Việc tổ chức mô hình Hội đồng Y khoa quốc gia để thi chứng nhận năng lực chuyên môn làm cơ sở đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề KBCB là yêu cầu cần thiết để nâng cao chất lượng chuyên môn
Trang 1
BỘ Y TẾ
Dự thảo ngày 30 16 /7/2018 lấy ý kiến Bộ, ngành, địa phương
ĐỀ ÁN
THÀNH LẬP, TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
HỘI ĐỒNG Y KHOA QUỐC GIA
(Phê duyệt kèm theo Quyết định số /QĐ-TTg ngày tháng năm 2018 của Thủ tướng Chính phủ)
Hà Nội, tháng 76 năm 2018
Trang 2MỤC LỤC
I SỰ CẦN THIẾT THÀNH LẬP HỘI ĐỒNG Y KHOA QUỐC GIA VÀ
TỔ CHỨC THI ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC HÀNH NGHỀ
II CƠ SỞ PHÁP LÝ:
I MỤC TIÊU THÀNH LẬP
II TÊN GIAO DỊCH:
III VỊ TRÍ, CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ, QUYỀN HẠN:
IV CƠ CẤU TỔ CHỨC HỘI ĐỒNG Y KHOA QUỐC GIA
1 Tổ chức của Hội đồng Y khoa quốc gia:
2 Chủ tịch Hội đồng Y khoa quốc gia: Có 2 phương án
3 Phó Chủ tịch Hội đồng Y khoa quốc gia:
4 Các ủy viên Hội đồng Y khoa quốc gia:
5 Văn phòng Hội đồng Y khoa quốc gia:
V NHIỆM VỤ, QUYỀN HẠN CỦA THÀNH VIÊN HỘI ĐỒNG YKHOA QUỐC GIA:
VI NHIỆM VỤ CỦA VĂN PHÒNG HỘI ĐỒNG Y KHOA QUỐC GIA:VII CƠ CHẾ HOẠT ĐỘNG CỦA HỘI ĐỒNG Y KHOA QUỐC GIA:
1 Nguyên tắc hoạt động của Hội đồng Y khoa quốc gia
2 Phương thức hoạt động của Hội đồng Y khoa quốc gia:
VIII CƠ CHẾ TÀI CHÍNH, KINH PHÍ HOẠT ĐỘNG CỦA HỘI ĐỒNG
Y KHOA QUỐC GIA
27283134
3536
404142
Trang 3PHẦN I
SỰ CẦN THIẾT, KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VÀ CƠ SỞ PHÁP LÝ
THÀNH LẬP HỘI ĐỒNG Y KHOA QUỐC GIA VÀ
TỔ CHỨC KỲ THI QUỐC GIA ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC HÀNH NGHỀ
I SỰ CẦN THIẾT
← 1 Việc tổ chức mô hình Hội đồng Y khoa quốc gia để thi chứng nhận năng lực chuyên môn làm cơ sở đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề KBCB là yêu cầu cần thiết để nâng cao chất lượng chuyên môn của người hành nghề,
từ đó góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ KBCB
Trong công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân, nhânlực y tế đóng vai trò quan trọng vì phục vụ trực tiếp cho người dân, liên quantrực tiếp đến sinh mạng người dân Để góp phần nâng cao chất lượng KBCB tạicác cơ sở KBCB, tạo được niềm tin cho người bệnh, bên cạnh việc đầu tư, xâydựng về cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại, đổi mới thái độ phục vụ của nhânviên y tế…thì việc nâng cao chất lượng chuyên môn của người hành nghềKBCB là yếu tố mấu chốt, quan trọng
Các cơ sở KBCB là nơi tiếp nhận, sử dụng nguồn nhân lực y tế đang trựctiếp bị tác động bởi chất lượng chuyên môn người hành nghề KBCB vì khi nănglực của người hành nghề KBCB còn hạn chế sẽ ảnh hướng đến sự an toàn củangười bệnh và việc tiếp cận với các dịch vụ y tế có chất lượng của người dân.Đồng thời, năng lực chuyên môn của người hành nghề cũng là một trong nhữngyếu tố chính gây nên tình trạng "quá tải" của các bệnh viện tuyển trung ương docác bệnh viện tuyến cơ sở còn thiếu đội ngũ người hành nghề KBCB có nănglực chuyên môn chất lượng
Việc hành nghề KBCB đòi hỏi người hành nghề phải có cả năng lựcchuyên môn về lý thuyết và thực hành cũng như đạo đức nghề nghiệp do côngtác KBCB liên quan trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng của người bệnh Việc cấpchứng chỉ hành nghề KBCB (chứng chỉ hành nghề) là biện pháp bắt buộc đểkiểm soát chất lượng hành nghề phù hợp với kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp
đã được đào tạo, trong đó đặc biệt chú trọng đến kỹ năng thực hành, vận dụngkiến thức để xử lý các tình huống chuyên môn, ứng xử nghề nghiệp phát sinhtrong thực tiễn hành nghề Để kiểm tra, sát hạch được năng lực chuyên môn của
Trang 4người hành nghề thì việc thay đổi quy định từ cấp chứng chỉ hành nghề dựa trên
hồ sơ, văn bằng chứng chỉ sang hình thức thi sát hạch năng lực hành nghề trênphạm vi quốc gia được thực hiện bởi một tổ chức độc lập với cơ quan quản lýnhà nước là việc làm cấp thiết trong giai đoạn hiện nay Việc đổi hình thức thichứng nhận năng lực hành nghề làm cơ sở cho việc cấp chứng chỉ hành nghềkhám bệnh, chữa bệnh sẽ giúp kiểm tra, sát hạch được năng lực chuyên môn,năng lực ứng dụng thực tiễn, xử lý tình huống của người hành nghề, từ đó lựachọn được đội ngũ nhân lực y tế thực sự có chất lượng nhằm nâng cao chấtlượng khám bệnh, chữa bệnh, đem lại an toàn cho người bệnh, hạn chế nhữnghậu quả, tai biến có thể xảy ra trong công tác khám, chữa bệnh,
Hội đồng Y khoa quốc gia sẽ xây dựng các chuẩn kiến thức, kỹ năngchung của người hành nghề và phạm vi hoạt động chuyên môn tương ứng trên
cơ sở kết quả thi đánh giá năng lực hành nghề của từng cá nhân, làm cơ sở cho
cơ quan quản lý nhà nước cấp chứng chỉ hành nghề phù hợp, góp phần phản ánhđúng năng lực, phân loại được người hành nghề, nâng cao chất lượng hành nghề
Việc tổ chức kỳ thi quốc gia độc lập thông qua Hội đồng Y khoa quốc gia
sẽ giúp các cơ quan quản lý nhà nước đánh giá một cách khách quan về thựctrạng chất lượng người hành nghề từ đó góp phần nâng cao chất lượng dịch vụKBCB Người dân sẽ được hưởng lợi từ việc được sử dụng các dịch vụ KBCB
có chất lượng tốt, hài lòng hơn với thái độ phục vụ tận tình, chu đáo của ngườihành nghề Việc được hưởng những dịch vụ có chất lượng cao sẽ giúp tạo niềmtin cho người dân đối với hệ thống y tế nước nhà
32 Thực trạng chất lượng đào tạo y khoa còn có sự chưa cân đối, chưa bảo đảm mặt bằng chất lượng, chuẩn năng lực đầu ra giữa các cơ sở đào tạo nên cần phải có hình thức thi chứng nhận năng lực hành nghề để sàng lọc các trường hợp không đạt yêu cầu, phân loại năng lực hành nghề, góp phần thúc đẩy đổi mới và nâng cao chất lượng đào tạo y khoa
Chất lượng chuyên môn của người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh liênquan trực tiếp đến chất lượng đào tạo y khoa Ở Việt Nam, đào tạo nhân lực y tế
đã được đặc biệt chú trọng trong những năm gần đây thông qua việc đa dạng hóacác hình thức, cùng với đào tạo chính quy còn có nhiều hình thức đào tạo khácnhư: cử tuyển, đào tạo theo địa chỉ, đào tạo liên thông… với sự tham gia ngàycàng nhiều của các cơ sở đào tạo công lập và ngoài công lập Mặc dù tiêu chuẩnđầu vào và chương trình giảng dạy của các loại hình đào tạo bác sỹ và của các
cơ sở đào tạo còn chưa đồng nhất nhưng số lượng cơ sở đào tạo gia tăng đã góp
Trang 5phần cung cấp đủ nhân lực y tế Theo thống kê, đến hết năm 2017, cả nước cógần 200 cơ sở đào tạo nhóm ngành sức khỏe, riêng ngành y đa khoa có 24trường, trong đó có 06 trường ngoài công lập Nhờ liên tục tăng số cơ sở và tăngchỉ tiêu đào tạo, đến hết năm 2017, Việt Nam đã đạt 8 bác sĩ/10 nghìn dân, dựkiến sẽ tăng lên 10 bác sĩ/10 nghìn dân vào năm 2020 Tuy tăng về số lượng bác
sĩ nhưng chất lượng nhân lực y tế nói chung hiện nay vẫn còn nhiều bất cập màmột trong những nguyên nhân là do chất lượng đào tạo y khoa
Bên cạnh những kết quả rất đáng khích lệ về tăng trưởng nhanh số lượngnhân lực y tế, vấn đề đảm bảo về chất lượng đào tạo mặc dù đang ngày càngđược Đảng, Chính phủ và toàn xã hội quan tâm nhưng vẫn tồn tại một số bấtcập, khó khăn
Theo quy định của Luật Giáo dục đại học thì Bộ Giáo dục và đào tạo chịutrách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về giáo dục đại học,trong khi đó theo quy định của Luật Giáo dục nghề nghiệp thì Bộ Lao động -Thương binh và Xã hội chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhànước về giáo dục nghề nghiệp Cùng thuộc lĩnh vực đào tạo nhưng đào tạo bác
sỹ, thạc sỹ, tiến sỹ thuộc quản lý của Bộ Giáo dục và Đào tạo còn đào tạo kỹthuật viên, điều dưỡng từ cao đẳng trở xuống lại thuộc quản lý của Bộ Lao động
- Thương binh và Xã hội Cơ chế quản lý hoạt động đào tạo khác nhau trongcùng chuyên ngành đào tạo sẽ ảnh hưởng đến chất lượng, tính thống nhất, liênthông trong đào tạo
Cũng theo quy định của Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học, các trình
độ đào tạo của giáo dục đại học gồm trình độ đại học, trình độ thạc sỹ và trình
độ tiến sỹ, không có trình độ đào tạo chuyên khoa đặc thù ở một số ngành, lĩnhvực như y tế Điều này dẫn đến thực trạng là trong ngành y đào tạo đính hướngnghiên cứu trình độ thạc sỹ, tiến sỹ đang được chú trọng hơn đào tạo kỹ năngthực hành chuyên khoa, trong khi đó, theo Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 25tháng 10 năm 2017 của Hội nghị lần thứ sau Ban chấp hành Trung ương khoáXII về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ nhân dântrong tình hình mới đã đưa ra quan điểm chỉ đạo (mục 1, nội dung II): “Nghề y
là một nghề đặc biệt Nhân lực y tế phải đáp ứng chuyên môn và y đức…” chonên trong đào tạo nhân lực y tế, nội dung đào tạo thực hành có vai trò rất quantrọng, chiếm phần lớn thời gian đào tạo và cơ sở giáo dục đào tạo nhân lực y tếcũng cần phải đáp ứng các điều kiện đặc thù về cơ sở vật chất, cơ sở thực hành,đội ngũ giảng viên…Vì vậy, việc chỉ đơn thuần đi theo xu hướng đào tạo nghiêncứu trình độ thạc sỹ, tiến sỹ ngành y sẽ ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng đào
Trang 6tạoviệc tạo ra năng lực thực hành, từ đó ảnh hưởng đến năng lực, kỹ năng hànhnghề, năng lực xử lý các tình huống của người ngành nghề , qua đó ảnh hưởngđến và chất lượng dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh.
Theo quy định của Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học và các văn bảnhướng dẫn thi hành, các cơ sở đào tạo được tự xây dựng chương trình, chuẩnnăng lực, tự đánh giá kết quả và tự công bố chất lượng nhân lực do cơ sở đàotạo Thực tế, chuẩn năng lực đầu ra của các cơ sở đào tạo có những yêu cầu khácnhau tùy thuộc vào mục tiêu chất lượng của từng cơ sở đào tạo Việc đánh giásinh viên chưa phản ánh hết quá trình hình thành và phát triển năng lực củangười học, kết quả đào tạo mới chú trọng vào cung cấp và tiếp thụ kiến thức, kỹnăng ứng dụng nghề nghiệp chưa được đầu tư sâu, chưa gắn chặt với những yêucầu về tiêu chuẩn năng lực hành nghề trong thực tiễn Ðánh giá năng lực thựchành của sinh viên y khoa chủ yếu vẫn dựa vào phương pháp truyền thống, bảnthân sinh viên cũng chưa có điều kiện thực hành một cách đầy đủ tại các cơ sởKBCB phù hợp, chưa đo lường đầy đủ các yêu cầu năng lực sinh viên cần đạtđược trong quá trình đào tạo; chưa chuẩn hóa và thật sự trở thành động lực thúcđẩy việc cải tiến quá trình dạy và học Tiêu chí kiểm định cơ sở, chương trìnhđào tạo y khoa đã được xây dựng và triển khai nhưng chưa được thực hiện đầy
đủ bởi các tổ chức kiểm định uy tín, chưa đảm bảo tính công khai, minh bạch vàchưa thường xuyên; chưa thực hiện được việc kiểm chuẩn thống nhất về chươngtrình đào tạo, về năng lực đào tạo của các trường y khoa trong phạm vi cả nước.Việc kiểm định năng lực của các cơ sở đào tạo chưa được quan tâm đúng mức.Ngoài ra, hiện nay còn có một số lượng lớn sinh viên Việt Nam ra nước ngoàiđào tạo với nội dung, chương trình đào tạo không bảo đảm về chất lượng, đặcbiệt là nội dung đào tạo thực hành rất hạn chế Chính sự khác nhau về chấtlượng của các cơ sở đào đạo y khoa dẫn đến cùng trình độ, chuyên ngành, vănbằng đào tạo nhưng năng lực chuyên môn của người học ở các cơ sở đào tạokhác nhau sẽ không tương đương, ảnh hưởng lớn đến năng lực hành nghề củamỗi cá nhân nên rất cần một công cụ độc lập để đánh giá
Đồng thời, thực tiễn cũng cho thấy, dù có cùng trình độ, chuyên ngànhđào tạo, trong một môi trường, cơ sở đào tạo, giảng viên như nhau, cùng đượcthực hành tại cơ sở KBCB có điều kiện chuyên môn tương ứng nhưng trình độ,nhận thức, năng lực thực hiện kỹ thuật của mỗi người hành nghề cũng khác nhaunên vẫn cần có cơ chế để rà soát, đánh giá kỹ năng, trình độ của mỗi người hànhnghề từ đó xác định được phạm vi hành nghề phù hợp đối với mỗi người hànhnghề một cách chính xác, khách quan và khoa học nhất
Trang 7Một số văn bằng, chứng chỉ do cơ sở đào tạo cấp có nội dung ghi trongvăn bằng không thống nhất, không ghi rõ chuyên ngành đào tạo, thời gian đàotạo gây khó khăn cho việc xác định phạm vi hoạt động chuyên môn nếu khôngqua đánh giá thực tiễn năng lực hành nghề (Hộ sinh trung học đi học cử nhânđiều dưỡng chuyên ngành sản khoa, trong văn bằng không ghi rõ là điều dưỡngchuyên khoa sản hay cử nhân hộ sinh, Bằng đại học hệ chuyên tu của Học việnquân y ghi bác sỹ tuyến cơ sở, văn bằng cử nhân y khoa do nước ngoài cấp…)
Nhiều chuyên khoa mới được đào tạo không có trong đối tượng cấpCCHN, chưa có chuẩn năng lực đầu ra, chưa có phạm vi hoạt động chuyên mônthống nhất như: cử nhân khúc xạ, kỹ thuật viên khúc xạ, chỉnh quang viên, cửnhân phục hồi chức năng, cư nhân tâm lý liệu pháp, cử nhân phục hình răng, thư
ký y khoa… Một số chức danh đã làm trong cơ sở KBCB, được phép hành nghềnhưng không thuộc diện cấp CCHN là cử nhân tâm lý, cử nhân tâm lý lâm sàng,
cử nhân xạ trị, thư ký y khoa, nhân viên y tế học đường, Y tế thôn bản cử nhândinh dưỡng, kỹ thuật viên xoa bóp, kỹ sư sinh học, kỹ sư hóa học Luật cũngchưa quy định cụ thể thời gian đào tạo sơ bộ, định hướng tối thiểu đối với Bác sĩ
đa khoa, y sĩ đa khoa học sơ bộ, định hướng chuyên khoa, muốn được cấpCCHN chuyên khoa hoặc muốn bổ sung phạm vi hoạt động chuyên môn trongCCHN Do đó việc đánh giá trình độ, năng lực chuyên môn để xác định nănglực hành nghề, phạm vi hoạt động chuyên môn cho các đối tượng này là rất khókhăn nếu không qua thi sát hạch trực tiếp
Một thực trạng đáng lưu tâm khác là mặt bằng trình độ, năng lực đầu vàocủa các cơ sở đào tạo y khoa cũng rất khác nhau Có những cơ sở với bề dàytruyền thống, kinh nghiệm, có đội ngũ giảng viên chất lượng caoáo, uy tín, có cơ
sở vật chất, trang thiết bị, chương trình đào tạo tiên tiến có tiêu chuẩn đầu vàovới sinh viên điểm số rất cao Nhưng cũng có một số cơ sở mặt bằng đầu vàocủa người học thấp hơn, các điều kiện đào tạo còn hạn chế, nhất là về nhân lực
và chương trình đào tạo, thời lượng kỹ năng thực hành… dẫn đến chất lượngđào tạo cũng khác nhau Sinh viên ra trường có thể có bằng cấp nhưng trình độ
kỹ năng thực hành nghề nghiệp còn rất hạn chế Hiện nay, với cơ chế cấp CCHNcòn khá lỏng đã tạo điều kiện cho các sinh viên từ các trường có chất lượng đàotạo chưa cao vẫn được cấp CCHN, vô tình đã hạn chế chất lượng đào tạo, không
có cơ chế để sàng lọc các sinh viên, các cơ sở đào tạo kém chất lượng, tạo sự bấtbình đẳng giữa người học, người hành nghề, cơ sở đào tạo; đánh đồng chất
Trang 8lượng, năng lực hành nghề và cuối cùng là ảnh hưởng không tốt đến an toànngười bệnh Việc tổ chức thi đánh giá năng lực hành nghề sẽ góp phần khắcphục những bất cập này, tạo động lực thúc đẩy để các cơ sở đào tạo nỗ lực cảithiện điều kiện và chất lượng đào tạo nói riêng cũng như nâng cao chất lượngđào tạo nhân lực y tế nói chung.
Không chỉ trong lĩnh vực KBCB, một số lĩnh vực khác như cấp phép hànhnghề luật sư, cấp giấy phép lái xe ngoài việc xét xuyệt qua hồ sơ hành chính,văn bằng, chứng chỉ đào tạo thì đều phải trải qua kỳ thi sát hạch chuyên môn cả
về lý thuyết và thực hành Trong khi đó, KBCB là lĩnh vực liên quan trực tiếpđến tính mạng, sức khỏe - vốn quý nhất của mỗi con người, cộng đồng và xã hộilại càng cần thiết phải có sự đánh giá một cách chặt chẽ
3 Thực trạng thi hành Luật Khám bệnh, chữa bệnh cho thấy hoạt động hành nghề và cấp chứng chỉ hành nghề KBCB không qua hình thức thi đánh giá năng lực hành nghề đã bộc lộ những hạn chế, bất cập cần phải được khắc phục sớm để bảo đảm an toàn cho người bệnh và chất lượng chuyên môn của người hành nghề
Luật Khám bệnh, chữa bệnh được Quốc hội thông qua ngày 23/11/2009,trong đó có quy định về việc cấp chứng chỉ hành nghề cho người hành nghềKBCB đã tạo được cơ sở pháp lý cho công tác quản lý hành nghề trong lĩnh vựcKBCB, góp phần nâng cao hiệu quả, trật tự, kỷ cương của hoạt động quản lý nhànước về KBCB Trong hơn 07 năm thực hiện Luật KBCB, công tác cấp chứngchỉ hành nghề (CCHN), quản lý người hành nghề, cơ sở KBCB đã cơ bản đượctăng cường hơn trước khi ban hành Luật cả về số lượng và chất lượng Ngườihành nghề được cấp CCHN, được KBCB đúng với văn bằng chuyên môn đàotạo và phải không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, thông qua việc bắt buộccập nhật kiến thức y khoa liên tục Để cung cấp dịch vụ có chất lượng cho cộngđồng, cơ sở KBCB phải không ngừng đáp ứng các điều kiện về cơ sở vật chất,trang thiết bị, nhân lực chuyên môn, kỹ thuật Các cơ sở KBCB được thànhlập, cấp giấy phép hoạt động ngày càng tăng, đa dạng hóa về hình thức tổ chức,quy mô hoạt động, đáp ứng nhu cầu KBCB của đông đảo người dân Cơ sởKBCB tư nhân từng bước tăng về số lượng và nâng cao chất lượng dịch vụ Độingũ người hành nghề phát triển cả về số lượng và chất lượng Đạo đức, phongcách, thái độ phục vụ, trình độ, kiến thức chuyên môn của người hành nghềđược chú trọng, cập nhật thường xuyên, liên tục Bệnh viện ngày càng được cảithiện với phương châm xanh - sạch - đẹp, an toàn, văn minh, hướng tới thực
Trang 9hiện chăm sóc toàn diện người bệnh Tỉ lệ hài lòng của người dân với dịch vụ y
tế đạt gần 80% Cũng trong 7 năm thực hiện Luật KBCB, Việt Nam đã hìnhthành một hệ thống tổ chức cấp CCHN, GPHĐ với đội ngũ cán bộ chuyên tráchngày càng chuyên nghiệp, tính đến tháng 6/2017, toàn quốc đã cấp CCHN cho363.407 người hành nghề và GPHĐ cho 49.983 cơ sở KBCB, đạt tỷ lệ khoảng97% Trong đó, số lượng bác sỹ được cấp CCHN là gần 79.000 người, điềudưỡng gần 128.000 người, y sỹ gần 55,000 trường hợp, số lượng còn lại là cácđối tượng khác gồm: hộ sinh, kỹ thuật viên, lương y, người có bài thuốc giatruyền, phương pháp chữa bệnh gia truyền1
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, thực tiễn thi hành LuậtKBCB cho thấy đã phát sinh nhiều tồn tại, vướng mắc cần phải được khắc phục,tháo gỡ để nâng cao chất lượng, hiệu quả dịch vụ KBCB cũng như công tácquản lý nhà nước đối với hoạt động KBCB Một trong những nội dung đó là quyđịnh về điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề không qua hình thức thi đánh giánăng lực hành nghề
a) Điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề hiện nay theo quy định của LuậtKBCB chủ yếu xem xét về thủ tục hành chính, dựa trên hồ sơ, giấy tờ về vănbằng, chứng chỉ do cơ sở đào tạo cấp, giấy xác nhận thời gian thực hành của cơ
sở KBCB mà không dựa trên việc đánh giá năng lực chuyên môn thông qua kỳthi quốc gia như nhiều nước trên thế giới đã thực hiện2, vì vậy chưa đánh giáđược người hành nghề có đủ năng lực chuyên môn thực sự để đạt được chuẩnkiến thức, kỹ năng tối thiểu thực hiện hoạt động KBCB hay không Việc xemxét cấp CCHN chỉ dựa vào hồ sơ, giấy tờ cũng sẽ đánh đồng trình độ của nhữngngười hành nghề, không phân biệt được người hành nghề có trình độ chuyênmôn, kỹ năng hành nghề cao với người có trình độ, kỹ năng hạn chế Điều này
sẽ ảnh hưởng lớn đến chất lượng hành nghề sau này cũng như sự an toàn củangười bệnh
b) Đối với quy định người đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề phải có Giấyxác nhận thực hành do cơ sở KBCB cấp có thời gian thực hành 18 tháng đối vớibác sỹ, 09 tháng đối với điều dưỡng, kỹ thuật viên mới chỉ xác định được về mặtthời gian, chưa cụ thể về nội dung thực hành3, tiêu chuẩn năng lực nghề nghiệpcần phải đạt được sau khi hoàn thành thời gian thực hành và cơ chế theo dõi,
1 Số liệu do Phòng Quản lý hành nghề, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh cung cấp.
2 Trong khối các nước thuộc cộng đồng ASEAN thì Việt Nam là một trong số ít những nước (cùng với Myanmar và Brunei) đang cấp phép hành nghề Y với những điều kiện đơn giản nhất.
3 Chỉ có đối tương muốn hành nghề với phạm vi chuyên môn bác sỹ đa khoa là Nghị định số 109/2017/NĐ-CP có quy định phải thực hành ít nhất mỗi hệ nội nhi và ngoại sản đủ 9 tháng.
Trang 10đánh giá năng lực chuyên môn và kỹ năng thực hành Hơn nữa, thời gian nàycũng không quy định là liên tục hay không, thực hành tối thiểu bao nhiêugiờ/ngày, bao nhiêu ngày/tháng nên có trường hợp người hành nghề chỉ cần thựchành 01 hoặc 02 tiếng một ngày, thậm chí cá biệt chỉ "đánh trống ghi tên" cũng
có thể được cấp Giấy xác nhận thực hành Thực tế cho thấy, để có được các giấy
tờ hành chính hợp lệ xin cấp chứng chỉ hành nghề, nhiều trường hợp có thể làmgiả giấy tờ hoặc xin, mua giấy xác nhận quá trình thực hành tại cơ sở khám,chữa bệnh mà thực tế họ không hề tham gia thực hành tại cơ sở đó Do đó, quyđịnh này cũng chỉ mang tính hình thức, chưa xác định được về mặt chất lượnghành nghề Nếu trong trường hợp cả văn bằng chuyên môn và giấy xác nhậnthực hành không bảo đảm năng lực thực chất của người hành nghề thì rất dễ đểlọt và cấp chứng chỉ cho người không đủ năng lực chuyên môn, có nguy cơ ảnhhưởng lớn đến chất lượng hành nghề sau khi được cấp chứng chỉ, thậm chí cóthể gây hậu quả nghiêm trọng, không thể khắc phục được
c) Quy định cấp chứng chỉ hành nghề một lần và có giá trị vĩnh viễn4 cũnggây khó khăn cho việc bảo đảm chất lượng hành nghề nhất là khi điều kiện cấpCCHN chủ yếu dựa vào hồ sơ hành chính và các quy định về cập nhật kiến thức
y khoa liên tục chưa bảo đảm tính khả thi (hầu hết người hành nghề chưa tuânthủ việc cập nhật đủ 48 tiết trong 2 năm liên tục) Điều này dẫn đến nguy cơ nếungười được cấp CCHN không bảo đảm năng lực hành nghề thì chưa đủ cơ chế
để theo dõi, giám sát và thu hồi CCHN trừ khi phát hiện họ có sai sót chuyênmôn gây hậu quả nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe người bệnh Điều nàycho thấy, việc cấp chứng chỉ hành nghề chỉ dựa vào giấy tờ hành chính sẽ cónguy cơ mất an toàn cho người bệnh do không sàng lọc và xác định được nănglực thực chất của người hành nghề, trong đội ngũ người hành nghề luôn tồn tạimột số lượng không nhỏ có trình độ chuyên môn hạn chế, khi phát hiện ra thìhậu quả đã rất nghiêm trọng và khó có thể khắc phục được
d) Năng lực của hệ thống quản lý nhà nước về cấp CCHN hiện nay cònthiếu về số lượng và hạn chế về chất lượng nên công tác tổ chức thực hiện hoạtđộng cấp CCHN còn nhiều khó khăn, bất cập
Việc cấp CCHN được giao thẩm quyền cho nhiều cơ quan: Bộ trưởng Bộ Y
tế cấp đối với người làm việc trong các cơ sở KBCB thuộc Bộ Y tế; Bộ trưởng
Bộ Công an cấp đối với người làm việc trong các cơ sở KBCB thuộc Bộ Côngan; Bộ trưởng Bộ Quốc phòng cấp đối với người làm việc trong các cơ sở
4 Hầu hết các nước đều cấp có thời hạn 05 năm hoặc 03 năm và tại một số quốc gia chứng chỉ hành nghề được cấp lại hằng năm.
Trang 11KBCB thuộc Bộ Quốc phòng; Giám đốc Sở Y tế cấp đối với người làm việctrong các cơ sở KBCB thuộc Sở Y tế, cơ sở y tế tư nhân trên địa bàn và người đềnghị chưa có nơi làm việc cư trú trên địa bàn Giúp việc trực tiếp cho các cơquan này là các cơ quan, công chức làm công tác quản lý nhà nước về y tế phụtrách thêm việc thẩm định hồ sơ cấp chứng chỉ hành nghề như Phòng Quản lýHành nghề và Phòng Nghiệp vụ Y Dược thuộc Cục Quản lý khám chữa bệnh -
Bộ Y tế; Cục Y tế Bộ Công an; Cục Quân y Bộ Quốc phòng; Phòng Nghiệp vụ
Y hoặc Phòng hành nghề y tư nhân thuộc Sở Y tế
Nhân lực thực hiện việc thẩm định hồ sơ và làm thủ tục cấp CCHN của các
cơ quan này rất mỏng (hiện nay Bộ Y tế có 10 công chức; Bộ Công an, Bộ Quốcphòng, các Sở Y tế có khoảng 3-5 công chức) và đa phần là công chức kiêmnhiệm các nhiệm vụ khác về quản lý nhà nước trong lĩnh vực KBCB, rất ít côngchức được giao chuyên trách về cấp CCHN Số lượng nhân lực này không đủ đểkiểm tra, đánh giá đầy đủ năng lực, tính chính xác và chất lượng hồ sơ củangười đề nghị cấp CCHN Hoạt động thẩm định chủ yếu tập trung vào việc kiểmtra thành phần hồ sơ, đối chiếu các văn bằng, chứng chỉ, giấy xác nhận thựchành trong hồ sơ với các quy định của pháp luật để đồng ý cấp hoặc không cấpCCHN Trong thực tế, hầu hết các hồ sơ đầy đủ các thành phần giấy tờ và cóvăn bằng phù hợp, đúng với phạm vi thực hành là được cấp CCHN, chỉ một số íttrường hợp không đáp ứng rõ ràng yêu cầu về hồ sơ (trình độ chuyên môn trênvăn bằng khác với chức danh đề nghị cấp chứng chỉ hoặc giấy xác nhận thựchành, thời gian thực hành chưa đủ ) mới bị từ chối cấp CCHN Do vậy, việccấp CCHN chưa thực sự tạo ra được hàng rào về chất lượng, chủ yếu là hàng ràohành chính
Bên cạnh đó, nhân lực làm công tác hậu kiểm sau khi cấp CCHN cũng cònhạn chế Lực lượng làm công tác kiểm tra, thanh tra chủ yếu là nhân lực làmcông tác cấp CCHN kiêm nhiệm và thanh tra y tế Do nhân lực ít, công tác hậukiểm chưa được thực hiện thường xuyên, các hoạt động thanh tra, kiểm tra đốivới việc tuân thủ quy định, quy chế chuyên môn, phạm vi, điều kiện hành nghề,cập nhật kiến thức y khoa liên tục, sai sót chuyên môn kỹ thuật còn hạn chế,tính chủ động chưa cao, chủ yếu thực hiện khi phát hiện có tai biến, sai sót, sốlượng cơ sở thanhtra, kiểm tra hằng ăm còn khiêm tốn so với tổng số cơ sở,người hành nghề Có tới 32 Sở Y tế (chiếm 51%) báo cáo tình trạng thiếu nhânlực cho việc cấp CCHN và thanh tra, kiểm tra Hệ thống quản lý hành nghề từcấp Sở Y tế tới xã, phường còn có nhiều hạn chế Một số phòng y tế quận, huyệnchưa có đủ nhân lực chuyên môn Vai trò tư vấn, phản biện, phối hợp của các
Trang 12Hội nghề nghiệp liên quan đến y dược còn hạn chế Hệ thống phần mềm phục
vụ việc quản lý cấp phép hành nghề ra đời muộn gây nhiều khó khăn trong quản
lý Trình độ tin học của một số cán bộ đầu mối cấp CCHN còn hạn chế, chưanhiệt tình với công việc hướng dẫn thủ tục hồ sơ và cập nhật vào phần mềm cấpCCHN Một số Sở Y tế còn chưa chủ động bố trí nhân sự, kinh phí để cập nhập
dữ liệu cấp CCHN và GPHĐ vào hệ thống Lãnh đạo một số cơ sở KBCB chưahiểu rõ các quy định của pháp luật về thủ tục hành chính trong việc xin CCHN
và giấy phép hoạt động KBCB
Những hạn chế trong công tác quản lý cấp CCHN cho thấy nếu không tăngcường rà soát, đánh giá năng lực hành nghề trước khi cấp CCHN sẽ rất khó cảithiện và nâng cao chất lượng người hành nghề nói riêng cũng như chất lượngdịch vụ y tế nói chung
đ) Kết quả thanh tra, kiểm tra, theo dõi thi hành pháp luật về KBCB chothấy tình trạng vi phạm đáng báo động5: Xuất hiện một số giấy tờ giả mạo đểcấp CCHN (Giấy xác nhận thực hành làm giả hoặc xác nhận khống, giảbáo mất giấy tờ), cho thuê văn bằng, hành nghề quá phạm vi chuyên môn,hành nghề chui khi chưa được cấp phép, người hành nghề không cập nhậtkiến thức y khoa liên tục trong thời gian 02 năm liên tiếp (chiếm đến hơn 70%
người hành nghề)… Tình trạng người hành nghề vi phạm các quy chế
chuyên môn, sai sót chuyên môn trong hành nghề, đặc biệt là vi phạm vềgiao tiếp, ứng xử với người bệnh, thủ tục hành chính trong KBCB vẫn còn
là vấn đề nhức nhối cần có giải pháp để hạn chế mà một trong nhữngnguyên nhân quan trọng là chưa có cơ chế quản lý, kiểm soát
4 Mô hình Hội đồng Y khoa quốc gia là cơ chế hiệu quả, linh hoạt,
tiết kiệm để huy động sự tham gia và tận dụng, kết hợp hiệu quả nguồn lực chung từ các cơ sở KBCB, cơ sở đào tạo y khoa, các tổ chức hội nghề nghiệp trong đánh giá năng lực người hành nghề; phù hợp với chủ trương cải cách hành chính, tinh gọn bộ máy
Việc thành lập Hội đồng Y khoa quốc gia để thực hiện chức năng tổ chứcthi đánh giá năng lực hành nghề với sự tham gia đại diện của Bộ Y tế, tổ chức xãhội nghề nghiệp về y khoa, cơ sở đào tạo y khoa, cơ sở KBCB, luật gia, đại diệnngười hành nghề, sử dụng hệ thống cơ sở đào tạo, cơ sở KBCB sẵn có cùng
5 Theo số liệu về Thanh tra, kiểm tra, tính đến tháng 6/2016 đã kiểm tra, các tỉnh đã thực hiện thanh tra được 5.707 lượt Trong đó: 11.354 cơ sở được kiểm tra; 297 cơ sở bị xử phạt cảnh cáo; 712 cơ sở bị
xử phạt hành chính; 42 cơ sở bị đình chỉ; 622 cơ sở bị xử phạt tiền với tổng số tiền xử phạt là 10.664.370.000 (Mười tỉ sáu trăm sáu mươi bốn triệu ba trăm bảy mươi nghìn); Thu hồi 153 chứng chỉ hành nghề và 359 giấy phép hoạt động.
Trang 13tham gia vào quá trình tổ chức thi đánh giá năng lực dưới sự điều phối hợp Hộiđồng Y khoa quốc gia và phê duyệt chủ trương, kế hoạch của Bộ Y tế… sẽ giúphuy động và tận dụng được nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị, kinh nghiệm,năng lực chuyên môn mang tính chất xã hội hóa, hiệu quả hơn, tiết kiệm chongân sách Cơ chế Hội đồng Y khoa quốc gia "mềm" sẽ bảo đảm tính linh hoạt,không làm tăng đầu mối quản lý, không tuyển công chức, viên chức (một sốnhân viên cơ hữu tối thiểu cần có sẽ làm việc theo chế độ hợp đồng lao động,nhân lực tham gia tổ chức thi sẽ liên kết với các cơ sở đào tạo y khoa, cơ sởKBCB có uy tín), không sử dụng ngân sách nhà nước (Hội đồng Y khoa quốcgia và Văn phòng thường trực sẽ có kinh phí hoạt động lấy từ nguồn thu lệ phícấp phép, bảo vệ quyền lợi cho người hành nghề ) sẽ phù hợp với chủ trươngcải cách hành chính, đặc biệt là cải cách bộ máy hành chính nhà nước
Hiện nay, Bộ Y tế, Sở Y tế và y tế các bộ, ngành đang thực hiện chứcnăng quản lý nhà nước về y tế với rất nhiều nhiệm vụ liên quan đến hoạt độngKBCB như cấp CCHN, GPHĐ, ban hành và tổ chức thực hiện pháp luật vềKBCB, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm pháp luật về KBCB Với khối lượngcông việc lớn nhưng nhân lực lại hạn chế trong bối cảnh Đảng và Chính phủ cóchủ trương tinh gọn bộ máy, nhân lực thì rất khó để có đủ năng lực thực hiệnviệc tổ chức thi đánh giá năng lực hành nghề làm cơ sở để cấp CCHN Nếu để
Bộ Y tế và Sở Y tế làm các công việc này sẽ phình thêm bộ máy tổ chức, nhânlực y tế, ngân sách nhà nước đi ngược lại xu hướng cải cách hành chính hiệnnay Đồng thời, do hiện nay, khoảng 90% người hành nghề làm việc tại các cơ
sở KBCB của Nhà nước nên để Bộ Y tế và Sở Y tế thực hiện nhiệm vụ này sẽ
có thể ảnh hưởng đến tính khách quan, minh bạch trong đánh giá, ảnh hưởngđến sự bình đẳng giữa những người hành nghề với nhau
Việc tổ chức thi đánh giá năng lực hành nghề là một hoạt động mang tínhchất dịch vụ công, thuần túy về chuyên môn kỹ thuật nên để cho các tổ chức cótính chất độc lập tương đối như Hội đồng Y khoa quốc gia triển khai thực hiện
sẽ tránh được việc cơ quan quản lý nhà nước phải ôm đồm, sa đà vào các hoạtđộng sự nghiệp, tác nghiệp cụ thể Bộ Y tế, Sở Y tế sẽ giữ vai trò là "hoa tiêu",hạn chế trực tiếp "lái tàu", có điều kiện để tập trung vào định hướng, quản lý nhànước đối với các hoạt động KBCB thông qua công cụ chính sách, pháp luật, kếhoạch, kiểm tra, thanh tra….và quan trọng nhất là Bộ Y tế sẽ giữ vai trò kiểmtra, thanh tra việc bảo đảm chất lượng, sự công bằng, chính xác của kỳ thi quốcgia do Hội đồng Y khoa quốc gia thực hiện và xử lý nghiêm minh nếu có hành
vi sai phạm Nếu để Bộ Y tế và Sở Y tế vừa tổ chức thi đánh giá năng lực vừa
Trang 14cấp CCHN, quản lý năng lực chuyên môn, đạo đức của người hành nghề cùngvới các hoạt động khác như tổ chức cập nhật kiến thức y khoa liên tục, giảiquyết khiếu nại của người bệnh, giải quyết các sai sót chuyên môn kỹ thuật y tếcủa người hành nghề thì sẽ là một khối lượng công việc khổng lồ Trong khi
đó, nhiều vấn đề quan trọng của sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sứckhỏe nhân dân cần Bộ Y tế và Sở Y tế phải quan tâm hơn
Trong giai đoạn này, trước những yêu cầu cấp bách về đổi mới cơ chế,phương thức quản lý nhà nước theo hướng phục vụ và kiến tạo, nâng cao hiệuquả hoạt động của bộ máy hành chính thì cần phải có bước đột phá về tư duy vànhận thức để tạo ra cú hích mới trong nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụKBCB cũng như đổi mới phương thức quản lý nhà nước đối với người hànhnghề y Pháp luật cần khẳng định và thừa nhận từng bước sự chung tay tham giacủa các tổ chức hội nghề nghiệp, cơ sở đào tạo, cơ sở KBCB trong việc bảo đảmchất lượng hành nghề KBCB, phù hợp với chủ trương xã hội hóa trong lĩnh vực
y tế Trong đó, Bộ Y tế vẫn giữa vai trò quản lý nhà nước để định hướng, điềutiết theo chính sách, chiến lược, mục tiêu của công tác y tế Từ đó giúp tăngcường vai trò của các hội nghề nghiệp, cơ sở đào tạo, cơ sở KBCB và chínhngười hành nghề trong nâng cao chất lượng dịch vụ KBCB, bảo đảm quyền củangười dân được sử dụng dịch vụ KBCB chất lượng, an toàn và hiệu quả
5 Thi chứng nhận năng lực của người hành nghề KBCB làm cơ sở cấp CCHN thông qua mô hình Hội đồng Y khoa quốc gia là phù hợp với xu hướng hội nhập quốc tế trong lĩnh vực hành nghề KBCB, có kinh nghiệm từ nhiều quốc gia đã thực hiện hiệu quả
Việc thành lập Hội đồng Y khoa quốc gia và tổ chức thi sát hạch chuyênmôn làm cơ sở cấp CCHN đã được hầu hết các nước trên thế giới áp dụng và làmột xu thế tất yếu trong việc quản lý hành nghề KBCB Qua việc tiến hành tổngquan kinh nghiệm của 23 nước trên thế giới, mô hình này được áp dụng tại đa sốcác nước chậm phát triển, đang phát triển trên thế giới, kể cả các quốc gia pháttriển thuộc khối thịnh vượng chung Trong khi đó, Việt Nam là một trong 3nước có điều kiện để cấp phép hành nghề đơn giản nhất trong khu vực ĐôngNam Á và trên thế giới
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay, với việc là thành viên của Tổchức Thương mại thế giới, Việt Nam phải tuân thủ theo các hiệp định của Tổchức này, trong đó có các quy định về dịch vụ y tế Mặt khác, cùng với việctham gia vào cộng đồng chung ASEAN, Việt Nam đã ký kết các Thỏa thuận
Trang 15công nhận lẫn nhau trong đó có việc cho phép CCHN Y và Nha khoa được cấpbởi các cơ quan chức năng tại một quốc gia sẽ được thừa nhận bởi các nướcthành viên khác trong khu vực Do đó, Việt Nam cần phải có những quy định vềcấp CCHN bảo đảm tương thích và phù hợp với thông lệ quốc tế và khu vực đểphù hợp với bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay Đặc biệt, sẽ điều kiện để dichuyển thể nhân, các cá nhân hành nghề của các nước đến Việt Nam để tham giavào hoạt động KBCB và ngược lại, người hành nghề của Việt Nam có thể ranước ngoài để hành nghề, nhân lực KBCB của Việt Nam có thể tham gia hộinhập ngày càng nhiều hơn với các nước trong khu vực cũng như trên thế giới.
Trang 16II TỔNG QUAN KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ HỘI ĐỒNG Y KHOA QUỐC GIA; KỲ THI QUỐC GIA ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC HÀNH NGHỀ VÀ KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
1 Về kỳ thi quốc gia đánh giá năng lực hành nghề:
Thực tế tại nhiều quốc gia cho thấy, cùng với sự phù hợp về số lượng, sựcân đối về cơ cấu và phân bố; năng lực của người hành nghề là tiền đề quantrọng tạo nên chất lượng dịch vụ y tế Vì vậy, các quốc gia trên thế giới rất chútrọng thực hiện những giải pháp về chuẩn hóa chương trình đào tạo và cơ sở đàotạo nhằm bảo đảm cho nhân lực y tế đạt được những chuẩn năng lực cơ bảntrước và trong khi tham gia vào mạng lưới KBCB Bên cạnh đó, để bảo đảm antoàn cho người bệnh, việc sát hạch năng lực hành nghề cũng đã được nhiều nướctrên thế giới và hầu hết các nước trong khu vực Đông Nam Á đặc biệt quan tâm,coi đây là điều kiện bắt buộc để được cấp phép hành nghề Một số nước cònquan tâm kiểm định bệnh viện nhằm bảo đảm cho người hành nghề được làmviệc trong môi trường có đủ điều kiện để duy trì năng lực hành nghề Nhữnghoạt động này còn nhằm hỗ trợ cơ sở KBCB trong quản lý, kiểm tra/thanh tra(audit) và nâng cao chất lượng phục vụ của đội ngũ nhân viên y tế
Thi cấp phép hành nghề y hay thi đánh giá năng lực hành nghề trước khicấp phép là kỳ thi lớn với quy mô quốc gia được nhiều nước thực hiện như mộtphương thức bắt buộc nhằm quy chuẩn năng lực hành nghề thiết yếu cần có củatừng chức danh chuyên môn, góp phần bảo đảm chất lượng của dịch vụ y tế vàthông qua đó để không ngừng hoàn thiện chương trình, nâng cao năng lực củacác cơ sở đào tạo y khoa Mục đích của kỳ thi quốc gia cấp giấy phép hành nghềvới tất cả các nước trước hết đều vì lợi ích của cộng đồng (giúp cho người dânđược tiếp cận với dịch vụ y tế có chất lượng), tiếp đến là vì lợi ích của chính cơ
sở y tế với đội ngũ nhân lực chuyên nghiệp (điều kiện để cung cấp dịch vụ y tế
có chất lượng) và vì mục đích đảm bảo chất lượng của các cơ sở đào tạo y khoa(thông qua việc không ngừng hoàn thiện chương trình giảng dạy, đào tạo phùhợp với mong đợi trong thực tế hành nghề), nhằm chuẩn hóa năng lực đầu ra củasinh viên y khoa, bảo đảm khi đã hành nghề dù có học ở bất cứ trường đại họcnào cũng đều có năng lực hành nghề đạt ở một mức chuẩn nhất định Theo kinhnghiệm các nước thì người hành nghề chỉ cần có năng lực kiến thức, năng lựcthực hành khoảng 60%-80% so với nội dung đào tạo thì đã đủ điều kiện để phéphành nghề Nhiều nước còn thực hiện song song vừa kiểm chuẩn chương trình
Trang 17đào tạo và vừa kiểm soát chất lượng đầu ra thông qua kỳ thi quốc gia cấp phéphành nghề.
Đối tượng của kỳ thi quốc gia cấp phép hành nghề bao gồm tất cả nhữngngười đã tốt nghiệp các chuyên ngành y ở trong nước và nước ngoài, bao gồm
cả người nước ngoài vào hành nghề tại quốc gia có nhu cầu đăng ký hành nghềtại quốc gia
Tại Mỹ, kỳ thi quốc gia cấp phép hành nghề cho bác sỹ Đa khoa (BSĐK)được thực hiện nhằm bảo đảm cho những người hành nghề BSĐK ở tất cả cácvùng, miền trong cả nước đều có được năng lực tối thiểu chung; cộng đồng,người dân cũng được biết về chuẩn năng lực này; đồng thời giúp các trường đạihọc y nhận biết điểm mạnh, điểm yếu trong chương trình đào tạo, chất lượngđào tạo thông qua đó giúp cải tiến chương trình đào tạo nhằm đáp ứng tiêuchuẩn năng lực cần có của BSĐK khi hành nghề, bao gồm: kiến thức y khoa,chăm sóc bệnh nhân, kỹ năng giao tiếp, an toàn cho bệnh nhân và y học chứngcứ
Ở Nhật, kỳ thi quốc gia được tổ chức để kiểm chứng những kiến thức yhọc lâm sàng và y tế công cộng cần thiết mà một người bác sỹ nhất thiết phải amhiểu cả về kiến thức lẫn kỹ năng thực hiện Kỳ thi còn giúp quy chuẩn năng lựchành nghề cho bác sỹ trên cơ sở kiểm chứng lại 60% dung lượng kiến thức mà
họ đã được lĩnh hội tại các cơ sở đào tạo y khoa Đồng thời, còn giúp các cơ sởđào tạo không ngừng hoàn thiện chương trình bảo đảm chất lượng đầu ra củacác sinh viên phù hợp với chuẩn năng lực hành nghề chung
Tại Hàn Quốc, mục đích của kỳ thi quốc gia cấp phép hành nghề nhằmbảo vệ cộng đồng thông qua việc giúp người dân được tiếp cận với dịch vụ y tế
có chất lượng, bảo đảm cho nhân viên y tế hành nghề có chất lượng và bảo đảmchất lượng của giáo dục đào tạo
Ở Hong Kong và Úc kỳ thi cấp phép hành nghề được thực hiện nhằm bảođảm chất lượng hành nghề của những sinh viên được đào tạo tại các trường y ởnước ngoài không cùng hệ thống kiểm chuẩn đào tạo với Hong Kong, Úc …
Ngoài việc kiểm tra cấp giấy phép, các quốc gia như Vương quốc Anh,
Mỹ, Úc và Đức, đang xúc tiến các chương trình kiểm tra liên tục chất lượng lâmsàng của các chuyên gia y tế thông qua đăng ký chất lượng lâm sàng (ClinicalQuality Registries) cho từng lĩnh vực chuyên môn Dữ liệu ghi lại được phântích và đánh giá để xác định các thay đổi giữa các chương trình Điều này cung
Trang 18cấp bằng chứng để thúc đẩy cải tiến trong việc đào tạo nhân viên y tế và nghiêncứu khoa học.
Trong số 11 nước khu vực Đông nam Á, trừ Brunei 100% bác sĩ là từnước ngoài vào, hiện còn duy nhất chỉ có Việt Nam , Cambodia và Myanmar làchưa thi chứng chỉ hành nghề Trong khi Việt Nam chưa kiểm chuẩn, chưathống nhất được chương trình của các trường đào tạo y khoa lại vừa chưa đánhgiá chất lượng đầu ra nên nhiều ý kiến từ các cơ quan quản lý, chuyên gia trongnước và quốc tế cho rằng cần bổ sung những quy định về kiểm soát chất lượngnguồn nhân lực trước và trong khi tham gia cung ứng dịch vụ y tế cho người dânnhư các nước để bảo đảm chất lượng dịch vụ y tế và an toàn cho người bệnh
2 Về đơn vị tổ chức kỳ thi quốc gia đánh giá năng lực hành nghề:
a) Về mô hình:
Các nước có quy định, lựa chọn khác nhau về đơn vị tổ chức kỳ thi quốcgia đánh giá năng lực hành nghề nhưng có thể xếp vào 3 nhóm: (1) Tổ chức độclập với cơ quan quản lý nhà nước (Mỹ, Canada, Anh, Zambia, Thái Lan,….)hoặc (2) Cơ quan quản lý nhà nước chịu trách nhiệm (Nhật Bản, Trung Quốc)hoặc (3) phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước với hội nghề nghiệp Dù cóđộc lập hay không thì các nước đều có những quy định, chế tài giám sát chặt chẽ
và phân công, phân trách nhiệm rõ ràng
Mô hình một tổ chức độc lập được nhiều nước áp dụng nhưng mức độ độclập cũng khác nhau tùy từng nước Độc lập ở mức đơn giản nhất là hai cơ quanđộc lập trong Bộ Y tế (một đơn vị tổ chức thi, một đơn vị cấp phép) Độc lậpcao hơn là Hội đồng Y khoa quốc gia, hội điều dưỡng, hội bác sỹ hoặc các hộinghề nghiệp khác hoàn toàn chịu trách nhiệm tổ chức thi và cấp phép hành nghề.Nhưng mô hình độc lập ở mức cao thường đi kèm với điều kiện là hội nghềnghiệp ở các quốc gia này rất độc lập, tập trung hội viên, có cơ cấu tổ chức chặtchẽ, có nguồn lực mạnh cả về chuyên môn và tài chính Mô hình này có nhiều
ưu điểm nhất, được nhiều nước lựa chọn hơn cả nhưng có nhược điểm là dễ phátsinh nhóm lợi ích, cạnh tranh không lành mạnh, độc quyền và Nhà nước khó canthiệp cho các mục đích công cộng
Mô hình cơ quản quản lý nhà nước thì một cơ quan thuộc Bộ Y tế sẽ vừa
tổ chức thi, vừa tiến hành cấp phép Với mô hình này Nhà nước chịu tráchnhiệm rõ ràng về chất lượng chăm sóc y tế Ưu điểm tất yếu của mô hình này là
hệ thống y tế không bị lợi dụng hay bị kiểm soát bởi bất kỳ một nhóm lợi ích
Trang 19cục bộ nào Nhưng nhược điểm là có thể xuất hiện khuynh hướng phân biệt đối
xử giữa người hành nghề ở khu vực công và tư, thường khu vực công được ưu áihơn khu vực tư Hiện nay, rất ít nước duy trì, mô hình này
Mô hình phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước với hội nghề nghiệp:một bên chịu trách nhiệm tổ chức thi đánh giá năng lực (hội nghề nghiệp) mộtbên chịu trách nhiệm cấp phép dựa trên kết quả thi (cơ quan quản lý nhà nước).Kinh nghiệm các nước cho thấy, với mô hình tổ chức có nhiều cơ quan tham giavào quá trình kiểm tra chất lượng đầu ra và cấp chứng chỉ hành nghề sẽ bảo đảmđược cả tính khách quan và chất lượng đầu vào của nguồn nhân lực KBCB
b) Về chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức:
- Chức năng, nhiệm vụ của đơn vị tổ chức kỳ thi quốc gia cấp CCHN dùđược tổ chức theo mô hình nào thì cũng đều bao gồm: Xây dựng (ban hành)chuẩn năng lực nghề nghiệp của từng chức danh chuyên môn, tổ chức thi vàchứng nhận năng lực hành nghề, kiểm định chất lượng dịch vụ, chất lượng đàotạo chuyên khoa, tư vấn các chính sách liên quan đến đảm bảo chất lượng hànhnghề của nhân viên y tế… và nhiều nước còn có chức năng cấp chứng chỉ hànhnghề và giám sát người hành nghề
Ở nhiều nước như Hong Kong, Thái lan, Malaysia, Canada, Zambia…,Hội đồng Y khoa quốc gia là cơ quan ban hành tiêu chuẩn năng lực hành nghề
và tổ chức kỳ thi quốc gia cấp phép hành nghề
Chức năng của Hội đồng Y khoa quốc gia tại Hong Kong được quy định
cụ thể như: tổ chức thi chứng chỉ hành nghề, tổ chức kiểm định các chương trìnhđào tạo Y khoa (Medical Council đánh giá chương trình học tập theo giai đoạn 5năm/lần, phối hợp với chuyên gia bên Anh, Úc với nhóm đánh giá bao gồm 5người và báo cáo đánh giá khoảng 500 trang) và kiểm định chất lượng bệnhviện
Chức năng của Hội đồng Y khoa quốc gia tại Úc được quy định gồm: banhành các tiêu chuẩn; hướng dẫn chuẩn hành nghề trong đó có quá trình học tập,lịch sử phạm pháp, trình độ tiếng Anh; hướng dẫn thực hành nghề tốt; xác địnhcác tiêu chí cho kỳ thi đăng ký hành nghề; kiểm định và thông qua chương trìnhđào tạo; đánh giá những cán bộ y tế được đào tạo ở nước ngoài; điều tra và quản
lý các thông báo, các vấn đề liên quan tới sức khỏe cộng đồng; xác định lệ phíđăng ký cấp phép hành nghề
Trang 20Chức năng của Hội đồng Y khoa quốc gia tại Thái Lan bao gồm: thựchiện kiểm định thường xuyên nhằm đảm bào chất lượng đào tạo của các trường
y khoa (21 trường); xác định danh mục tiêu chuẩn về kiến thức, kỹ năng cơ bảncho bác sĩ; triển khai các kỳ thi cấp chứng chỉ quốc gia, đóng vai trò chính trongbảo đảm chất lượng đào tạo y khoa và chất lượng bác sĩ được đào tạo ở ngườingoài nhưng hành nghề tại Thái Lan
Chức năng của Hội đồng Y khoa quốc gia Zambia bao gồm: đăng kýngười hành nghề; quy định hành vi chuyên môn của người hành nghề; ban hànhchứng chỉ hành nghề; phê chuẩn các chương trình đào tạo nghề nghiệp bắt buộcnhư là điều kiện đăng ký hoặc để cấp chứng chỉ hành nghề; cấp phép cho cở sở
y tế; theo dõi việc kiểm soát và bảo đảm chất lượng của các cơ sở y tế; kiểmđịnh hoặc công nhận các cơ sở y tế có giấy phép để thực hiện các dịch vụ y tếđặc biệt; điều tra các khiếu nại đối với những người hành nghề và cơ sở y tế cóphép; điều tra các khiếu nại về các hành vi sai sót chuyên môn đối với nhữngngười hành nghề có giấy phép và áp đặt các hình phạt trong các trường hợp cầnthiết; tư vấn cho Bộ trưởng về các vấn đề liên quan đến hành nghề y tế
Tại một số nước, việc xây dựng tiêu chuẩn và thực hiện kiểm định nănglực hành nghề của nhân viên y tế do Bọ Y tế thực hiện: ở Nhật Bản do Bộ Y tế
và Phúc lợi xã hội đảm nhận, ở Hàn Quốc hoạt động này cũng do Bộ Y tế vàPhúc lợi xã hội thực hiện thông qua việc ủy quyền cho một đơn vị sự nghiệp
- Về cơ cấu tổ chức, các nước đều có quy định cơ cấu tổ chức bảo đảm sựtham gia của cơ quan quản lý (thiểu số), các trường, bệnh viện, hội nghề nghiệp,chuyên gia pháp lý, bảo vệ người bệnh,… để bảo đảm cân bằng lợi ích, sự phốihợp và tính minh bạch
Hội đồng Y khoa quốc gia Hồng Kông bao gồm các Hội đồng Y khoaquốc gia của nhiều chuyên ngành khác nhau: Hội hành nghề Tây y, Hội Điềudưỡng, Hội Đông y, Hội Răng Hàm Mặt, … Cơ cấu nhân lực của Hội đồng Ykhoa quốc gia Hong Kong khác nhau giữa các hội đông và các tiểu Hội đồng Ykhoa quốc gia (subcomittees), bao gồm: thành viên chuyên trách là các giáo sư,giảng viên từ các trường đào tạo y khoa (đã nghỉ hưu) Thành viên bán thời gian
là những giáo sư, giảng viên, bác sĩ tại các bệnh viện (hiện đang làm việc)
Hội đồng Y khoa quốc gia ở Úc bao bao gồm Hội đồng Y khoa quốc giacủa 14 chuyên ngành khác nhau trong đó có Hội Điều dưỡng và có mạng lưới
Trang 21phân cấp theo 8 Hội đồng Y khoa quốc gia cấp cao thuộc 8 bang với 14 vănphòng đại diện trong cả nước
Cơ cấu nhân lực của của Hội đồng Y khoa quốc gia Úc, gồm có: 12 thànhviên do Bộ trưởng chỉ định, 4 thành viên cộng đồng, 8 bác sĩ được lựa chọnthông qua quảng bá tới công chúng về những vị trí trống của Hội đồng Y khoaquốc gia và để cho những người quan tâm có thể đăng ký sau đó Chủ tịch Hộiđồng Y khoa quốc gia sàng lọc và đề xuất để Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành quyếtđịnh Các thành viên làm việc theo chế độ bán thời gian và được chi trả phụ cấp.Hội đồng Y khoa quốc gia Úc họp hàng tháng
Cơ cấu tổ chức của Hội đồng Y khoa quốc gia Thái Lan bao gồm 6 bộphận trong đó có Trung tâm Kiểm định và Đánh giá y khoa (CMA) Trung tâmnày có 03 thành viên làm việc toàn thời gian còn lại là các nhân viên làm bánthời gian Tổng số thành viên của CMA là 16 người, gồm có: 3 người từ Hộiđồng Y khoa quốc gia; 3 người từ các trường Y khoa; 3 người từ Hiệp hộitrường Y Thái Lan; 3 người cán bộ/giảng viên do Hội đồng Y khoa quốc giaThái Lan chọn; 4 người trong nhóm làm việc được Hiệp hội trường Y chọn đểtriển khai quá trình thi
Cơ cấu của Hội đồng Y khoa quốc gia Zambia có 19 thành viên bao gồm:(1) Chủ tịch Tổng Hội điều dưỡng Zambia; Thứ trưởng y tế thứ nhất; Hiệutrưởng Đại học Y; Giám đốc bệnh viện thực hành của Đại Học Y; (2) Do Bộtrưởng bổ nhiệm: Đại diện Quân y; Đại diện Bộ Khoa Học công nghệ; 2 thànhviên không chuyên môn lựa chọn từ các thành viên của công chúng mà đã nổibật trong công tác phục vụ cộng đồng; Một đại diện của Cục/Cơ quan Quản lýDược; Một thành viên pháp lý - người sẽ đủ tư cách để Toà án tối cao Zambiacấp phép bào chữa; Bốn thành viên từ các ngành nghề liên quan đến y tế khác doChủ tịch các Hội nghề nghiệp đó lựa chọn; (3) Một đại diện cho Bộ trưởng bổnhiệm từ 3 ứng viên do các tổ chức sau đây tiến cử: Hội Y học Zambia, KhoaBác sỹ Đa Khoa Đại học Y, Hội y tế Giáo hội Zambia, một Bs nha khoa thuộcHội Nha Khoa Zambia, Hiệp hội dược phẩm Zambia
Người đứng đầu Hội đồng Y khoa quốc gia là Chủ tịch Hội đồng Y khoaquốc gia, thường là chuyên gia độc lập, có uy tín rất cao, được Thủ tướng hoặc
Bộ trưởng Bộ Y tế bổ nhiệm Một số Hội đồng Y khoa quốc gia có Chủ tịchdanh dự là Bộ trưởng Bộ Y tế (Thái Lan)
Trang 22Ngoài các thành viên, Hội đồng Y khoa quốc gia có các Ban, Văn phòngchuyên môn, hành chính trực tiếp giúp việc và thực hiện các chỉ đạo của Hộiđồng Y khoa quốc gia.
c) Về kinh phí hoạt động:
Kinh phí hoạt động của các Hội đồng Y khoa quốc gia đều thường từ 03nguồn cơ bản: Thu phí từ người hành nghề; Chính phủ cấp một phần và nguồntài trợ Hội đồng Y khoa quốc gia tại các nước là đơn vị độc lập song có mốiliên hệ mật thiết với Bộ Y tế, được Bộ Y tế hỗ trợ một phần kinh phí để thuê vănphòng, trả lương nhân viên
Kinh phí duy trì hoạt động của Hội đồng Y khoa quốc gia Hong Kong dochính phủ chi trả từ nguồn thu lệ phí dự thi là 5000 HKU Thành viên Hội đồng
Y khoa quốc gia là những người kiêm nhiệm, làm tình nguyện (làm toàn thờigian ở cơ quan khác và làm thêm ở Hội đồng Y khoa quốc gia) - không đượcnhận thù lao cho các hoạt động khi tham gia Hội đồng Y khoa quốc gia, chỉ cócác thư ký được nhận lương từ chính phủ
Kinh phí duy trì hoạt động của Hội đồng Y khoa quốc gia Úc do Hội đồng
Y khoa quốc gia tự chủ trên cơ sở huy động từ các Hội đồng Y khoa quốc giathành viên Chính phủ chỉ chi kinh phí cho các hoạt động kiểm định (Nationalfees fund the services provided to each profession; Health Profession Agreementbetween each Board/AHPRA)
Kinh phí duy trì hoạt động của Hội đồng Y khoa quốc gia Thái Lan được
sử dụng từ các nguồn như: do Bộ Y tế cấp, do thu lệ phí đăng ký thi cấp CCHN,thu từ lợi nhuận của các hoạt động đầu tư, viện trợ của các tổ chức xã hội,
3 Bài học kinh nghiệm với Việt Nam:
a) Việc tổ chức kỳ thi quốc gia đánh giá năng lực hành nghề là một kinhnghiệm tốt và Việt Nam nên áp dụng Kỳ thi quốc gia nên được áp dụng vớingười cả người Việt Nam và người nước ngoài đề nghị cấp chứng chỉ hành nghềlần đầu Chứng nhận năng lực hành nghề là một trong các điều kiện để cấpCCHN
b) Về cơ quan tổ chức kỳ thi, có một số điểm phù hợp và chưa phù hợpvới Việt Nam như sau:
- Mô hình Bộ Y tế hoặc Bộ Y tế và Sở Y tế tổ chức thi và cấp chứng chỉhành nghề không nên áp dụng ở nước ta vì:
Trang 23Mô hình này đã không còn phù hợp với bối cảnh đất nước Việt Nam hiệnnay khi mà Nhà nước ta đã xác định hệ thống y tế Việt Nam là hệ thống hỗn hợpcông tư, hoạt động hành nghề y tư nhân đang phát triển mạnh nên dịch vụ y tế
do hệ thống các cơ sở công lập hiện đang được thị trường y tế tư nhân bổ sungngày một nhiều hơn Chính phủ không thể trang trải ngân sách cho mọi hoạtđộng KBCB theo nhu cầu mà còn có sự đóng góp từ các nguồn xã hội hoá ngoàingân sách
Hiện nay, Bộ Y tế, Sở Y tế đang phải quan tâm thực hiện nhiều vấn đềquan trọng của sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân Nếu
để Bộ Y tế và Sở Y tế cấp mới, cấp lại, gia hạn và thu hồi chứng chỉ hành nghềKBCB và quản lý năng lực chuyên môn và đạo đức của người hành nghề, cùngvới hoạt động này là các hoạt động khác như tổ chức cập nhật kiến thức y khoaliên tục, tổ chức sát hạch năng lực người hành nghề, giải quyết khiếu nại củangười bệnh, giải quyết các sai sót chuyên môn kỹ thuật y tế của người hànhnghề thì sẽ phải lo thêm một khối lượng lớn công việc
Việc để Bộ Y tế, Sở Y tế làm các công việc này sẽ phình thêm bộ máy tổchức, nhân lực y tế, ngân sách nhà nước đi ngược lại xu hướng cải cách hànhchính hiện nay, đặc biệt là đổi mới bộ máy tổ chức
Trên thực tế, có gần 80% người hành nghề làm việc tại các cơ sở KBCBcủa Nhà nước nên nếu để Bộ Y tế, Sở Y tế thực hiện nhiệm vụ này sẽ khôngkhách quan, minh bạch, không tạo được sự bình đẳng giữa những người hànhnghề với nhau trong việc cấp chứng chỉ hành nghề, cũng như quản lý về chuyênmôn và đạo đức của các đối tượng này
- Mô hình tổ chức xã hội nghề nghiệp tổ chức kỳ thi quốc gia chưa nên ápdụng ở nước ta trong giai đoạn này vì:
Các tổ chức xã hội nghề nghiệp ở nước ta hiện nay được cấu thành trong
hệ thống chính trị Trong lĩnh vực y tế, ở Trung ương, ngoài Tổng hội Y họcViệt Nam, có hơn 50 hội khác hoạt động độc lập, chưa tính tới các hội ở địaphương nhiều hội ít nhiều vẫn còn phụ thuộc vào các nguồn lực của Nhà nướcnên còn phân tán, chưa thể độc lập và có đủ các nguồn lực để thực hiện đầy đủvai trò quản lý hành nghề
Nguyên tắc tham gia hội là tự nguyện nên nếu để các hội y học cấp chứngchỉ hành nghề thì người hành nghề bắt buộc phải tham gia làm hội viên Điềunày trái với pháp luật Việt Nam
Trang 24- Mô hình Thủ tướng Chính phủ thành lập Hội đồng Y khoa quốc gia tổchức kỳ thi quốc gia đánh giá năng lực hành nghề thuộc Bộ Y tế nhưng có tínhđộc lập, có sự tham gia của các trường, hội, bệnh viên nên được lựa chọn vì phùhợp nhất với điều kiện chính trị, kinh tế - xã hội ở nước ta vì:
- Hội đồng Y khoa quốc gia là tổ chức độc lập tương đối với cơ quan cấpchứng chỉ
- Phù hợp với chủ trương cải cách hành chính, đặc biệt là cải cách bộ máyhành chính nhà nước Hội đồng Y khoa quốc gia này không tăng thêm đầu mốiquản lý, không tuyển công chức (nhân viên làm việc theo chế độ hợp đồng laođộng), không sử dụng ngân sách nhà nước (Hội đồng Y khoa quốc gia và Vănphòng thường trực sẽ có kinh phí hoạt động lấy từ nguồn thu lệ phí cấp phép,bảo vệ quyền lợi của người hành nghề
- Hội đồng Y khoa quốc gia với sự tham gia của đại diện của Bộ Y tế, tổchức xã hội nghề nghiệp về y khoa, cơ sở đào tạo y khoa, cơ sở KBCB, luật gia,người hành nghề sẽ tăng thêm tính khách quan, dân chủ, minh bạch trong việcđáng giá năng lực chuyên môn và đạo đức của người hành nghề, bảo đảm sựcông bằng thực sự giữa những người hành nghề thuộc khu vực Nhà nước và tưnhân
- Phù hợp với xu hướng hội nhập quốc tế trong khu vực và trên thế giới vềcấp mới, cấp lại, gia hạn, thu hồi chứng chỉ hành nghề và quản lý năng lựcchuyên môn và đạo đức của người hành nghề
c) Về chức năng, nhiệm vụ: Hội đồng Y khoa quốc gia ở Việt Nam tronggiai đoạn này tập trung vào 02 nhiệm vụ chính là: xây dựng chuẩn năng lựcnghề nghiệp của các chức danh hành nghề để Bộ Y tế ban hành; tổ chức kỳ thiquốc gia đánh giá năng lực hành nghề Ngoài ra có một số nhiệm vụ cần thiếtkhác liên quan đến chất lượng người hành nghề và đào tạo chuyên khoa Riêngchức nawg cấp chứng chỉ hành nghề, Hội đồng Y khoa quốc gia này sẽ khôngthực hiện như các nước mà tiếp tục do Bộ Y tế (Cục Quản lý khám chữa bệnh)
và Sở Y tế thực hiện để bảo đảm sự kết hợp hiệu quả nhất trong quản lý, thựcthi, giám sát
Tóm lại, việc sát hạch năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh bởi một
tổ chức độc lập là điều kiện bắt buộc để được cấp phép hành nghề đầy đủ ở một
số quốc gia mặc dù là một giải pháp quan trọng nhằm kiểm soát chất lượng củanhân lực y tế song đây là một việc làm mới chưa từng có tiền lệ ở nước ta Trên
Trang 25cơ sở phân tích thấu đáo về những lợi thế và những thách thức, bất cập cùng vớiviệc vận dụng linh hoạt kinh nghiệm thế giới để lựa chọn những giải pháp phùhợp, khả thi với điều kiện thực tiễn đặc biệt là trong bối cảnh cả nước hiện đangtriển khai thực hiện nghiêm ngặt chủ trương tinh gọn đầu mối tổ chức và tinh
giảm biên chế thì mô hình phù hợp nhất Việt Nam là mô hình bảo đảm tính độc
lập tương đối, có sự kết hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước về y tế và các tổ chức hội, cơ sở KBCB, cơ sở đào tạo y khoa; trong đó Hội đồng Y khoa quốc gia với các thành viên là đại diện các tổ chức hội, cơ sở KBCB, cơ sở đào tạo y khoa; có chức năng tổ chức thi đánh giá năng lực hành nghề làm cơ sở chuyên môn để Bộ Y tế và Sở Y tế cấp CCHN.
Trang 26III CƠ SỞ PHÁP LÝ:
a) Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Hội nghị lần thứ sáuBan Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về tăng cường công tác bảo vệ chăm
sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới đã quy định: “Đổi mới
căn bản, toàn diện công tác đào tạo nhân lực y tế, đáp ứng yêu cầu cả về y đức
và chuyên môn trong điều kiện chủ động, tích cực hội nhập quốc tế… Thành lập Hội đồng Y khoa quốc gia, tổ chức thi cấp chứng chỉ hành nghề có thời hạn phù hợp với thông lệ quốc tế…” Đề án này là một bước để thể chế Nghị quyết của
Đảng vào thực tiễn quản lý người hành nghề
b) Luật Khám bệnh, chữa bệnh, số 40/2009/QH 12, Khoản 4, Điều 28 quy
định: “Bộ trưởng Bộ Y tế thành lập Hội đồng Y khoa quốc gia tư vấn với sự
tham gia của đại diện tổ chức xã hội nghề nghiệp về y, hội luật gia, cơ sở đào tạo y khoa, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, tổ chức xã hội về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và một số tổ chức xã hội khác để tư vấn cho Bộ trưởng Bộ Y tế trong việc cấp, cấp lại, thu hồi chứng chỉ hành nghề; đình chỉ hoạt động chuyên môn của người hành nghề; xây dựng các tiêu chuẩn công nhận nội dung, hình thức cập nhật kiến thức y khoa liên tục và điều kiện đối với các cơ sở thực hiện cập nhật kiến thức y khoa liên tục; quy định nội dung, hình thức và tổ chức kiểm tra để xác nhận bằng văn bản người biết tiếng Việt thành thạo và người đủ trình
độ phiên dịch trong khám bệnh, chữa bệnh” Hội đồng Y khoa quốc gia sẽ được
thành lập để kế thừa nhiệm vụ của Hội đồng Y khoa quốc gia tư vấn bên cạnhviệc thực hiện kỳ thi quốc gia đánh giá năng lực hành nghề làm cơ sở để Bộ Y tế
và Sở Y tế cấp CCHN Khi Luật KBCB được sửa đổi sẽ sửa quy định tại Khoản
4, Điều 28 về Hội đồng Y khoa quốc gia tư vấn để thay thế bằng Hội đồng Ykhoa quốc gia
c) Nghị định số 75/2017/NĐ-CP, ngày 20 tháng 6 năm 2017 của Thủ tướngChính phủ quy định về chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Bộ Y tế
trong đó có nhiệm vụ “Quy định, hướng dẫn tổ chức thực hiện việc thi để xét
cấp chứng chỉ hành nghề trong lĩnh vực y tế theo quy định của pháp luật” Đề
án này là bước đầu tiên để triển khai các bước theo lộ trình thành lập Hội đồng
Y khoa quốc gia
Trang 27PHẦN II PHƯƠNG ÁN THÀNH LẬP, TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
HỘI ĐỒNG Y KHOA QUỐC GIA VÀ
TỔ CHỨC KỲ THI QUỐC GIA ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC HÀNH NGHỀ
I MỤC TIÊU
1 Mục tiêu chung:
Thành lập được Hội đồng Y khoa quốc gia để tổ chức kỳ thi quốc giađánh giá năng lực làm cơ sở cấp chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnhnhằm tăng cường hiệu quả quản lý, nâng cao năng lực của người hành nghềKBCB và góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ KBCB
- Chuẩn bị các điều kiện để tổ chức thi đánh giá năng lực chuyên môn làm
cơ sở cấp CCHN KBCB sau khi Luật Khám bệnh, chữa bệnh sửa đổi có hiệu lựcthi hành
- Kiểm soát tiêu chuẩn và nâng cao năng lực của người hành nghề KBCB
- Góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả trong quản lý người hànhnghề, cung cấp dịch vụ KBCB, đào tạo nhân lực y tế
- Góp phần đảm bảo an toàn người bệnh, bảo vệ sức khỏe cộng đồng