Môn Học Kinh Tế Gia Đình Tại Trường Trung Học Tổng Hợp Kiểu Mẫu Thủ Đức Và Đại Học Sư Phạm Sài Gòn – Việt Nam (REPUBLIC OF VIETNAM)

Môn Học Kinh Tế Gia Đình tại Trường Trung Học Kiểu Mẫu Thủ Đức trực thuộc Đại Học Sư Phạm Saigon, Việt Nam Republic of Vietnam 1965-1975 Dương thị Kim Sơn & Huỳnh thị Bạch Tuyết LỜI

Môn Học Kinh Tế Gia Đình

Tại Trường Trung Học Tổng Hợp Kiểu Mẫu Thủ Đức

Và Đại Học Sư Phạm Sài Gòn – Việt Nam

(REPUBLIC OF VIETNAM)

(1965-1975)

Dương thị Kim Sơn & Huỳnh thị Bạch Tuyết

Tháng 8 năm 1969 Dương thị Kim Sơn Tháng 12 năm 2012

II Sự Cần Thiết của Môn Kinh Tế Gia Đình ở Việt Nam

III Môn Kinh Tế Gia Đình trong Nền Giáo Dục ở Việt Nam

IV Mục Đích của Môn Kinh Tế Gia Đình ở Bậc Trung Học

V Lập Trường và Sự Khác Biệt Giữa Chương Trình Kinh Tế Gia

Đình giảng Dạy ở Trung Học Kiểu Mẫu Thủ Đức và Chương Trình

Nữ Công Gia Chánh ở các Trường Trung Học Phổ Thông Toàn Quốc

VI Chương Trình Kinh Tế Gia Đình Đệ Nhất Cấp và Đệ Nhị Cấp tại

Trường Trung Học Kiểu Mẫu Thủ Đức

II Khóa Huấn Luyện Giáo Sư Trung Học Đệ Nhất Cấp Cấp Tốc

Môn Hướng Nghiệp: Doanh Thương, Kinh Tế Gia Đình, Công Kỹ Nghệ (1971-1974)

III Môn Nhiệm Ý Kinh Tế Gia Đình Cho Nam Nữ Sinh Viên tại

Trường Đại Học Sư Phạm Saigon

Môn Học Kinh Tế Gia Đình tại Trường Trung Học Kiểu Mẫu Thủ Đức

trực thuộc Đại Học Sư Phạm Saigon, Việt Nam

(Republic of Vietnam)

1965-1975

Dương thị Kim Sơn & Huỳnh thị Bạch Tuyết

LỜI TỰA CỦA GIÁO SƯ TRẦN VĂN TẤN KHOA TRƯỞNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM SAIGON

(về môn Kinh Tế Gia Đình và hai quyền sách giáo khoa Kinh Tế Gia Đình lớp Đệ Thất, Đệ Lục)

Kinh Tế Gia Đình là một môn hướng nghiệp của chương trình hiện nay đang được kiểm nghiệm tại Trường Trung Học Kiểu Mẫu Thủ Đức và sẽ được thực hiện tại các trường Trung Học Tổng Hợp trong tương lai

Có những môn hướng nghiệp có thể được giảng dạy tại một số trường và không được giảng dạy tại một số trường khác tùy đặc điểm của địa phương và phương tiện của nhà trường; nhưng theo thiển ý của tôi, môn Kinh Tế Gia Đình phải được giảng dạy tại mọi trường có nữ sinh theo học để các nữ sinh có những kiến thức tổng quát về nhiệm vụ và nếp sống của Phụ Nữ Việt Nam trong gia đình và xã hội

Các giáo sư Dương thị Kim Sơn và Huỳnh thị Bạch Tuyết là những giáo

sư đầu tiên được huấn luyện về môn Kinh Tế Gia Đình tại Hoa Kỳ [Bachelor of Science in Education (1963) và Master of Science (1964)] sau khi tốt nghiệp Ban Anh Văn và Ban Vạn Vật Đại Học Sư Phạm Saigon năm 1961.Hưởng ứng sáng kiến thành lập trường Trung Học Kiểu Mẫu Thủ Đức, các Cô là những người đầu tiên tham gia vào Ban

Giảng Huấn và soạn thảo chương trình môn Kinh Tế Gia Đình bậc Trung Học

Quyển sách mà tôi hân hạnh được viết lời tựa là kết quả của gần bốn năm nghiên cứu và giảng dạy của các cô Dương thị Kim Sơn và Huỳnh thị Bạch Tuyết tại trường Trung Học Kiểu Mẫu Thủ Đức Tôi tin chắc rằng các quyển sách này sẽ giúp ích rất nhiều cho các giáo sư và học sinh trong toàn quốc và sẽ góp phần đáng kể vào việc thực hiện Chương Trình Giáo Dục Tổng Hợp tại Việt Nam

Saigon, tháng 8 năm 1969

Khoa Trưởng Đại Học Sư Phạm Saigon

Giáo Sư Trần Văn Tấn

Môn Kinh Tế Gia Đình được kết hợp bởi những kiến thức thâu nhập được từ các cuộc nghiên cứu, từ các môn vật lý học, sinh vật học, xã hội học, tâm lý học, môn mỹ thuật và áp dụng những kiến thức này để làm đời sống gia đình và cá nhân được hoàn hảo

Kinh Tế Gia Đình có thể được coi là một môn học thường ở bậc Trung Học, một ban Chuyên Khoa ở bậc trung học Đệ Nhị Cấp và ở cấp Đại Học môn Kinh Tế Gia Đình có những ngành chuyên biệt như Thực Phẩm và Dinh Dưỡng, Quản Trị Ẩm Thực nơi công cộng, công sở, xí nghiệp, bệnh viện; Quản Trị Nhà Cửa; Y Phục và Hàng Vải; Quản Lý Trang Trí và Trưng Bày các tủ kính, tủ hàng ở các thương xá; Giáo Dục Trẻ em, Đời sống gia đình; Đào Tạo Giáo Sư

Ở bậc Trung Học Kinh Tế Gia Đình quan tâm đến những khía cạnh về đời sống gia đình như:

 Sự liên hệ của những người trong gia đình và sự phát triển của trẻ

 Các vấn đề về nhà cửa và các vật dụng, các bàn ghế dung trong nhà

 Mỹ thuật như một phần liên đới trong gia đình

 Vẽ kiểu, chọn lựa, may ráp, giữ gìn áo quần, ý nghĩa tâm lý và xã hội của sự ăn mặc

 Các loại hàng vải để may áo quần và đồ dùng trong nhà

II SỰ CẦN THIẾT CỦA MÔN KINH TẾ GIA ĐÌNH Ở VIỆT NAM

Gia đình, nền tảng căn bản của một quốc gia, phản ảnh sự hùng mạnh và phát triển của một quốc gia Chiến cuộc kéo dài ở Việt Nam đã làm tan nát biết bao gia đình, tạo ra nhiều vấn đề, gây nhiều biến đổi về mặt xã hội, kinh tế Vì thế, vấn đề giáo dục gia đình giữ vai trò quan trọng trong việc chấn chỉnh gia đình và kiến thiết quốc gia

Hơn nữa, thanh thiếu niên Việt Nam cần có cơ hội để thâu thập và phát triển những hành vi, cử chỉ tốt, hiểu biết và được chuẩn bị cho tuổi trưởng thành, gánh vác trách nhiệm và đào tạo nên một đời sống gia đình

êm đẹp và hạnh phúc Thêm vào đó, vai trò của một người đàn bà đã thay đổi theo trào lưu tiến hóa của xã hội Ngày nay, người đàn bà Việt Nam không còn lẩn quẩn trong gia đình Tình thế đất nước và tình trạng

xã hội đã đưa đẩy họ đóng ba vai trò quan trọng trong gia đình và ngoài

xã hội: giữ việc nội trợ trong nhà, làm việc để góp phần vào ngân quỹ

gia đình và tham gia các công việc trong nhà một cách khéo léo hầu có thì giờ đảm nhiệm ba vai trò trên Hơn nữa, nạn khan hiếm nguời giúp việc hiện nay, bắt buộc người con gái trong gia đình cần tập làm các công việc nhà để chia sẻ việc nội trợ với mẹ và chị

Sự tổ chức nhà ở và nhà bếp được sạch sẽ và an toàn sẽ giúp ta hoàn tất việc nội trợ dễ dàng và nhanh chóng Tiền bạc cũng như thì giờ và năng lực sẽ làm cho đời sống gia đình sung túc hơn khi ta biết sử dụng khéo léo những tài nguyên này Biết chọn lựa và mua đồ dùng trong nhà tùy theo nhu cầu cần thiết sẽ gíúp người nội trợ giữ ngân quỹ gia đình được quân bình

Chuẩn bị cho đời sống gia đình, lập ngân sách gia đình, săn sóc và hướng dẫn trẻ con cần được dạy cho phái nữ lẫn phái nam sự cộng tác, cùng chung hứng thú, sự hiểu biết và thiện chí, vợ chồng đồng chia sẻ công việc, trách nhiệm trong gia đình rất cần thiết để làm cho đời sống gia đình êm ấm và hạnh phúc

Mặc dầu thực phẩm không thiếu hụt ở nước ta, dân Việt Nam không thiếu thực phẩm để ăn nhưng họ thường thích ăn ngon miệng hơn là chú trọng đến việc ăn cho bổ dưỡng Am hiểu và thực hành những nguyên tắc chọn lựa và mua thực phẩm, soạn thực đơn, nguyên tắc dinh dưỡng,

kỹ thuật nấu nướng thức ăn còn vẫn giữ đủ hương vị và dưỡng chất giúp người nội trợ làm và dọn những bữa ăn ngon lành và bổ dưỡng Sự ăn uống trong gia đình phải đầy đủ vì thiếu ăn có thể đưa một dân tộc đến chỗ suy yếu

Căn cứ vào kết quả của thống kê dân số Việt Nam, ta nhận thấy tử số trẻ

em lên rất cao ở miền quê Việt Nam Vấn đề này có thể giải quyết một phần nào bằng sự phổ biến sâu rộng trong dân chúng cách sản phụ giữ gìn sức khỏe cho mình và hài nhi trong thời kỳ thai nghén và sau khi sinh nở Bệnh sán lãi, đau mắt hột, bệnh sốt rét, lao phổi là những bệnh dân quê thường mắc phải Ta có thể giúp họ ngừa bệnh bằng cách khuyên họ thực hành thường xuyên những phương thức vệ sinh căn bản

III MÔN KINH TẾ GIA ĐÌNH TRONG NỀN GIÁO DỤC Ở VIỆT NAM

Trong mười năm qua nhiều nước ở Á Đông như Nhật Bản, Phi Luật Tân, Đài Loan, Thái Lan đã có một chương trình Kinh Tế Gia Đình khá đầy

đủ ở bậc Tiểu Học, Trung Học, Đại Học và các lớp Bình Dân, Tráng Niên

Ở Việt Nam chương trình Kinh Tế Gia Đình đã được thực hiện ở trường

Kỹ Thuật Phú Thọ, các trường Quốc Gia Sư Phạm Vĩnh Long, Qui Nhơn, trường Chuyên Nghiệp bậc Tiểu Học như ở Gia Định, Tân Định

và vài khóa Tu Nghiệp Các chương trình này rất đơn sơ, phần lớn thiên

về Nữ Công Gia Chánh và không gồm đủ các ngành

Tuy nhiên chưa bao giờ một chương trình đầy đủ về môn Kinh Tế Gia Đình được thực hiện ở các trường Đại Học, Trung Học, Tiểu Học và Bình Dân ngoài môn thêu thùa ỏ bậc Tiểu Học, môn dưỡng nhi, may cắt

ở bậc Trung Học và các lớp Bình Dân Học Vụ

Vào Hè 1967 một khóa Tu Nghiệp và Huấn Luyện môn Kinh Tế Gia Đình Thứ Nhất đã được Nha Sư Phạm, Tu Nghiệp và trường Đại Học Sư Phạm Saigon tổ chức để trình bày và giảng giải chương trình Kinh Tế Gia Đình cấp Đệ Thất và Đệ Lục trong 5 tuần cho 50 giáo chức các trường Trung Học Phổ Thông Công Lập toàn quốc

Một khóa Tu Nghiệp môn Kinh Tế Gia Đình Thứ Hai do Nha Trung Học

và Đại Học Sư Phạm Saigon được tổ chức từ ngày 1 đến ngày 30 tháng 9 năm 1969 cho các giáo chức Đệ Nhất Cấp môn Nữ Công Gia Chánh các trường công lập trên toàn quốc

Khóa Tu Nghiệp môn Kinh Tế Gia Đình Thứ Ba được tổ chức vào năm

1973

Ta cũng phải công nhận ở Việt Nam chưa có một trường nào đào tạo giáo sư Kinh Tế Gia Đình cũng như không có chuyên viên về bộ môn

Kinh Tế Gia Đình phục vụ tại Bộ Quốc Gia Giáo Dục để soạn thảo chương trình ở bậc Tiểu và Trung Học ngoại trừ các giáo sư Kinh Tế Gia Đình phục vụ tại trường Trung Học Kiểu Mẫu Thủ Đức và Đại Học Sư Phạm Saigon

IV MỤC ĐÍCH CỦA MÔN KINH TẾ GIA ĐÌNH Ở BẬC TRUNG HỌC

Phản ảnh sự hùng mạnh và phát triển của một quốc gia gia đình là nền tảng căn bản của một quốc gia Mục đích của môn học Kinh Tế Gia Đình, một ngành học gồm kiến thức và thực dụng là giúp cá nhân phát triển toàn diện nhờ sự giáo dục và củng cố gia đình qua:

1 Giáo dục cá nhân nhận thức tầm quan trọng của đời sống gia

đình ở Việt Nam

2 Nhận thức được ảnh hưởng rộng lớn của gia đình trên sự phát

triển hoàn toàn của cá nhân

3 Hoàn tất việc nội trợ để giúp gia đình được yên vui, người

trong gia đình toại ý

4 Phát triển trí thông minh, óc tổ chức, sự khéo léo chân tay, óc

sáng kiến và tài giao thiệp cần thiết cho đời sống gia đình và cá nhân

5 Am hiểu những vấn đề tài chánh liên quan đến đời sống gia

đình và cá nhân, cách sử dụng thỏa đáng tiền bạc, thì giờ và năng lực

6 Nghiên cứu để tìm tòi những nhu cầu vẫn hằng thay đổi của cá

nhân, gia đình, xã hội và phương thức để thỏa đáng nhu cầu này

7 Thấu hiểu hạnh phúc, các trách nhiệm của đời sống hôn nhân,

vai trò của cha mẹ và nhu cầu được chuẩn bị để đảm nhiệm các vai trò này

8 Để ý thức được trách nhiệm của cá nhân gia đình cần tham gia

vào việc cải thiện đời sống trong khu xóm, cộng đồng

9 Am hiểu và nhận định được giá trị của các nền văn hóa khác

nhau, lối sống khác nhau và phương cách làm việc, sống chung với người chung quanh

10 Chuẩn bị người học sinh một cách thiết thực để đảm nhiệm ba

vai trò của nữ giới: giữ việc nội trợ, làm việc giúp ngân quỹ gia đình, tham gia công việc xã hội

11 Hiểu biết, có một ý niệm về các nghề nghiệp liên quan đến

môn Kinh Tế Gia Đình

12 Cung cấp một số kiến thức và khả năng căn bản cần thiết cho

học sinh nào muốn chọn một nghề liên quan đến môn Kinh Tế Gia Đình sau này

Những mục đích chính này được phối hợp và chia thành từng mục tiêu đặc biệt trong việc dự trù và soạn thảo một chương trình Kinh Tế Gia Đình bao quát và linh động để giảng dạy ở bậc Trung Học

V LẬP TRƯỜNG VÀ SỰ KHÁC BIỆT GIỮA CHƯƠNG TRÌNH KINH TẾ GIA ĐÌNH GIẢNG DẠY Ở TRUNG HỌC KIỂU MẪU THỦ ĐỨC VÀ CHƯƠNG TRÌNH NỮ CÔNG GIA CHÁNH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TOÀN QUỐC

A Lập Trường

1 Một cá nhân cần được nuôi nấng theo một đường lối nào để họ có

đủ khả năng suy nghĩ một cách đứng đắn, chín chắn và hợp lý, giải quyết những vấn đề riêng tư của chính mình và sống hòa hợp với mọi người chung quanh

Chương trình Kinh Tế Gia Đình hữu hiệu là một chương trình được soạn thảo để đáp ứng các nhu cầu của học sinh cũng như để giúp học sinh có thể tự giải quyết những vấn đề khó khăn gặp phải trong gia đình và ngoài xã hội

2 Chương trình Kinh Tế Gia Đình nên được khởi đầu bằng những học tập căn bản, giản dị, thích hợp với khả năng, hứng thú của học sinh đi lần đến những học tập khó khăn hơn Hơn nữa, những học tập này cần được thiết thực và có thể áp dụng để giải quyết những vấn đề gia đình, xã hội hầu đào tạo học sinh thành những người nội trợ đảm đang, tháo vát có thể thỏa mãn những nhu cầu của đời sống hằng ngày Như vậy ta mới mong đạt đến những kết quả cụ thể để chứng minh sự hữu hiệu của chương trình Kinh Tế Gia Đình

3 Chương trình Kinh Tế Gia Đình bao quát có tầm quan trọng ngang với các môn học phổ thông khác, cần được đề nghị áp dụng ở suốt bậc Trung Học để dạy cho học sinh những kiến thức phổ thông cần thiết trong đời sống hằng ngày trong gia đình và xã hội

B Sự khác biệt giữa chương trình kinh tế gia đình giảng dạy ở Trung Học Kiểu Mẫu Thủ Đức và chương trình Nữ Công Gia Chánh ở các trường trung học phổ thông toàn quốc

Ở các trường trung học phổ thông môn Nữ Công Gia Chánh gồm các phần May Cắt, Thêu Thùa, Nấu Nướng, Dưỡng Nhi được dạy mỗi tuần 1 giờ

Chương trình Kinh Tế Gia Đình cho nữ sinh ở trường Trung Học

Kiểu Mẫu Thủ Đức được dạy 3 giờ mỗi tuần, môn học bắt buộc ở

Đệ Nhất Cấp (Đệ Thất, Đệ Lục, Đệ Ngũ, Đệ Tứ) và là môn nhiệm

ý ở Đệ Nhị Cấp (Đệ Tam, Đệ Nhị, Đệ Nhất) Chương trình soạn

thảo gồm bảy ngành thường có trong một chương trình Kinh Tế Gia Đình đầy đủ:

1 Thực Phẩm và Dinh Dưỡng

2 Sức khỏe, sự an toàn và cách săn sóc bệnh nhân tại gia

3 Săn sóc và hướng dẫn trẻ con

4 Sự liên hệ giữa cá nhân và gia đình

5 Cách tổ chức nhà cửa và quản trị gia đình

6 Vấn đề nhà cửa, vật dụng và cách trang trí

7 Vấn đề áo quần, hàng vải và cách may cắt

VI CHƯƠNG TRÌNH KINH TẾ GIA ĐÌNH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC KIỂU MẪU THỦ ĐỨC

Ở bậc Trung Học môn Kinh Tế Gia Đình có tính cách thực dụng và hướng nghiệp, bổ túc cho những khiếm khuyết của nền Trung Học hiện tại trong việc giáo dục phụ nữ Chương trình Kinh Tế Gia Đình căn bản hiện nay đang dược áp dụng và kiểm nghiệm tại trường Trung Học Kiểu Mẫu Thủ Đức gồm có:

III Sự phát triển một đời sống gia đình êm đẹp qua sự chia sẻ

trách nhiệm trong gia đình

IV Yêu thích và săn sóc trẻ con

V Hàng vải và kỹ thuật may cắt I

Đệ Lục (Lớp Bảy):

I Thực Phẩm và Dinh Dưỡng II

II Sử dụng khéo léo thì giờ, tiền bạc và năng lực

III Trở thành một thiếu nữ khả ái

IV Hình dáng bên ngoài và sửa soạn con người được tề chỉnh

V Hàng vải, cách gìn giữ áo quần, kỹ thuật may cắt II

Đệ Ngũ (Lớp Tám):

I Thực Phẩm và Dinh Dưỡng III

II Các em học sinh và gia đình các em

III Sức khỏe, săn sóc cá nhân, bệnh nhân, người già nua trong

gia đình

IV Vấn đề y phục của người thiếu nữ và kỹ thuật may cắt III

V Công việc giặt ủi

Đệ Tứ (Lớp Chín):

I Mỹ thuật trong đời sống hằng ngày

II Vấn đề nhà cửa, bàn ghế và vật dụng trong nhà

III Sự phát triển của trẻ con và cách săn sóc trẻ em

IV Y phục trẻ em và kỹ thuật may cắt I

II ĐỆ NHỊ CẤP

Đệ Tam (Lớp Mười):

I Ngân Quỹ Gia Đình

1 Yếu tố ảnh hưởng đến mức sống của đời sống gia đình

2 Phương cách gia đình và cá nhân sử dụng lợi tức; vấn đề tài chánh của cá nhân và gia đình

3 Phương cách làm lợi tức gia đình thêm dồi dào, ngân quỹ gia đình bớt thâm thủng, cách tiết kiệm tiền bạc

4 Cách quản trị ngân quỹ gia đình, các loại bảo hiểm, vấn đề thuế má ảnh hưởng đến ngân quỹ gia đình

II Vấn Đề Mua Bán Nhu Yếu Phẩm

1 Vai trò người tiêu thụ, phương cách giúp người tiêu thụ khỏi bị lầm lẫn khi mua bán

2 Các lối quảng cáo đáng tin cậy hoặc lừa bịp Tầm quan trọng của việc dùng tài liệu về các điều cần biết khi mua

đồ dùng thông thường

3 Cách mua bán (thực phẩm, áo quần, dụng cụ…) Sự lựa chọn món đồ tuỳ theo túi tiền, nếp sống gia đình, nhu cầu, ước vọng; sự khéo léo cá nhân và của những người trong gia đình