NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG
Trang 1Bài 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG Câu 1: Nội dung cơ bản của chủ nghĩa duy vật mác xit ? Liên hệ thực tiễn địa phương.
Theo chủ nghĩa Mac quan điểm về bản chất vật chất của thế giới, bản chất năng động,sáng tạo của ý thức và mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức, chủ nghĩa duy vật biệnchứng xây dựng nên nguyên tắc phương pháp luận cơ bản, chung nhất đối với hoạt động nhậnthức và thực tiễn của con người Trong hoạt động nhận thức và thực tiễn phải xuất phát từ thực
tế khách quan, tôn trọng khách quan
- Quan niệm về vật chất của lê-nin: Vật chất là một phạm trù triết học dùng để chỉ thực
tại khách quan được đem lại cho con người trong cảm giác ,được cảm giác của chúng ta chéplại, chụp lại, phản ánh và tồn tại không lệ thuộc vào cảm giác
- Quan niệm về Ý thức là 1 hiện tượng tâm lý – XH có kết cấu phức tạp, bao gồm nhiềuyếu tố như: tự ý thức, tri thức, ý chí, tình cảm, niềm tin, trong đó tri thức là quan trọng nhất,
là phương thức tồn tại của ý thức ý thức là sự phản ánh sáng tạo thế giới vật chất vào bộ ócngười thông qua hoạt động thực tiễn Bản chất của ý thức là hình ảnh chủ quan của thế giớikhách quan
Mối quan hệ giữa vật chất và ý thức
- Chủ nghĩa duy vật mác xít khẳng định rằng vật chất có trước ý thức, quyết định ý thức, ýthức là cái phản ánh cho nên nó có sau, là cái bị quyết định
- Vật chất còn là cơ sở, nguồn gốc của những nội dung mà ý thức phản ánh Nghĩa là vậtchất quyết định nội dung phản ánh của ý thức
- Mặc dù vật chất quyết định ý thức nhưng ý thức cũng có tính năng động sáng tạo và cóthể tác động trở lại vật chất, thúc đẩy và kìm hãm
Từ những mối quan hệ giữa vật chất và ý thức chủ nghĩ duy vật Mac xit rút ra được cácyêu cầu như sau:
- Trong nhận thức phải nhận thức sự vật như vốn có, không “ Tô hồng, bôi đen”
- Trong hoạt động thực tiễn luôn phải xuất phát từ thực tế khách quan, tôn trọng quy luậtkhách quan và hành động theo quy luật khách quan
- Trong hoạt động thực tiễn phải biết phát huy tính năng động, sáng tạo của ý thức tinhthần trong cải tạo thế giới
- Tránh rơi vào chủ nghĩa khách quan, trông chờ thụ động, ỷ lại, không cố gắng tích cựcvượt khó
- Chống bệnh chủ quan, duy ý chí, tuyệt đối hóa ý thức tinh thần trong hoạt động thựctiễn
Từ những cơ sở lý luận về những yêu cầu của quan điểm khách quan, bản thân nhận thấyđược trong thời gian qua tại địa phương đã đạt được:
- Trong công tác thực hiện nhiệm vụ thì có những việc làm thiết thực, không bám theohình thức để lấy đó báo cáo lập thành tích, mà làm việc trên cơ sở bám sát vào thực tế, khôngbáo cáo khống, không có thật
- Trong hoạt động hàng ngày, hàng tháng đều tôn trọng quy luật khách quan, đề ra chỉtiêu, nhiệm vụ gì đều xem xét kỹ lưỡng tình hình địa phương, đơn vị mình như thế nào mớidám đặt ra chỉ tiêu cho đơn vị hoạt động, thực hiện đến nơi đến chốn
- Hàng năm Đảng ủy đều có các đợt tổ chức học NQ để từ đó rèn luyện đạo đức, nhậnthức cách mạng cho đảng viên, từ đó phối hợp với đoàn thể phường mở những cuộc tuyên
Trang 2truyền tại địa bàn dân cư để tuyên truyền những chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật củaNhà nước.
- Thường xuyên tuyên truyền, giáo dục chính trị cho cán bộ đảng viên về tầm quan trọngcủa những yêu cầu của quan điểm khách quan thông qua các lần học NQ, họp chi bộ… để từ đónâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên, đến những đợt đánh giá phân loại Đảng viên, côngbằng, đóng góp thực tế, các mặt được và chưa được để từ đó nhận thức khắc phục, không đượcnói qua lo, dựa vào khách quan đánh giá sai, thích thì đánh giá tốt, không thì nói mặt xấu, nhưvậy là mắt quan điểm của Đảng, mất sự đoàn kết nội bộ trong chi bộ
- Trong công việc, hướng tới khi thực hiện nhiệm vụ, hay xử lý vấn đề gì thì bản thân vàcác ngành xử lý một cách thận trọng, đồng thời có biện pháp đôn đốc, xem xét và kiểm tra nộidung công việc đã đề ra, không để việc bị tồn đọng
Tóm lại, cơ sở cho việc phát huy tính năng động chủ quan là việc thừa nhận và tôn trọngtính khách quan của vật chất, của các quy luật tự nhiên và XH Nếu như TG vật chất với nhữngthuộc tính và quy luật vốn có của nó – tồn tại khách quan, ko phụ thuộc vào ý muốn chủ quancủa con người, thì con người trong nhận thức và hđ thực tiễn phải xuất phát từ thực tế kháchquan, lấy thực tế khách quan làm căn cứ cho mọi hđ của mình Nếu chỉ xuất phát từ ý muốnchủ quan, lấy ý chí áp đặt cho thực tế, lấy ảo tưởng thay cho hiện thực thì sẽ mắc bệnh chủquan duy ý chí
Trang 3Câu 2: Nội dung cơ bản của phép biện chứng duy vật ? Liên hệ thực tiễn địa phương
Lịch sử trước Mác, bàn về vật chất và ý thức thì có rất nhiều quan điểm khác nhau Chủnghĩa duy tâm không thấy vai trò của vật chất mà chỉ có vai trò của ý thức Chủ nghĩa Mác thìvật chất và ý thức là mối quan hệ biện chứng; lý luận và thực tiễn có mối qhệ biện chứng Đểhiểu rõ về quan điểm cũng như mối quan hệ giữa thực tiễn và lý luận, chúng ta cùng phân tích
1 Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến:
Trên cơ sở kế thừa các giá trị về tư tưởng biện chứng trong kho tàng của nhân loại, đồngthời khái quát những cái mới nhất của khoa học tự nhiên thế kỷ XIX (khoa học về các quátrình, về nguồn gốc về mối liên hệ và sự phát triển) phép biện chứng duy vật đã phát hiện ranguyên lý về mối liên hệ phổ biến giữa các sự vật và hiện tượng trong thế giới, coi đây là đặctrưng cơ bản của phép biện chứng duy vật
* Khái niệm:
- Liên hệ: là sự phụ thuộc lẫn nhau, sự ảnh hưởng, sự tương tác và chuyển hóa lẫn nhaugiữa các sự vật, hiện tượng trong thế giới hay giữa các mặt các yếu tố, các thuộc tính của một
sự vật, hiện tượng, một quá trình
- Liên hệ phổ biến:mọi sự vật, hiện tượng trong thế giới (cả tự nhiên, xà hội và tư duy)
dù đa dạng, phong phú, nhưng đều nằm trong mối liên hệ với các sự vật, hiện tượng khác Cơ
sở của mối liên hệ này là tính thống nhất vật chất của thế giới
* Tính chất của liên hệ:
Các mối liên hệ có 3 tính chất cơ bản là tính khách quan, tính phổ biến và tính đa dạng
- Tính khách quan: là cái vốn có của sự vật hiện tượng, ngay cả sự vật vô tri, vô giáccũng đang hàng ngày, hàng giờ chịu sự vận động của các sự vật khác
- Tính phổ biến: bất cứ sự vật, hiện tượng nào cũng điều liên hệ với sự vật, hiện tượngkhác không có sự vật nào nằm ngoài mối liên hệ
- Tính đa dạng, phong phú: phép biện chứng duy vật cũng thừa nhận tính đa dạng khácbiệt của các mối liên hệ, trong đó bao gồm liên hệ bên trong với bên ngoài; cơ bản-không cơbản; trực tiếp – gián tiếp Trong đó, các mối liên hệ bên trong, cơ bản, chủ yếu, trực tiếp giữvai trò quyết định sự vật
Như vậy liên hệ giữa các sự vật là vô cùng vô tận, phong phú, đa dạng và rất phức tạp,đặc biệt là trong lĩnh vực xã hội, tính phức tạp của nó đc nâng lên rất nhiều lần do những hoạtđộng có mục đích của con người
* Ý nghĩa phương pháp luận
- Xem xét sự vật phải đứng trên quan điểm toàn diện Quan điểm này đòi hỏi chúng takhi xem xét sự vật, hiện tượng, phải xem xét tất cả các mặt, các mối liên hệ của chúng ta, đồngthời phải đánh giá cho đúng vị trí, vai trò của từng mặt, từng mối liên hệ, phải xác định chođược những mặt, những mối liên hệ bản chất, chủ yếu của sự vật hiện tượng
- Giúp chúng ta trong quá trình phát biểu cả về mọi mặt thể lực, trí lực và nhân cách…với tư cách là những nguyên tắc là những nguyên tắc phương pháp luận, quan điểm toàn diện,quan điểm lịch sử, cụ thể góp phần định hướng chỉ tạo cho hoạt động thực tiển cải tạo hiệnthực, cải tạo bản thân chúng ta
* Qua nghiên cứu tìm hiểu bản thân nhìn thấy được ở địa phương, cơ quan, đơn vị: đánh
giá một đồng chí, đồng nghiệp có sai phạm hay không, ta phải xem xét kỹ lượng các mặt và đitrước tình để nắm bắt thông tin cho chặt từ mọi phía rồi mói ra quyết định đánh giá, nhưngcách nói phải có trọng tâm, trọng điểm để đồng chí nhìn nhận và khắc phục sữa sai của mình
Trang 4trong hoạt động cơ quan khi đề ra công việc cho từng đồng chí đồng nghiệp nhận
nhiệm vụ phải đòi hỏi xem xét kỹ lưỡng từng người nào đảm nhận công việc nào phù hợp,phân tích rõ từng nội dung, tránh nói chung chung cho tập thể, mà phải nói tách từng nội dung,không được trùng lấp, như vậy sẽ làm ảnh hưởng tiến độ công việc không hoàn thành
2 Nguyên lý về sự phát triển:
* Khái niệm phát triển:Phát triển là quá trình vận động theo hướng đi lên từ thấp đến
cao, từ chưa hoàn thiện đế hoàn thiện hơn
* Quan niệm của sự phát triển: Phát triển là một quá trình vận động tiến lên từ thấp
lên cao, quá trình đó vừa diễn ra dần dần, vừa có những bước nhảy vọt đưa tới sự ra đời cái mớithay cái cũ
* Tính chất của sự phát triển: Có 3 tính chất.
- Tính khách quan: Nguồn gốc của sự phát triển nằm bên trong sự vật Dù muốn hay khôngcủa con người, sự vật luôn luôn phát triển đó là khuynh hướng chung của thế giới vật chất
- Tính phổ biến: phát triển diễn ra ở mọi lĩnh vực tự nhiên và xã hội vào tư duy ở bất cứ
sự vật nào của hiện tượng khách quan
- Tính đa dạng, phong phú: Mỗi sự vật, hiện tượng trong quá trình phát triển do tồn tại ởnhững thời gian, không gian khác nhau nên sự phát triển cũng khác nhau Đồng thời, quá trìnhphát triển sự vật này còn chịu sự tác động của sự vật khác, sự tác động đó có thể thúc đẩy hoặckìm hãm sự phát triển của sự vật thậm chí còn thụt lùi
* Quan điểm phát triển: đòi hỏi chúng ta phải xem xét sự vật, hiện tượng trong xu thế
phát triển của chúng, nghĩa là, chúng ta nhìn thấy khuynh hướng biến đổi (động) tất yếu của sựvật, hiện tượng
- Quan điểm phát triển giúp chúng ta nhìn thấy cái mới, tin tưởng ở sự tất thắng của cáimới, cái tiến bộ tất yếu sẽ chiến thắng cái cũ, cái lạc hậu
- Quan điểm phát triển góp phần khắc phục tư tưởng bảo thủ, trì tuệ, định kiến tronghoạt động nhận thức và thực tiễn của chúng ta
* Là một người cán bộ, Đảng viên đang công tác khi xem xét đánh giá đồng chí, đồngnghiệp mình Tôi vận dụng quan điểm phát triển để đánh giá nhiệm vụ đặt ra, phẩm chất đạođức của người đồng nghiệp mình theo khuynh hướng biến đổi phát triển của nó Mặt khác bảnthân tôi đánh giá không dựa vào tư tưởng bảo thủ của cái cũ Ở một nơi nào đó chúng ta phảithấy được đồng chí mình một sự tiến bộ, đổi mới, vương lên trong vấn đề thực hiện nhiệm vụ,phát triển nhân cách của mình
+ Cải thiện chất lượng môi trường, tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên, phòng chống cháy
nổ để khai thác hợp lý nguồn tài nguyên sẳn có ở địa phương
+ Tăng trưởng GDP đầu ngành đạt mức cao thực hiện phát triển bền vững nền kinh tế.+ Phát triển nhanh các thành phần kinh tế, các loại doanh nghiệp, nâng cao hiệu quảkinh tế, kinh tế nhiều thành phần
+ Tập trung được sự đầu tư từ các nguồn lực nước ngoài
+ Đẩy mạnh CNH-HĐH, giá trị sản xuất công nghiệp tăng cao
+ Xây dựng nông thôn mới có nhiều tiến bộ
Trang 5+ Hệ thống cở sở hạ tầng phát triển, hội nhập được với các nước trên thé giới.
+ Ngành nông nghiệp: Lúa: Tổng diện tích xuống giống 03 vụ 1.935,5/1.918 ha đạt100,91%KH, nâng suất bình quân 6,5 tấn/ha. Phối hợp với UBMTTQ và các ban ngành thựchiện tốt công tác tuyên truyền, khuyến khích áp dụng các tiến bộ KHKT vào sản xuất nôngnghiệp
+ Trong thương mại dịch vụ, tiểu thủ công nghiệp: đã phát triển các cơ sở kinh doanh cóhiệu quả, tăng vốn đầu tư và nguồn lao động
+ Trong xây dựng: đã hoàn thành đưa vào sử dụng 04 công trình và 02 hạng mục, vớitổng kinh phí 5.855 triệu đồng, gồm: 1 Đường Mương Thơm bờ hữu đoạn 2 và 02 hạng mục(Công trình mở rộng đường tổ 33 - khóm Hòa Thạnh + công trình lắp đặt đường nước sạchtuyến từ nhà ông Liệt - khu dân cư Hưng Thạnh) kinh phí 4.382 triệu đồng; 2 Cải tạo sửa chữa
Tổ TTĐT (233 triệu); 3 Cải tạo Ban BVDP (250 triệu đồng); 4 Kè sạt lở tổ 01 Hưng Thạnh(900 triệu đồng)
- Lĩnh vực Văn hóa – Xã hội:
+ Về giáo dục: phát động toàn dân đưa trẻ đến trường, giúp đỡ học sinh có hoàn cảnhkhó khăn, học sinh nghèo Bên cạnhvận động học phẩm, học bổng với tổng giá trị trên 208,760triệu đồng, cấp phát cho 292 em học sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, khó khăn
+ Về y tế: Xảy ra 50 ca/12 ổ dịch (cùng kỳ 2016 là 44 ca/05 ổ dịch) Đã ra quân thựchiện 05 chiến dịch diệt lăng quăng dựa vào cộng đồng Tập huấn kiến thức chuyên môn chocán bộ, kiểm tra, giám sát VSATTP, dịch bệnh tại địa phương luôn được kiểm soát, vận độngngười dân thực hiện bảo hiểm y tế toàn dân
+ An sin xã hội: chăm lo cho hộ nghèo, cận nghèo, đối tượng BTXH trên địa bànphường, qua đó kịp thời cấp phát các chế độ đến đối tượng Bên cạnh, trong năm đã hỗ trợhàng tháng cho 12 đối tượng hộ nghèo đang hưởng BTXH hàng tháng với tổng trị giá 36 triệuđồng (gồm gạo và tiền mặt), để các hộ này có điều kiện vươn lên thoát nghèo
+ An ninh: Phạm pháp hình sự: Xảy ra 03 vụ, gồm 02 vụ trộm, 01 vụ giết người (socùng kỳ 2016 giảm 05 vụ), đã điều tra làm rõ 03/03 vụ, giao Công an Long Xuyên xử lý Tainạn giao thông đường bộ: xảy ra 03 vụ (so cùng kỳ 2016 tăng 01 vụ), làm 02 người chết Vachạm giao thông đường bộ xảy ra 13 vụ, làm 17 người bị thương
Hạn chế:
- Công tác lặp lại trật tự trên địa bàn tuy có thực hiện thường xuyên nhưng ý thức một số
hộ dân chưa cao
- Một số người chưa có ý thức cao trong việc bảo vệ môi trường, chưa xử lý tốt chấtthải
- Cơ sở vật chất ở địa phương còn hạn chế, không đáp ứng được nhu cầu phát triển ở địaphương
- Phát triển nề kinh tế thiếu bền vững
- Sản phẩm xuất khẩu phần lớn là sản phẩm thô, chất lượng sản phẩm không đáp ứngyêu cầu của các nước trên thế giới
- ANTT trên địa bàn cũng chưa đảm bảo, còn các vụ án xảy ra rải rát làm cho người dânkhông yên tâm sản xuất
Giải pháp khắc phục những hạn chế:
- Nâng cao nhận thức, hoạt động thực tiễn và ý nghĩa của phương pháp luận
- Nâng cao sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của nhà nước về kinh tế xã hội, phát huyvai trò làm chủ của nhân dân
Trang 6- Về nông nghiệp: tiếp tục đẩy mạnh công tác khuyến nông, giảm chi phí sản xuất, tănglợi nhuận, trồng lúa có năng suất cao.
- Giáo dục: nâng cao chất lượng dạy và học ở các trường
- Y tế: chủ động phòng chống các loại dịch bệnh, tăng cường công tác tiêm chủng
- Vệ sinh môi trường: vận động nhân dân tham gia xe rác tự quản, có ý thưc trong việcchung tay bảo vệ môi trường
- Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp: tạo điều kiện thuận lợi cho cac chủ cơ sở sản xuấtkinh doanh có điều kiện vay vốn để mở rộng quy mô sản xuất, mở rộng thêm nhiều ngành,nghề mới, đồng thời cũng giải quyết việc làm cho người lao động
* Liên hệ bản thân:
Là một cán bộ, bản thân luôn tự thấy cần phải thực hiện một số vấn đề sau:
- Trước hết là phải nâng cao trình độ chuyên môn, trình độ chính trị, để nhận thức vàhòa nhập kịp thời theo sự phát triển của đất nước
- Luôn nhắc nhở bản thân đặt nhiệm vụ lên hàng đầu, bám sát thực tiễn để hoàn thành tốtnhiệm vụ được giao
- Thực hiện xây dựng cơ quan dân chủ, văn minh và tiến bộ, chống bệnh chủ quan duy ýchí, tôn trọng ý kiến đồng nghiệp, học hỏi kinh nghiệm tù thế hệ đi trước để xây dựng cơ quanvăn hóa
- Ra sức học tập và làm theo tấm gương đạo đức HCM để trở thành một người cán bộ cóích cho xã hội, là một đảng viên trung thành với đường lối cách mạng, là một người đầy tớtrung thành của nhân dân
*Cặp phạm trù: Phạm trù là những khái niệm rộng nhất phản ánh những mặt, những
thuộc tính, những mối liên hệ chung, cơ bản của các sự vật, hiện tượng, thuộc một lĩnh vựcnhất định
* Cái chung và cái riêng:
- Cái chung: dung để chỉ những mặt, những thuộc tính, những yếu tố, những quan hệ,
tồn tại phổ biến ở nhiều sự vật, hiện tượng
- Cái riêng: dùng để chỉ một sự vật, hiện tượng, một quá trình nhất định.
- Cái đơn nhất: là phạm trù triết học chỉ những đặc điểm, những thuộc tính vốn có chỉ
của một sự vật, hiện tượng, quá trình và không được lặp lại ở các cái riêng khác…
- Quan hệ biện chứng giữa cái chung và cái riêng:
- Theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật mác xít, cái riêng và cái chung không thể táchrời nhau, không có cái chung tồn tại độc lập đứng ngoài cái riêng mà cái chung chỉ tồn tại trongcái riêng, thông qua cái riêng
- Cái riêng chỉ tồn tại trong mối quan hệ đưa đến cái chung, vì bất cứ cái riêng nào cũngtồn tại trong mối liên hệ với những cái riêng khác Giữa những cái riêng ấy bao giờ cũng cónhững cái chung giống nhau
- Cái chung là cái sâu sắc chi phối cái riêng, quyết định bản chất của cái riêng Cái riêngbao giờ cũng phong phú, sinh động hơn cái chung
- Như vậy: cái chung là bộ phận của cái riêng, cái riêng không bao quát hết hoàn toàn cáichung
- Cái chung luôn là một bộ phận của cái riêng, cái riêng là một chỉnh thể cho nên nókhông gia nhập hết vào cái chung Cũng vì vậy, cái riêng phong phú hơn cái chung…
- Phương pháp luận:
+ Thứ I: Vì cái chung chỉ tồn tại trong cái riêng, cho nên muốn nắm được cái chung thìphải xem xét, phân tích các sự vật, hiện tượng cụ thể với tư cách là những cái riêng
Trang 7Thứ II: trong hoạt động nhận thức cũng như hoạt động thực tiễn, nắm được cái chung làchìa khóa để giải quyết cái riêng để tránh những vấp váp không cần thiết trong quá trình giảiquyết các công việc cụ thể.
- Thứ III: không được tuyệt đối hóa cái chung, vì như vậy dễ rơi vào giáo điều, đồngthời cũng không được tuyệt đối hóa cái riêng, vì như vậy dễ rơi vào cục bộ địa phương, xét lại
* Liên hệ thực tế: tại địa phương, đơn vị Ban BVDP phường có 51 lực lượng BVDP(là
cái chung) chia đều cho 9 khóm(cái riêng), thường xuyên huy động LL 9 khóm về tổ chức họp
lệ Ban BVDP phường về tình hình công tác trực, tuần tra, cũng như công văn mới của cấp trên
về tình hình ANTT, nắm bắt thông tin các đối tượng, tôn giáo cực đoan, trên địa bàn dân cưcủa mình(cái đơn nhất) kịp thời báo cáo lên Ban BVDP, đẻ Ban báo cáo lãnh đạo Đảng ủy, UB
và công an phường nắm, có hướng xử lý
Tóm lại:
Phép bc duy vật là 1 chỉnh thể bao gồm các nguyên lý, các quy luật và các cặp phạm trù.Với tư cách là 1 lý luận phản ánh đúng đắn, chân thực TG khách quan, phép biện chứng duyvật có vai trò phương pháp luận hết sức to lớn Nó là công cụ để nhận thức và cải tạo TG Tuynhiên phép biện chứng là 1 thể thống I, vì vậy khi vận dụng phép biện chứng phải vận dụngtổng thể Thiếu phép biện chứng người ta ko thể có được cách nhìn tổng quát và do đó sẽ kothể có 1 phương pháp thật sự KH HCM và ĐCSVN đã luôn luôn vận dụng sáng tạo phép biệnchứng trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, QS Đó là 1 trong những nhân tố rất căn bản đểđưa đến những thắng lợi to lớn của CMVN Ngày nay CMVN trước những thời cơ lớn và tháchthức lớn, cũng chỉ có thể giành đc thắng lợi nếu vận dụng sáng tạo phép biện chứng duy vật./
Trang 8Câu 3: Sự thống nhất giữa lý luận với thực tiễn? Liên hệ thực tiễn địa phương.
- Hoạt động thực tiễn là quá trình tương tác giữa chủ thể và khách thể
- Hoạt động thực tiễn là hoạt động bản chất của con người, là họa động đặc trưng của conngười (cái phân biệt giữa con người và con vật)
* Có 3 hình thức thực tiễn cơ bản như sau:
Một là, sản xuất vật chất.
Hai là, những hoạt động chính trị - xã hội.
Ba là, hoạt động thực nghiệm khoa học.
♦* Cơ sở lý luận của quan điểm thực tiễn:
- Nhận thức đề ra đường lối chủ trương, chính sách,… phải trên cơ sở thực tiễn, xuất phát từthực tiễn, từ những nhu cầu của thực tiễn
- Để nâng cao trình độ nhận thức, hiểu biết không thể dựa vào lý luận, vào tri thức đã đạtđược
- Thực tiễn không chỉ là hoạt động để cải tạo thế giới, đem lại lợi ích cho con người mà còn
là một công cụ, phương tiện quan trọng của nhận thức
- Theo sát sự biến đổi và phát triển của thực tiễn, tăng cường tổng kết thực tiễn để sửa đổi,
bổ sung, phát triển nhận thức và hành động cho phù hợp với thực tiễn
- Phải tôn trọng thực tiễn, căn cứ vào thực tiễn mà kiểm tra tính đúng đắn của nhận thức lýluận, cũng như những chủ trương, chính sách, biện pháp
*Lý luận: là những tri thức được khái quát từ kinh nghiệm thực tiễn, phản ánh những mối
liên hệ bản chất, tất nhiên, mang tính quy luật của các sự vật, hiện tượng trong thế giới
* Vai trò Lý luận:
Thứ nhất, lý luận có tính hệ thống, tính khái quát cao, tính lôgic chặt chẽ.
Thứ hai, cơ sở của lý luận là những tri thức kinh nghiệm thực tiễn Không có tri thức kinh
nghiệm thực tiễn thì không có cơ sở để khái quát thành lý luận
Thứ ba, lý luận xét về bản chất có thể phản ánh được bản chất sự vật, hiện tượng.
* Vai trò của thực tiễn đối với lý luận:
Thực tiễn là cơ sở, động lực, của nhận thức lý luận.
- Thông qua hoạt động thực tiễn, con người làm biến đổi bản thân sự vật , hiện tượng tronghiện tượng Từ đó, làm biến đổi hình ảnh của sự vật hiện tượng
- Thực tiễn đặt ra nhu cầu cho sự phát triển nhận thức
- Thực tiễn là động lực phát triển nhận thức
- Thực tiễn là mục đích của nhận thức, lý luận
+ Nhận thức của con người bị chi phối bởi nhu cầu sống, nhu cầu tồn tại
+ Những tri thức, kết quả của nhận thức chỉ có ý nghĩa đích thực khi được vận dụng vàothực tiễn phục vụ con người
+ Thực tiễn là tiêu chuẩn kiểm tra sự đúng sai của nhận thức, lý luận
* Vai trò của lý luận đối với thực tiễn:
- Lý luận đóng vai trò soi đường, dẫn dắt, chỉ đạo thực tiễn
- Lý luận khoa học góp phần giáo dục, thuyết phục, động viên, tập hợp quần chúng để tạothành phong trào hoạt động thực tiễn rộng lớn của đông đảo quần chúng
Trang 9- Lý luận đóng vai trò định hướng, dự báo cho hoạt động thực tiễn, giúp hoạt động thực tiễnchủ động, tự giác, giúp cho hoạt động thực tiễn bớt mò mẫm, vòng vo, chủ động, tự giác hơn.
* Sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn:
- Lý luận càng cao, hiểu biết càng sâu sắc, thực tiễn càng đa dạng phong phú
- Thực tiễn càng đa dạng, phong phú, sinh động bao nhiêu càng tạo điều kiện, càng kíchthích lý luận phát triển bấy nhiêu
- Lý luận là sự khái quát thực tiễn cách mạng, lịch sử, xã hội, là sự đúc kết những tri thứckinh nghiệm và tri thức lý luận Đồng thời, sức mạnh, sức sống của nó là chỗ gắn bó hữu cơ vớithực tiễn, được kiểm nghiệm bổ sung và phát triễn trong thực tiễn
- Là sự thống nhất biện chứng, nghĩa là lý luận phải thường xuyên được bổ sung
- Thực tiễn là cơ sở và động lực của nhận thức
- Thực tiễn là mục đích của nhận thức
- Thực tiễn là tiêu chuẩn của nhận thức
* Ý nghĩa của phương pháp luận:
- Một là, nhận thức sự vật phải gắn với nhu cầu thực tiễn của con người, xuất phát từ thựctiễn đĩa phương, ngành, đất nước
- Hai là, nghiên cứu lý luận phải liên hệ với thực tiễn, học phải gắn với hành
- Ba là, phải chú trọng công tác tổng kết thực tiễn nghiên cứu lý luận, cung cấp các luận cứkhoa học, lý luận cho việc hoạch định, phát triển đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách,pháp luật của nhà nước
- Trong hoạt đông thực tiễn phải chủ động ngăn ngừa, khắc phục bệnh kinh nghiệm và bệnhgiáo điều
- Trong quá trình hoạt động phải luôn kết hợp chặt chẽ giữa thực tiễn và lý luận, giữa thựctiễn với tri thức, không được tuyệt đối hóa tri thức hay thực tiễn.Điều đó dễ dẫn đến cực đoantrong quá trình hoạt động
- Trong công tác, mỗi cán bộ phải gương mẫu, thực hiện phương châm “ nói đi đôi vớilàm”, tránh nói một đằng làm một nẻo, nói nhiều làm ít, nói mà không làm
Liên hệ thực tiễn địa phương:
- Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ X, nghị quyết Đại hội Đảng bộ thànhphố lần thứ XI và tại địa phương thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ phường lần thứ XII vớinhững thuận lợi cũng không ít khó khăn thách thức
+ Vận động nhân dân thực hiện 03 công trình xã hội hóa cầu đường tổng kinh phí 394 triệu đồng; 3tuyến nước sạch kinh phí 157,5 triệu đồng; 3 công trình đèn đường chiếu sáng tổng kinh phí 72,5 triệuđồng Đưa vào sử dụng 2 công trình tổng vốn đầu tư 4 tỷ 882 triệu đồng từ nguồn ngân sách, thực hiện
6 công trình với tổng mức vốn 11 tỷ 259 triệu đồng trong đó có công trình thành lập khu dân cư ngườinghèo theo chủ trương của Thành phố
+ Khuyến nông: Triển khai nhiều mô hình đến nông dân (như trồng nấm rơm trong nhàbằng nguyên liệu compost, nuôi heo hữu cơ và trồng rau hữu cơ, mô hình nuôi lươn ), bướcđầu mang lại hiệu quả kinh tế cao và nhân rộng mô hình trên địa bàn phường.
- Trật tự đô thị: triển khai quyết liệt việc lót gạch vĩa hè theo quy cách chung, đến nay cótrên 10 cơ quan, xí nghiệp và 26 hộ dân đã và đang thực lót gạch vỉa hè Phấn đấu trong năm
2018 phường sẽ hoàn chỉnh việc lót gạch vỉa hè theo kế hoạch
Trang 10+ Tổ quản lý chợ đi vào hoạt động đã góp phần từng bước ổn định trật tự mua bán tại cácchợ, triển khai kịp thời đến các tiểu thương về chủ trương, chính sách của địa phương như:tuyên truyền vận động tiểu thương ở các chợ Cái Dung, chợ Vàm Cống, chợ Cái Sắn cũ di dờiđến nơi buôn bán mới khi các chợ Cái Sắn và chợ Lộ Xã mở rộng hoàn thành
- Môi trường: hưởng ứng chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn năm 2017, đã ra quân tổng
vệ sinh môi trường rạch Cái Sắn cạn (đoạn gần cầu cái Sắn nhỏ khoảng 100m), có trên 50 đoànviên, thanh niên và chiến sĩ trung đoàn 3 tham gia
+ Tư pháp-hộ tịch: thực hiện tốt công tác tiếp dân tại bộ phận Một cửa, trong năm đã tiếpnhận và trả kết quả đạt 100%, không có hồ sơ tồn đọng, đặc biệt thực hiện tốt công tác liênthông trong việc cấp giấy khai sinh, BHYT và nhập hộ khẩu cho trẻ em
+ Giáo dục: Chất lượng giáo dục tiếp tục được duy trì Tổng kết năm học 2016 - 2017, tỷ lệ học
sinh khá giỏi ở các bậc học đạt khá cao, tỷ lệ học sinh bỏ học giảm (THCS 1.5%, tiểu học 0%)
+ An sinh xã hội: thực hiện tốt công tác chăm lo cho hộ nghèo, cận nghèo, đối tượngBTXH trên địa bàn phường, qua đó kịp thời cấp phát các chế độ đến đối tượng Bên cạnh, trongnăm đã hỗ trợ hàng tháng cho 12 đối tượng hộ nghèo đang hưởng BTXH hàng tháng với tổngtrị giá 36 triệu đồng (gồm gạo và tiền mặt), để các hộ này có điều kiện vươn lên thoát nghèo
- Tuy nhiên, bên cạnh nhựng thành tựu nỗi bật nêu trên, việc thực hiện nhiệm vụ chínhtrị trong năm 2017 cũng bộc lộ nhiều hạn chế, khuyết điểm như trong báo cáo đã đánh giá.Những tồn tại hạn chế, là do nguyên nhân chủ quan, khách quan trong công tác chỉ đạo, điềuhành chưa quyết liệt, kỷ cương chưa nghiêm, sự phối hợp trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ,chất lượng tham mưu, đề xuất giải pháp còn nhiều hạn chế; hiệu quả quản lý một số lĩnh vựccòn thấp; thiếu chủ động Năng lực chuyên môn, tinh thần trách nhiệm của một cán bộ, côngchức còn yếu Chính vì vậy từng Ban ngành đoàn thể cần nghiêm túc, thẳng thắng nhìn nhậnmột cách khách quan, đúng đắn vai trò, trách nhiệm cũng như từng cá nhân người đứng đầu,nói đi đôi với làm, đối với những hạn chế yếu kém vừa qua
- Tóm lại: `Vai trò của thực tiễn và lý luận là một quá trình cho sự phát triển nhận thức
và mang tính bản chất của sự vật, hiện tượng Trong công tác, mỗi cán bộ phải gương mẫu thựchiện phương châm; nói đi đôi với làm, tránh nói một đằng, làm một nẻo; nói nhiều làm ít; nói
mà không làm