BÀI THU HOẠCH THI THĂNG HẠNG CHỨC DANH NGHỀ NGHIỆP GVMN HẠNG 3ĐẠO ĐỨC CỦA GVMN TRONG XỬ LÝ TÌNH HUỐNG TRONG TRƯỜNG MNUBND THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHTRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒNBÀI THU HOẠCH BỒI DƯỠNG THEO TIÊU CHUẨN CHỨC DANH NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN MẦM NON HẠNG IIIĐề tài:ĐẠO ĐỨC CỦA GIÁO VIÊN MẦM NON TRONG XỬ LÝ TÌNH HUỐNG SƯ PHẠM Ở TRƯỒNG MẦM NONHọ và tên học viên: Cao Thị Trà GiangNgày sinh: 20121985Số Thứ tự trong danh sách lớp: 10 Cơ quan công tác: Trường Mầm non 2 Địa điểm học: Trường Bồi dưỡng giáo dục quận Bình ThạnhThành phố Hồ Chí Minh – 2019
Trang 1UBND THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN
BÀI THU HOẠCH BỒI DƯỠNG THEO TIÊU CHUẨN CHỨC DANH NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN MẦM NON
HẠNG III
Đề tài:
ĐẠO ĐỨC CỦA GIÁO VIÊN MẦM NON TRONG XỬ LÝ TÌNH HUỐNG
SƯ PHẠM Ở TRƯỒNG MẦM NON
Họ và tên học viên: Cao Thị Trà Giang Ngày sinh: 20/12/1985
Số Thứ tự trong danh sách lớp: 10
Cơ quan công tác: Trường Mầm non 2
Địa điểm học: Trường Bồi dưỡng giáo dục quận Bình Thạnh
Thành phố Hồ Chí Minh – 2019
Trang 2UBND THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN
BÀI THU HOẠCH BỒI DƯỠNG THEO TIÊU CHUẨN CHỨC DANH NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN MẦM NON
HẠNG III
Họ và tên học viên: Cao Thị Trà Giang Ngày sinh: 20/12/1985
Số Thứ tự trong danh sách lớp: 10
Cơ quan công tác: Trường Mầm non 2
Địa điểm học: Trường Bồi dưỡng giáo dục quận Bình Thạnh
Điểm bài thu hoạch và nhận xét của Giảng viên chấm
Giảng viên chấm
(Ký, ghi rõ họ tên)
Trang 3MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN 1
1 Phần mở đầu: 2
2 Phần nội dung: 3
2.1 Về lí luận: 3
* Khái niệm: 3
* Đặc điểm: 3
* Yêu cầu: 4
* Vai trò: Ứng xử sư phạm có một vai trò rất quan trọng đối với hoạt động nghề nghiệp của GVMN và cũng xuất phát từ mục đích của việc ứng xử sư phạm là nhằm bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ do vậy có thể phân chia vai trò của ứng xử sư phạm như sau: 4
* Yếu tố ảnh hưởng: 5
* Biện pháp: 6
2.2 Về thực trạng: 10
+ Hoạt động nghề nghiệp của GVMN là chăm sóc – giáo dục trẻ Một ngày làm việc ở lớp/ trường mầm non, giáo viên: 10
+ Hoạt động nghề nghiệp của GVMN như một người mẹ ở trường 10
+ Hoạt động nghề nghiệp của GVMN là nghệ sỹ 11
+ Hoạt động nghề nghiệp của GVMN với vai trò một nhà tâm lý và giáo dục 11
3 Phần kết lu n: ận: 13
TÀI LIỆU THAM KHẢO 14
Trang 6LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian học tập tại trường, với những kiến thức lý luận đãđược các thầy cô truyền đạt, bản thân em đã tiếp thu được những kiếnthức và các kĩ năng chung, kĩ năng nghề nghiệp chuyên nghành và đạođức nghề nghiệp của người giáo viên mầm non
Chuyên đề “Đạo đức của giáo viên mầm non trong xứ lý tìnhhuống sư phạm ở trường mầm non” là một trong những nội dung cótầm quan trọng đối với người giáo viên mầm non trong bối cảnh hiệnnay, giúp em hiểu sâu hơn về lí luận, thực trạng cũng như các biệnpháp xử lý tình huống sư phạm một cách khéo léo
Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Quý Thầy Cô trường Đạihọc Sài Gòn, phòng giáo dục và đào tạo Quận Tân Bình đã tạo điều kiệntốt nhất để em có thêm những tri thức mới Đặc biệt là cô ThS Mã ThịKhánh Tú đã tận tình truyền đạt cho em những kiến thức quý giá trongsuốt khoảng thời gian qua Vốn kiến thức đó không chỉ là nền tảng màcòn là hành trang quý giá cho công tác chăm sóc giáo dục trẻ
Sau cùng em xin kính chúc Quý Thầy Cô dồi dào sức khỏe, thànhcông trong sự nghiệp và cuộc sống
Em xin chân thành cảm ơn
Bình Thạnh, ngày 20tháng 02 năm 2019
Người thựchiện
Trang 7Cao Thị Trà Giang
1 Phần mở đầu:
Sinh thời Bác Hồ chúng ta đã từng nói:
“ Trời có bốn mùa: Xuân,Hạ, Thu, Đông.
Đất có bốn phương: Đông, Tây, Nam, Bắc.
Ngưòi có bốn đức: Cần, Kiệm, Liêm, Chính.
Thiếu một mùa thì không thành trời.
Thiếu một phưong thì không thành đất.
Thiếu một đức thì không thành người”.
Đạo đức giáo viên mầm non là những phẩm chất của người giáo viên mầm non đựơc hình thành do tu dưỡng, rèn luyện theo các quy định, tiêu chuẩn, yêu cầu…trong chăm sóc và giáo dục trẻ em và trong cuộc sống với tư cách một nhà gáo đựơc thể hiện ra bên ngoài nhận thức, thái độ,hành vi
Thật vậy, trẻ em là nguồn hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của đất nước, việc chăm sóc bảo vệ trẻ không chỉ là trách nhiệm củamọi người mà của toàn xã hôị
ở lứa tuổi mầm non trẻ em như một tờ giấy trắng về nhận thức còn cơ thể trẻ thì rất non nớt và rất dễ bị tổn thương Nhiệm vụ của chúng ta những nhà giáo dục là gì? Là cần chăm sóc giáo dục trẻ phát triển một cách toàn diện về cả thể chất lẫn tinh thần
Để làm được điều đó đòi hỏi ngưòi giáo viên trong quá trình chămsóc, giáo dục trẻ ở trường mầm non phải tìm cách, cách thức phù hợp
để giải quyết những tình huống sư phạm có thể xảy ra tại nhóm lớp một cách hiệu quả nhất Từ đó, giúp trẻ cảm thấy yên tâm, thích thú vàphụ huynh tin tưởng khi cho bé đến trường
Ở lứa tuổi mầm non đặc biệt là trẻ mẫu lứa tuổi mẫu giáo, trẻ rất
tò mò hiếu động luôn tìm tòi khám phá thế giới xung quanh mình vì vậy
sự hoạt động của trẻ nhiều lúc gây áp lực cho giáo viên là rất lớn Nếu như giáo viên không có sự kiên nhẫn, không có kỹ năng sư phạm mềm dẻo trong xử lý tình huống sẽ dẫn đến những hành vi, chuẩn mực
không đúng dẫn đến việc quát tháo,doạ nạt trẻ, đánh mắng và thậm chí là bạo hành trẻ
2
Trang 8Sau khi nghiên cứu và tìm hiểu bản thân tôi nhận thức rõ về tầm quan trọng của đạo đức nhà giáo trong việc xử lý các tình huống sư phạm
trong trường mầm non Do đó tôi quyết định chọn chuyên đề “ đạo đức của giáo viên mầm non trong xử lý tình huống sư phạm trong trường mầm non”.
Vì chuyên đề này giúp tôi hiểu rõ hơn về các khái niệm tình huống
sư phạm trong nhóm,lớp học mầm non Hiểu đạo đức của giáo viênmầm non và cách biểu hiện hành vi đạo đức trong việc xử lý các tìnhhuống sư phạm trong nhóm, lớp học mầm non Thực hành các biểuhiện hành vi đạo đức trong việc xử lý các tình huống sư phạm thực tế
Trẻ em mỗi ngày đều được tiếp xúc,đựơc tham gia vào rất nhiềucác hoạt động ở lớp, ở trưòng, mọi lúc mọi nơi, từ trong lớp học, dưóisân trưòng: Hay nói cách khác là nhu cầu hàng ngày của trẻ là học tập
và vui chơi ở mọi lúc mọi nơi Do đó việc xẩy ra các tình huống sư phạm
là thưòng xuyên Từ đó, đòi hỏi ngưòi giáo viên phải thật mềm mỏng,khéo léo, kiên nhẫn trong việc xử lý các tình huống sư phạm xảy ratrong trưòng mầm non
2 Phần nội dung:
2.1 Về lí luận:
* Khái niệm:
- Đạo đức của GVMN là tập hợp những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực
xã hội nhằm điều chỉnh và đánh giá cách ứng xử của GVMN trong quan
hệ trẻ, với đồng nghiệp, với phụ huynh và cộng đồng
* Đặc điểm:
+ GVMN yêu nước, có niềm tin vào chế độ xã hội chủ nghĩa
Trung thành với lý tưỏngđộc lộc dân tộc và chủ nghĩa xã hội;
Chấp hành tốt pháp luật Nhà nứơc, chủ trương, chính sách củaĐảng và những quy định của ngành, của trường mầm non;
Có định hướng tốt trong đổi mới nội dung, phương pháp chăm sóc,giáo dục, bảo vệ và nuôi dưỡng trẻ;
Làm một công dân có ý thức trách nhiệm đối với xã hội, tham giaphát triển văn hoá – xã hội của cộng đồng; mẫu mực trong hành
vi giao tiếp ứng xử là tấm gưong cho trẻ noi theo
+ GVMN yêu thương, tôn trọng và công bằng với trẻ
Không phân biệt đối xử với trẻ và chấp nhận sự đa dạng của trẻ;
Tận tuỵ, chăm sóc trẻ và kiên nhẫn trong giáo dục trẻ mầm non;
Trang 9 Xây dựng mối quan hệ thân mật, gần gũi, ân cần, chu đáo với trẻtrong độ tưổi khác nhau (tuổi nhà trẻ và tuổi mẫu giáo);
Coi trọng tính tích cực, chủ động, sáng tạo cá nhân của trẻ mầmnon; động viên khuyến khích trẻ tích cực tham gia vào các hoạtđộng chung/ nhóm
Xây dựng và duy trì phối hợp với gia đình trong việc chăm sóc –giáo dục trẻ; tuyên truyền về trẻ và phổ biến thông tin về phươngpháp giáo dục trẻ
+ GVMN yêu nghề, tâm huyết, gắn bó và có trách nhiệm cao với nghềnghiệp
Có tình cảm và yêu thương trẻ, có động cơ nghề nghiệp, say mêsang tạo, nhanh chóng thích ứng với tình huống mới;
Có ý thức tự học, tự bồi dưỡng nâng cao nhận thức, năng lựcchuyên môn, nghiệp vụ chăm sóc, giáo dục trẻ trong độ tuổi;
Có quan hệ tin cậy dễ chịu đối với người khác, hợp tác thiện chí,trao đổi kinh nghiệm tự hoàn thiện bản thân;
Có suy nghĩ quan diểm tích cực, hoàn thành tốt các công việcđược giaonhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới mục tiêu chăm sóc –giáo dục, bảo vệ và nuôi dưỡng trẻ
+ GVMN có ý thức tổ chức, có đạo đức tốt thương yêu đồng cảm vớingười khác, mềm dẻo, hiểu biết, sáng tạo, lối sống lành mạnh, trungthực, giản dị phù hợp với văn hóa dân tộc
* Yêu cầu:
- Bình tĩnh, không vội vàng, nóng nảy Giáo viên nên tìm hiểu kĩ nhữngnguyên nhân dẫn đến những biểu hiện hành vi bất thường của trẻ để cóhướng giải quyết hợp lí nhất
- Giáo viên ứng xử công bằng với tất cả trẻ, không phân biệt, so sánhtrẻ này với trẻ khác
- Tạo ra một bầu không khí thân thiện, cởi mở là điều rất quan trọng
- Giáo viên nên tìm những điểm tốt, điểm tích cực của trẻ để nêugương, khích lệ trẻ tạo cho trẻ có được sự tự tin, phấn khởi
- Cần linh hoạt trong cách xử lí tình huống với trẻ, không nên cứng nhắc
vì mỗi trẻ là một cá thể riêng biệt, một tính cách và sở thích khác nhau
* Vai trò: Ứng xử sư phạm có một vai trò rất quan trọng đối với hoạtđộng nghề nghiệp của GVMN và cũng xuất phát từ mục đích của việcứng xử sư phạm là nhằm bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ do vậy có thểphân chia vai trò của ứng xử sư phạm như sau:
- Vai trò định hướng hoạt động
4
Trang 10Đây là chức năng bao quát nhất, bất kỳ một sự tiếp xúc nào giữacon người với con người đều cần phải biết đến mục đích giao tiếp đểlàm gì Như vậy phải chú ý đến những thay đổi nhỏ, những biểu hiện vềhành vi, cử chỉ, thái độ,… của chủ thể và đối tượng giao tiếp, để cónhững phản ứng hành vi đáp lại phù hợp Nhờ những biểu hiện này màcon người nhận thức được nhu cầu, động cơ, những đặc điểm tâm lý cánhân của đối tượng tiếp xúc để có cách ứng xử phù hợp với mong muốnnguyện vọng của đối tượng giao tiếp Nhờ có chức năng định hướnghoạt động mà giáo viên phân loại được các cháu về mọi nội dung bảo
vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ Phân loại các cháu về sức khỏe, trình độnhận thức, khả năng vui chơi, âm nhạc, nghệ thuật tạo hình, về khảnăng diễn đạt ngôn ngữ nói Và cũng từ sự định hướng này mà GVMN
có thể nhận biết được đặc điểm tâm lý cũng như tính cách của phụhuynh, đồng nghiệp để có thể ứng xử phù hợp với nguyện vọng của họ
- Vai trò điều khiển, điều chỉnh hành vi hoạt động
Trong thực tế chăm sóc và giáo dục trẻ, chúng ta gặp không ít trườnghợp có cách nhìn “khuôn mẫu”, “cứng nhắc” với một vài trẻ trong lớp
Ví dụ: Ở nhà cô giáo là mẹ hiền có thể rất nghiêm khắc với con Songđến lớp với tư cách là cô giáo, cô tự điều chỉnh hành vi của mình theophương pháp giáo dục tinh cảm “chín khen, một chê”, động viênkhuyến khích các cháu nhiều hơn, hạn chế đến mức tối đa trách phạtcác cháu Ở nhà ít nói nhưng đến lớp mặt cô giáo rạng rỡ hẳn lên, hồnnhiên và hòa vào các cháu để tạo không khí tâm lý an toàn, tin tưởngcho các cháu, nhờ đó mà các cháu quấn quýt bên cô và uy tín cùngnăng lượng của cô được phát triển Hoặc khi ứng xử với phụ huynh, vớiđồng nghiệp, khi nhận thấy phản ứng của họ đối với cách ứng xử củaminh thì GV có thể điều chỉnh cách ứng xử cho phù hợp với từng tìnhhuống, từng hoàn cảnh và với từng đối tượng
- Vai trò thông tin:
Hoạt động ứng xử sư phạm về bản chất là một hoạt động giao tiếp
xã hội thông qua các phương tiện giao tiếp vật chất và phi vật chất vànhờ có những phương tiện này (ngôn ngữ, vật thể, nhân cách của các
cá nhân tham gia giao tiếp) mà con người có được những mối quan hệ
xã hội Sự hiểu biết lẫn nhau giữa các cá nhân được thực hiện nhờ cácthông tin chứa đựng trong các phương tiện giao tiếp Từ sự tiếp nhậnthông tin ấy mà người GV có được cái nhìn cụ thể hơn về đối tượng giaotiếp ứng xử Từ đó có những biện pháp ứng xử phù hợp
Trang 11Bên cạnh đó thông qua việc ứng xử mà GV có thể thực hiện chứcnăng tổ chức, hướng dẫn hoạt động vui chơi, giáo dục thông qua tậpthể lớp.
GV phân công vai chơi, tổ chức các nhóm vui chơi sao cho phát huyhết được tiềm năng vốn có của các cháu, khơi dậy sự hứng thú khi vàocuộc chơi Xây dựng nếp sống cho trẻ thông qua chế độ sinh hoạt hằngngày Và đối với cá nhân trẻ : ứng xử thỏa mãn một nhu cầu nào đó củatrẻ như âu yếm (ôm hôn, vuốt ve, bế ẵm,…)
Thực hiện chức năng chăm sóc dinh dưỡng vệ sinh cho trẻ tạo cho trẻcảm giác an toàn về đời sống Thực hiện chức năng giáo dục bằng tinhcảm , xây dựng thói quen bằng hành vi ứng xử cho trẻ Chức năng xâydựng những đặc trưng người và nhân cách
Ngoài ra ứng xử sư phạm có một vai trò cũng không kém phần quantrọng đó chính là việc thiết lập mối quan hệ với phụ huynh , đồngnghiệp thông qua việc ứng xử sư phạm thì giáo viên có thể thiết lậpmối quan hệ với phụ huynh, đồng nghiệp, giúp rút ngắn khoảng cáchtạo ra sự gần gũi , thân thiện giữa giáo viên với phụ huynh và đồngnghiệp , cũng từ đó giáo viên có thể dễ dàng nhận được sự cảm thôngchia sẻ của mọi người về công việc cũng như cuộc sống và dễ dàngtrao đổi với phụ huynh về những vấn đề liên quan đến trẻ Từ đó tạonên được hiệu ứng tốt đẹp trong các mối quan hệ , phục vụ đắc lực chocông tác chăm sóc giáo dục trẻ
* Yếu tố ảnh hưởng:
-GV chưa hiểu trẻ và đáp ứng nhu cầu cho trẻ trong các hoạt động ởtrường mầm non, chưa tạo được sự chú ý, tập trung, chưa lôi cuốn đượctrẻ, khích lệ trẻ tham gia vào các hoạt động; chưa tạo ra bầu không khíthật sự vui tươi và những ham thích, hứng khởi cần có ở trẻ
6
Trang 12Nhiều GV cho rằng giờ ăn là dễ khiến cô giáo nóng giận và khó chịu vàthường cô giáo trách phạt trẻ bằng nhiều hình thức thiếu tích cực Dokhông kiềm chế được cảm xúc của bản thân nên một số GV vẫn cònhiện tượng nóng giận, bực bội với trẻ và la mắng, trách móc trẻ Điềunày sẽ ảnh hưởng nhiều đến tâm lí của trẻ khiến trẻ sẽ cảm thấy sợhãi, không tự tin, sợ đến trường
-Trẻ trong lớp quá đông cũng tạo nhiều áp lực, GV sẽ thường xuyên bịcăng thẳng, từ đó mà tâm trạng không tốt
-Do khối lượng công việc quá nhiều, áp lực của công việc lớn khiến GVcảm thấy mệt mỏi sẽ ảnh hưởng nhiều đến giao tiếp với trẻ
-GV có quan niệm sai lầm khi cho rằng, trẻ tuổi này rất bướng, rất lì lợmnên phải giáo dục nghiêm khắc, phải trách phạt, la mắng cho trẻ biết
sợ, biết chừa Vì thế, GV thường cấm đoán và chỉ mong trẻ biết nghelời
* Biện pháp:
@ Tăng cường nhận thức pháp luật, nhận thức về yêu cầu/ chuẩn mực đạo đức của giáo viên mầm non, về đặc điểm tâm, sinh lí của trẻ em
- Mục đích: Nâng cao nhận thức của GVMN về quy định pháp luật, các
yêu cầu đạo đức, giúp GVMN nhận thức rõ vai trò, tầm quan trọng củaviệc thực hiện những quy định về cách thức giao tiếp, ứng xử của GVvới trẻ
GV xác định tâm thế sẵn sàng thực hiện quy định đó
- Thực hiện:
+ CBQL cần xây dựng chuyên đề sau khi đã đưa ra nội dung những quy
định cụ thể cần rút ra những nội quy ngắn gọn, dễ hiểu và dễ nhớ vềcác yêu cầu đạo đức của GVMN, đặc điểm tâm sinh lí của trẻ em;
+ Truyền đạt cho GV về yêu cầu đạo đức của GVMN và tính bắtbuộc trong việc thực hiện các yêu cầu này Cần nhấn mạnh cho GVhiểu rằng nội quy về cách thức cư xử của GVMN với trẻ rất quan trọng
và tuyệt đối GV không được vi phạm
+ Đó là trách nhiệm, nhiệm vụ của GV phải thực hiện chứ không phải làvấn đề được tùy ý thực hiện CBQL có thể tổ chức tập huấn hoặc sinhhoạt chuyên môn theo hình thức “Nghiên cứu bài học”, GV sẽ đượccùng nhau trao đổi, cùng nhau góp ý, thảo luận về các yêu cầu đạo đứccủa GVMN, từ đó đưa ra những biện pháp trong việc giao tiếp, ứng xửvới trẻ đạt hiệu quả như mong muốn Trong quá trình đó, CBQL cần
Trang 13nghiêm khắc kiểm điểm những GV vi phạm các yêu cầu về đạo đức củangười GVMN như đánh trẻ, phạt trẻ
- Mục đích: Tạo điều kiện để GVMN rèn luyện hành vi/thói quen đạo
đức; được thực hành, vận dụng những kiến thức về các yêu cầu/chuẩnmực đạo đức trong các tình huống giao tiếp, ứng xử với trẻ mầm non
- Thực hiện: Qua việc tổ chức sinh hoạt chuyên môn, CBQL có thể nêu
ra các tình huống để GV giải quyết, từ đó giúp cho GV hiểu hơn về cáchthức và các quy tắc giao tiếp, ứng xử với trẻ đạt hiệu quả Mặt khác,các GV có thể cùng trao đổi hoặc CBQL hướng dẫn GV cách phân tíchtình huống dựa trên đặc điểm của trẻ, từ đó đưa ra cách giải quyết tìnhhuống trong giao tiếp, ứng xử với trẻ
@ Giám sát, hỗ trợ và điều chỉnh giáo viên mầm non trong giao tiếp ứng xử với trẻ mầm non:
- Mục đích: Giám sát, hỗ trợ và điều chỉnh hành vi/thói quen đạo đức
của GV với trẻ mầm non, giúp họ có khả năng thực hành, vận dụng tốtnhững kiến thức về các yêu cầu/chuẩn mực đạo đức trong chăm sóc,giáo dục trẻ
% - Thực hiện: CBQL sau khi đã thống nhất những quy định và yêu cầu
đạo đức của GVMN trong giao tiếp, ứng xử với trẻ mầm non cần phâncông người hàng ngày đến lớp để quan sát giao tiếp của GV với trẻ Ưu
8