HỒ CHÍ MINH ****************** NGUYỄN XUÂN HỮU TÌM HIỂU CÁC LOẠI CÂY XANH VÀ HOA KIỂNG CÓ NGUỒN GỐC TỪ RỪNG TẠI CÁC ĐIỂM KINH DOANH CÂY HOA KIỂNG TẠI QUẬN GÒ VẤP, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MIN
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP HỒ CHÍ MINH
******************
NGUYỄN XUÂN HỮU
TÌM HIỂU CÁC LOẠI CÂY XANH VÀ HOA KIỂNG CÓ NGUỒN GỐC TỪ RỪNG TẠI CÁC ĐIỂM KINH DOANH
CÂY HOA KIỂNG TẠI QUẬN GÒ VẤP,
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGÀNH QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN RỪNG
Thành phố Hồ Chí Minh Tháng 7 năm 2013
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP HỒ CHÍ MINH
******************
NGUYỄN XUÂN HỮU
TÌM HIỂU CÁC LOẠI CÂY XANH VÀ HOA KIỂNG CÓ NGUỒN GỐC TỪ RỪNG TẠI CÁC ĐIỂM KINH DOANH
CÂY HOA KIỂNG TẠI QUẬN GÒ VẤP,
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Ngành: Lâm nghiệp
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Người hướng dẫn: Th.S NGUYỄN QUỐC BÌNH
Thành phố Hồ Chí Minh Tháng 7 năm 2013
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này tôi xin chân thành cảm ơn đến:
Ban giám hiện trường Đại học Nông Lâm thành phố Hồ Chí Minh; các Thầy, Cô giáo trong khoa Lâm nghiệp đã tận tình truyền đạt những kiến thức trong thời gian tôi học tập tại trường
Thầy Nguyễn Quốc Bình đã tận tình hướng dẫn tôi hoàn thành đề tài này
Các thành viên trong lớp DH08QR đặc biệt là những người bạn thân đã giúp đỡ và động viên tôi rất nhiều
Các anh chị cô chú là chủ các cơ sở sản xuất kinh doanh đã cung cấp nhiều thông tin giúp đỡ tôi hoàn thành khóa luận này
Cuối cùng con xin tri ân Ba, Má và anh của tôi đã ủng hộ và động viên tôi rất nhiều để giúp tôi hoàn thành khoá học
Trận trọng và tri ân
Nguyễn Xuân Hữu
Trang 4TÓM TẮT
Đề tài :” Tìm hiểu cây kiểng có nguồn gốc từ rừng tại các điểm kinh doanh
cây hoa kiểng ở quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh” được tiến hành tại quận Gò
Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh Thời gian từ ngày 10 tháng 2 năm 2013 đến ngày 10 tháng 7 năm 2013
Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp điều tra theo tuyến dựa vào phương pháp điều tra của Phân viện điều tra quy hoạch rừng Đồng thời tiến hành phỏng vấn các chủ cơ sở của các cửa hàng bán cây xanh, hoa kiểng ở quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh
Kết quả thu được : đã tìm hiểu được 25 loài thuộc 21 họ được phân chia theo giá trị sử dụng gồm: nhóm cây đường phố, nhóm cây nội thất, nhóm cây ngoại thất, nhóm cây công trình Qua kết quả cũng tìm ra được những tiêu chí lựa chọn cây xanh, hoa kiểng có nguồn gốc từ rừng Đồng thời qua kết quả cũng xác định được những thuận lợi khó khăn và những đề xuất để khắc phục khó khăn và làm cho việc kinh doanh cây xanh, hoa kiểng tại các cơ sở được tốt hơn
Dựa vào kết quả thảo luận đề tài đã chỉ ra được những điểm tích cực và tiêu cực của việc mua bán cây xanh hoa kiểng có nguồn gốc từ rừng từ đó đề ra được những biện pháp để duy trì các mặt tích cực cũng như các biện pháp hạn chế mặt tiêu cực của nó
Trang 5The result: 25 species were found out of 21 divided by their use values include: Group street trees, tree groups interior and exterior plant groups, team building tree The result is found to be the criteria for selection of trees, ornamental plants derived from forests At the same time, the results also identify the advantages and difficulties of proposals to overcome difficulties and make business green, flower at the base better
Based on the results discussed subjects showed the positive and negative points of the purchase ornamental plants derived from forests that are set out measures to maintain the positive aspects as well as the measures to limit the negative side of it
Trang 6MỤC LỤC
TRANG TỰA i
LỜI CẢM ƠN ii
TÓM TẮT iii
SUMMARY iv
MỤC LỤC v
DANH SÁCH CÁC BẢNG viii
DANH SÁCH CÁC HÌNH ix
Chương 1 GIỚI THIỆU 1
Chương 2 TỔNG QUAN VÀ ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU 3
2.1 Tổng quan nghiên cứu 3
2.1.1 Khái niệm LSNG 3
2.1.2 Hệ thống phân loại LSNG 3
2.1.3 Khái quát về cây kiểng (cây cảnh) 4
2.1.3.1 Khái niệm 4
2.1.3.2 Xuất xứ 4
2.1.3.3 Đặc điểm 4
2.1.1.4 Thế cây 4
2.1.1.5 Cây độc: 5
2.1.3 Thực trạng quản lí LSNG 5
2.1.3.1 Khái quát về thực trạng quản lí LSNG 5
2.1.3.2 Thực trạng quản lí cây kiểng có nguồn gốc từ rừng 6
2.2.1 Điều kiện tự nhiên 8
2.2.1.1 Vị trí địa lí 8
2.2.1.2 Khí hậu 8
2.2.1.3 Dân cư 8
2.2.1.3 Hành chính 8
2.2.1.4 Kinh tế-xã hội 9
Trang 72.2.1.5 Phát triển cây xanh, hoa kiểng ở Gò Vấp 9
Chương 3 MỤC TIÊU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 10
3.1 Mục tiêu 10
3.1.1 Mục tiêu 10
3.1.2 Đối tượng 10
3.2 Nội dung 10
3.3 Phương pháp nghiên cứu 11
3.3.1 Phương pháp thu thập thông tin 11
3.3.2 Phương pháp xử lý và phân tích thông tin 12
Chương 4 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 13
4.1 Thực trạng việc kinh doanh cây xanh hoa kiểng trên địa bàn quận Gò Vấp 13
4.1.1 Một số loại cây được mua bán nhiều ở Gò Vấp 13
4.1.3 Mô tả đặc điểm của một số loài phổ biến 17
4.1.3.1 Nhóm cây đường phố 17
4.1.3.2 Nhóm cây trồng nội thất 20
4.1.3.3 Nhóm cây trồng ngoại thất 22
4.1.3.4 Nhóm cây dùng làm bóng mát 25
4.2 Việc khai thác, vận chuyển cây cảnh từ rừng về và kỹ thuật chăm sóc 25
4.2 1 Nhóm cây từ các vườn kinh doanh 26
4.2 2 Nhóm cây có nguồn gốc từ rừng 27
4.3 Các tiêu chí để phân loại cây xanh hoa kiểng theo giá trị sử dụng 29
4.3.1 Các tiêu chí phân loại chung cho cây xanh hoa kiểng 29
4.3.2 Các tiêu chí phân loại riêng cho cây có nguồn gốc từ rừng 29
4.4 Phân loại học các cây có nguồn gốc từ rừng 30
4.4.1 Phân loại thực vật học theo dạng sống 30
4.4.2 Phân loại theo các tiêu chí phân loại cây xanh hoa kiểng 31
4.5 Đánh giá nhu cầu sử dụng cây xanh hoa kiểng có nguồn gốc từ rừng thông qua việc mua bán tại các điểm kinh doanh hoa kiểng 31 4.6 Những thuận lợi khó khăn của việc buôn bán cây xanh hoa kiểng có nguồn rốc từ
Trang 8rừng và các giải pháp của các cơ sở để việc kinh doanh ngày càng tốt hơn 32
Chương 5 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 35
5.1 Kết luân 35
5.2 Kiến nghị 36
TÀI LIỆU THAM KHẢO 37
PHỤ LỤC 38
Trang 9DANH SÁCH CÁC BẢNG
Bảng 4.1 Bảng liệt kê các loài cây có nguồn gốc từ rừng được mua bán nhiều tại gò
vấp 14
Bảng 4.2 Bảng tổng hợp các loài cây theo mục đích sử dụng tại các cơ sở 16
Bảng 4.4 Bảng kết quả phân loại chung cho cây xanh hoa kiểng 29
Bảng 4.5 Bảng kết quả phân loại riêng cho cây xanh hoa kiểng có nguồn gốc từ rừng 30
Bảng 4.6 Bảng phân loại thực vật theo dạng sống 30
Bảng 4.7 Bảng phân loại theo các tiêu chí phân loại cây xanh hoa kiểng 31
Bảng 4.10 Bảng đánh giá sự gia tăng của các loài có nguồn gốc từ rừng 31
Bảng 4.8 Những thuận lợi của việc kinh doanh câu có nguồn gốc từ rừng 32
Bảng 4.9 Những kó khăn của việc kinh doanh câu có nguồn gốc từ rừng 33
Trang 10DANH SÁCH CÁC HÌNH
Hình 2.1: Bản đồ địa lý quận gò vấp 7
Hình 4.1: Cây Bằng Lăng Lagerstroemia spp 18
Hình 4.2: cây Móng Bò Orchid tree 19
Hình 4.3: cây Sung Ficus racemosa 20
Hình 4.4: cây Sanh Ficus benjamina L 21
Hình 4.5: cây Thiên Tuế Cycas revoluta 22
Hình 4.6: cây Gừa Ficus indica L 24
Hình 4.7: cây ThôngCasuarina equisetifolia 25
Trang 11Chương 1
GIỚI THIỆU
Từ lâu nay cây xanh nói chung cây kiễng nói riêng và con người có mối quan
hệ tương hỗ lẫn nhau Cây cung cấp khí O2 để chúng ta thở và hấp thụ khí CO2 do quá trình hoạt động của chúng ta thở ra Cây giúp làm sạch môi trường, giúp giảm nhiệt độ và tiếng ồn, cải thiện sức khỏe, điều tiết nước Đặc biệt cây kiểng là yếu tố không thể thiếu trong trang trí nội thất Chúng đem đến sự tự nhiên cho không gian nhà ở, văn phòng tạo cảm giác tươi mới thanh bình, tôn tạo thêm thẫm mĩ cho các công trình kiến trúc Đối với những con đường có cây xanh, hoa kiểng thì việc cho thuê văn phòng sẽ dễ dàng và giá sẽ cao hơn hoặc các cửa hàng buôn bán sẽ tấp nập hơn những nơi không có Ngày nay đời sống người dân ngày càng được nâng cao thu nhập bình quân tăng nên việc sưu tập cây kiểng để tạo nên không gian sống làm việc ngày càng cao
Thành phố Hồ Chí Minh là thành phố đông dân nhất là trung tâm văn hóa, kinh tế, giáo dục quan trọng của Việt Nam Kinh tế giữ vai trò đầu tàu của cả nền kinh tế Việt Nam Đa số đều hoạt động trong lĩnh vực thương mại nên thu nhập bình quân đầu người rất cao so với bình quân của cả nước Vì vậy nhu cầu giải trí ở thành phố Hồ Chí Minh ngày càng tăng đặc biệt là thú chơi cây kiểng nên việc sản xuất, kinh doanh cây kiểng trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh rất mạnh từ các hình thức kinh doanh HTX, Công ty TNHH, Công ty 100% vốn nước ngoài , Doanh nghiệp tư nhân, Tổ hợp các cá thể và hộ gia đình Chủng loại cây kiểng được sản xuất, kinh doanh phong phú và đa dạng
Nhiều loài cây kiểng có nguồn gốc từ rừng nhất là những cây cổ thụ được bưng về cho các biệt thự khu dân cư có giá trị lớn cả vài trăm triệu đồng nên việc vận chuyển khai thác tràn lan làm triệt hạ rừng, hủy hoại môi trường sống của các
Trang 12cây con xung quanh,không thể tái sinh chồi có thể phá hủy nguồn gen cây rừng đây cũng là nguyên nhân làm tuyệt chủng một số loài cây rừng Trong khi đó việc quản
lí cây có nguồn gốc từ rừng và quản lí các cơ sở kinh doanh doanh mua bán trên địa bàn thành phố còn quá lỏng lẻo chưa chú trọng nhiều Đó là lí do em chọn đề
tài:”Tìm hiểu cây kiểng có nguồn gốc từ rừng tại các điểm kinh doanh cây hoa
kiểng ở quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh”
Trang 13Chương 2
TỔNG QUAN VÀ ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU
2.1 Tổng quan nghiên cứu
(4) Phân loại LSNG theo hệ thống tài nguyên thực vật rừng Việt Nam: nghĩa
là dựa vào các sản phẩm của thực vật để phân loại LSNG
(5) Phân loại theo nhóm giá trị sử dụng: phân loại không dựa theo nguồn gốc
Trang 14hệ sinh vật, nơi phân bố mà chỉ dựa vào giá trị sử dụng Cùng giá trị thì đưa vào một nhóm
2.1.3 Khái quát về cây kiểng (cây cảnh)
2.1.3.1 Khái niệm
Cây kiểng là một số loài thực vật được chăm sóc, gieo trồng và tạo dáng công phu, thường dùng làm vật trang trí Cây kiểng ngoài làm vật trang trí nó còn là hàng hóa được kinh doanh không theo một khung giá cố định nào mà phần nhiều tùy hứng của người bán và người mua hoặc tùy tâm của người bán
2.1.3.2 Xuất xứ
Cây kiểng được phát sinh ở phương Đông, có thể khẳng định là ở Trung Quốc Và nay đã đi vào cuộc sống như một mỹ tục, một thú chơi thể hiện một phần tâm hồn của người dân mọi vùng miền trong đó có Việt Nam Các nghệ nhân đã gửi gắm vào cây cảnh tình cảm, ý niệm thẩm mỹ, tính chất của mình làm tăng thêm lòng yêu thiên nhiên, yêu con người, yêu đất nước để tự khẳng định và hoàn thiện mình Nhân dân ta đã coi thú chơi cây kiểng như một hoạt động văn hóa vừa mang tính thẫm mỹ vừa thể hiện một lối sống Hiện nay, nghệ thuật chơi cây cảnh có tính quần chúng rộng rãi, tính dân tộc đậm đà, tính nhân văn cao quý, tính thẩm mỹ độc đáo
2.1.3.3 Đặc điểm
Cây cảnh phải được bàn tay nghệ thuật của con người tác động vào để hình thành một thế cây Đó là một dáng đứng, một điệu vươn của cây có bố cục chặt chẽ, đẹp đẽ, là một tác phẩm nghệ thuật độc đáo có sức sống, toát lên một chủ đề, một ý tưởng nhất định Ngoài ra, các loài cây kiểng rất cần được bón phân thường xuyên
để duy trì thế cây và tán cây cân đối và đẹp Và tùy theo từng loại cây cảnh mà trồng vào các chậu cảnh thích hợp, tương xứng và đep, chậu cảnh đẹp sẽ làm tăng thêm giá trị thẩm mỹ
2.1.1.4 Thế cây
Có 4 dáng cơ bản là: dáng trực, dáng siêu, dáng hoành, dáng huyền Có rất nhiều thế nhưng có 3 thế tiêu biểu:
Trang 15Thế phượng vũ: thế này sửa theo dáng hình chim phượng đang múa Là cây độc phụ chân phương có hai rễ nổi cao lên thành 2 chân, thân ngắn vặt làm mình ngọn hồi đầu làm đầu chim Cành thứ nhất uốn xèo ra phía sau làm đuôi chim, hai cành tả hữu uốn xèo ra thành hình cánh chim đang múa Thế này phải có nét mỹ thuật, khi nhìn là biết chim phượng bay múa, tượng trưng cho tính yêu đời vui tươi
Thế ngũ phúc: thế này là cây trực thọ, cây ngũ phúc năm từng, có thể uốn như cây tam đa rồi nuôi thêm hai tàn nữa.Thế ngũ phúc to cao đẹp
Thế huynh đệ: cây một gốc, hai thân Hai thân có độ cao thấp, to nhỏ suýt soát nhau, kề sát nhau đẹp đẽ Mỗi thân đều có 5 tán, các tán đan xen nhau
2.1.1.5 Cây độc:
Một số loài cây độc: Trúc Tiền, Mã Đào, Hoàng Nàn, Thông Thiên, Bã Đậu, Hồi Núi, Thơm Ổi, Ngoắt Nghẻo, Thủy Tiên, Cẩm Tú Cầu, Dạ Lan, Hồng Môn đều được trồng phổ biến ở Việt Nam Cần phải được chú ý, cẩn thận khi sử dụng đặc biệt với trẻ nhỏ
2.1.3 Thực trạng quản lí LSNG
2.1.3.1 Khái quát về thực trạng quản lí LSNG
Lâm sản ngoài gỗ là những sản phẩm không phải gỗ có nguồn gốc sinh vật, được khai thác từ rừng tự nhiên hoặc rừng trồng có giá trị nhiều mặt, góp phần phát triển kinh tế-xã hội nên nhiều nơi đổ xô lên rừng tìm kiếm gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến rừng tự nhiên
Về việc quản lí LSNG của nhà nước: Thứ nhất là chưa có quy hoạch, kế hoạch tổng thể về phát triển lâm sản ngoài gỗ, các loại lâm sản ngoài gỗ chưa thực
sự được quan tâm bảo tồn, phát triển và khai thác Thứ hai là việc xử lí vi phạm về LSNG quá nhẹ chưa phải xử lý hình sự thì cơ quan chức năng chỉ được phép xử phạt hành chính, cho dù đối tượng đó vi phạm đến bao nhiêu lần đi nữa Thứ ba là người vi phạm lâm luật khai thác lâm sản ngoài gỗ như song mây, măng tre thì cơ quan chức năng chỉ được lập biên bản xử lý khi phát hiện trong rừng, còn khi lượng lâm sản này đã ra khỏi phạm vi quản lý của ngành lâm nghiệp này thì đó là thứ
“hàng hóa” không thuộc diện kiểm tra của lực lượng chức năng Ví dụ: Ở Đạ Tẻh,
Trang 16Cát Tiên, Đạ Huoai (tỉnh Lâm Đồng) hiện nay đang rất “nóng” chuyện khai thác lâm sản ngoài gỗ Đặc biệt là với Cát Tiên, nhiều năm qua và đến hiện nay, tình trạng người dân vào rừng lấy măng tre, song mây diễn ra khá phổ biến Thêm vào
đó, các điểm thu mua măng tre, song mây, lồ ô “ở ngoài rừng” công khai hoạt động cũng là điều đáng bàn Những điều đó cho thấy được việc quản lí của nhà nước chưa chặt chẽ
2.1.3.2 Thực trạng quản lí cây kiểng có nguồn gốc từ rừng
Cây kiểng có nguồn gốc từ rừng có giá trị kinh tế cao có cây tới vài trăm triệu đồng nên việc khai thác, vận chuyển buôn bán diễn ra khắp nơi Việc đào bới cây đại cảnh cũng lắm công phu và không nhẹ nhàng Cây to thì phải có xe ủi, xe múc, ròng rọc cùng dăm, bảy người xúm xít lấy tiền công Nó sẽ làm hủy hoại rừng nghiêm trọng Tuy nhiên, do chủ trương xử lý tình trạng này còn quá mới mẻ, chưa
cụ thể nên khó xử lý
Việc chơi cây cảnh bình thường và cây cảnh thân gỗ có thể có nguồn gốc từ rừng mà còn có thể có nguồn gốc từ vườn nhà Nhưng không thể nào để kiểm soát, xác định gốc gác “đại cảnh nhà” hay “đại cảnh hoang dã” đối với các rừng đại cảnh của các tụ điểm mua bán, thu gom, bày bán đại cảnh khắp nơi
Do đó, việc quản lí gặp khó khăn
Trang 172.2 Địa điểm nghiên cứu
Hình 2.1: Bản đồ địa lý quận gò vấp
Trang 18Gò Vấp ban dầu có tên gọi là Prey Nokor Năm 1968, Nguyễn Hữu Cảnh cho lập phủ Gia Định, đánh dấu sự ra đời thành phố thì Gò Vấp có tên trong sổ bộ , thôn,
xã thuộc huyện Tân Bình, Phủ Gia Đinh Gò Vấp còn được gọi Gò Vắp và theo một
số nhà nghiên cứu thì đây mới là tên gốc, tên hiện nay (Gò Vấp) là do dân đọc ra
2.2.1 Điều kiện tự nhiên
2.2.1.1 Vị trí địa lí
Quận Gò Vấp nằm ở phía Bắc và Tây Bắc thành phố Hồ Chí Minh Phía Bắc giáp quận 12, Nam giáp quận Phú Nhuận, Tây giáp quận 12 và quận Tân Bình, Đông giáp quận Bình Thạnh Với tổng diện tích mặt đất tự nhiên 19,76 km²
2.2.1.2 Khí hậu
Khí hậu thành phố Hồ Chí Minh có 2 mùa rõ rệt: mùa mưa là từ tháng 5 đến tháng 10 thường là xế chiều mưa không kéo dài, mùa nắng từ tháng 11 đến tháng 4 nhiệt độ trung bình hàng năm là 270C thời gian nóng nhất là tháng 3,4,5 nhiệt độ trung bình là khoảng 340C
2.2.1.3 Dân cư
Quá trình đô thị hóa quá nhanh đã làm cho Gò Vấp trở thành một trong ba quận có tốc độ tăng dân số cơ học cao nhất thành phố Năm 1976 Gò Vấp có 144 ngàn dân thì năm 1995 đã có 223 ngàn người Tính từ năm 1980 đến năm 2003, dân
số của Gò Vấp tăng 2,87 lần, trung bình tăng mỗi năm 13,66% Theo điều tra dân số 1/4/2009 dân số quận Gò Vấp là 515.954 người
Về thành phần dân tộc: có 8 dân tộc anh em trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam sống ở Gò Vấp Trong đó, người Kinh chiếm gần 98%, người Hoa hơn 1,8% còn các dân tộc khác chỉ chiếm khoảng 0,2%
2.2.1.3 Hành chính
Năm 1960,Gò Vấp có 8 xã Năm 1976, Gò Vấp lúc này gồm phần đất của 3
xã Hạnh Thông, An Nhơn và Thông Tây Hội Đến năm 2006 có 16 đơn vị hành chính trực thuộc bao gồm các phường: 1,2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15,
16 và 17
Trang 192.2.1.4 Kinh tế-xã hội
Quận Gò Vấp là một quận nội thành thuộc Thành phố Hồ Chí Minh Trong
đó có các tiêu chí về kinh tế:
Tốc độ tăng trưởng kinh tế(GDP) Tăng 15,5%
Tổng mức luân chuyển hàng hóa 15.500 tỷ đồng (99,36% kế hoạch), tăng 29,16%Kim ngạch xuất khẩu 140 triệu USD, tăng 8,3%
Kim ngạch nhập khẩu 110 triệu USD, tăng 15,78%
Thu ngân sách Nhà nước 314,9 tỷ đồng, đạt 114,47% dự toán
Thu ngân sách Quận 222,5 tỷ đồng, đạt 123,61% dự toán năm
Chi ngân sách Quận 202,5 tỷ đồng, đạt 112,5% dự toán năm
Còn về giải quyết giới thiệu việc làm 15.255 lượt lao động, đạt 101,7% kế hoạch Giảm 205 hộ nghèo, đạt 102,5% kế hoạch, cơ bản hoàn thành nâng chuẩn nghèo cho hộ có thu nhập lên trên 4 triệu đồng/người/năm
2.2.1.5 Phát triển cây xanh, hoa kiểng ở Gò Vấp
Cây kiểng là thế mạnh của thành phố tập trung chủ yếu ở Gò Vấp Quận Gò Vấp cũng là nơi cung ứng các chủng loại hoa kiểng từ giá rẻ đến cao cấp Uỷ ban nhân dân quận Gò Vấp đã đề ra nhiều kế hoạch phát triển cây xanh, hoa kiểng trên địa bàn quận Quận Gò Vấp có nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh cây xanh, hoa kiểng với diện tích lớn Làng hoa Gò Vấp là nơi cung cấp thường xuyên các loại hoa kiểng từ loại thông thường, giá rẻ đến các loại cao cấp, giá cao Nơi đây đã hình thành nhiều loại hình dịch vụ về hoa kiểng, cung cấp cây giống các loại và là nơi tập hợp nhiều nghệ nhân Về thị trường tiêu thụ : thành phố Hồ Chí Minh và các vùng lân cận và có một số xuất khẩu ra nước ngoài
Trang 20Để đáp ứng được mục đích của nghiên cứu, các mục tiêu cần đạt được là:
- Mô tả thực trạng kinh doanh cây hoa kiểng tại địa bàn quận Gò Vấp
- Phân tích các tiêu chí để lựa chọn cây xanh hoa kiểng theo giá trị sử dụng
của người dân tại thành phố Hồ Chí Minh
- Phân tích các loài cây hoa kiểng có nguồn gốc từ rừng theo phân loại thực vật học và theo các tiêu chí phân loại trong cây xanh hoa kiểng
- Đánh giá nhu cầu sử dụng cây hoa kiểng có nguồn gốc từ rừng tại các điểm kinh doanh cây hoa kiểng tại quận Gò Vấp
- Xác định được những thuận lợi và khó khăn trong việc kinh doanh cây xanh hoa kiểng có nguồn gốc từ rừng nhằm đề ra các giải pháp để việc kinh doanh ngày càng tốt hơn
3.1.2 Đối tượng
- Đối tượng điều tra: các cơ sở kinh doanh cây xanh, hoa kiểng ở khu vực Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh
- Đối tượng nghiên cứu: các loài cây kiểng có nguồn gốc từ rừng được đem
về thành phố bán tại các điểm kinh doanh hoa, cây kiểng tại quận Gò Vấp
3.2 Nội dung
- Thực trạng kinh doanh cây xanh hoa kiểng trên địa bàng quận Gò Vấp được
mô tả theo các nội dung chi tiết sau:
+ Các loài cây xanh hoa kiểng có nguồn gốc từ rừng ( liệt kê loài cây theo họ,
Trang 21tên khoa học, mức độ phổ biến )
+ Mục đích sử dụng
+ Đặc điểm của các loài nhóm loài
+ Kỹ thuật chăm sóc, đào dưỡng, vận chuyển từ rừng về
- Các tiêu chí để lựa chọn cây xanh hoa kiểng theo giá trị sử dụng dựa trên các nhóm tiêu chí:
+ Theo các tiêu chí phân loại chung cho cây xanh hoa kiểng
+ Theo các tiêu chí phân loại riêng cho cây xanh hoa kiểng có nguồn gốc từ rừng
- Phân loại học các loài cây có nguồn gốc từ rừng dựa trên hệ thống phân loại như sau:
+ Theo phân loại thực vật (dạng sống)
+ Theo các tiêu chí phân loại cây xanh hoa kiểng
- Đánh giá nhu cầu sử dụng cây xanh hoa kiểng có nguồn gốc từ rừng thông qua việc mua bán tại các điểm kinh doanh hoa kiểng dựa trên sự gia tăng của các loài có nguồn gốc từ rừng
- Xác định được những thuận lợi và khó khăn trong việc kinh doanh cây xanh hoa kiểng có nguồn gốc từ rừng từ đó đề ra các giải pháp để việc kinh doanh ngày càng tốt hơn theo các khía cạnh:
+ Những thuận lợi
+ Những khó khăn
+ Các giải pháp được đề xuất
3.3 Phương pháp nghiên cứu
3.3.1 Phương pháp thu thập thông tin
Trong quá trình nghiên cứu tôi đã thu nhập những thông tin sau:
- Thông tin thứ cấp
Thu nhập các thông tin về điều kiện tự nhiên và xã hội của khu vực nghiên cứu, những thông tin liên quan đến các loài cây có giá trị làm cây xanh, hoa cảnh, loài và đặc điểm loài, loài phân bố, giá trị trong thiết kế làm cảnh quan, điều kiện
Trang 22sống của loài Thu thập thông tin từ ủy ban nhân dân quận về việc kinh doanh cây xanh hoa kiểng trên địa bàn quận
Tìm hiểu các công trình nghiên cứu, bài báo và báo cáo khoa học có liên quan đến phân loại thực vật, đặc điểm sinh trưởng và phân bố Và một số chuyên khảo thực vật Sau khi thu thập và tổng hợp các tài liệu về cây cảnh đã được biết đến sẽ đưa ra một thư mục và bảng xác định các tiêu chí phục vụ cho công tác hiện trường
- Thông tin sơ cấp
Tiến hành điều tra thực địa nhiều đợt để được danh mục các loài cây xanh hoa kiểng có nguồn gốc từ rừng Việc điều tra sẽ được tiến hành theo phương pháp điều tra tuyến Đi thực địa chụp ảnh và lấy ảnh trên internet để đặc trưng và sau đó chọn lọc một số loài để mô tả
Phỏng vấn bằng câu hỏi trắc nghiệm ở 35 cơ sở, cửa hàng ở quận Gò Vấp thành phố Hồ Chí Minh để lấy được thông tin về các tiêu chí chọn lựa cây xanh, hoa cảnh
3.3.2 Phương pháp xử lý và phân tích thông tin
+ Thông tin từ tài liệu thứ cấp: thu nhập các tài liệu có liên quan đến đề tài, lựa chọn, chọn lọc và tổng hợp thông tin bằng cách đọc trên sách báo, tra cứu trên internet từ đó ghi chép lại
+ Thông tin từ phỏng vấn hộ: khi ta được kết quả phỏng vấn các cơ sở buôn bán kinh doanh cây xanh hoa kiểng ở quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh thì ta thống kê lại bằng Excel thì ta được bảng danh mục các loài có nguồn gốc từ rừng, mục đích sử dụng cây xanh, hoa kiểng, đồng thời thông qua kết quả tiêu chí để phân loại cây xanh hoa kiểng
Từ thông tin phỏng vấn và điều tra thực địa ta cũng thống kê lại để biết được những khó khăn và thuận lợi của việc buôn bán kinh doanh cây xanh hoa kiểng ở các cơ sở Đồng thời thông qua thông tin phỏng vấn và điều tra thực địa cũng tìm hiểu được các đề xuất của các cơ sở để việc kinh doanh ngày càng tốt hơn
Trang 23Chương 4
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
4.1 Thực trạng việc kinh doanh cây xanh hoa kiểng trên địa bàn quận Gò Vấp 4.1.1 Một số loại cây được mua bán nhiều ở Gò Vấp
Các loài cây xanh hoa kiểng được buôn bán kinh doanh tại các cơ sở được khảo sát trên địa bàn quận Gò Vấp trong đó có 24 loài và 21 họ được thống kê
Trang 24Bảng 4.1 Bảng liệt kê các loài cây có nguồn gốc từ rừng được mua bán nhiều
5 Họ Chua me Oxalidaceae
6.Họ Đậu Fabaceae
7.Họ Thiên Tuế Cycadaceae
Trang 2518.Họ Thầu Dầu Euphorbiaceae
20 Cây Sơn Liễu Phyllanthus cochinchinensis Muell 7
Họ Đậu Fabaceae
Họ Dầu Dipterocarpaceae
Qua bảng cho thấy ở địa bàn quận Gò Vấp số lượng loài phong phú đa dạng nhiều chủng loại đặc biệt là những loài có giá trị cao thường được nhiều người ưa chuộng như: Sanh, Lộc Vừng, Sung và có nhiều loài có thế đẹp như: Mai Vàng , Mai Chiếu Thủy, Cần Thăng và cũng có rất nhiều loài có gỗ quý như: Gỗ Đỏ, Cẩm
Liên Các loài cây được sản xuất, kinh doanh nhiều nhất : Bằng Lăng, Lộc, Sanh; những
loài cây có độ nhiều trung bình: Khế, Thiên Tuế, Mai Vàng, Mai Chiếu Thủy; những loài cây có độ nhiều ít : Cần thăng, Đề, Gõ Đỏ, Linh Sam, Thông Hai Lá Cụ thể hơn các loài cây đặc trưng thuộc nhóm cây đường phố: Bằng Lăng, Móng bò,
Trang 26Thông, Sao đen, Cẩm Lai; các loài cây đặc trưng thuộc nhóm cây nội thất : Sung, Thiên Tuế , Vạn Tuế, Lộc Vừng; các loài cây đặc trưng thuộc nhóm cây ngoại thất : Khế, Me, Linh Sam; các loài cây đặc trưng thuộc nhóm cây bóng mát: Gỗ Đỏ, Cẩm Liên
4.1.2 Phân chia các loài cây điều tra được theo mục đích sử dụng
Kết quả khảo sát tại các cơ sở, cửa hàng kinh doanh cây xanh hoa kiểng trên địa bàn quận Gò Vấp ta thu được 24 loài được chia ra thành 7 nhóm theo bảng 4.2 sau:
Bảng 4.2 Bảng tổng hợp các loài cây theo mục đích sử dụng tại các cơ sở
Trang 27Bảng 4.3 Bảng số liệu về cơ sở kinh doanh theo nguồn gốc cây
Kết quả trình bày bảng 4.2 cho thấy đa số vừa tự trồng để bán và vừa mua đi
bán lại là chủ yếu vì các chủ các cơ sở này có kinh nghiệm lâu năm trong nghề cộng
với diện tích dùng để kinh doanh lớn nên có điều kiện để trồng lai tạo để bán vừa ít
tốn lại sinh lợi cao Ngoài ra, các cơ sở còn mua từ nhà dân hoặc mua bán giữa các
cơ sở những loại cây có kiểu dáng đẹp và nhiều loại mới
Hiện nay thành phố cò nhiều chương trình phát triển cây xanh hoa kiểng tập
trung vào trồng và phát triểt Hoa Lan, Hoa Mai, Hoa Nền (Cúc, Vạn Thọ, Huệ,
Layơn nhiệt đới) và các loại cây thành phẩm có giá trị kinh tế cao và có giá trị thẩm
mỹ như: Mai Chiếu thủy, Cần thăng, Thiên Tuế Liên kết với các tỉnh có quỹ đất để
sản xuất cây nguyên liệu nên có rất nhiều cơ sở chuyển sang phát triển Hoa Mai,
Hoa Lan
Nhìn chung Gò Vấp là một trong những quận có diện tích sản xuất kinh
doanh cây xanh hoa kiểng lớn và phát triển nhất ở khu vực thành phố Hồ Chí Minh
4.1.3 Mô tả đặc điểm của một số loài phổ biến
Vì đặc tính của loài và ý thích của người sử dụng nên một loài có thể sử
dụng cho nhiều mục đích khác nhau vì vậy một cây có thể thuộc nhiều nhóm khác
nhau
4.1.3.1 Nhóm cây đường phố
Đặc điểm: thường là cây thân gỗ, cây to cao tán rộng nhiều lá, chủ yếu là
cây ưa sáng mọc nhanh gỗ mềm, có khả năng chống lại mưa to, gió lớn
Trong nhóm này có nhiều loài (xem phụ lục 2), sau đây chỉ trình bày loài ưu tiên
Trang 28Bằng Lăng
Phân loại khoa học
Tên thông dụng: Bằng Lăng
Tên khoa học: Lagerstroemia spp
Họ thực vật: Lythraceae
Mô tả cây Bằng Lăng: là cây gỗ lớn
phân cành cao thẳng, tán dày, lá hình bầu
dục hay hình giáo dài màu xanh lục Hoa
có màu tím, cụm hoa hình tháp ở ngọn các
cành, mọc thẳng, nụ hoa hình cầu, hoa lớn
có 6 cánh, có móng ngắn, răng reo màu
tím hồng Cây ưa sáng chịu được hạn Cây
trồng chủ yếu bằng hạt, ươm gieo như các
Hình 4.1: Cây Bằng Lăng Lagerstroemia spp
Cây Gõ đỏ
Phân loại khoa học
Tên thông thường: Gõ đỏ
Tên khoa học: Afzelia xylocarpa
Họ thực vật: Fabaceae
Mô tả cây Gõ Đỏ: là cây gỗ lớn, vỏ
màu xám trắng, sần sùi nhiều Phân
cành thấp Lá kép lông chim chẵn,
phiến lá chét hình trái xoan Vỏ hạt
cứng màu đen, dây rốn cứng màu
vàng nhạt Cây sinh trưởng chậm, ưa
sáng, phân bố trong rừng thường xanh
hoặc rừng nửa rụng lá
Trang 29
Hình 4.2: cây Móng Bò Orchid tree
Cây Móng Bò
Phân loại khoa học
Tên thông dụng: Cây Móng bò
Tên khoa học: Orchid tree
Họ thực vật: Caesalpiniaceae
Mô tả cây Móng Bò: cây gỗ
nhỏ cao 2 - 6m, phân cành dài, mềm, lúc
non có lông Lá gần tròn, gốc dạng tim,
đỉnh có 2 thuỳ sâu thuôn nhọn, màu xanh
nhạt, nhẵn, mềm, cuống lá dài, cứng
Cây cho hoa đẹp, nở đều quanh năm,
cụm hoa dạng chùm, dài đến 30cm, hơi
cong rủ xuống, mang 6 - 7 hoa lớn, xếp
thưa Hoa có 5 cánh tràng màu đỏ hơi
tím có sọc đỏ, hay vàng dạng thuôn dài
nổi bật cánh thìa rộng có nhiều vết đỏ
sậm Cây ưa sáng, chịu được hạn
Cây Cẩm Liên
Phân loại khoa học
Tên thông thường: Cẩm Liên
Tên khoa học: Shorea siamensis
Họ thực vật: Dipterocarpaceae
Mô tả cây Cẩm Liên: thân thẳng, cao 10 -
30 m, đường kính thân 80 cm Tán hình
cầu, vỏ màu đen, nứt sâu, thịt màu đỏ Lá
đơn mọc cách, hình trái xoan hay hình
trứng thuôn, mép nguyên, có lông, mặt trên
sáng và nhẵn Cây chịu khô hạn, ưa sáng,
mọc trên đất cát nóng, khô Hình 4.18: cây Cẩm Liên Shorea siamen