tiện Làm sớm hoặc muộn, giảm công việc cần làm đều ảnh hưởng đến sức lớn và tính thích ăn của lợn
Ngoài việc chăm sóc hàng ngày, 6 tháng chuồng lợn cần được quét vôi nền và tường ngăn nhằm tránh các bệnh ký sinh
Tập cho lợn mới nhập chuồng ỉa đái đúng chỗ bằng cách hót phân vào một góc tối, gần nơi thoát nước tiểu nước phân Sau quen dần lợn sẽ ỉa đúng chỗ, giảm nhẹ sức lao động của người nuôi