Research methodology PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KINH TẾ XÃ HỘI

Ý nghĩa của môn học Trang bị những kiến thức cơ bản về phương pháp nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực kinh tế - xã hội  Sinh viên biết cách chuẩn bị được một báo cáo nghiên cứu  Có th

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

KINH TẾ XÃ HỘI

Ý nghĩa của môn học

 Trang bị những kiến thức cơ bản về phương pháp nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực kinh tế - xã hội

 Sinh viên biết cách chuẩn bị được một báo cáo nghiên cứu

 Có thái độ nghiêm túc, trung thực trong nghiên cứu khoa học

 Cụ thể, hoàn thành chuyên đề tốt nghiệp và các báo cáo nghiên cứu khoa học sinh viên

2

Tài liệu tham khảo

 Saunders, M., P Lewis, và A Thornhill (2009) Phương pháp nghiên cứu trong kinh doanh-sách dịch Nhà xuất bản Tài Chính

 Nguyễn Văn Thắng (2015) Vận dụng phương pháp nghiên cứu trong kinh tế và quản trị kinh doanh, Nhà xuất bản Đại học Kinh tế Quốc dân

Cuốn sách được trích dẫn hơn

15000 lượt

 Thiết kế nghiên cứu

 Nguồn dữ liệu và thu thập dữ liệu

 Phân tích dữ liệu

 Báo cáo và trình bày nghiên cứu

Yêu cầu môn học

 Có kiến thức cơ bản về thống kê, kinh tế lượng,

 Bước đầu tiếp cận với các môn học chuyên ngành,

 Tham dự đầy đủ các buổi học,

 Đọc tài liệu gửi trước mỗi bài giảng,

 Tích cực tham gia thảo luận xây dựng bài.

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KINH TẾ XÃ HỘI

8

8/4/2016

Nội dung chính:

 Giới thiệu về nghiên cứu trong

kinh tế-xã hội

 Quy trình nghiên cứu

 Các cách tiếp cận trong nghiên cứu kinh tế-xã hội

 Đạo đức trong nghiên cứu

 Các xu hướng phát triển tác động tới nghiên cứu kinh tế-xã hội

Tại sao phải thực hiện nghiên cứu khoa học?

 là quá trình “quan sát” sự vật, hiện

tượng nhằm phát triển tri thức mới

 …quá trình thu thập và phân tích thông tin nhằm có hệ thống để tìm hiểu cách thức và

lý do hành xử của sự vật hiện tượng



Đặc điểm của nghiên cứu

 Luôn kế thừa (khác sao chép)

5 Vừa uống rượu, vừa hút thuốc, vừa đánh bài lại có

cả vợ bé: Trương Học Lương thọ 103 tuổi.

6 Không uống rượu, không hút thuốc, không đánh bài cũng không có bạn gái, chỉ làm người tốt việc tốt: Lôi Phong hưởng dương 23 tuổi

KẾT LUẬN VỀ ĐIỀU RÚT RA?

Ví dụ 1: Thế nào là tri thức mới ?

2 Nghiên cứu trong khoa học xã hội

là quá trình sử dụng các PPNC KHXH để xây dựng thuật ngữ, lý thuyết nhằm:

Hình thành chủ đề nghiên cứu

Giải thích các kết quả tìm ra

 Môn học này sẽ đề cập tới PPNC cơ

bản trong nghiên cứu Kinh tế -Xã hội

Phương pháp và phương pháp luận nghiên cứu

 Phương pháp: kỹ thuật và các bước cần thực hiện nhằm thu thập, phân tích dữ liệu

 Phương pháp luận: lý thuyết và

cách thức thực hiện

Thuộc tính của nghiên cứu khoa học

Quy trình Thực hiện

8/4/2016

Ví dụ 2: Giải quyết vấn đề thực tiễn

Giải quyết vấn đề quản lý thực tiễn

thông?

Vấn đề quản lý  Nghiên cứu

 Hãy đưa ra ví dụ về câu hỏi (vấn đề) quản lý mà bạn cho rằng cần có

nghiên cứu để trợ giúp cho quá trình giải quyết và ra quyết định

18

Cần ? Không cần ?

Có thể ? không thể ?

8/4/2016

3 Cấu phần của một nghiên cứu

khoa học

 Tổng quan nghiên cứu

 Khái niệm và lý thuyết

 Mục tiêu/Câu hỏi nghiên cứu

 Chọn mẫu-Thu thập-phân tích dữ liệu

 Viết báo cáo nghiên cứu

Quy trình nghiên cứu

Xác định chủ đề nghiên cứu

Tổng quan, Mục tiêu,

Câu hỏi NC

Khái niệm và Khung lý thuyết

3.1 Chủ đề nghiên cứu được hình thành

 Xuất phát từ thực tiễn hoặc từ lý thuyết

 Từ kiến thức của các nhà nghiên

cứu về các hiện tượng/vấn đề

 Định hướng của các nhà nghiên

cứu/người hướng dẫn

 Kết hợp từ định hướng của người

hướng dẫn và lựa chọn của bạn

3.2 Tổng quan nghiên cứu

 Cần thiết phải đọc để biết về chủ đề NC:

 Những gì đã được biết trong chủ đề nghiên cứu

 Khái niệm, lý thuyết nào đã được áp dụng

 Phương pháp nghiên cứu nào được áp dụng

 Có tranh luận/điểm chưa thống nhất trong vấn đề nghiên cứu

 Có những dẫn chứng nào trong vấn đề NC

 Ai là người đóng góp chính trong lĩnh vực

NC đó

3.3 Khái niệm và lý thuyết

 Khái niệm là thành phần của lý

thuyết

 Lý thuyết thì ít nhất phải có một

khái niệm

 Giúp sắp xếp và dẫn dắt nghiên cứu

và truyền tải kết quả nghiên cứu tới người khác

 Nội dung cụ thể đề cập ở chương sau

3.4 Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu

 Rất cần thiết đối với nghiên cứu

 Giúp bạn định hướng tổng quan NC

 Hướng dẫn bạn thiết kế nghiên cứu

 Giúp cho biết cần dữ liệu gì, thu thập ở đâu

 Cách thức phân tích dữ liệu và

 Viết báo cáo nghiên cứu

 Giúp bạn loại bỏ những thứ không cần thiết

 Giúp người đọc dễ dàng hiểu được bạn làm gì

Các dạng câu hỏi nghiên cứu

 Dự đoán kết quả đầu ra

 Luận giải nguyên nhân và kết quả của hiện tượng

 Đánh giá hiện tượng nào đó

 Mô tả hiện tượng

 Đề xuất những điển hình

 Tăng cường những vấn đề thực tế

3.5 Mẫu nghiên cứu

 Tổng thể nghiên cứu là rất lớn

 Nguồn lực dành cho nghiên cứu có hạn

 Đôi khi đối tượng nghiên cứu không thể tiếp cận

 Thông thường các nguồn sơ cấp sẽ

đáp ứng tốt hơn mục tiêu nghiên cứu

3.7 Phân tích dữ liệu

 Cần được quản lý bằng phần mềm thống kê

 Cần được mã hóa

 Tính toán xử lý theo các yêu cầu nghiên cứu khác nhau

 Cần hướng tới trả lời câu hỏi

nghiên cứu và đạt tới mục tiêu nghiên cứu

3.8 Viết báo cáo nghiên cứu

 Giới thiệu nghiên cứu: lý do chọn đề

tài, ý nghĩa mục tiêu, câu hỏi nghiên

 Các kết quả nghiên cứu

 Thảo luận/bình luận các kết quả nghiên cứu

 Kết luận của nghiên cứu

4 “Phương pháp nghiên cứu” là gì ?

 Kết quả nghiên cứu phụ thuộc cơ bản vào phương pháp nghiên cứu

 Mức độ chấp nhận kết quả nghiên cứu

phụ thuộc vào mức độ chấp nhận phương pháp nghiên cứu

 Phương pháp nghiên cứu cần được mô tả

rõ ràng và chi tiết để người đọc có thể đánh giá độ khách quan và tin cậy Mối quan hệ PPNC - kết quả nghiên cứu

“Người Việt Nam hạnh phúc thứ

hai trên thế giới”

Đánh giá của Quỹ Kinh tế mới (NEF) dựa trên chỉ số hành tinh hạnh phúc (Happy Planet Index HPI) công

“Người Việt Nam hạnh phúc thứ

hai trên thế giới” ???

Có thể tin được không?

5 Đạo đức trong nghiên cứu

 Tại sao đề cập đạo đức trong nghiên cứu?

 Thúc đẩy đạt được yêu cầu của nghiên cứu

 Giá trị cần thiết trong hợp tác nghiên cứu

 Cần thiết để giải trình với công chúng

 Củng cố lòng tin của cộng đồng với giới nghiên cứu

 Nâng cao giá trị đạo đức và xã hội của nghiên cứu

5 Đạo đức trong nghiên cứu

 Một số vấn đề đạo đức trong nghiên

cứu: đạo văn

 Lấy nghiên cứu của người khác làm của mình

 Copy từ, ý tưởng của người khác mà không trích dẫn phù hợp

 Cung cấp thông tin trích dẫn không đúng nguồn

 Thay đổi từ ngữ nhưng không thay đổi cấu trúc câu và không trích dẫn phù hợp

 Copy nhiều quá từ, ý tưởng (mặc dù vẫn có trích dẫn)

5 Đạo đức trong nghiên cứu

 Cách tránh vấn đề đạo đức trong nghiên cứu?

 Tuân thủ các hướng dẫn, quy định về đạo

đức nghiên cứu

 Trong quá trình chuẩn bị: tham vấn với

người hướng dẫn và cần viết tóm tắt những

gì đã biết/hiểu

 Trong khi viết

 Khi có nghi ngờ, cần trích dẫn

 Đề cập rõ ai nói gì hoặc làm gì

 Viết lại theo ngôn ngữ của bạn

 Cần phân tích và đánh giá nguồn bạn trích dẫn

Một số quan niệm sai về nghiên cứu

khoa học

 Nghiên cứu giải pháp giải quyết các vấn đề thực tiễn

 Vấn đề thực tiễn bạn hiểu đến đâu; Giải pháp

của nhà khoa học không nhất thiết giống nhà

quản lý; Không thực tiễn và sai bản chất của

NCKH

 Vấn đề thực tiễn có tính thời điểm

 Luận văn khó bao quát hết mọi khía cạnh của vấn đề

 Tầm của nghiên cứu khoa học

 Phụ thuộc vào tri thức mới

 Không phục thuộc vào phạm vi hay cấp quản lý, quy mô mẫu, hay cơ sở nghiên cứu

Một số quan niệm sai về nghiên cứu

khoa học

 Không coi trọng phương pháp nghiên cứu

 Coi phương pháp tư duy là PPNC, ví dụ “phương

pháp duy vật biện chứng và lịch sử”

 PPNC không cần trình bày rõ trong luận văn

 Coi quy trình nghiên cứu là quá trình viết báo cáo

 Viết dựa trên đề cương là hoạt động nghiên cứu

Thank you!