Kỹ thuật nuôi gà thả vườn trong gia đình part 1

Gà là giống vật nuôi trong chăn nuôi gia đình có khả năng sinh sản lớn, có hệ số sinh sản cao và hệ số quay vòng sản phẩm nhanh. Các hộ ở nông thôn thường nuôi gà theo phương thức thả vườn nhằm tận dụng các nguồn thức ăn sẵn có trong tự nhiên. Tuy nhiên với cách nuôi tự tìm kiếm lấy thức ăn đó, gà ít được ăn thức ăn bổ sung, do đó sản lượng trứng và năng suất thịt còn thấp. Bên cạnh đó đàn gà thường bị chết đồng loạt do khí hậu, do thiếu ăn, do mắc các bệnh truyền nhiễm ... đã gây thiệt hại rất lớn về kinh tế.

HỘI CHĂN NUÔI VIỆT NAM

Kỹ thuật

NUÔI GÀ THẢ VƯƠN

trong gia đình

644 HOI CHAN NUOI VIET NAM

‘SU AN NINH NGUYEN HOAI TAO - NGUYEN VĂN THIỆN

NGUYÊN VĂN THƯỜNG - TRAN CONG XUAN

KỸ THUẬT NUÔI BẢ THẢ VƯỂN

TRONG GIA BINH

NHA XUAT BAN NONG NGHIEP

HA NOI - 1999

LỜI TÁC GIẢ

Trong các loại gia súc, gia cấm, gà lá giảng vat nuôi trong chấn nuôi gia định cô khả năng sinh sản lớn, có hệ sổ sình sẵn can và hệ số quay cong SẼ phẩm nhanh

Tính đến cuối năm 1997, ta có gần 160 triệu is sắm, trong đô khoảng 186 triệu gà và gà nội chủ yếu nuôi thả chiếm khoảng 76-80% Ga công nghiệp chiếm tỷ lệ côn thấp, khoảng 20-84%, nhưng củng

đã và dang được nuõi rong nhiễu hộ gia đình xung quanh các thị trấn, thị xã vã các thành phố lớm

Chăn nuôi gá gia dinb là nguần cung cấp thuc:

phẩm chủ yếu (trúng về thị cho bữa án hàng ngự

kd cd thi gid, ngày tếi, hội hè và như cấu tiếp khách cửa các cộng đồng dân cư ở nông thôn

Tập quán chân nuôi gả gia định theo phương thức thả vườn của các hộ ở nông thôn lá nhằm (ân đụng các nguồn thức ăn sân có trong tự nhiền để nuối gá Gà tư tim kiếm lấy thức do, it được ân thực Jin bổ sung: kỷ thuật chắn nuôi quá đơn giản, có thể nói chưa được người chăm nuôi chủ ÿ đúng múc Da

để sản lượng trứng và năng suất thịt con thấp:

‘Ga nhà thường bị chết đồng loại với quy mẽ lồn bảng năm vào mùa đông kbi trời rét, khi bau dim thấp; do gã thiển an và'bị mắc các bệnh truyẻ2 nhiễm như bệnh Niu-oátsơn nếu gá không được tiêm phông triệt dé (100%) và tiêm đúng bệnh theo

3

tịch: sự sẽ gây thiệt hại lới VỆ NÉnÀ tế Điều này người hàn nãi thường khơng nhận thức được đẩy đủ Kinh nghiệm dân gian vả các quan sắt khoa bạc hia nam cho thấy, khỉ dim ga bị mắc hành Xiucát-sơn vá Tạ huyệt trùng cĩ thể chất trên 90%, Pan ga ở nhiều hộ gia đình bị chết tới 96 - 100%, nhất 1a ga con và gã hậu bị Tuy nhiên, nếu cịn vai con ga mdi dé sống sĩt, được cho an va chăm sĩc tốt thị đân gà lại phục hồi rất nhanh, dev lại tha nhập cho người chân nuơi

Theo các số liệu thống kã, hiện nay nước la cĩ

*khộng 18 triệu hệ, trong đị khuảng 10 triệu hã năng dan Nhu vay, bình quân mỗi hộ nơng đán mới nuốt được 13-14 gàinämm thuộc các lửa tuổi khác nhan, kể

số #4 nhà và gà cơng nghiệp Bình quân đấu người

về trừng và thị gia cấm (ga va viti mới đạt 1,9% trưngnăm và 1,Bkg thie gia cdm (thit xévadm, Chi tiếu nảy cần thập so với các nước trong khu vực và trên thé giới: ä,30kg trứng hăm và 4,2kg thị nam seœc nước Đồng Nam Ấy cơn ð Đơng Á (rử Nhật Ban) in 6.8hg tringnam và 8,0kg thit/ndm

Âũ răng, tiểm năng chắn nuơi gã trong các hộ gia định ở nước ta cơn rất lớn và c thể phẩu đấu vượt các nước trong khu vực, Nấu mỗi hệ gia đỉnh nuối 25 + $0 ga, trong đố cõ 5 ị 7 gà mái dễ, lắm tốt việc iném phơng dịch bơnh [Niu-cá-sgm, Tụ huyết trùng, Cấu trùng khơng để toi dịch phát sinh hàng

4

năm, tr sẽ có một khối lượng lớn trông đá,

(ghưa kế trừng vit, chit vt) phue va nhủ cầu ngây của nhân dân

Hi Chan nuôi Việt Nam biên soạn và cho xuất băn cuốn sách "Hy thuật nuôi gà thả vươn trong gia định) nhằm giữi thiếu và cùng củn những hiểu biết cần thiết về giống, thức ân, chung trại, ky thuật audi đường, cham sóc vả quy trinh phang bệnh cho gã

ta và g3 công nghiệp, chủ yên lữ gã tạ trong kinh tế

“hộ giả đình, Chúng tai hy vọng cuốn sách này sẽ grip

ch nhiễu cho người chân nuôi gả, gốp phần phục triển

an gi gia đình ổn định và lớn vung

bit ga

Cuda sich gôm 8-pluin:

Thần một + Xây dựng, tổ chức và quản lí

dan gi mudi trong các hệ gia đình Phân hai : Giới thiệu một số giống sÀ

Phần ba Thức an và kỹ thuật nuốt dưỡng Phân bấn : Chuồng trai

Phần năm + Thứ y, phòng bệnh

Theng phẩn mặt, sách khải quát cách tổ chức, quản lý, nuôi dưỡng đân gã nuôi trong gia dink va những yấu tố kỹ thuật cẩn thiết để người chăn muốt

cỡ khái niệm chung về những cũng việc phải lam và

"những "nút" công việc cẩn phải đấu tư, đấm báo việc

"nuối gà gia dink thành công, mang lại hiệu qui thiết thực

Ở các phấn sau, các tác giả trình h

tác nội dang về giống, thức an, chuống trại, cách thung bệnh với những giải pháp Kỹ thuật sự the bẩm giúp người chan nuồi dé ding tea cứu và vận duag vào sản suất chân nuôi gà gia dini theo phương thức thả vướn đạt biệu quả kinh tố cao -o đồ, nội dung sách có dõi chỗ trăng lập hoặc được

“háo lại để bổ aung hoàn chỉnh những điều dã triah bag

hương thức chân nuôi gà nhà thá vườn đã được Sink thánh rất sớm cử thời các bố lạc Văn Lang vả

“đã trở thánh tập quần châm nuôi gà lầu din cửa nhân Gin ta, Nhưng cho tới nay, cổ rất Ít công trình nghiện sửa vả điều tra, tông kết kinh nghiệm hoán chính

ỳ thuật chan audi ga gia dink thả vườn, Vi vậy, cáo tắc giá hy vòng cuữn sách náy sẽ cô ích cho bun doc, cả: đồng nghiệp vã người chăn nuôi trong v:ệc tể chủ

Mi nghề nuôi gà gia đình thả vườn có kỳ thuật với Aide quả kinh tế cao, Trong quá trinh bién soạn sách, chác chẩn củn thiếu sóc côn có điển chưa đáp nạ

‘duoc vee cẩu của sản xuất chân nuôi ga gia dian

Tập thể tác giả mong nhận được sự gốp ý quy

âu cửa ban đạc để lần xuất bản sau sách được hoàn thiện hơn

TM dip abd ti oi fis NGUYEN WAN THƯỜNG

CCl ck Hi Chan eu Mi Sạn

Phần một

XÂY DỰNG, TÔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ

BAN GA NUOI TRONG CAC HO GIA DINH I- MỘT SỐ NHẬN BIẾT CAN THIET VAN DUNG

VÀO TỔ CHỨC QUẦN LÝ SẢN XUẤT CHÃN NUÔI GÀ TRONG CÁC HỘ GIÁ ĐÌNH

= Gai ob khả năng sinh sản lớn, nuôi được 4.9 6,5 tháng tuổi tùy theo giống, đã bất đấu đề trứng Ngoài trừng để än, một gà mái địa phương đề mái năm có thể cho 80-40 ga con lâm giống và nuõi thí: (Gà để trúng theo từng đựt gai là trật đề trưa" Mỗi trật để trứng, gà để 5 - 8 quá hoặc 8 - 10 gui nghĩ để 3 - 3 ngày (cô khi đái hơn nếu gã thí

cối dB lại, Trường hợp gã không đồi ấp (ea nghiệp), ga để trứng lida bục theo trình tự “trat de

- ngững để - trật để” v.v cho đến khi thay long #9 ngừng để hẳn Trường hợp gả đồi Ap (thường là cẺ tai, sau 3 - 4 trật đồ, gà đời ấp Thới gian đối Ấp đài bay ngắn tùy theo giống gả và tình có Diệt cua ting con Thời gian đội ấp cảng dài, số lượng trí!

gà để trong năm cảng Ít, Những người nuối EŠ + Xinh nghiệm thường dùng gã tây, ngan hoặc ngông (ding ngan tốt hơn) ấp trứng thay gã để gã bếp °U

đề cho trứng ăn vá gà con nuối thịt

Ga mai để trứng được 3 năm: năm đấu sản lượng trứng cao nhưng khối lượng trưng nhỏ, năm chứ hei sẵn lượng trứng chứng lại những khi lượng trững cao hơn, nấm thứ ba cả sắn lượng và khối lưỡng trứng có xu hướng đều giảm, Do đô, nuôi ga midi để lấy trừng và có gà con xuất bán, người tạ thưởng nuỗi ga cho để hết nằm thứ bai, sau dé loai thải nuội tụt Trưởng hợp nuối gã làm giếng, có thế chọn lạc giữ lại những con gá để tốt nhất cho dé nam thứ bạ,

+ Theo ban nàng tự nhiên, môi nám gã thay ling Trột lần vào ta thủ khoảng thẩng 1- 8 dume lich

‘rong thoi gian thay lõng, nhất la thay 10 ling dầu inh, ga hoàn toàn ngững để trứng, Thời gian thay long dai hay ngắn tủy thuộc vào giống và lững cá thể của mỗi giống Cô giống gã thay lông rất tập tring, chỉ trong vòng 2 - 8 toẩn lệ là kết thúc nhục

#4 chuyên để trừng Lđgo trắng Gà la thay láng trung bình 2 + 8 thắng, có con thay lông kéo dai 5 -

Ø thẳng Thời gian thay làng căng kéo đài, sẵn lượng trừng căng thấp, hệ số sinh sản kháng cao Những con như vậy cẩn loại thải khải đàn

- Cần chủ ý chọn lục gã mãi đẻ lúc kết thức giai đoạn hậu bị chuyển sang giai đoạn để trưng

Đối với ga Ri, ga Tau vang, ga Tre vv chon lọc gà lúc 4 4 thắng tuổi, Đối vii ga Mia lúc gà a

được 5.6 tháng cuối, còn ở gà-Hồ, gà Đông Tảo v.y smuận hơa khoảng 6 - 7 thang tuổi Lúc này gã có

bộ lông hoàn chỉnh, đẹp mã, mão đỗ, dũng bàn tey .đẹ xoang bụng (khoảng cách tử điểm mút của xương,

ức đến xương chậu) lọt được 3 - Š ngón tay trở lên

là gà sẽ có sẵn lượng trừng cao Khoảng cách giữa

2 xương châu lọt được 15 - 2 ngón tay trở lên, gà

st d& trimg to Những con gà này được giữ lai bổ sung, xây dựng đản gà mới đề Những con khắc không đạt tiêu chuẩn, cẩn loai khỗi đân, nuối riêng

để bán thị

8: TỔ CHỨC VÀ QUẦN LÝ SẲN XUẤT

CHĂN NUÔI GÁ TRÓNG GIÁ ĐÌNH RONG

KỸ THUẬT ĐẠT HIỂU QUÁ KINH TẾ CAO

1 Chăn nuôi gà trong

thế nào là có kỹ thuật ?

Chăn nuôi chuyên giống: Có thể nói chân nuôi gã nhà + thả vướn ở nông thôn có kỹ thuật và đúng kỹ thuật lá một bước nhảy vọt về công nghệ nuôi ga abi trong các hộ gia định, góp phản công nghiệp hod va biện đại hoá kinh tế chăn nuôi gá ở nông thôn

“Trong các giống gà địa phương ta có các giống

gà Rị, gá Rì pha, gà Tâu vàng Nam Bộ nhẹ câu, dc nhiều trững; giống gà Mia kiếm dụng thịt trứng vá

gia đình như.

các giống gà Hồ, gã đông Tảo xương ta, nặng cân Ngoài các giống gà kế trên, một số giống như giống gà BT2, gã Tam Hoàng, gà Sasso cũng ding nuối trang các hệ gia đình theo phương thúc chân kế: hợp với cho ăn thức an bổ sung tại chuồng

Dan ga audi trong ede hd gia đình nên ed ging nuối một trong những giống nêu trên, theo mot hưởng sản xuất nhất định, phủ hợp ý thích của chữ

hộ chăn nuôi, đấp ứng nhu cẩu tiếu dùng và đễ tiêu thụ ở địa phương, đồng thới góp phẩn xây dựng va bản vệ nguồn gen giống gà hản dia tai ving giống nhân đân ở địa phương

Chăn nuôi theo phân đầu để dễ chăm sóc

“Tháng thường eó hai dan ga: dan gã sinh sân và

in ga nuõi thịt

Trong đán gã nuôi thịt cô gã loại thải thuậc moi lửa tuổi và ga con sau 2 tháng tuổi không giữ làn: giống, nuôi đến 4 - § tháng tuổi bản giết thị Kinh nghiệm quối gã con từ khi nở đến khi được 190 -

180 ngày toổi xuất bán giết thịt là cỗ lợi nhất, vi trong gini đoạn cây gã sử dụng tấi thức ăn và chủ ting trong cao nhất, sau đỏ giảm dấn

Dan gà sinh sản nuôi trong gia định nên chia làm

3 đâu nhậ: đân gỗ con thee gi me bode dan ga com nuôi bộ đến 2 tháng tuổi đân gá hậu bị nuôi từ 2 thang tuổi đến 46 - 5 tháng tuổi và đản gả mãi đề,

Nhõi gã cô phân đân thể hiệp tính khoa học, để cho ăn đúng khẩu phẩn, để chăm sức, khỉ phòng không bị sót và tiển hành được công tic chon lạc kịp thời, thể hiện được trình độ tổ chức quản lý khua hục trong cũng cảch làm ðm và chân nuôi + Ởó chuẩng nuôi

Lâu nay, ở nông thôn các hệ nuôi gả it chú ý đến chuồng nuối, s6 mợi chuồng gã làm chung với chudng trau, chuống lợn; có nơi lãm chuống riêng, nhưng gã lớn bé nhốt chung mot chung chất châu, thiếu ánh sáng, nến chuồng đờa thấp, mất vẽ sinh,

gã thường để mắc bệnh vã bị chất hàng loạt Nuôi

gã nến có chuồng riêng, thong mái, cao rin, sach

sẽ Chuống được chia thành nhiều gian, cú sân chữ, thuận tiện cho việc phân đản, cho án thức ấn bổ sung vã uống nước, độ tiến hánh chọn lọt và kiểm tra địch bệnh

- Bồ sung thức An và tạo nguấn thức ăn

TỪ điểm của nuôi gã nhà thể vườn lá gã tự từo kiến thúc ấn sẵn có rong tự nhiên, nên tiết kiện được thức án, tủá thành hạ, Tuy nhiên, vẫn cần cho

An thêm thức âm vận buổi chiếu trước khu cho gà vào chuống, hiệu quả chăn audi sẽ cao hơn Thức

An dho ấn thêm cổ thể lá thóc, ngô, tấm đậu tường mảnh răng vửa chín tới, bá cua, tôm tếp vv Có thể đông cám loại 1 trân lấn với rau xanh thái nhỏ

"

cho vào máng an ở sản chơi và cho từng ân ñn riêng

lẻ, Cô thể đáo hố theo kích thước quy định ñ góc vườn nuối giun, hoặc nuôi mối tạo thêm nguồn thức ấn westeia cho ga, ga sẽ cho mang suất, thịt và trứng cao, Tiến hành chọn lọc

Từ trước đến nay, trung chân nuôi gà gia đình không mấy ai chủ ý đến công tác chọn lọc để có đân,

gã thuần giống náng suất cao Để tạo được giống gã đẹp cũ năng suất cao, cần tiển hành chọn lọc cá thể dan ga theo định kỳ, kịp thới loại thải những gả xấu, năng suất thấp và bổ sung gã goổng tất cho mỗi dan, bào đảm luốn luôn cõ đản gà đấy sức sống, thể hiện đản gã gia định muối cô kỹ thuật vã cd thu nhập Tiêm phòng định kỳ

Tiến hành tiếm phòng định kỹ theo quy trình thủ y, đếm bếo an toàn dich bệnh cho đản gã gia định và khu vực xung quanh

2 Quy mé va co cfu dan gà nuôi trong gia định như thể nào là phủ hợp

Dan gi sinh sẵn nuôi da định trong mỗi hệ gia itioh duge tính xổ gả từ 1 ngày tuổi trử Yen, Ga con, mới ng ny tink sao cho sau khi nuối được 2 thang tuổi, loại con trồng, số gã mái củn lại đủ cơ số đạt tiều chuẩn chuyến lên đán hậu bị 2 - 5 thắng tuổi Quy mô đản gã sinh sẵn nuôi trong giá đỉnh

không cố định, mã tủy thuộc vào diện tích vườn thả {10m /1ean) và khả năng kinh tế của mỗi gia đình,

cô thể vải chục đến hang tram con, có khi vái tram

a mai đẻ (gà bố mẹ) và hãng nghìn gẻ nuôi thịt (ga Broiler) nếu lã nuôi gã công nghiệp

‘rong chăn nuôi gà nhá, di ở quy mé nào, nếu xuôi gà sinh sản, đều phdi tuan theo một tỷ lệ nhất, inh theo lứa thối, nhằm đảm bảo đủ cơ sổ nhất định,

để chọn lọc thay thé dan,

Tỷ lệ nây được quy ước theo một cơ cấu nhơ sau:

- Gả con từ mới nở đến 2 tháng tuổi — 63-08%

- Gà hậu bí (2 - 5 tháng tuổi) 20-20% + Ga mai dé 14.5 8 tháng toổi trở lên) — 18%,

Theo tỷ lệ trên, nếu quy mô đàn là đã thí số gà con dén 2 thang tuổi có #2 con, gà hậu bị 8 con và

gà mái để 6 con, theo cách tính toần nhự gau:

Quy mô và cơ oft: dan

38 1461 60 | m1 109

Í 8ã can 1 sD ngày tuổi oes] 18 | alse tas | ta

| S Nếu Bì #5 tăng Mổ, 208 8 TH [

13