GIÁO ÁN VẬT LÝ 12 CHƯƠNG 4 SOẠN THEO HƯỚNG PTNL

GIÁO ÁN VẬT LÝ 12 CHƯƠNG 4 SOẠN THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC CỦA HỌC SINH.HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH

Trang 1

Tiết 36: MẠCH DAO ĐỘNG

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức:

- Biết về mạch dao động và dao động điện từ tự do

- Biết được vai trò của tụ điện và cuộn cảm trong hoạt động của mạch LC

- Hiểu về năng lượng điện từ của mạch dao động

2 Kĩ năng:

- Trình bày được cấu tạo của mạch dao động

- Viết được biểu thức điện tích, cường độ dòng điện, chu kỳ, tần số dao động riêng của mạch dao động

3 Thái độ:

- Tự tin đưa ra ý kiến cá nhân khi thực hiện các nhiệm vụ ở lớp, ở nhà

- Chủ động trao đổi thảo luận với các học sinh khác và với giáo viên

- Hợp tác chặt chẽ với các bạn khi thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu thực hiện ở nhà

4 Xác định nội dung trọng tâm của bài.

- Cấu tạo của mạch dao động

- Dao động điện từ trong mạch dao động

- Năng lượng của mạch dao động

5 Mục tiêu phát triển năng lực

5.1 Định hướng các năng lực được hình thành: Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực thực

nghiệm; năng lực dự đoán, suy luận lý thuyết; thiết kế và thực hiện theo phương án thí nghiệm, dự đoán; phân tích, khái quát hóa rút ra kết luận khoa học; đánh giá kết quả và giải quyết vấn đề 5.2 Bảng mô tả các năng lực có thể phát triển trong chủ đề

Mô tả mức độ thực hiện trong chuyên đề Năng lực thành phần

- Trình bày được cấu tạo mạch dao động

- Nắm được sự biến thiên của q và I trong mạch LC

sử dụng trong dao động kí điện tử

- Thấy được trong mạch dao động cũng có năng lượng dưới dạng điện trường và từ trường gọi là năng lượng điện từ

K1: Trình bày được kiến thức về các hiện

tượng, đại lượng, định luật, nguyên lí vật lí

cơ bản, các phép đo, các hằng số vật lí

- Chỉ ra được điều kiện vận dụng mạch dao độngLC

lý tưởng

- Quan hệ giữa q và i về biểu thức độc lập và về pha dao động

K2: Trình bày được mối quan hệ giữa các

kiến thức vật lí

- Sử dụng các kiến thức dao động điện từ, cuộn cảm

và tụ điện lớp 11 để xét mạch dao động hoạt động

K3: Sử dụng được kiến thức vật lí để thực

hiện các nhiệm vụ học tập

- Hiện tượng tự cảm đã học lớp 11

K4: Vận dụng (giải thích, dự đoán, tính

toán, đề ra giải pháp, đánh giá giải pháp

…) kiến thức vật lí vào các tình huống

thực tiễn

Ôn tập kiến thức điện trường, từ trường và tụ điện cuộn cảm

P1: Đặt ra những câu hỏi về một sự kiện

vật lí

- Mô tả được một số hiện tượng trong thực tế liên quan đến mạch dao động

P2: mô tả được các hiện tượng tự nhiên

bằng ngôn ngữ vật lí và chỉ ra các quy luật

vật lí trong hiện tượng đó

Tìm kiếm, xử lí thông tin về biểu thức của điện tích q trong mạch dao động

Tìm kiếm, xử lí thông tin về năng lượng điện từ trong lịch sử vật lí, vai trò của năng lượng điện từ trong đời sống và kĩ thuật

P3: Thu thập, đánh giá, lựa chọn và xử lí

thông tin từ các nguồn khác nhau để giải

quyết vấn đề trong học tập vật lí

Sử dụng các công cụ toán học tìm biểu thức i Liện

hệ , ,T f

P5: Lựa chọn và sử dụng các công cụ toán

học phù hợp trong học tập vật lí

Suy ra được các hệ quả có thể kiểm tra được bằng thực nghiệm đo đạt

P7: đề xuất được giả thuyết; suy ra các hệ

quả có thể kiểm tra được

1

Trang 2

Dao động kí điện tử trong y tế

P8: xác định mục đích, đề xuất phương án,

lắp ráp, tiến hành xử lí kết quả thí nghiệm

và rút ra nhận xét

- Giải thích được một số hiện tượng thường gặp trong đời sống và kĩ thuật liên quan đến dao động kí điện tử

P9: Biện luận tính đúng đắn của kết quả thí

nghiệm và tính đúng đắn các kết luận được

khái quát hóa từ kết quả thí nghiệm này

phân biệt được biểu thức q,i và công thức tính , ,T f

 Phân biệt được đường sức điện trường xoáy và điện trường tỉnh

X1: trao đổi kiến thức và ứng dụng vật lí

bằng ngôn ngữ vật lí và các cách diễn tả

đặc thù của vật lí

Xét bước sóng trong một môi trường đồng chất khi lan truyền

X2: phân biệt được những mô tả các hiện

tượng tự nhiên bằng ngôn ngữ đời sống và

ngôn ngữ vật lí (chuyên ngành)

Xét sóng điện từ lan truyền trong các moi trường và trong chân không để xét

X3: lựa chọn, đánh giá được các nguồn

thông tin khác nhau

,

Vận dụng mạch dao động trong thực tế X4: mô tả được cấu tạo và nguyên tắc hoạt

động của các thiết bị kĩ thuật, công nghệ

Ghi nhận kết quả về dao động điện từ và sóng điện

từ Nguyên tắc thông tin liên lạc bằng sóng vô tuyến trong truyền thanh, truyền hình

X5: Ghi lại được các kết quả từ các hoạt

động học tập vật lí của mình (nghe giảng,

tìm kiếm thông tin, thí nghiệm, làm việc

nhóm…)

Kết quả thu nhận khi tiến hành phát thu sóng điện từ

từ máy phát và máy thu sóng điện từ

X6: trình bày các kết quả từ các hoạt động

học tập vật lí của mình (nghe giảng, tìm

kiếm thông tin, thí nghiệm, làm việc

nhóm…) một cách phù hợp

Tìm hiểu nguyên tắc thu và phát sóng truyền thanh qua dụng cụ thực nghiệm

X8: tham gia hoạt động nhóm trong học

tập vật lí

Trình bày được tầm quan trọng của mạch dao động trong việc sử dụng thông tin liên lạc

Cảnh báo tác hại của việc lạm dụng các công cụ sử dụng sóng điện từ đối với con người

C6: Nhận ra được ảnh hưởng vật lí lên các

mối quan hệ xã hội và lịch sử

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1 Giáo viên: - Dụng cụ thí nghiệm về sóng điện từ hiện có.

- Thí nghiệm ảo trình chiếu

- Các hình vẽ trên bảng phụ về sự truyền sóng điện từ

- Các phiếu học tập, giáo án

PHIẾU HỌC TẬP PHT 1: Tìm hiểu mạch dao động

1 Nêu cấu tạo của mạch dao động ? Khi nào tao có mạch dao động lý tưởng ? Vẽ hình biểu diễn

2 Để cho mạch dao động hoạt động thì ta phải làm gỉ ? Nêu nguyên tắc hoạt động của mạch dao động và dựa vào đâu ? Vẽ hình biểu diễn

3 Nêu ứng dụng của mạch dao động trong thực tế ?

PHT 2: Tìm hiểu định luật biến thiên q và i trong mạch dao động lý tưởng ?Chu kỳ, tần số dao động riêng của mạch dao động ?

1 Nêu biểu thức của điện tích trong mạch dao động lý tưởng ? Cho biết các đại lượng trong biểu thức và điều kiện về dấu ?

2 Làm thế nào ta tìm được biểu thức của cường độ dòng điện chạy trong mạch dao động ? Quan hệ về pha ban đầu của q và i ? Trả lời câu C1

3 Nêu kết luận về q và i trong mạch dao động lý tưởng ? So với thực nghiệm thu được thì như thế nào?

4 Định nghĩa dao động điện từ tự do ?

5 Nêu biểu thức tính T và f dao động riêng của mạch dao động ? Đơn vị các đại lượng thường cho như thế nào ?

PHT 3: Tìm hiểu năng lượng điện từ

2

Trang 3

1 Nhắc lại kiến thức về tụ diện và cuộn cảm đã được học lớp 11 ?

2 Khi mạch dao động hoạt động thì mạch có năng lượng hay không, là những dạng năng lượng nào, vì sao?

3 Tại sao gọi năng lượng trong mạch dao động là năng lượng điện từ ?

2 Học sinh:

Ôn tập về hiện tượng cảm ứng điện từ ? Dao động cơ, sóng cơ, hoàn thành phiếu học tập theo từng tiết và bảng phụ ?

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Nội dung

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Năng lực

được hình thành Nội dung 1 (10 phút)

Ổn định lớp ổn định lớp

Nội dung 2 (10 phút)

Mạch dao động: Chuyển giao nhiệm vụ : Vẽ mạch dao động LC

Kết luận hoặc nhận định hoặc hợp thức hóa kiến thức

Trả lời câu hỏi Nhận xét câu trả lời của bạn X3

Nội dung 3 (10 phút)

Dao động điện từ tự

do trong mạch dao

động – Năng lượng

điện từ Hoạt động 2: - PP: Dạy học nêu vấn đề + thảo luận

nhóm đưa ra kết luận SGK

- Thời lượng: 20 phút

Chuyển giao nhiệm vụ

- Sóng cơ có những đặc trưng cơ bản nào? So sánh với dao động của 1 phần tử

- Hợp thức hóa kiến thức

Phiều HT số 2 và số 3 Thực hiện nhiệm vụ : Thảo luận nhóm kết hợp SGK và

Sử dụng mối liên hệ và kiến thức liên quan về dao động để tiến hành

Báo cáo, thảo luận:

Định luật biến thiên điện tích

và cường độ dòng điện trong mạch dao động lý tưởng Nêu được định luật biến thiên q

và i

Định nghĩa dao động điện từ tự

do, chu kỳ tần số

Nêu được năng lượng điện từ trong mạch dao động

P2,P3, K2, K3, X8,C1

Hoạt động 3: Vận

dụng – củng cố - PP : Thảo luận nhóm

- Thời lượng: 15 phút

Hoàn thành phiếu học tập

Trả lời câu hỏi 6,7,8 trang

107 thảo luận để tìm kết quả đúng và trình bày trên bảng phụ

Trả lời câu hỏi đã giao về nhà

IV BÀI TẬP KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC HỌC SINH

1 Bảng ma trận kiểm tra các mức độ nhận thức

Cấp

độ

Tên

hoạt động

Vận dụng Cấp độ

thấp Cấp độ cao

Mạch dao

động

Cấu tạo của mạch Chu kì dao động điện từ

Sự phụ thuộc của chu kì mạch dao động vào các đại lượng khác

Tính chu kì mạch dao động

Tính cường

độ dòng điện trong mạch

2 Câu hỏi và bài tập củng cố

1: Nhận biết

3

Trang 4

Câu 1: Mạch dao động điện là mạch kín gồm

A một điện trở thuần và một tụ điện B một tụ điện và một cuộn thuần cảm

C một cuộn thuần cảm và một điện trở thuần D một nguồn điện và một tụ điện

Câu 2: Chu kì dao động điện từ tự do trong mạch dao động LC được xác định bởi hệ thức nào sau đây?

A.T 2 L

C



L

 C T= 2LC D T = 2  LC

2: Thơng hiểu

Câu 3: Mạch dao động điện từ điều hoà LC có chu kỳ

A phụ thuộc vào C, không phụ thuộc vào L B phụ thuộc vào cả L vàC.

C phụ thuộc vào L, không phụ thuộc vào C D không phụ thuộc vào cả

L vàC

3: Vận dụng thấp

Câu 4: Mạch dao động LC gồm cuộn cảm có độ tự cảm L = 25mH và tụ

điện có điện dung C = 16nF Tần số góc dao động của mạch là

A  5.10 Hz 5 B 5.104rad s/ C  200Hz D  200rad s/

Vận dụng cao

Câu 5: Mạch dao động LC gồm cuộn cảm có độ tự cảm L = 25mH và tụ

điện có điện dung C = 30nF Nạp điện cho tụ điện đến hiệu điện thế 4,8V rồi cho tụ phóng điện qua cuộn cảm, cường độ dòng điện hiệu dụng

trong mạch là A I = 5,20mAB I = 3,72mA C I = 4,28mA D I = 6,43mA

3 Dặn dị

Phát biểu định luật Ơm đối với đoạn mạch điện xoay chiều chỉ cĩ thuần điện trở, tụ điện, cuộn dây thuần cảm Nêu mối quan hệ về pha đối với từng loại đoạn mạch

Bổ sung tác hại của sĩng điện từ

1 Làm giảm trí nhớ

2 "Trung hịa" tinh trùng

Chúng ta đã từng được biết đến tác hại nguy hiểm do nhiệt gây ra cho tinh trùng khi sử dụng máy tính xách tay thường xuyên Nghiên cứu cho thấy việc tiếp xúc với các tần số wifi đã làm giảm chuyển động của tinh trùng và gây phân mảnh DNA

3 Tác động xấu đến sinh sản

Theo kết quả của một nghiên cứu trên động vật cho rằng việc tiếp xúc với một tần số nhất định của các thiết

bị khơng dây cĩ thể cản trở trứng thụ tinh (hình thành phơi thai)

- Phụ nữmang thai được khuyến cáo tránh sử dụng các thiết bị khơng dây và tự tách mình ra khỏi những người dùng mạng wifi khác

4 Gĩp phần vào tình trạng mất ngủ

Các chuyên gia cho rằng ngủ gần một chiếc điện thoại trong một ngơi nhà cĩ sử dụng wifi hoặc sống trong một căn hộ cĩ nhiều tín hiệu wifi cĩ thể gây ra chứng mất ngủ mạn tính Đối với nhiều người, việc thiếu ngủ cịn là khởi đầu cho những vấn đề nghiêm trọng khác như sự phát triền của bệnh trầm cảm và tăng huyết áp

5 Nguy hại cho sự phát triển của trẻ nhỏ"Sĩng wifi cĩ thể làm gián đoạn sự tổng hợp protein rõ rệt nhất ở các mơ sinh trưởng của trẻ em và thanh thiếu niên", kết quả nghiên cứu năm 2009 của các nhà khoa học đến

từ Austria cho thấy

6 Ngăn cản sự tăng trưởngMột luống cây cải xoong được trồng trong một phịng khơng cĩ sĩng bức

xạ wifi và một luống khác được trồng cạnh hai thiết bị định tuyến cĩ phát hành một lượng bức xạ tương đương với một điện thoại di động Kết quả cho thấy những lồi thực vật trồng gần với bức xạ nhất khơng cĩ

sự tăng trưởng

7 Giảm hoạt động não bộ

8 Tăng nhịp tim Ung thư

4

Trang 5

Tiết 37: ĐIỆN TỪ TRƯỜNG

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Nêu được khái niệm về điện từ trường

- Nêu được hai điều khẳng định quan trọng của thuyết điện từ

2 Kỹ năng

- Phân tích được một hiện tượng để thấy được mối liên quan giữa sự biến thiên theo thời gian của cảm ứng

từ với điện tường xoáy và sự biến thiên của cường độ điện trường với từ trường

3 Thái độ

4 Xác định nội dung trọng tâm

- Liên hệ giữa điện trường và từ trường

5 Định hướng phát triển năng lực

- Nêu được biến thiên của từ trường sinh ra điện trường xoáy

- Nêu được biến thiên của điện trường sinh ra từ trường

- Phát biểu được sóng điện từ

K1: Trình bày được kiến thức về các

hiện tượng, đại lượng, định luật, nguyên

lí vật lí cơ bản, các phép đo, các hằng số

vật lí

- Sử dụng các kiến thức dao động điện từ, cuộn cảm và tụ điện lớp 11 để xét mạch dao động hoạt động

K3: Sử dụng được kiến thức vật lí để

thực hiện các nhiệm vụ học tập

thực tiễn

Ôn tập kiến thức điện trường, từ trường và tụ điện cuộn cảm P1: Đặt ra những câu hỏi về một sự kiện

vật lí

P2: mô tả được các hiện tượng tự nhiên

bằng ngôn ngữ vật lí và chỉ ra các quy

luật vật lí trong hiện tượng đó

-Nguồn tạo ra sóng được duy trì năng lượng sóng lan truyền không đổi theo thời gian để nghiên cứu

P6: chỉ ra được điều kiện lí tưởng của

hiện tượng vật lí

P7: đề xuất được giả thuyết; suy ra các

hệ quả có thể kiểm tra được

P8: xác định mục đích, đề xuất phương

án, lắp ráp, tiến hành xử lí kết quả thí

nghiệm và rút ra nhận xét

P9: Biện luận tính đúng đắn của kết quả

thí nghiệm và tính đúng đắn các kết luận

được khái quát hóa từ kết quả thí

nghiệm này

Phân biệt được đường sức điện trường xoáy và điện trường tĩnh

X2: phân biệt được những mô tả các

hiện tượng tự nhiên bằng ngôn ngữ đời

5

Trang 6

sống và ngôn ngữ vật lí (chuyên ngành)

,

Vận dụng mạch dao động trong thực tế X4: mô tả được cấu tạo và nguyên tắc

hoạt động của các thiết bị kĩ thuật, công

nghệ

Ta quan sát trong thực tế chỉ thấy điện trường và từ trường tồn tại riêng lẽ

C1: Xác định được trình độ hiện có về

kiến thức, kĩ năng , thái độ của cá nhân

trong học tập vật lí

C2: Lập kế hoạch và thực hiện được kế

hoạch, điều chỉnh kế hoạch học tập vật

lí nhằm nâng cao trình độ bản thân

Sự tồn tại điện từ trường trong thiên nhiên với từ trường của trái đất

C3: Chỉ ra được vai trò (cơ hội) và hạn

chế của các quan điểm vật lí đối trong

các trường hợp cụ thể trong môn Vật lí

và ngoài môn Vật lí

C6: Nhận ra được ảnh hưởng vật lí lên

các mối quan hệ xã hội và lịch sử

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

1 Giáo viên: Làm lại thí nghiệm cảm ứng điện từ.

PHT 1: Tìm hiểu quan hệ giữa điện trường và từ trường

1 Nhắc lại thí nghiệm của Farađay vầ hiện tượng cảm ứng điện từ ? Trả lời câu C1 ? Nêu quan hệ giữa từ trường biến thiên và điện trường xoáy ?

2 Khi có điện trường biến thiên thì có sinh ra từ trường hay không ? Dựa vào đâu kiểm tra điều thu được ?

3 Định nghĩa điện từ trường ?

2 Học sinh: Ôn tập về hiện tượng cảm ứng điện từ.

III Tiến trình dạy học

Năng lực hình thành Nội dung 1 (10

phút)

Ổn định lớp, kiểm

tra bài cũ

1 Nêu cấu tạo và hoạt động của mạch dao động?

2 Nêu định luật biến thiên điện tích của một bản tụ điện và cường độ dòng điện trong mạch dao động?

3 Viết công thức tính chu kỳ và tân số của mạch dao động

4 Dao động điện từ tự do là gì?

5 Năng lượng điện trường là gì?

K1, X5,X6

Hoạt động 4: Mối

quan hệ giữa điện

trường và từ

trường

- Chuyển giao nhiệm vụ : Nêu mối liên hệ điện trường và

từ trường thông qua thí nghiệm của Fara đay

- Nêu được kết luận theo thuyết điện từ của Mắc - xoen

- Khi điện trường biến thiên thì

từ trường có được tạo ra không

Vì sao ?

- Dựa vào cơ sở nào để kiểm tra điều đã đưa ra ?

Thực hiện nhiệm vụ:

- Nêu mối liên hệ khi từ trường biến thiên sinh ra điện trường

- Điện trường xoáy với điện trường tỉnh

- Thảo luận nhóm đưa ra kết quả cuối cùng

- Quan hệ giữa từ trường biến thiên và điện trường

- Kết luận chung giữa điện trường và từ trường khi có sự biến thiên

K2.P5,P6 ,X1,C1 6

Trang 7

1 Bảng ma trận kiểm tra các mức độ nhận thức

(Mức độ 1)

Thơng hiểu (Mức độ 2)

Vận dụng (Mức độ 3)

Vận dụng cao (Mức độ 4)

Nhận biết

Câu 1: Phát biểu nào sau đây là không đúng?

A Một từ trường biến thiên tuần hoàn theo thời gian , nó sinh ra 1 điện

trường xoáy

B Điện từ trường biến thiên tuần hoàn theo thời gian, lan truyền trong

không gian với vận tốc ánh sáng

C Một điện trường biến thiên tuần hoàn theo thời gian , nó sinh ra 1 từ

trường

D Một từ trường biến thiên tăng dần đều theo thời gian , nó sinh ra 1

điện trường xoáy

Thơng hiểu

Câu 2: Phát biểu nào sau đây là không đúng khi nói về điện từ

trường ?

A Khi 1 điện trường biến thiên theo thời gian, nó sinh ra 1 từ trường

B Khi 1 từ trường biến thiên theo thời gian, nó sinh ra 1 điện trường xoáy.

C Điện trường xoáy là điện trường có các đường sức là những đường

cong không khép kín

D Điện từ trường có các đường sức từ bao quanh các đường sức điện Vận dụng thấp

Vận dụng cao

Câu 5 Mạch chọn sĩng của một máy thu vơ tuyến điện gồm một cuộn thuần cảm cĩ độ tự cảm L = 30mH

và một tụ điện cĩ điện dung C = 4,8pF Mạch này thu được sĩng điện từ cĩ bước sĩng  là A.2,26m B.22,6m C.226m D.2260m

3 Dặn dị

Câu 1: Một dịng điện một chiều khơng đổi chạy trong dây kim loại thẳng Xung quanh dây dẫn

A cĩ điện trường B cĩ điện từ trường C cĩ từ trường D khơng cĩ trường nào cả

Câu 2: Chọn phát biểu sai.

A Điện trường và từ trường đều tác dụng lực lên điện tích đứng yên

B Điện trường và từ trường đều tác dụng lực lên điện tích chuyển động

C Điện từ trường tác dụng lực lên điện tích đứng yên

D Điện từ trường tác dụng lực lên điện tích chuyển động

Câu 3: Chọn phát biểu sai Xung quanh một điện tích dao động

A cĩ điện trường B cĩ từ trường C cĩ điện từ trường D khơng cĩ trường nào cả

Câu 4: Khi phân tích thí nghiệm về hiện tượng cảm ứng điện từ, người ta phát hiện ra

A điện trường B điện trường xốy C điện từ trường D từ trường

Câu 5: Điện từ trường xuất hiện trong vùng khơng gian nào dưới đây?

A Xung quanh một quả cầu tích điện B Xung quanh một hệ hai quả cầu tích điện trái dấu

C Xung quanh một ống dây điện D Xung quanh một tia lửa điện

Câu 6: Điện từ trường xuất hiện tại chỗ nảy ra tia chớp vào lúc nào ?

A Vào đúng lúc ta nhìn thấy tia chớp

B Trước lúc ta nhìn thấy tia chớp trong một khoảng thời gian rất ngắn

C Sau lúc ta nhìn thấy tia chớp trong một khoảng thời gian rất ngắn

D Điện từ trường khơng xuất hiện tại chỗ cĩ tia chớp

Câu 7: Trong trường hợp nào sau đây xuất hiện điện từ trường ?

A Electron chuyển động trong dây dẫn thẳng.B Electron chuyển động trong dây dẫn trịn

C Electron chuyển động trong ống dây điện

D Electron trong màn hình vơ tuyến đến va chạm vào màn hình

7

Trang 8

Câu 8: Chỉ ra câu sai.

A Điện trường gắn liền với điện tích.B Từ trường gắn liền với dòng điện

C Điện từ trường gắn liền với điện tích và dòng điện

D Điện từ trường xuất hiện ở chỗ có điện trường hoặc có từ trường biến thiên

Câu 9: Đặt một hộp kín bằng sắt trong điện từ trường Trong hộp kín sẽ

A có điện trường B có từ trường

C không có các trường nêu ra D có điện từ trường

Câu 10: Hãy tìm phát biểu sai về điện từ trường.

A Xung quanh một nam châm vĩnh cửu đứng yên ta chỉ quan sát được từ trường, không quan sát được điện trường; xung quanh một điện tích điểm đứng yên ta chỉ quan sát được điện trường, không quan sát được từ trường

B Không thể có điện trường hoặc từ trường tồn tại riêng biệt, độc lập với nhau

C Điện trường biến thiên nào cũng sinh ra từ trường biến thiên và ngược lại

D Điện trường và từ trường là hai mặt thể hiện khác nhau của một loại trường duy nhất gọi là điện từ trường

8

Trang 9

Tiết 38: SÓNG ĐIỆN TỪ

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Nêu được định nghĩa sóng điện từ, nêu được các đặc điểm của sóng điện từ

- Nêu được đặc điểm của sự truyền sóng điện từ trong khí quyển

2 Kỹ năng

- Phân tích được một hiện tượng để thấy được mối liên quan giữa sự biến thiên theo thời gian của cảm ứng

từ với điện tường xoáy và sự biến thiên của cường độ điện trường với từ trường

3 Thái độ

4 Xác định nội dung trọng tâm

- Sóng điện từ và các tính chất

5 Định hướng phát triển năng lực

- Phát biểu được sóng điện từ

K1: Trình bày được kiến thức về các

hiện tượng, đại lượng, định luật, nguyên

lí vật lí cơ bản, các phép đo, các hằng số

vật lí

- Sử dụng các kiến thức dao động điện từ, cuộn cảm và tụ điện lớp 11 để xét mạch dao động hoạt động

K3: Sử dụng được kiến thức vật lí để

thực hiện các nhiệm vụ học tập

thực tiễn

Ôn tập kiến thức điện trường, từ trường và tụ điện cuộn cảm P1: Đặt ra những câu hỏi về một sự kiện

vật lí

Các tính chất của sóng điện từ với sóng cơ học P2: mô tả được các hiện tượng tự nhiên

bằng ngôn ngữ vật lí và chỉ ra các quy

luật vật lí trong hiện tượng đó

-Nguồn tạo ra sóng được duy trì năng lượng sóng lan truyền không đổi theo thời gian để nghiên cứu

P6: chỉ ra được điều kiện lí tưởng của

hiện tượng vật lí

P7: đề xuất được giả thuyết; suy ra các

hệ quả có thể kiểm tra được

P8: xác định mục đích, đề xuất phương

án, lắp ráp, tiến hành xử lí kết quả thí

nghiệm và rút ra nhận xét

P9: Biện luận tính đúng đắn của kết quả

thí nghiệm và tính đúng đắn các kết luận

được khái quát hóa từ kết quả thí

nghiệm này

Phân biệt được đường sức điện trường xoáy và điện trường tĩnh

Xét bước sóng trong một môi trường đồng chất khi lan truyền X2: phân biệt được những mô tả các

hiện tượng tự nhiên bằng ngôn ngữ đời

9

Trang 10

sống và ngôn ngữ vật lí (chuyên ngành)

Xét sóng điện từ lan truyền trong các moi trường và trong chân không để xét

,

Vận dụng mạch dao động trong thực tế X4: mô tả được cấu tạo và nguyên tắc

hoạt động của các thiết bị kĩ thuật, công

nghệ

Tầm quan trong của sóng điện từ hiện nay C1: Xác định được trình độ hiện có về

kiến thức, kĩ năng , thái độ của cá nhân

trong học tập vật lí

Đề xuất phương án thu và phát sóng điện từ mà ta có thể tiến hành trong điều kiện hiện tại

C2: Lập kế hoạch và thực hiện được kế

hoạch, điều chỉnh kế hoạch học tập vật

lí nhằm nâng cao trình độ bản thân

Sự tồn tại điện từ trường trong thiên nhiên với từ trường của trái đất

Tính tần số của đài phát thanh FM, kênh phát đài truyền hình

Sự khác biệt cơ bản của sóng điện từ với sóng cơ học

C3: Chỉ ra được vai trò (cơ hội) và hạn

chế của các quan điểm vật lí đối trong

các trường hợp cụ thể trong môn Vật lí

và ngoài môn Vật lí

Cảnh báo tác hại của việc lạm dụng các công cụ sử dụng sóng điện từ đối với con người

C6: Nhận ra được ảnh hưởng vật lí lên

các mối quan hệ xã hội và lịch sử

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

PHT 1: Tìm hiểu sóng điện từ

1 Định nghĩa sóng điện từ ? Trả lời câu C1?

2 Nêu những đặc điểm của sóng điện từ ? Trả lời câu C2 ? Trong thông tin liên lạc bằng sóng vô tuyến thì chia thành mấy loại ?

3 Sóng ngắn lan truyển trong khí quyển như thế nào ? Sự phản xạ của sóng ngắn trên tầng điện li như thế nào ?

4 Trong truyền hình và liên lạc vũ trụ thì dùng sóng nào ? Có đặc điểm gì ?

2 Học sinh: Ôn tập về hiện tượng cảm ứng điện từ.

III Tiến trình dạy học

thành Hoạt động 7 : Sóng

điện từ

- Thời lượng: 30

phút

- PP : Nêu vấn đề , Thảo luận

nhóm, giải quyết vấn đề - Thảo luận nhóm đưa ra kết luận về sóng điện từ

- Trình bày các đặc điểm của sóng

điện từ

- Nêu được sóng điện từ dùng trong

thông tin liên lạc vô tuyến

K4,P2,P4 ,P8,X2, X8,C1,C

3

Hoạt động 8: Sự

truyền sóng vô

tuyến trong khí

quyển

- PP : Nêu vấn đề , Thảo luận

nhóm, giải quyết vấn đề

Thực hiện nhiệm vụ tìm hiểu các vùng sóng ngắn ít bị hấp thụ Sự phản xạ của sóng ngắn trên tầng điện li

K2,K5, X1, C1

1 Bảng ma trận kiểm tra các mức độ nhận thức

(Mức độ 1)

Thông hiểu (Mức độ 2)

Vận dụng (Mức độ 3)

Vận dụng cao (Mức độ 4) Điện từ trường Nhận xét đúng

về điện từ trường

Bản chất của điện từ trường

từ

Tính bước sóng điện từ thu được

10

Định dạng
Số trang	18
Dung lượng	354 KB