Luận văn xây dựng mô hình quản lý khai thác khu du lịch Chùa Hương

B Tát ñã ng thân làm công chúa Di u Thi n, con vua Di u Trang Vương nư c Hưng Lâm, tu hành trong 9 năm trong ñ ng Hương Tích... TÀI NGUYÊN DU L CH CHÙA HƯƠNG.. nhiên và nhân văn ñã khi n

Ra ñi m n c nh chùa Hương không v "

Nhưng Hương Sơn không ch là m t ch n non kỳ thu tú, là danh th ng bi t

chi m "nh t Nam thiên" Mà nơi ñây còn là c i ngu n c a các tín ngư ng dân

gian, là cõi tâm linh huy n o, m t trong nh ng trung tâm l n nh t c a Ph t giáo

Vi t Nam ñương ñ i Theo như Ph t tích còn lưu l i cho ñ n nay thì ñây là nơi lưu

d u Đ c Quan Th Âm B Tát ng thân làm công chúa Di u Thi n con vua Di u

Trang Vương ñã t y b i tr n t i su i Gi i Oan r i tu hành ñ c ñ o t i Hương Tích

B o Đ ng, tr thành bà m! ñ lư"ng, bao dung cho m#i sinh linh mà ngày nay

linh tư"ng c a ngư i còn lưu l i nơi ñây mà dân gian v$n g#i là Bà Chúa Ba

Theo nh ng tư li u l%ch s& cho th y chùa Hương có th ñã ra ñ i t' th i Lê

Thánh Tông niên hi u Quang Thu n th 8 (1476) Khi ñi tu n phú phương Nam

ngài ñã ngh ch n này và cho ñ n khi Tĩnh ñô vương Tr%nh Sâm xa giá ñ n ñây

vào năm Canh D n (1770) thì ông ñã kh ng ñ%nh ñây chính là "Nam Thiên ñ nh t

ñ ng" và cho t c vào c&a ñ ng dòng ch này

Đ r i cùng v i t o hoá, con ngư i ñã góp công cho chùa Hương tr thành m t

qu n th ki n trúc nguy nga tráng l gi a ngàn non mà có "cao ch t ng t m y toà

c* soái" Nhưng ñáng ti c thay, tr i qua bao dâu b thăng tr m gi+c ngo i xâm bao

l n gây binh l&a can qua, xoá ñi bao công trình tú l Nhưng không vì th mà

"Hương Tích" ng t hương thơm, ngư"c l i hàng năm chùa Hương v$n r ng m

thi n môn ñón hàng ch c v n chúng Ph t t& hành hương v ñ t ph t T o ra m t l,

h i tôn giáo l n và kéo dài b c nh t nư c Nam ta và cũng là l, h i dài hi m th y

trên th gi i Đây chính là cơ h i l n cho ngành du l%ch nư c nhà, vì th t' nhi u

năm nay khu danh th ng di tích Hương Sơn ñã ñư"c ñưa vào khai thác ph c v

ngành du l%ch, là m t trong nh ng ñ%a ch quan tr#ng trên b n ñ du l%ch Vi t Nam

Tuy nhiên cũng như h u h t các ñi m du l%ch khác, nhi u ti m năng c a khu danh

th ng Hương sơn chưa ñư"c khai thác ho+c khai thác chưa ñúng m c, nhi u giá tr%

v tín ngư ng, tâm linh, kh o c* h#c, dân t c h#c… còn chưa ñư"c bi t ñ n Trong

khi ñó, nhi u v n ñ ñ+t ra ñã m c báo ñ ng Vì v y, ñ tài “Xây d ng mô hình

qu n lý khai thác khu du l ch Chùa Hương” là m t ñ tài m i m- và có nhi u ý

nghĩa th.c ti,n

Ngày nay, cùng v i s phát tri n c a khoa h#c k1 thu t hi n ñ i cũng như

n n kinh t trên th gi i nói chung và Vi t Nam nói riêng, du l%ch ñã tr thành m t

nhu c u không th thi u ñư"c trong cu c s ng con ngư i Trong xu th m i, v i

mong mu n hi u bi t v văn hoá, nâng cao dân trí, ti p n i truy n th ng thì ni m

khát khao ñư"c ñi du l%ch ñ tìm hi u và t n m t ch ng ki n các di tích l%ch s&, các

phong c nh h u tình ngày càng m nh m2 hơn Đây cũng chính là m t ñ ng l.c ch

y u thúc ñ y du l%ch phát tri n

Du l%ch Vi t Nam v i kh u hi u “ Vi t Nam - ñi m ñ n c a thiên niên k

m i” s2 c g ng ñ t o ñư"c các s n ph m du l%ch có ch t lư"ng cao v'a mang tính

dân t c, v'a mang tính hi n ñ i, có s c h p d$n l n ñ i v i du khách trong và

ngoài nư c Du l%ch Hà Tây cũng không n3m ngoài gu ng máy ñó

Đ+c bi t, Chùa Hương là m t trong nh ng tài s n du l%ch vô giá c a Hà Tây

nói riêng và c a Vi t Nam nói chung Đây là m t qu n th di tích và danh lam

th ng c nh n*i ti ng, bao g m m t h th ng hang ñ ng, ñ n chùa xen l$n trong

r'ng núi, hoa lá c4 cây m t vùng văn hoá ñ+c s c v i các l, h i và phong t c n p

s ng sinh ho t ñ+c trưng c a làng quê Vi t Nam Đây còn là mi n ñ t c a ñ o Ph t

v i nhi u truy n thuy t mang ý nghĩa tôn giáo ñ+c bi t là l, h i chùa Hương có s c

h p d$n ñ+c bi t v i ngư i dân Vi t m#i mi n ñ t nư c Có th nói, khu Du l%ch

th ng c nh chùa Hương là m t b c tranh “ sơn thu h u tình” r t ñep, r t nên thơ

do thiên nhiên và con ngư i t o d.ng

Ch ng th Chùa Hương ñã ñư"c thi sĩ T n Đà phác h#a b3ng b n câu thơ :

“ Chùa Hương tr i ñi m l i tr i tô

M t b c tranh tình tr i m y thu Xuân l i xuân ñi không d u v t

Ai v ai nh v$n thơm tho”

Theo Quy ho ch t*ng th phát tri n Vi t Nam nói chung và Quy ho ch t*ng

th phát tri n Du l%ch Hà Tây nói riêng th i kì 1995 ( 2010 ñã xác ñ%nh Chùa

Hương là ñi m Du l%ch quan tr#ng có ý nghĩa qu c gia và Qu c t khu Du l%ch

B c B Do cách Hà N i không xa và tương ñ i thu n l"i trong giao thông, chùa

Hương là m t trong nh ng ñi m du khách qu c t quan tâm hàng ñ u khi ñ+t chân

ñ n th ñô Hà N i

Tuy nhiên, vi c khai thác các ho t ñ ng du l%ch Chùa Hương th.c s v$n

chưa tương x ng v i nh ng ti m năng to l n v tài nguyên nhân văn và t nhiên

c a khu v.c Trong nh ng năm g n ñây ñã xu t hi n nhi u v n ñ c n quan tâm

nghiên c u m t cách nghiêm túc trư c nh ng th.c tr ng ñang ñ+t ra ñ i v i v n ñ

phát tri n c a khu du l%ch M t trong nh ng v n ñ b c xúc kìm hãm s phát tri n

c a Chùa Hương là cho ñ n nay khu Du l%ch th ng c nh chùa Hương v$n chưa tìm

ñư"c mô hình qu n lý phù h"p làm cơ s cho s phát tri n c a khu v.c

Vi c xây d.ng m t mô hình qu n lý khai thác tài nguyên khu Du l%ch chùa

Hương là m t yêu c u c p thi t mang ý nghĩa lý lu n và th.c ti,n cao không ch

ñ i v i s phát tri n c a du l%ch Hà Tây mà còn góp ph n tích c.c cho s nghi p

phát tri n kinh t - xã h i c a ñ%a phương Ngoài ra, s phát tri n b n v ng c a khu

Du l%ch th ng c nh chùa Hương còn ñáp ng ñư"c yêu c u chi n lư"c, phát tri n

trung tâm Du l%ch Hà N i và ph c n, cũng như c a vùng B c B và Du l%ch c

nư c

V i nh ng lý do trên, ñư"c s giúp ñ t n tình c a TS Tr n Nh n cùng các

th y cô giáo khoa Văn hoá du l%ch trư ng ĐH Văn Hoá, ban lãnh ñ o, các chuyên

viên t i S du l%ch Hà Tây em ñã m nh d n ch#n v n ñ :

“ Xây d.ng mô hình qu n lý khai thác khu du l%ch Chùa Hương”

làm ñ tài nghiên c u cho khoá lu n t t nghi p c a mình

2 Đ5I TƯ7NG, PH8M VI NGHIÊN C9U

- Đ i tư ng: Mô hình qu n lý khai thác tài nguyên khu Du l%ch - th ng c nh

– l, h i chùa Hương

+ V không gian lãnh th*: Đ tài có gi i h n ph m vi nghiên c u trong khu

v.c ñ%a bàn xã Hương Sơn và các xã li n k , và m t s ñ+c ñi m chung khu v.c

huy n M1 Đ c Nhưng ch y u t p trung vào khu di tích th ng c nh, l, h i chùa

Hương ñ+c bi t là m t s khu quan tr#ng như Đ n Trình, ñ ng Hương Tích

+ V th i gian : Phân tích d.a trên cơ s s li u theo báo cáo t*ng k t các

năm 1997 ñ n năm 2003 và d báo phát tri n toàn khu ñ n năm 2010

+ N i dung: Mô hình qu n lý hi n t i và gi i pháp cho tương lai

3 M:C TIÊU NGHIÊN C9U

- M c tiêu chung: Xây d.ng m t mô hình qu n lý t i ưu cho khu Du l%ch

chùa Hương phù h"p v i v% trí ti m năng phát tri n, tr thành khu Du l%ch Văn hoá

có s c h p d$n ñ+c bi t c a Hà Tây nói riêng và c a trung tâm Du l%ch Hà N i và

ph c n nói chung

- M c tiêu c th :

+ Đánh giá ñúng ti m năng c a khu Du l%ch chùa Hương

+ Nghiên c u xem xét hi n tr ng phát tri n chùa Hương (1997 - 2003) ñ+c

bi t là nh ng mô hình t* ch c qu n lý khai thác tài nguyên khu Du l%ch chùa

Hương, tìm ra nh ng m+t ñã ñ t ñư"c c n phát huy và nh ng m+t h n ch t n t i

c n kh c ph c

+ Đ xu t m t mô hình qu n lý khai thác m i cho khu Du l%ch chùa Hương

nh3m kh c ph c nh ng h n ch ñ n s phát tri n du l%ch, phát huy ñư"c ti m năng,

l"i th ñ có th phát tri n ña d ng và b n v ng

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN C9U

Nh3m th.c hi n nh ng m c tiêu ñã ñ+t ra trên trong quá trình th.c hi n tuỳ

theo t'ng giai ño n công vi c khác nhau, các phương pháp ñư"c s& d ng thích h"p

bao g m các phương pháp sau: Duy v t l%ch s&, duy v t bi n ch ng, phương pháp

thu nh p s li u (th c p, sơ c p), phương pháp kh o sát th.c ñ%a, th ng kê, phân

tích, t*ng h"p

5 K<T C=U C>A Đ0 TÀI

Ngoài ph n m ñ u và k t lu n ñ tài nghiên ñư"c b c c làm 3 chương:

Chương 1: Khái quát v khu Du l%ch chùa Hương

Chương 2: Th.c tr ng phát tri n Du l%ch và t* ch c qu n lý khai thác tài

nguyên khu Du l%ch chùa Hương

Chương 3: M t s ki n ngh% xây d.ng mô hình qu n lý khai thác tài nguyên

khu Du l%ch chùa Hương

B PH N N I DUNG CHƯƠNG I KHÁI QUÁT V KHU DU L CH CHÙA HƯƠNG

1.1 V TRÍ Đ A LÝ C A KHU DU L CH CHÙA HƯƠNG

Khu Du l%ch th ng c nh chùa Hương bao g m phân gi i hành chính c a 4 xã

Hương Sơn, An Ti n, Hùng Ti n và An Phú thu c huy n M1 Đ c t nh Hà Tây, v i

di n tích 5131 ha

Khu Du l%ch chùa Hương n3m trong to ñ ñ%a lý t' 20029' ñ n 20024' vĩ ñ

B c và 105041' kinh ñ Đông Phía Nam giáp t nh Nam Hà, phía B c và Đông

thu c t nh Hà Tây, phía Tây giáp t nh Hoà Bình Khu Du l%ch th ng c nh chùa

Hương cách Hà N i v phía Tây- Nam kho ng 60km

1.2 ĐI U KI N DÂN S VÀ L CH S

1.2.1 Dân s

Khu Du l%ch Hương Sơn n3m ngay trong khu dân cư bao g m 4 xã Hương

Sơn, An Ti n, Hùng Ti n, An Phú Trong ñó Hương Sơn là xã ñông dân cư nh t

v i g n 7000 h có 32.210 nhân kh u.Đây là vùng ñ t nông nghi p nên nhân dân

ch y u s ng b3ng ngh nông Khi vào h i nhân dân trong vùng t p chung ch y u

là ph c v khách du l%ch Nhân dân xã Y n Vĩ ch y u s ng b3ng ngh chèo ñò còn

các xã khác ch y u là bán hàng lưu ni m ho+c gánh hàng thuê cho khách

1.2.2 L ch s chùa Hương

Theo Ph t Tho i thì ñây là nơi Đ c Quan Th Âm B Tát tu hành ñ c ñ o

B Tát ñã ng thân làm công chúa Di u Thi n, con vua Di u Trang Vương nư c

Hưng Lâm, tu hành trong 9 năm trong ñ ng Hương Tích Khi ñ c ñ o r i Ngư i tr

v ch a b nh cho cha ,tr' ngh%ch cho ñ t nư c và ph* ñ chúng sinh

Khi câu chuy n này ñư"c truy n bá ra, các thi n sư , c* ñ c ñã ch ng g y

tích t i ñây, nhàn du mây nư c K t qu ba v% hoà thư"ng ñ i vua Lê Thánh Tông

(1442-1497) ñã tìm th y ñ ng Hương Tích và d.ng lên th o am Thiên Trù K t'

ñó ñ ng Hương Tích thư ng ñư"c g#i là Chùa Trong, Thiên Trù ñư"c g#i là Chùa

Ngoài, r i ngư i ta l y tên chung c hai chùa và c khu v.c là Chùa Hương, hay

“Hương Thiên B o Sái” Hương Tích có nghĩa là d u v t thơm tho, ý nói ñây t'ng

là nơi tu hành c a B Tát Quan Th Âm, còn Thiên Trù ñ#c theo âm Hán Vi t

nghĩa là B p Tr i, vì chùa n3m trong khu v.c ng v i m t ngôi sao ch v vi c m

th.c Do ñó nói ñi tr y h i Chùa Hương t c là ñi chiêm bái c khu v.c Hương -

Thiên c a vùng núi Hương Sơn Hàng năm có m y ch c v n lư"t ngư i hành

hương t i ñây ñ dâng lên ñ c Ph t m t l i nguy n c u, m t nén tâm hương ho+c

th h n bay b*ng hoà quy n v i thiên nhiên vùng r'ng núi thơm tho in d u Ph t

này

K t' khi vua Lê Thánh Tông ñi tu n thú Phương Nam l n th II và chư v%

Li t T* ch ng tích trư"ng khai sơn phát hi n ñ n nay Tr i qua m y trăm năm v i

chi u sâu l%ch s& và b d y truy n th ng văn hoá ñã tô b i cho vùng thiên nhiên

hùng vĩ này m t b c tranh “kỳ sơn tú thu ” Dãy núi ñã b% s xâm th.c lâu ñ i c a

thiên nhiên nên m ch nư c khoét núi ñã t o thành nhi u hang ñ ng v i nét ñ!p t

nhiên

Năm 1687 hoà thư"ng Tr n Đ o Viên Quang m i ch ng thi n trư"ng ho3ng

truy n và xi n dương ñ o Ph t khi n vùng này tr thành nơi linh sơn phúc ñ%a

Đ n ñ u năm 1947 chùa Hương ñã tr i qua 9 ñ i t* sư n i ti p xây d.ng và

luôn ñư"c s ng h c a thi n tín muôn phương và nhân dân s t i Ngày

17/02/1947 gi+c Pháp ñã tàn phá Thiên Trù và Tiên Sơn nhưng sau hoà bình l p l i

v i s ch ñ o c a nghành văn hoá và ch trương ñúng ñ n c a nhà nư c, th ng

c nh chùa Hương không nh ng ñư"c khôi ph c mà ngày càng ñư"c m r ng và

phát tri n ñ n hôm nay

1.3 TÀI NGUYÊN DU L CH CHÙA HƯƠNG

Toàn b khu th ng c nh là m t b c tranh toàn m1 c v b c c l$n màu s c,

n i dung và ñư ng nét Âm hư ng chính c a b c tranh y là s hoà qu n c a ñ o

v i ñ i, c a thiên nhiên hoang sơ v i bóng dáng con ngư i Hàng năm Chùa

Hương ñón ti p ñông ñ o nhân dân các m#i mi n ñ t nư c, ki u bào nư c

ngoài và khách qu c t ñ n thăm Trong tâm trí c a m i ngư i dân Vi t Nam, Chùa

Hương ñư"c coi là báu v t c a qu c gia, m t tài s n vô giá c a hôm qua, hôm nay

và mai sau

Đây là nơi h i t c a nh ng giá tr% to l n v tài nguyên du l%ch t nhiên và

nhân văn ñã khi n Chùa Hương tr thành ñi m du l%ch n*i ti ng trong và ngoài

nư c

1.3.1 Tài nguyên Du l ch t nhiên

1.3.1.1 V trí ñ a lý

V% trí ñ%a lý c a Du l%ch chùa Hương có l"i th hơn h n các ñi m Du l%ch

khác T' th ñô Hà N i ho+c các t nh ñ ng b3ng có th liên h thu n ti n v i khu

Du l%ch b3ng ñư ng b , ñư ng sông Ngoài ra, nơi d'ng chân c a khách qu c t

khu v.c phía B c thư ng là Hà N i nên chùa Hương chính là ñi m thu hút khách

t i tham quan ñ tìm hi u phong t c t p quán c a ngư i Vi t Nam cũng như tín

ngư ng Ph t Giáo Đây là ñi m du l%ch văn hoá, tham quan, nghiên c u có ý nghĩa

qu c gia và qu c t , không ch ñ i v i Hà Tây mà còn v i trung tâm du l%ch Hà N i

và ph c n, vùng du l%ch B c B

1.3.1.2 Đ a hình, ñ a m o, ñ a ch t

Khu Du l%ch chùa Hương thu c ph n cu i c a d$y núi ñá vôi kéo dài t' Lan

Nhi Thăng, cao nguyên Sơn La, cao nguyên M c Châu, vùng ñá vôi Hoà Bình -

Ninh Bình ñ n t n b bi n Nga Sơn - Thanh Hoá, v i ñ cao t' 1444m (ñ nh Bu

Lan Nha Thăng) gi m xu ng 100m - 300m v phía bi n ñi xu ng Khu v.c này ti p

giáp v i châu th* sông H ng, ñây chính là ranh gi i gi a r'ng núi, ñ ng b3ng v

phía Tây Nam, ñ ng b3ng sông H ng Do v y, d$y núi Hương Sơn cũng ch là núi

th p, ñ nh cao nh t là 381m

Tuy nhiên, do ñ chia c t ngang dày ñ+c v i h th ng h r t, ph,u, máng

trũng; nh ng d$y chu i, các h nh4 riêng bi t d ng tháp và tháp c t ñư"c liên k t

v i nhau m ng ph c t p, các h th ng khe dòng ch y, nh ng m ng r'ng nhi t ñ i

gió mùa xen k2 ñã t o nên n tư"ng m nh m2 v m t vùng núi non hùng vĩ, ña

d ng c nh ñ ng b3ng

Đ%a hình, ñ%a m o c a khu du l%ch mang ñ+c ñi m c a m t th i kỳ ch n ñ ng

c a v4 trái ñ t ñư"c t o thành t' th i Triat cách ñây x p x 250 tri u năm Hi n

nay, do quá trình xâm th.c, r&a lũ v$n ñang di,n ra nên kh i núi Hương Sơn chính

là m$u tiêu bi u cho quá trình ñ%a ch t, ñã và ñang di,n bi n

Mang ñ+c trưng r t rõ nét c a karst nhi t ñ i m ña d ng v hình thái trong

các thung lũng ñã t o thành nh ng phong c nh trông như vi n b o tàng ñá tuy t

ñ!p Khu v.c Chùa Hương có ba nhóm d ng ñ%a hình :

+Nhóm d ng ñ%a hình ngu n g c karst xâm th.c tích t

+Nhóm d ng ñ%a hình ngu n g c karst

+Nhóm d ng ñ%a hình bãi b i

M t s hang ñ ng d ng karst ng m ñ!p nh Hinh B ng, Long Vân, ñ+c bi t

Hương Tích ñư"c chúa Tr%nh Sâm kh c vào ñ ng: "Nam thiên ñ nh t ñ ng" v i

chi u dài t' 20-25m, cao 10-15m

H th ng núi ñây không ch ñ!p chi u cao mà còn ñ!p chi u d y,

chi u r ng các qu n t b c c nh%p nhàng gi a núi v i núi và núi v i nư c

Nh ng dãy núi ñây ñ u có hình dáng ñ c ñáo và có ý nghĩa ch n c&a ph t như

Đánh giá chung v ñ%a hình, ñ%a m o khu v.c Chùa Hương cho th y ñây là

nơi có ñ%a hình núi th p xâm th.c nhưng n3m ngay c nh ñ ng b3ng, có phong c nh

“sơn thu h u tình” có l"i th r t l n v m c ñ hâp d$n du khách

1.3.1.3 Khí h u, th i ti t

Khí h u th i ti t luôn là y u t nh hư ng l n t i khách du l%ch Chính khí

h u t o ra t'ng lo i th i ti t và ñ%nh ra mùa du l%ch Khu du l%ch chùa Hương n3m

hoàn toàn trong vành ñai khí h u nóng, hàng năm có hai l n m+t tr i ñi qua thiên

ñ nh

Đ+c bi t v i l, h i chùa Hương thì th i ti t mùa xuân là quan tr#ng vì nó

tr.c ti p tác ñ ng t i ho t ñ ng c a l, h i Thòi ti t mùa xuân v i nhi t ñ d, ch%u

16-200C M+t tr i chuy n d%ch lên cao,n ng xuân m d%u Mưa ch y u là mưa bay,

mưa b i, mưa phùn lên m t màn tr ng hư o, mong manh trư c c*ng chùa và trên

c núi r'ng Hương Sơn Đó là y u t thu n l"i cho khách vì khách s2 c m th y b u

không khí khác l , yên tĩnh, tôn nghiêm, linh thiêng và ph n nào b t m t khi leo

núi

- T*ng nhi t ñ ñ t t' 80000C – 85000C/năm Nhi t ñ trung bình năm là

23.30C/năm M t năm chia làm hai mùa nóng l nh rõ r t Th i kỳ nóng nh t nhi t

trung bình là 270C Th i kỳ l nh nh t có nhi t ñ trung bình 180C Th i kỳ tháng

3,4,9,10,11 tương ñ i thích nghi v i s c kho- con ngư i thu n l"i cho tham quan,

ngh dư ng

Ch ñ gió nói chung không gây tác ñ ng x u ñ n s c kho- con ngư i, t o

ñ thông thoáng v'a ph i tương ñ i thu n l"i cho các ho t ñ ng tham quan Du l%ch,

ngh dư ng

- Ch ñ b c x n ng,mây, mưa tương ñ i thích nghi v i s c kho- con ngư i

thu n l"i cho ho t ñ ng tham quan ngh dư ng

- Lư"ng mưa trung bình 1800-2000mm /năm v i ngày mưa 140-150

ngày/năm ngư ng thích h"p ñ n khá thích h"p Tuy có lư"ng mưa nhi u nhưng

s ngày mưa không quá cao do v y ít c n tr ñ n ho t ñ ng tham quan du l%ch

Nhi t ñ trung bình tháng (ñ C)

Biên ñ c a t0

ñ trung bình (ñ C)

Lư"ng mưa trung bình năm (mm)

(Ngu n : Vi n nghiên c u và phát tri n du l ch)

Qua b ng s li u trên và tình hình khí h u khu du l%ch Chùa Hương ta th y

khí h u ñây thu c vào lo i thích nghi và khá thích nghi, phù h"p v i s c kho-

con ngư i Đây là m t trong nh ng y u t h p d$n thu hút khách du l%ch Trên cơ

s ñó khu du l%ch c n khai thác tri t ñ khía c nh này, m t m+t cũng c n có nh ng

bi n pháp phòng ch ng nh ng khó khăn do khí h u gây ra như nhi t ñ vào mùa hè

cao, c n có nh ng thi t b% ch ng nóng trong nhà ngh cho khách, hay tr ng nhi u

cây ñ l y bóng mát và t o c nh quan thêm ñ!p

1.3.1.4 Thu văn

Đ ph c v cho khách du l%ch thì ngu n nư c ñóng vai trò quan tr#ng

Ngu n nư c nh hư ng t i môi trư ng s ng còn l i trong khu v.c và ph c v cho

môi trư ng sinh ho t v sinh c a dân c và khách du l%ch.M ng l i thu văn c a

huy n M1 Đ c r t phong phú g m lưu lư"ng nư c c a hai con sông l n: sông Đáy,

sông Thanh Hà và h th ng su i : su i Y n, su i Long Vân … ñ u do ngu n nư c

ng m Karst cung c p t o ra dòng ch y quanh năm

Đ+c bi t v i dòng su i Y n hi n hoà thơ m ng u n lư"n quanh co ch y dài

3km m t kho ng m t gi ñi ñò ñưa du khách ñ n chùa Thiên Trù ñ vào ñ ng

Hương Tích Không ch ñóng vai trò là dòng ch y ñón ñưa du khách mà su i Y n

còn t o cho du khách c m giác lãng m n, th h n trư c c nh “Sơn thu h u tình “

Ch ng th mà Chu M nh Trinh ñã ph i th t lên khi t i Chùa Hương “ kìa non non,

nư c nư c, mây mây\ Đ nh t ñ ng h4i r3ng ñây có ph i” Đây chính là m t y u t

tăng s c h p d$n Chùa Hương

Theo ñi u tra nghiên c u c a Vi n nghiên c u và phát tri n du l%ch thì h

th ng thu văn r t phong phú, v i t ng nư c ng m d i dào s2 là m t ñi m m nh ñ

cung c plư"ng nư c ñ m b o cho vi c khai thác, ph c v các nhu c u du l%ch, sinh

ho t c a khách và dân cư

B ng 2: Thành ph n cán cân nư c trong khu v c

( Ngu n : Vi n nghiên c u và phát tri n du l ch)

P : lư"ng nư c mưa năm E : lư"ng b c hơi năm

R : lư"ng dòng ch y năm 4 : h s dòng ch y

Tóm l i, nhìn chung v m+t tài nguyên nư c khu v.c có th th y lư"ng

nư c trong khu v.c là khá ñ , và s ch ph c v cho nhu c u du l%ch và sinh ho t

.Nhưng do tính ch t ñ+c bi t c a c u t o ñ%a ch t nên c n có nh ng bi n pháp khai

thác h"p lý ñ cho môi trư ng nư c luôn trong s ch, góp ph n vào phát tri n du

l%ch b n v ng khu v.c

Khu du l%ch Chùa Hương thu c vùng núi Hương Sơn m t vùng núi trong

dãy “H Long c n” c a h th ng ñ i núi sót n*i lên gi a trung tâm B c B Là

vùng chuy n ti p gi a h th ng ñ i núi ñá vôi t' Tây B c qua Hoà Bình, và bên kia

là th m ñ ng b3ng châu th* sông H ng, nên m+c dù có di n tích không l n (5000

ha) nhưng có s phân hoá m nh m2 c a ñ%a hình th* như ng Đi u này ñã t o cho

khu du l%ch nhi u danh lam th ng c nh, ñ+c bi t là h th ng hang ñ ng trong các

núi ñá vôi

V i t*ng di n tích ñ t c a vùng trên 5000 ha bao g m 2 dãy núi ñá vôi

chính, k!p gi a là thung lũng su i Y n, ngoài ra còn có các ñ ng b3ng và các khu

dân cư Khu du l%ch thu c vùng núi và r'ng núi còn r t th p do ch+t phá r'ng b'a

bãi Đ t chưa s& d ng Hương Sơn chi m t i 53%, ñ t cho nông nghi p chi m

24.5% Đi u này ch ng t4 tài nguyên ñ t ñây ñang ñư"c s& d ng m t cách lãng

phí

* Sinh v t

Sinh v t c a khu Du l%ch chùa Hương có di n tích 5130 hecta là m t qu n

th núi r'ng, núi ñá nguyên sinh nh ng th m th.c v t ña d ng phong phú R'ng

c a huy n M1 Đ c thu c r'ng kín thư ng xanh, mưa m nhi t ñ i Di n tích r'ng

toàn huy n là 694 hecta bao g m r'ng t nhiên và r'ng thư ng

Trư c h t, khu v.c này là nơi giao thoa c a ba lu ng th.c v t : B?c - Vi t

Nam - Indonêxia, Skim - Malayxia nên h th.c v t khá ña d ng v i ñ+c trưng cho

h th.c v t ñá vôi vùng th p

Theo ñi u tra th ng kê sơ b thì nơi ñây có kho ng 350 loài th o m c, thu c

92 h# ñây có 6 ngành th.c v t b+c cao ñó là ngành lá thông, ngành tháp bút,

ngành thông ñ t, ngành dương x , ngành h t tr n, ngành h t kín Trong r'ng có

nhi u lo i g quý như : lát hoa, thông b ch, lim …Có nh ng cây c* th s ng l-

loi như cây sang (hoa ph t vàng, qu gi ng qu b k t) Tuy nhiên cây ñây ph n

l n là cây th sinh :d-, gai, mu ng,cây dây leo Nhi u nh t là cây Qu ch Cũng có

nhi u cây làm thu c như cây * r ng vàng ch a b nh lành xương, c khúc ch a

b nh tê th p, c sâm làm thu c b* Ngoài ra có m t l p ph th.c v t dày ñ+c m#c

các ng#n núi như lan, c4 tranh, c4 vông t o nên m t b c tranh thiên nhiên t o

c m giác khá h p d$n du khách du l%ch Đ+c bi t khi nói ñ n tài nguyên th.c v t

không th không nh c t i m t s loài cây quý, trong ñó có m t s loài ñang có

nguy cơ tuy t ch ng ñư"c ñưa vào “Sách Đ4” c a Vi t Nam R'ng núi nơi ñây còn

cung c p cho con ngư i nh ng ñ+c s n mà ít ñâu có ñư"c như mơ Hương Tích,

canh rau s ng, c mài chùa Hương Như v y khách d n ñây không ch tham quan

ng m c nh ñ!p mà còn ñư"c thư ng th c nh ng món ñ+c s n c a khu du l%ch Đây

không ch là y u t thu hút m t lư"ng khách l n mà còn tăng thêm ngu n thu cho

ngư i dân ñ%a phương

Nhìn chung h ñ ng v t trong khu v.c không ña d ng vê s lư"ng loài

nhưng xét v giá tr% tài nguyên c a ñ ng v t l i khá ñ c ñáo Nơi ñây có nh ng d u

hi u c a m t s loài ñ ng v t quý hi m và ñ+c h u Qua ñi u tra sơ b ñã phát hi n

thú thu c 17 h#, 7 b ; 88 loài chim thu c 37 h#, 15 b và 35 loài bò sát thu c 16

h#, 3 b , riêng v côn trùng ñã li t kê ñư"c 56 loài R'ng còn có nh ng lo i ñ ng

v t quý hi m gà lôi tr ng, trăn ñ t, hoa mai, báo g m, vo#c má tr ng, ôrô v y, kỳ

ñà nư c là nh ng loài ñư"c ghi vào sách ñ4 c a Vi t nam và th gi i

1.3.1.6 Đánh giá chung v tài nguyên Du l ch t nhiên

- Khu Du l%ch chùa Hương thu c vùng núi Hương Sơn - M1 Đ c - Hà Tây

và n3m cách Hà N i không xa trên tr c ñư ng giao thông thu n ti n nên có v% trí

ñ%a lý thu n l"i cho phát tri n Du l%ch

Do ñ+c ñi m c u t o ñ%a ch t nên ñ%a hình khu v.c khá ña d ng, phong

phú, sinh ñ ng h p d$n du khách v i nh ng phong c nh ngo n m c

Các ñi u ki n khí h u, th i ti t t i khu v.c tương ñ i thu n l"i cho s c kho-

c a con ngư i và các ho t ñ ng Du l%ch

Môi trư ng sinh thái c a khu v.c khá ña d ng, phong phú phù h"p cho phát

tri n du l%ch sinh thái

Tài nguyên ñ t c a khu v.c còn nhi u ti m năng có th m r ng phát tri n

d%ch v cho ho t ñ ng Du l%ch

- Ngoài ra m t y u t làm tăng s c h p d$n ñ i v i khách du l%ch t o m t

l"i th l n cho du khách chính là mùa l, h i di,n ra trong th i gian ñ u năm khi

công vi c còn chưa nhi u Nhi u gia ñình t i l, h i trong tâm h n thanh th n hy

v#ng m t ngày mai t t ñ!p hơn Đ+c bi t ñây là th i ñi m v$n còn dư âm c a ñ u

năm con ngư i v$n quy n luy n s c xuân tươi ñ!p

Như v y, khu Du l%ch chùa Hương là khu v.c có ti m năng tài nguyên du

l%ch t nhiên d i dào n u ñư"c quan tâm thích ñáng và vi c qu n lý khai thác h"p

lý thì ch c ch n nơi ñây s2 là ñi m Du l%ch h p d$n c a nư c ta và n*i ti ng trên

th gi i

1.3.2 Tài nguyên Du l ch nhân văn

Huy n M1 Đ c là m t vùng văn hoá ñ+c s c v i các l, h i và n p s ng thu n

khi t c a nông thôn Vi t Nam ñ+c bi t là vùng phía Nam huy n M1 Đ c là m t

chi c nôi văn hoá, c i ngu n tâm linh và ñ o lý c* truy n dân t c M t vùng ñ t

Ph t trong lành nhi u huy n tho i, tín ngư ng dân dã

1.3.2.1 L h i chùa Hương

L, h i chùa Hương là tài nguyên nhân văn thu hút du khách không kém gì tài

nguyên thiên nhiên mà ñiêù h p d$n khách nư c ngoài khi ñ n Vi t nam là các l,

h i Đ n ñây h# có th tìm hi u v văn hoá, t p t c, tín ngư ng c a dân t c ta

Trong d%p h i hàng năm ñã có t i 4 - 5 ch c v n lư"t ngư i v ñây vãn c nh hành

hương v mi n ñ t Ph t Ngư i chưa ñi thì mong m4i s2 ñi, ngư i ñi r i thì v$n

mu n ñi n a vì say mê v i c nh “ hương tr i s c núi , c nh b t tr i tiên”

H i chùa Hương hàng năm ñư"c t* ch c b t ñ u tư' ngày mùng 6 tháng 2 và

kéo dài ñ n h t tháng 3 âm l%ch Đây là l, h i kéo dài nh t và thu hút lư"ng khách

ñông nh t trên toàn qu c L, h i t p chung vào d%p ñ u xuân khi công vi c còn

chưa b n r n và m#i ngư i ñang còn trong không khí vui xuân c a ngày t t H i

Chùa Hương có t' xa xưa là nơi h i t các sinh ho t văn hoá ñ c ñáo như h i bơi

thuy n, leo núi, hát văn Đ n v i l, h i du khách có ñư"c d%p ch ng ki n tham d

vào không khí sinh ho t c a h i làng, c m nh n ñư"c tinh th n h i âm v quá kh

c a t* tiên c a m t làng ven sông k núi, s2 th y hi n ra bóng dáng l%ch s& dân dân

t c Ngoài ra, quanh năm khu du l%ch chùa Hương còn h p d$n khách trong và

ngoài nư c ñ n ñ chiêm ngư ng và tìm hi u văn hoá, t p t c tín ngư ng c a dân

t c ta

1.3.2.2 Các di tích văn hoá

Tháng 3 năm Canh D n (1770) trong m t chuy n du xuân, Chúa Tr%nh Sâm

ñã kh c vào ñá 5 ch "Nam thiên ñ nh t ñ ng" – Nghĩa là Đ ng ñ!p nh tr i Nam

-trư c c&a ñ ng Hương Tích Cách ñây 2000 năm toàn b vùng núi Hương Sơn là

r'ng t nhiên bao ph Đó là m t nơi luy n võ c a nhi u anh hùng hào ki t nư c ta

ch ng gi+c ngo i xâm, cũng t'ng là con ñư ng ti n quân c a Hai Bà Trưng, Đinh

Tiên Hoàng, vua Quang Trung mà hi n nay còn ñ l i nhi u d u tích

Khu Du l%ch chùa Hương g n li n v i truy n thuy t v Ph t Bà Quan Âm t

t i ñ ng Hương Tích ñã mang l i cho chùa Hương m t ý nghĩa tôn giáo to l n ñ ng

th i cũng là nơi th hi n mong ư c c a ngư i dân Vi t nam

Khu Du l%ch chùa Hương là m t qu n th các chùa như chùa Gi i Oan, chùa

Thiên Trù, Chùa Long Vân, Suy t Sơn, ñ n Trình m i ngôi chùa l i có m t nét

ñ c ñáo riêng:

Chùa Tiên Sơn : Có 5 pho tư"ng ñá tr ng như ng#c, nơi ñây th bà chúa Ba,

nàng công chúa hi u h nh nhân t', xu t th tu hành ñ chu c t i cho chưa Ngư i

th" t c tư"ng ñã mô t nh ng nét bình d% và ñôn h u c a nhân gian qua hình nh

nhân v t trong tư"ng

Chùa Gi i Oan v i ao trong thiên nhiên ch a nư c m ch trong núi ch y ra

r t trong và mát Theo truy n thuy t nơi ñây bà chúa Ba ñã t m g i ñ giũ s ch b i

tr n G n chùa gi i oan có am ph t tích nơi lưu gi d u chân ph t bà khi bư c t'

trên lng h* xu ng

Đ ng Tuy t Sơn còn có ngôi chùa sâu trong dư i ñ t còn g#i là chùa Âm

Xa kia vào lúc ñêm khuy thư ng có ti ng chuông , ti ng mõ vang lên ngư i ta cho

r3ng ñây là h m bí m t c a nghĩa quan Tuy t Sơn Trong hcùa còn có tư"ng Ph t

Bà ñ2o g#t r t công phu

Trong ñó n*i b t nh t là Hương Tích, m t ñ ng ñư"c chính chúa Tr%nh Sâm

kh c lên trư c c&a ñ ng : “Nam thiên ñ nh t ñ ng” Không ch có nh ng v- ñ!p

c a thiên nhiên t o hoá ban cho mà còn có nh ng công trình ñiêu kh c tuy t ñ!p

Giá tr% nh t v m+t ñiêu kh c ñây là pho tư"ng Ph t Bà Quan Âm b3ng ñá xanh

t c vào th i Tây Sơn vào năm Quý S&u (1873) Khác v i c l có sãn v tư"ng

ph t Bà m+t vàng tai to mà m t ph n d.a vào chân dung c a bà Chúa Ba m t

ph n rút t' nh ng nét ñ!p c a con ngư i nên pho tư"ng có dáng ngư i thon, m+t

hơi trái xoan, thanh tú ñ u ñ i mũ l (mũ B Tát ) l i búi tóc t o nét ñ+c s c riêng

thu hút khách du l%ch Ph t hi n thân trong tín ngư ng th ñá, dân quen g#i là B t

m#c S c m nh huy n di u c a Ph t Pháp ñ ng nh t v i linh h n thiêng liêng trong

nh ng măng ñá, nhũ ñá có hình thù kỳ l s2 truy n cho các tín ñ ni m tin,s n sinh

sinh ra năng lư"ng, tăng thêm s c m nh cho m i ngư i Ch n c nh b ng lai l i

xu t hi n khát v#ng r t ph n th.c c a con ngư i c u mong s sinh sôi n y n ư c

mu n ñ y ñ Dư i góc ñ văn hoá dân gian, chùa Hương mang màu s c c u may

(c u may trong làm ăn, c u con cái)

1.3.2.3 Các di tích kh o c

Các di tích kh o c* h#c ti n s& và sơ s& Chùa Hương bao g m m t s di

tích thu c văn hoá Hoà Bình cách ñây trên dư i m t v n năm và m t s ñ%a ñi m

thu c th i ñ i ñ Đ ng Nh ng di tích kh o c* h#c này m i ñư"c phát hi n trong

th i gian hơn ch c năm tr l i ñây, v l i, nó ch y u n3m trên m t tuy n chùa

thu c tuy n Long Vân Đ c Khê (còn g#i là chùa Hinh B ng m i b n Đ c Khê hay

chùa Hinh B ng cũ b n Y n Vĩ) nên cũng m i ch m t s ít ngư i bi t t i và cũng

chưa đư"c t* ch c đ đơng đ o khách t i tham quan các di tích khoa h#c này

- Hang Sũng Sàm: đư"c khai qu t tháng 3 năm 1975 do đồn kh o c* khoa

s& trư ng Đ i h#c T*ng h"p

- Hang chùa M i: hang này đã b% c i t o song trên vách hang cịn sĩt l i l p

tr m tích sét vơi b v n, đây đã tìm th y di tích xương thú, v4 nhuy,n th và

m t cái ch y nghi n b3ng đá

- Hang S p Bon: là m t di tích dư i mái đá nh4 thu c núi Bon là m t qu

núi l- n3m phía ngồi chùa Long Vân

- Hang Thanh Sơn: n3m dư i chân núi Thanh Sơn, qua c u H i, băng qua

đ ng trũng H i Xá thì đ n hang này Hang này cĩ ch a di tích nhưng đã b% c i t o

làm chùa Di tích kh o c* ch cịn th y các l p k t t ng trên vách và l p v4 c

trên m+t hang

- Hang Lu n: t' núi Thanh Sơn, vư"t qua núi C t Trúc s2 t i thung lũng,

băng qua bên trái lũng s2 th y hang Lu n Đây là m t hang to, r ng đã b% c i t o

làm chùa Trong chùa cĩ th th y v t tích c a t ng văn hố cịn l i, cĩ nơi l rõ

d y t i 2m trên n n và vách hang đã thu lư"m đư"c nhi u hi n v t đá cu i ki u

Hồ Bình

D$y núi Hương Sơn là vùng cư trú c a ngư i xa Trư c kia ngư i ta đã tìm

th y nhi u hi n v t th i đ đá và đ đ ng G n đây dư i s nghiên c u c a Vi n

kh o c* đã phát hi n và khai qu t các di tích văn hố các hang Sũng Sàm , S p

Bom, đ ng chùa Thanh Sơn, hang Luơn chùa Hương Đài Các di tích kh o c*

th i ti n sơ s& m t s hang đ ng trên bao g m m t s đ v t thu c n n văn hố

Hồ Bình cĩ niên đ i dư i m t v n năm, v i nhi u đ đá cu i ghè đ2o, cơng c mài

lư i, rìu xương mài lư i, m nh g m thơ và c di c t ngư i ti n s&, h# đã hái lư"m

săn b n làm ngu n s ng chính và cũng là bư c d o đ u c a n n nơng nghi p nơng

s n xu t Ngồi ra, cịn cĩ r t nhi u ngơi chùa mang đ y v- huy n bí, cu n hút

ngư i dân Vi t Nam, m t dân t c luơn hư ng v cái thi n mong mu n cu c s ng

t t ñ!p hơn, có lòng tin và luôn hư ng v c i ngu n

1.3.2.4 Đánh giá chung v tài nguyên Du l ch nhân văn

Vùng ñ t này không ch là vùng ñ t có ý nghĩa dành riêng cho Ph t giáo mà

còn là vùng ch a ñ.ng tinh th n văn hoá sâu s c c a dân t c Vi t Nam và toàn th

gi i

Đây là khu ñ+c trưng cho Ph t giáo không ch vùng B c B Vi t Nam mà

còn t t c khu v.c Đông Nam á và toàn th gi i

Chùa Hương là cơ s hàng ñ u hi m th y cho s phát tri n c a Du l%ch Vi t

Nam b i vì s k t h"p gi a th ng c nh thiên nhiên n*i ti ng k t h"p v i tài nguyên

kinh t - xã h i, nhân văn ñ+c s c và ña d ng

1.4 CÁC LO I HÌNH DU L CH KHU DU L CH CHÙA HƯƠNG

Khu Du l%ch chùa Hương là nơi h i t nh ng giá tr% to l n v tài nguyên Du

l%ch thiên nhiên và nhân văn vô cùng h p d$n v i khách du l%ch Tuy nhiên, tài

nguyên Du l%ch d i dào ñó còn chưa ñư"c khai thác ñ có hi u qu cao T' trư c

t i nay, ngoài Du l%ch l, h i là lo i hình Du l%ch tham quan ñã ñư"c áp d ng nh ng

ch y u là tham quan các di tích văn hoá, chùa, ñình g n li n v i truy n thuy t Ph t

giáo c a vùng này mà chưa khai thác ñư"c nh ng th m nh s?n có mà thiên nhiên

ưu ñãi b3ng cách phát tri n ña d ng các lo i hình du l%ch, các tuy n du l%ch phong

phú và h p d$n D.a vào các tài nguyên Du l%ch c a khu v.c, k t h"p v i vi c b o

v môi trư ng, c nh quan và coi tr#ng giá tr% tinh th n (ý nghĩa tâm linh c a khu

v.c), có th xây d.ng nh ng lo i hình du l%ch v i các m c ñích sau:

1.4.1 Du l ch l h i

Trong hình th c này m c ñích ch y u ñi sâu vào th.c hành tôn giáo, tín

ngư ng c a ñ o Ph t Khách ñi l, h i ph n l n ñ c u tài, c u l c, c u t., sám h i

cho gia ñình và b n thân ñư"c thanh th n trư c c& Ph t

1.4.2 Du l ch tham quan

Là ho t ñ ng Du l%ch nh3m ñáp ng ñư"c nhu c u mong mu n ñư"c tìm hi u

nâng cao nh n th c c a con ngư i t i các khu v.c khác nhau trong khu du l%ch

- Khu v c 1: T i các vùng ñ nh núi ñá vôi v i h sinh thái r'ng th sinh tuy

các cây g l n ñã ít nhi u b% ch+t phá nhưng sinh c nh r'ng v$n r t thích h"p ph c

v du khách có nhu c u quan sát, tham quan, nghiên c u sinh c nh r'ng

- Khu v c 2: T i các vùng ñ nh núi ñá vôi v i h th ng sinh thái cây b i b4

hoang có th t o quang c nh ñ!p v'a ph c v tham quan ng m c nh và thư ng

th c nh ng ñ+c s n c a vùng ñá vôi như: mơ, m n, Khu du l%ch này không ch

tăng s c h p d$n thu hút khách mà còn ñem l i hi u qu kinh t cao

- Khu v c 3: T i các vùng có b m+t ñ nh khá b3ng ph ng cùng l"i th dáng

v- cheo leo và t m quan sát r ng ñ ng m nhìn tr i ñ t bao la ng m ban mai, hoàng

hôn… cùng hình nh các sư gia ng i thi n nh p ñ o các bãi ñá b3ng ph ng ñ

giúp du khách hi u bi t thêm v ñ o Ph t v i ti m th c tr l i v i c i ngu n

- Khu v c 4: T i các thung lũng karst v i r'ng th sinh ph c v cho tham

quan, ng m c nh, khoa h#c

- Khu v c 5: T i các khu v.c có b m+t nư c giúp khách có th ñi tham quan

c nh quan m+t nư c thơ m ng gi a hai sư n núi "sơn thu h u tình"

1.4.3 Du l ch Thám hi m

V i l"i th chi u cao c a các ñ nh núi và s ña d ng c a th m th.c v t bao

ph có th phát tri n Du l%ch leo núi cho các du khách thích c m giác m nh, b%

chinh ph c b i dáng v- cheo leo, hi m hóc c a các ñ nh núi ñá vôi

1.4.4 Du l ch Ngh dư ng

Trên các b c th m chân núi hoang t i các vùng ven h - các ñ o n*i - ñ m

nư c có th xây d.ng các khu ngh dư ng v i các mô hình ki n trúc hoà h"p v i

du khách ñ có th ngh ngơi, thư giãn trong khung c nh sông núi bao quanh, hoà

mình v i thiên nhiên

1.4.5 Du l ch Th thao

Đây là khu v.c có ñ%a hình ña d ng và phong phú nên có th phát tri n các

lo i hình th thao thích h"p ñ ph c v nhu c u ngày càng cao c a du khách như

leo núi, ch y trong r'ng, ñi dã ngo i, c i ng.a…

T i các khu v.c t p trung ñông dân, du khách như khu dân cư, b n xe, ñi m ph c

v có th phát tri n các lo i hình vui chơi gi i trí ñ thu hút khác sau khi ñi vãn

c nh chùa, tuy nhiên c n lưu ý ñây là v n ñ tôn nghiêm mang n i dung ý nghĩa

tâm linh nên các ho t ñ ng vui chơi gi i trí ph i mang ñ m nét truy n th ng, văn

hoá dân t c như: ñ u v t, ch#i gà, ném còn, …Tuy nhiên c n nghiêm c m vi c l"i

d ng không khí l, h i ñ chơi các chò chơi không lành m nh như : c b c, cá ñ

- Hàng năm c vào mùa h i có t i b n- năm ch c v n ngư i v ñây vãng

c nh Khách du l%ch t i chùa Hương bao g m khách Qu c t và khách n i ñ%a v i

m c ñích chung là tham d l, h i, hành hương, tham quan th ng c nh chùa Hương

Lư"ng khách ñ n Chùa Hương theo th i gian không ng'ng tăng lên ñi u ñó kh ng

ñ%nh v% th c a khu v.c Chùa Hương trên b n ñ du l%ch Hà Tây nói riêng và Du

l%ch c nư c nói chung

B ng 3 : Lư ng khách t i chùa Hương t 1998-2002

Nhìn vào k t qu trên ta th y t*ng lư"ng khách ñ n chùa Hương t' năm

1997 – 2002 có tăng nhưng không ñ u; T*ng lư"ng khách ñ n chùa Hương năm

1999 tăng m nh ñ t 395.000 lư"t khách, t c tăng 125.000 lư"t khách tương ñương

146%và tăng ñ u năm 2000 Năm 2002 lư"ng khách qu c t và khách n i ñ%a tăng

không ñáng k so v i năm 2000 T*ng lư"ng khách năm 2002 ch ñ t 419.300 lư"t

khách t c tăng 16.300 lư"t khách, tương ñương tăng 4.1% so v i năm 2000

Lư"ng khách n i ñ%a tăng m nh vào năm 1999 nhưng các năm ti p theo l i

có xu hư ng gi m d n Đ n năm 2002 khách n i ñ%a ch ñ t 396.300 lư"t khách

gi m 15.200 lư"t khách tương ñương tăng 4% so v i năm 2000

Lư"ng khách qu c t ñ n chùa Hương tăng m nh vào năm 2000 ñ t 22.900

lư"t khách ñ t 5.6%, t*ng s khách tăng14.900 lư"t khách t c ñ t 286% Đó là con

s ñáng ph n kh i nhưng ñ n năm 2002 s lư"ng khách qu c t ch ñ t 23.000

lư"t khách t c ch tăng 0.4% so v i năm 2000 ch chi m 5.8% t*ng s khách ñ n

chùa Hương và so v i lư"ng khách qu c t ñ n Hà Tây ñ t 20%.T l khách qu c

t so v i t*ng s khách t i khu v.c Chùa Hương v$n còn th p hơn so v i c t nh

r t nhi u vào nh ng năm 1998, 1999 (3-2.8%) Đó chưa ph i là con s ñáng m'ng

vì lư"ng khách qu c t chưa chi m t l không cao do h t ng cơ s v t ch t ph c

v còn kém chưa ñ t tiêu chu n và nh ng nhu c u c a khách

2.1.1.2 Lu ng khách

- Khách du l%ch trong nư c t i chùa Hương bao g m: khu v.c phía B c và

các t nh khác trong c nư c Trong ñó lư"ng khách ñ n ñông nh t t' Hà N i

kho ng 43%

là ngu n khách ch y u ñ n Chùa Hương, Hà Tây ñ ng th hai 2.1.1.2

Lu ng khách

v i lư"ng khách kho ng 17%, khách ñ n t' H i Phòng 14,2%, Nam Đ%nh, Thanh

Hoá 12%, còn l i là t' các t nh khác trong c nư c S chênh l ch trong cơ c u

khách ñ n chùa Hương là r t l n ñi u ñó th hi n s phát tri n t phát c a th%

trư ng khách ñ n thi u s ñ%nh hư ng và quy ho ch c th ñ+c bi t là s y u kém

trong công tác tuyên truy n qu ng bá t i các khu v.c th% trư ng khác ñ+c bi t là th%

trư ng t' các t nh phía Nam Khách ñ n chùa Hương hi n nay v$n ch y u gói g#n

trong ph m vi các t nh li n k có h th ng giao thông thu n ti n và thu n l"i cho

vi c ñi v trong ngày

Khách ñ n chùa Hương v i nhi u m c ñích khác nhau nhưng m c ñích cao

nh t v$n là ñáp ng cho nhu c u c a ñ i s ng tinh th n

+ Khách ñ n v i m c ñích tín ngư ng hoàn toàn: 78%

+ Khách ñ n v i m c ñích tham quan du l%ch: 19%

+ Khách ñ n v i m c ñích khác: 03%

Theo k t qu kh o sát cho th y lư"ng khách ñ n chùa Hương chi m t l l n

so v i lư"ng khách ñ n v i Hà Tây Trong s này h u h t là nh ng ngư i hành

hương tín ngư ng, v i ñ các thành ph n nh ng ngư i già, thương nhân, h#c sinh,

sinh viên ñ n c u tài, c u l c, c u an cho gia ñình và b n thân Trong ñó, khách

thư ng ñi theo 3 tuy n chính:

+ Đ ng Hương Tích: 100%

+ Chùa Tuy n Sơn: 40%

+ Chùa Long Vân: 35%

- Khách t i chùa Hương ch y u là khách trong ngày, m t s ít khách xa

thì lưu l i qua ñêm (2%) ch y u ngh l i các nhà tr# bình dân

2.1.2 Doanh thu

Do lư"ng khách ñ n chùa Hương chi m ph n l n t*ng lư"ng khác ñ n Hà

Tây nên doanh thu t i khu v.c này chi m m t t l cao so v i t*ng doanh thu c a

toàn ngành Du l%ch t nh Hà Tây

B ng 4 : Tình hình doanh thu c a chùa Hương năm 1998-2001

N i dung VND 1997 1998 1999 2000 2002 2002 So v i

2000 (%) T*ng Doanh thu

Tri u 65.000 72000 82000 83723 96439 115 Doanh thu t'

DNNN Tri u 27690 29570 35629 39000 40870 109

Nh n xét: T*ng doanh thu c a khu du l%ch chùa Hương tăng m nh vào năm

1999 ñ t 82.000 tri u ñ ng, tăng 16.7% so v i năm 1998 nhưng ñ n năm 2002 ch

ñ t 80.251tri u ñ ng, gi m 4.2% so v i năm 2000 Doanh thu khu v.c nhà nư c

hi n nay v$n chi m t l nh4 trong t*ng doanh thu, ch chi m kho ng 41.1% nhưng

có xu hư ng tăng lên Đ n năm 2002 t l doanh thu c a các doanh nghi p chi m

42.3% do các doanh nghi p nhà nư c v cơ b n ñã ñư"c s p x p l i, ñ*i m i qu n

lý, nâng cao s c c nh tranh

Cơ c u chi tiêu c a khách có s chênh l ch quá l n Trung bình m t khách

qu c t có m c chi tiêu là 700.000 ñ ng và khách n i ñ%a kho ng 250.000 ñ ng

trong ñó ti n vé và ñò là 25.000 ñ ng, ti n lưu trú qua ñêm không ñáng k còn l i

là vi c chi cho nhu c u ăn u ng, mua s m M c chi tiêu như v y so v i ti m năng

du l%ch v$n còn th y và không ñư"c phân b ñ ng ñ u

Tuy có s tăng trư ng v khách và doanh thu và m c tiêu th bình quân c a

khách có t l cao hơn so v i các ñi m du l%ch khác, nhưng v$n còn th p và còn

chưa tương x ng v i khu du l%ch vì: khách tham quan trong ngày, ít lưu trú l i qua

ñêm và thư ng có thói quen mang theo th c ăn trong các chuy n ñi, ít s& d ng d%ch

v t i ñi m du l%ch d$n ñ n m c chi tiêu c a khách còn th p S dĩ có hi n tư"ng

như v y vì giá c ñ ăn u ng và các d%ch v t i các ñi m du l%ch còn m c cao

vư"t quá kh năng chi tr c a ngư i khách Đi u ki n ăn u ng còn chưa ñ m b o,

không phù h"p v i kh u v% c a khách Đi u này làm cho doanh thu c a doanh

nghi p m t ñi m t ph n ñáng k t' d%ch v cho thuê phòng, d%ch v ăn u ng và các

d%ch v khác v'a gây m t v sinh, ô nhi,m môi trư ng sinh thái và c nh quan ñi m

du l%ch do khách ñ l i sau khi ăn u ng Trong th i gian t i ñ thu hút khách và

tăng m c chi tiêu c a khách c n nâng cao ch t lư"ng d%ch v , ñưa ra các món ăn

ñ c ñáo h"p kh u v% c a du khách v i giá c h"p lý

T tr#ng c a du l%ch chùa Hương so v i GDP toàn t nh có xu hư ng tăng t'

1997 - 2000 nhưng ñ n năm 2002 có gi m do Hà Tây có xu t hi n nhi u ñi m du

l%ch m i h p d$n như Su i Hai - Ba Vì…V y ban qu n lý khu du l%ch và các ban

nghành ch c năng c n có bi n pháp thu hút khách du l%ch, phát huy ñư"c l"i th v

tài nguyên c a ñi m du l%ch

2.1.3 Tình hình n p ngân sách c$a chùa Hương trong m t s năm

Hàng năm du l%ch Chùa Hương ñóng góp m t ph n ñáng k trong cơ c u n p

ngân sách c a ngành du l%ch vào ngân sách toàn t nh Bi u hi n qua s li u sau

B ng 5 : Tình hình n p ngân sách c a chùa Hương t 1998 - 2002

Nhìn vào b ng ta th y s n p ngân sách c a chùa Hương t' năm 1998-2000

tăng nhanh nhưng ñ n năm 2002 thì tình hình n p ngân sách gi m ch ñ t 4,23 t

ñ ng; gi m 8% so v i năm 2000 và gi m 9.9 % so v i k ho ch năm 2002 M+c dù

tình hình n p ngân sách Du l%ch c a toàn t nh là tăng Đây là tình tr ng ñáng lo ng i

ñ i v i ho t ñ ng Du l%ch t i khu v.c chùa Hương Do ñó, toàn ngành Du l%ch t nh

Hà Tây ñ+c bi t là huy n M1 Đ c c n có bi n pháp ñ u tư, qu n lý phát tri n du

l%ch ñ thu hút khách, tăng t*ng doanh thu ñ tăng nhanh ngu n thu ngân sách c a

khu v.c và toàn ngành nói chung và t nh nói riêng Ngoài ra chính bi n pháp qu n

lý còn l4ng l-o, nhi u cán b ch vì l"i ích trư c m t ñã giúp nh ng h kinh doanh

ch n thu Nhi u cán b làm b ph n gác c*ng ñã c u k t v i nh ng ngư i làm

ngh môi gi i ñón khách gi a ñư ng Khi ñó khách v$n ph i b4 s ti n b3ng vé

tham quan nhưng nhà nư c không thu ñư"c ñ ng nào mà hoàn toàn vào tay nh ng

ngư i ñó

Mu n nâng cao ngu n ngân sách nhà nư c không ch t p chung ñ u tư phát

tri n kinh doanh thu hút khách mà c n có bi t pháp qu n lý ch t ch2, hình th c x&

ph t nghiêm kh c ñ i v i cán b vi ph m

2.1.4 Cơ s* v+t ch,t kĩ thu+t ph c v phát tri n Du l ch

2.1.4.1 Cơ s ph c v lưu trú

Đây là vi c cung c p các phòng tr# trong khách s n, nhà khách, nhà ngh ,

các ñi m lưu trú cho khách ngh qua ñêm

B ng 6 : Tình hình cung ng d ch v lưu trú t i khu v c chùa Hương năm 2002

S phịng Phịng 80

(Ngu n: S Du l ch Hà Tây)

Nh n xét :

Đây là tồn b đơn v% kinh doanh lưu trú trong khu v.c cĩ đăng kí kinh

doanh Đây là lĩnh v.c kinh doanh ph c v khách cịn r t nhi u h n ch chưa tìm ra

đư"c bi n pháp t t Tuy s các khách s n cịn ít so v i lư"ng khách đ n vào mùa l,

h i nhưng v$n khơng s& d ng h t cơng su t phong vì r t nhi u y u t như ch t

lư"ng cơ s v t ch t cũng nh trình đ ph c v c a đ i ngũ nhân viên Trong các

khách s n c a cơng ty và khách s n tư nhân đ u chưa đ t tiêu chu n Các khách s n

nhìn chung cịn cĩ ch t lư"ng kém do lâu ngày khơng đư"c tu b* s&a ch a Các

ti n nghi sinh ho t trong khách s n cịn nghèo nàn, trang thi t b% khơng đ ng b

nên kh năng đáp ng nhu c u c a khách là kém Đi u này d$n đ n tình tr ng

doanh thu t' vi c thuê phịng c a các cơng ty Du l%ch chưa cao và khơng h p d$n

khách l i qua đêm t i các đi m Du l%ch

Các nhà tr# c a ngư i dân trong vùng càng khơng đ m b o đáp ng nhu c u

c a khách Tình tr ng chen l n m t v sinh kéo dài Thêm vào đĩ cơng trình v sinh

khơng cĩ ho+c khơng đ m b o M+c dù đi u ki n như v y nhưng giá c thư ng

khơng *n đ%nh gây ra khơng ít khĩ khăn cho khách

2.1.4.2 Cơ s ph c v d ch v ăn u ng

Trong nh ng năm qua, d%ch v ăn u ng t i đây cịn t4 ra y u kém, khơng đ

năng l.c ph c v khách Th.c t là trong các c&a hàng ăn u ng c a các Nhà hàng,

mĩn ăn chưa đư"c phong phú, n u nư ng chưa ngon, thái đ ph c v chưa t t, đ+c

bi t là giá c quá đ t đ4 V i nh ng lý do đĩ thì h u như các c&a hàng ăn u ng c a

các cơng ty Du l%ch ch ph c v m t s ít các khách theo đồn cịn ch y u khách

mang theo đ ăn ho+c ăn t i các quán tư nhân

Các c&a hàng ph c v ăn u ng c a tư nhân ñư"c làm t m th i nên v sinh

chưa th t ñ m b o Vào mùa l, h i s lư"ng khách t p trung nhi u vào m t th i

ñi m r t ng n nên vi c ph c v cũng như sinh ho t c a khách còn g+p nhi u khó

Đây là con s các nhà hàng ăn u ng có ñăng ký kinh doanh và có quy mô,

ch ph c vu du khách nhu c u ăn u ng Tuy nhiên khu du l%ch chùa Hương d%ch

v ăn u ng ña ph n ñư"c các nhà tr# tư nhân ph c v chung v i d%ch v lưu trú các

nhà tr# này không ñ m b o yêu c u v sinh th.c ph m cũng như nơi ñón ti p

khách Ph n chi tiêu cho nhu c u ăn u ng c a du khách trong mùa l, h i là r t l n,

chi m 40 - 50% t*ng s chi tiêu c a khách trong c chuy n ñi N u ñư"c

t* ch c t t d%ch v ăn u ng thì các công ty du l%ch v'a ñư"c m t kho n doanh thu

l n mà còn gi i quy t ñư"c nh ng v n ñ môi trư ng do h u qu t' vi c khách t

mang ñ ăn và v t rác làm m t v sinh gây ô nhi,m c nh quan, môi trư ng M+t

khác các quán hàng tư nhân m#c lên gây l n x n trong các ñi m du l%ch làm m t

m1 quan Hơn n a rác th i c a các quán ăn v t b'a bãi xung quanh d$n ñ n nguy

cơ gây ô nhi,m môi trư ng

2.1.4.3 Giao thông

Đây là m t như"c ñi m l n c a khu Du l%ch Tuy có h th ng ñư ng b và

ñư ng sông khá phong phú nhưng quy mô và ch t lư"ng ñư ng còn kém

Trên các tuy n ñư ng chính lòng ñư ng nhi u ño n còn quá h!p do vi c l n

chi m c a nhân dân hai bên ñư ng Nhi u ño n ñư ng b% cày x i kh p kh nh do

ñào c ng thoát nư c hay s& d ng lâu ngày mà không ñư"c tu s&a ñ+c bi t là ño n

ñư ng cách chùa hơn 10km

- Thêm vào ñó khu v.c chùa Hương là vùng ñ ng chiêm trũng thư ng xuyên

b% ng p úng và hàng năm có t' 2-5 tr n lũ núi vì v y ñư ng xá b% s t l xu ng c p

gây nhi u khó khăn cho du khách

- H th ng ñư ng mòn n i gi a các ñ n chùa, hang ñ ng cũng không ñ m

b o an toàn cho khách du l%ch V i ch t lư"ng ñư ng như v y vào mùa l, h i tình

tr ng ách t c giao thông luôn x y ra, m t s v tai n n trên các tuy n ñư ng này

cũng tăng nhanh trong trong nh ng năm v'a qua Tình tr ng này gây nên t c ñ di

chuy n c a các phương ti n v n chuy n là th p, t n th i gian ngh ngơi c a du

khách trong các chuy n Du l%ch gây b t ti n và tâm lý không tho i mái cho khách

- Ngoài ra, ñ+c ñi m c a khu Du l%ch chùa Hương là ph i qua su i Y n b3ng

ñò m t ño n ñư ng dài trong th i gian hơn 1 ti ng do ñó giao thông trên nư c

ñây cũng r t quan tr#ng Tuy nhiên s xu ng ñư"c trang b% ñ th m chí r t nhi u

hơn so v i lư"ng khách t i tham quan (6000 ñò) nên d$n ñ n tình tr ng tranh giành

khách m t tr t t tr% an.Vào mùa l, h i lư"ng khách t p trung r t ñông ñ+c bi t vào

th b y và ch nh t nên khu v.c b n ñò lúc nào cũng t c ñư ng gây c n tr khó

khăn cho khách

- V sinh trên su i tuy ñã ñư"c công ty v sinh môi trư ng x& lý nhưng v$n

chưa ñ m b o V$n còn nhi u rác trên su i Y n gây m t v sinh và m t m1 quan

D#c hai bên b su i các h kinh doanh và khách du l%ch v t xu ng không ñư"c d#n

k%p th i

2.1.4.4 Các cơ s v t ch t kĩ thu t khác

* H th ng cung c p n ư c:

- H th ng cung c p nư c máy cho toàn khu v.c ñư ng là m t v n ñ nóng

b4ng c a toàn khu v.c này Nư c ñã ñư"c ñưa lên các vùng cao ñ ph c v ăn

- H th ng ñi n: Trong nh ng năm g n ñây h th ng ñi n ñã ñư"c l p và

cung c p cho khách du l%ch t i tham quan

- H th ng thông tin liên l c: Thông tin liên l c ngày càng tr thành nhu c u

t t y u ñ i v i du khách nư c ngoài và thương nhân Trong nh ng năm g n ñây

thông tin liên l c ñã ñư"c trang b% ñ n m c ñ nào ñó nhưng ph n nào còn nhi u

h n ch kh năng ñáp ng nhu c u c a khách, còn ít các ñi m ñi n tho i công c ng

- Ngoài ra khu du l%ch chùa Hương là m t ñi m có th phát tri n nhi u lo i

hình du l%ch khác nhau ñ h p d$n du khách, tuy v y mu n kéo th i gian lưu l i dài

c n ph i ñ u tưư cho khu vui chơi gi i chí,và h th ng cơ s h t ng và k1 thu t

2.1.4.5 Ngu n nhân l c

L.c lư"ng lao ñ ng trong ngành Du l%ch trên ñ%a bàn huy n M1 Đ c t p

trung ch y u t i các công ty, các doanh nghi p nhưng có s phân b không ñ ng

ñ u S lư"ng ph c v t i các cơ s lưu trú chi m t l th p trong t*ng s lao ñ ng

(35%) Trong khi ñó l.c lư"ng lao ñ ng ch ñò có kho ng 6.000 ngư i chi m m t

lư"ng khá ñ ng d$n ñ n tình tr ng cung l n hơn c u, tình tr ng tranh giành khách

liên ti p x y ra

- Đi u ñáng chú ý là l.c lư"ng lao ñ ng trong khu v.c trình ñ còn h n ch ,

s lư"ng lao ñ ng ñư"c ñào t o qua các trư ng Du l%ch còn ít mà ch y u là ñư"c

h#c qua các khoá h#c do công ty t* ch c Nhìn chung so v i nh ng năm trư c t l

cán b có trình ñ ñã tăng lên nhưng v$n chưa ñáp ng ñư"c yêu c u Song song

v i v n ñ ñó thu nh p ngư i lao ñ ng trong các công ty du l%ch còn th p (thu nh p

bình quân 1ngư i/tháng: 286.000) Đây là m t trong nh ng nguyên nhân gây ra

ch t lư"ng và hi u qu công vi c chưa ñ t tiêu chu n cao vì b n thân ngư i lao

ñ ng chưa yên tâm v i vi c làm ñ m b o cu c s ng cá nhân và gia ñình h#

Nhân dân trong vùng chưa ñư"c ñào t o nâng cao hi u bi t v du l%ch, văn

minh trong du l%ch Chính ñi u ñó làm h n ch ch t lư"ng ph c v khách du l%ch

Th m chí m t s ngư i dân ñ%a phương ch vì m c ñích l"i nhu n trư c m t, v i

suy nghĩ khách hi m khi tr l i tham quan l n n a nên ph c v có nh ng hành vi

tiêu c.c như b t ch!t khách, ép giá khách Mu n khu du l%ch chùa Hương ngày

càng phát tri n thì ph i ph* bi n nâng cao hi u bi t cho nhân dân ñ%a phương

2.1.4.6 Y t , b o hi m

Khu Du l%ch th ng c nh chùa Hương là khu Du l%ch có c ñ%a hình sông núi

và m+t nư c r ng, vi c ti n hành các ho t ñ ng Du l%ch c a khách nh Du l%ch leo

núi, Du l%ch trên m+t h nư c có ñ sâu và b r ng l n thì dù có c n th n ñ n m y

cũng không th không có nh ng tai n n r i ro x y ra Vì v y vai trò c a các cơ

quan cơ s c p c u y t b o hi m là r t quan tr#ng

V lĩnh v.c này có th nói ñây là m t trong nh ng khâu y u kém c a khu

v.c chùa Hương Nó bi u hi n ch các trang thi t b% c n thi t cho vi c c p c u

cho n n nhân khi x y ra tai n n r t nghèo nàn, cơ s y t , c p c u còn ít, thi u các

phòng sơ c u có trang thi t b% hi n ñ i, không xe c u thương nên có tai n n ph i

g#i ñ n các b nh vi n cho xe ñ n Đi u này ñôi khi gây nên khó khăn cho công tác

chăm sóc s c kho- cho du khách

Tuy nhiên, ho t ñ ng b o hi m cho khách ñã ñư"c ti n hành Các t* ch c Du

l%ch ñã liên k t v i các hãng b o hi m ñ b o hi m cho khách thông qua giá vé

th ng c nh Hình th c này không gây phi n hà cho khách mà vi c c a các t* ch c

Du l%ch cũng ñư"c th.c hi n ñơn gi n hơn

* Nh0ng nh+n xét, ñánh giá v) tình hình Du l ch chùa Hương

- Nh ng thành công:

+ M t s chùa, ñ ng ho t ñ ng trái phép ñã ñư"c các cơ quan có th m quy n

kiên quy t c m ho t ñ ng

+ H th ng thông tin liên l c ñã tương ñ i t t ñ ph c v nhu c u c a khách

H th ng h p ñi n tho i công c ng ñư"c d.ng nh ng nơi thu n ti n và s lư"ng

cũng tăng lên

+ H th ng các s#t rác công c ng ñã ph n nào làm gi m s m t v sinh t i

+ Hi n tư"ng ăn xin g n như không còn, m t tr m c p ñã gi m Có nh ng

phòng thư ng tr.c c a công an huy n M1 Đ c trên ñư ng ñ n các hang, ñ ng chùa

t i ñi m Du l%ch ñã h n ch ñư"c tình tr ng m t tr t t và an ninh ñã ñư"c ñ m b o

hơn trư c

- Nh ng h n ch :

+ Trong nh ng năm qua trong ho t ñ ng du l%ch r t ph* bi n khu du l%ch là

thói quen t túc mang ñ ăn u ng trong m i chuyên ñi Đây chính là m+t h n ch

c a ñi m du l%ch Đ i v i khách du l%ch vi c chu n b% cho các b a ăn v'a t n th i

gian v'a nh hư ng t i ch t lư"ng c a b a ăn do ngu i và b#c gói Trong hành

trình khách ph i mang ñ ăn gây m t m4i và m t m1 quan Ngoài ra vi c khách ăn

xong v t rác lung tung còn gây ô nhi,m môi trư ng, m t v sinh làm m t ñi s

trong lành c a môi trư ng c nh quan Đ i v i các t* ch c du l%ch vi c t* ch c ăn

u ng c a khách ñ ng nghĩa m t ñi m t kho n thu nh p ñáng k M+t khác nh ng

h u qu c a nó còn làm m t ñi s h p d$n t i ñi m du l%ch, s dĩ khách có thói

quen như v y vì m t ph n do kh năng thanh toán c a khách không cao, m t ph n

do giá c , ngoài ra còn do s b trí các ñi m d%ch v không h"p lý do ñ ăn không

h"p kh u v%, do ch t lư"ng các d%ch v và nhân viên ph c v không ñáp ng ñư"c

nhu c u c a khách

+ Cơ s h t ng còn nhi u y u kém ñư ng vào khu du l%ch còn nhi u ño n

do s& d ng trong th i gian dài mà không ñư"c tu b* nên g p gh nh khó ñi

+ Các s n ph m du lich còn nghèo nàn ñơn ñi u d ng t nhiên chưa xây

d.ng ñư"c các s n ph m ñ+c trưng các tour khép kín *n ñ%nh ñ h p d$n khách và

các s n ph m th công g n v i ñi m du l%ch ñ bán cho khách làm quà lưu ni m

+ Các ho t ñ ng du l%ch mang tính th i v chưa t* ch c t t du l%ch quanh

năm g n li n v i l hành nên nh hư ng x u ñ n ngu n tài nguyên du l%ch

+ Công tác huy ñ ng g#i v n ñ u tưư và huy ñ ng các thành ph n kinh t

+ Các chùa ñ ng ho t ñ ng trái phép ñã c m ho t ñ ng nhưng chưa gi i

quy t tri t ñ làm m t m1 quan khu du l%ch

2.2 M T S D BÁO CÁC CH1 TIÊU PHÁT TRI!N C A KHU DU L CH

CHÙA HƯƠNG

2.2.1 D báo lu2ng khách s3p t%i

B ng 8:D báo khách du l ch ñ n chùa Hương t 2004-2010

TT khách du l%ch Đơn v% Năm2004 Năm2006 Năm2010

1 khách qu c t LK 92.000 70.000 110.000

2 khách n i ñ%a LK 420.000 660.000 840.000

(Ngu n:Vi n nghiên c u phát tri n du l ch.)

Tuy trong m y năm g n ñây t*ng lư"ng khách ñ n khu du l%ch Chùa Hương

có gi m nhưng cùng v i du l%ch Vi t nam, Hà Tây ñang c g ng thu hút, h p d$n

khách Chùa Hương là m t ñi m du l%ch l n trong t nh nên ñư"c các c p

chính quy n ñang c g ng qu ng bá và tìm m#i bi n pháp ñ nâng cao ch t lư"ng

s n ph m du l%ch Các c p lãnh ñ o ñã quan tâm, ch ñ o ñ khu du l%ch ngày càng

phát tri n Nh ng t n t i c a khu du l%ch ñang ñư"c c g ng gi i quy t ñ ñáp ng

nhu c u ngày càng cao c a du khách Hi n nay Hà Tây ñang hình thành các khu

du l%ch ngh dư ng vui chơi gi i trí t*ng h"p như Ba Vì, Su i Hai, Đ ng Mô nên

trong th i gian t i lư"ng khách ñ n Chùa Hương so v i c t nh s2 gi m Đ kh c

ph c tình hình này các c p lãnh ñ o qu n lý ch+t ch2 ñ tăng lư"ng khách t i chùa

Hương năm 2004 ñ t 620.000 lư"t khách tăng so v i năm 2003 là 23.000 (b* xung

s li u) lư"t khách Đ n năm 2010 t*ng lư"ng khách ñ t 950.000 lư"t khách trong

ñó khách n i ñ%a ñ t 840.000 lư"t khách và 110.000 khách qu c t

- Khách n i ñ%a t i chùa Hương ch y u t' Hà N i ho+c các t nh phía B c

Hi n nay ñ i s ng c a ngư i Vi t Nam ñã ñư"c c i thi n, ngày càng có nhi u

ngư i mu n ñi chùa không ch ñ l, ph t c u tài, c u l c cho gia ñình, b n thân mà

còn chiêm ngư ng c nh sơn thu h u tình c a “Nam thiên ñ nh t ñ ng” D ki n

lư"ng khách n i ñ%a năm 2004 s2 ñ t 420.000 lư"t khách và ñón ñư"c 29.000 lư"t

khách qu c t , chi m 4.8 %t*ng s khách

- Tuy nhiên s lư"ng khách ngh qua ñêm t i khu du l%ch chùa Hương ch

chi m t l nh4 trong t*ng s khách ñ n khu v.c Năm 2002 t l này = 2 % ñ i

v i c khách qu c t và n i ñ%a Mu n tăng lư"ng khách ngh qua ñêm thì t i khu

du l%ch chùa Hương ph i có các công trình d%ch v du l%ch, vui chơi gi i trí… s n

ph m du l%ch ña d ng, phong phú, h p d$n khách du l%ch Chúng ta ph i c g ng

phát tri n khu du l%ch b n v ng và ñư"c UNESCO công nh n là di s n văn hoá th

gi i ñ thu hút lư"ng khách n i ñ%a và qu c t ngày càng ñông t i khu du l%ch

-Trong nh ng năm g n ñây lư"ng khách lưu l i qua ñêm t i khu du l%ch v$n

còn r t th p mà như v y có nghĩa khu du l%ch nói chung và các nhà kinh doanh du

l%ch ñã m t m t ngu n thu r t l n, chưa khai thác h t ti m năng c a khu du l%ch

Trong nh ng năm t i chúng ta ph i ñ u tư nâng cao ch t lư"ng s n ph m, ch t

lư"ng ph c v ngày càng cao ñ thu hút khách du l%ch ñ+c bi t là khách qu c t

Các nhà qu n lý và kinh doanh t i khu du l%ch ph i quan tâm ñ nâng s ngày bình

quân lưu trú c a khách qu c t là 2.5 ngày t' năm 2005 và ñ n năm 2010 là 3 ngày

Bình quân s ngày lưu trú c a khách n i ñ%a vào năm 2002 là 2 ngày, ñ n năm

2005 ñ t 2.5 ngày và tăng d n lên ñ n năm 2010 ñ t 3 ngày

B ng 9 D báo lư ng khách ngh l i ñêm t i khu du l ch chùa Hương