Bài tập nhóm - Hình thức: thảo luận nhóm và thuyết trình kết quả thảo luận - Nội dung: Kiểm tra khả năng làm việc nhóm; khả năng sử dụng những hiểu biết về lý thuyết XHH TTĐC vừa được h
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA BÁO CHÍ VÀ TRUYỀN THÔNG
HỒ SƠ HỌC PHẦN
XÃ HỘI HỌC VỀ TRUYỀN THÔNG ĐẠI CHÚNG
A ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
B HỆ THỐNG BÀI TẬP THỰC HÀNH, KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
TP HỒ CHÍ MINH, 9.2012
Trang 22
A ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
Trang 3XÃ HỘI HỌC VỀ TRUYỀN THÔNG ĐẠI CHÚNG
1 THÔNG TIN CHUNG VỀ HỌC PHẦN
- Ngành đào tạo : Báo chí
- Tên học phần : Xã hội học về truyền thông đại chúng
- Mã học phần : BCH008
- Số tín chỉ : 02 (01TC lý thuyết + 01TC thực hành)
- Số tiết tương đương : 45 tiết
- Trình độ: sinh viên năm thứ : 1 hoặc 2; học kỳ: 2 hoặc 3
- Khối kiến thức : Kiến thức cơ sở ngành
- Tính chất học phần: Bắt buộc
2 THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN
2.1 GV 1: ThS Đoàn Hữu Hoàng Khuyên
- Điện thoại : 0919588115
- E-mail : doankhuyen@yahoo.com
2.2 GV 2:
- Điện thoại :
- E-mail :
3 ĐIỀU KIỆN TIÊN QUYẾT:
Sinh viên ít nhất đã học xong hai học phần: Nhập môn Xã hội học và Cơ sở lý luận báo chí
truyền thông
4 MỤC TIÊU CỦA HỌC PHẦN
4.1 Mục tiêu cơ bản
4.1.1 Về kiến thức:
- Có kiến thức về lịch sử phát triển và thành tựu của ngành xã hội học về truyền thông đại chúng
- Hiểu được cách nhìn, cách đánh giá của giới xã hội học đối với hoạt động truyền thông đại chúng
- Có hiểu biết về tầm ảnh hưởng của hoạt động truyền thông đại chúng đối với cá nhân và xã hội, cũng như sự tác động của các thiết chế xã hội lên hoạt động truyền thông đại chúng 4.1.2 Về kỹ năng:
- Sinh viên bước đầu có khả năng nghiên cứu, phân tích, lý giải được các sự kiện - hiện tượng báo chí - truyền thông dựa trên kiến thức và hiểu biết đã được cung cấp qua môn học
- Sử dụng một cách chính xác các khái niệm trong lĩnh vực xã hội học về truyền thông đại chúng
4.1.3 Về thái độ:
- Sinh viên nhận thức được sứ mệnh của người hoạt động trong lĩnh vực truyền thông đại chúng, từ đó có ý thức trang bị và hoàn thiện tri thức, kỹ năng nghề nghiệp, tư cách đạo đức…
Trang 44
4.2 Các mục tiêu khác:
- Được rèn luyện kỹ năng và thói quen suy ngẫm, tự nghiên cứu về nguyên nhân và hệ quả của hoạt động truyền thông đại chúng đối với con người và xã hội
- Được rèn luyện kỹ năng thuyết trình, tranh luận, phản biện
- Được rèn luyện kỹ năng làm việc kĩ năng làm việc nhóm
- Được rèn luyện kỹ năng diễn đạt, sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt
- Được rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức lý thuyết vào thực tiễn đời sống
5 MÔ TẢ VẮN TẮT NỘI DUNG HỌC PHẦN
- SV được giới thiệu những phân tích xã hội học về:
+ Nghề làm báo và nhà báo
+ Nội dung truyền thông
+ Công chúng truyền thông
+ Ảnh hưởng qua lại giữa xã hội và hoạt động truyền thông đại chúng
- SV tập sự khảo sát, nghiên cứu về một số nội dung nêu trên
6 NỘI DUNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
Chương 1: Các khái niệm
1 Truyền thông
2 Quy trình truyền thông
3 Công chúng
4 Truyền thông đại chúng
5 Phương tiện truyền thông đại chúng
6 Định chế truyền thông đại chúng
7 Định chế và các đặc điểm của định chế
7.1 Định chế truyền thông đại chúng và các đặc điểm của định chế truyền thông đại
chúng
7.2 Mối quan hệ giữa định chế truyền thông đại chúng và một số định chế xã hội khác
(văn hóa- giáo dục, kinh tế, chính trị)
7.3 Vai trò – chức năng của định chế truyền thông đại chúng
Chương 2: Lịch sử nghiên cứu xã hội học về truyền thông đại chúng
1 Giai đoạn 1 (cuối thế kỷ 19)
2 Giai đoạn 2 (đầu thế kỷ 20 – 1950s)
3 Giai đoạn 3 (1960s – 1980)
4 Giai đoạn 4 (1980s – 1990s)
5 Giai đoạn hiện nay (đầu thế kỷ 21)
Chương 3: Các lý thuyết nghiên cứu về truyền thông đại chúng
1 Lý thuyết mũi kim tiêm
2 Lý thuyết dòng chảy nhiều bước
3 Các lý thuyết cấu trúc - chức năng
4 Các lý thuyết phê phán truyền thông
Trang 55 Lý thuyết tất định luận truyền thông
6 Các lý thuyết tất định luận văn hóa
7 Lý thuyết hậu hiện đại…
Chương 4: Xã hội học về giới truyền thông
1 Tổng quan về tổ chức truyền thông và các nhà truyền thông
2 Nghề làm báo
3 Tương lai của nghề báo
Chương 5: Xã hội học về nội dung truyền thông
1 Khái niệm nội dung truyền thông
2 Những đặc điểm của nội dung truyền thông
3 Phương pháp nghiên cứu
3.1 Phương pháp định lượng 3.2 Phương pháp định tính
Chương 6: Xã hội học về công chúng truyền thông
1 Khái niệm công chúng truyền thông
2 Những đặc điểm chi phối ứng xử truyền thông của công chúng
3 Phương pháp nghiên cứu
Chương 7: Xã hội học về hiệu ứng truyền thông
1 Tổng quan
2 Một số lý thuyết về hiệu ứng của truyền thông
3 Truyền thông đại chúng và dư luận xã hội
7 HỌC LIỆU
7.1 Sách, giáo trình chính:
1) Th.S Đoàn Hữu Hoàng Khuyên (2009), Bài giảng Xã hội học về Truyền thông đại
chúng
2) Trần Hữu Quang (2006), Xã hội học báo chí, NXB Trẻ, Thời Báo Kinh Tế Sài Gòn, Trung tâm Kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương, TP.HCM
3) Nguyễn Văn Hà (2011), Cơ sở lý luận báo chí truyền thông, Đại học quốc gia TP.HCM 7.2 Tài liệu tham khảo:
7.2.1 Sách:
1) TS Trần Hữu Quang (2001), Chân dung công chúng truyền thông, NXB TP.HCM
2) Noam Chomsky (2011), Tham v ọng bá quyền - Hội Thoại Về Tình Hình Thế Giới Sau
Sự Kiện 11/9 , NXB Tri Thức,
3) Nick Davies (2011), Tin t ức trái đất phẳng, NXB Dân Trí
4) David Giles (2003), Psychology of Communication, Routledge; America
5) Denis Mc Quaid (2005), McQuail's Mass Communication Theory, Sage Publications
Ltd; 5th edition
Trang 66
6) Mass Media Effects Research: Advances Through Meta-Analysis, Lawrence Erlbaum
Associates (2006)
7.2.2 Tạp chí:
1) Tạp chí Người làm báo
2) Tạp chí Nghề báo
7.2.3 Website:
8 CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI HỌC PHẦN
- Trong quá trình học, GV không thực hiện điểm danh, tuy nhiên SV phải tham dự đầy đủ các buổi học để tham gia đầy đủ các bài tập nhóm
- SV nên đọc đọc đầy đủ các tài liệu tham khảo, bao gồm các tài liệu nêu trên và một số thông tin báo chí thời sự để có đủ thông tin thực hiện các bài tập nhóm
- SV được phân nhóm ngẫu nhiên để thực hiện các bài tập nhóm Bài tập nhóm sẽ được tiến hành sau mỗi chương lý thuyết SV sử dụng những hiểu biết về lý thuyết XHH TTĐC vừa được học để phân tích, đánh giá các vấn đề thời sự của báo chí - truyền thông
- Các nhóm thảo luận về vấn đề được đặt ra, ghi chép các ý kiến chính, sau đó bốc thăm
để chọn 2 nhóm lên trình bày trước lớp, các nhóm còn lại sẽ đặt câu hỏi và bổ sung thêm ý kiến
- Tất cả các bài tập nhóm sẽ được chấm điểm, đó là điểm chung cho từng thành viên trong nhóm (có trừ điểm cho những SV ít tham gia/đóng góp vào các bài thuyết trình) Trung bình cộng của các bài tập nhóm sẽ là điểm giữa kỳ của mỗi SV
- Ngoài ra, những SV tích cực tham gia thảo luận, có những câu hỏi hay sẽ được tính điểm thưởng
- Cuối kỳ, SV sẽ thực hiện một tiểu luận cá nhân dựa trên các vấn đề thời sự về báo chí – truyền thông do GV gợi ý thực hiện hoặc do SV tự đề xuất
9 PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY
- Thuyết giảng (sử dụng Power Point)
- Thuyết giảng kết hợp hướng dẫn thực hành (khai thác tài liệu, nghiên cứu, đánh giá, trình bày quan điểm, nhận định về một số sự kiện báo chí - truyền thông)
- Seminar (nhóm SV với SV; mời chuyên gia nói chuyện và thảo luận với SV)
Trang 710 PHƯƠNG PHÁP, HÌNH THỨC KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ
10.1 Đánh giá thường xuyên
- Kiểm tra sự có mặt, tham gia của sinh viên trong các giờ học trên lớp thông qua các bài tập nhóm
- Kiểm tra khả năng phối hợp làm việc nhóm thông qua kết quả làm bài tập nhóm của tất
cả các nhóm
- Minh chứng là kết quả tham gia thảo luận, thuyết trình, làm việc nhóm, bài tập cá nhân của SV
10.2 Đánh giá định kỳ
10.2.1 Bài tập cá nhân: 0
10.2.2 Bài tập nhóm
- Hình thức: thảo luận nhóm và thuyết trình kết quả thảo luận
- Nội dung: Kiểm tra khả năng làm việc nhóm; khả năng sử dụng những hiểu biết về lý thuyết XHH TTĐC vừa được học để phân tích, đánh giá các vấn đề thời sự của báo chí - truyền thông
- Tiêu chí đánh giá:
+ Giải quyết tương đối trọn vẹn vấn đề đặt ra 4 điểm
+ Cấu trúc mạch lạc, rõ ràng, có tính logic, thuyết phục 2 điểm
Tổng: 10 điểm
10.2.3 Bài kiểm tra giữa kỳ: Lấy điểm trung bình cộng của các bài tập nhóm mà SV đã thực hiện trên lớp
10.2.4 Bài thi cuối kỳ
- Hình thức: Tiểu luận cá nhân
- Nội dung: SV được yêu cầu tổng hợp tài liệu, sau đó phân tích, đánh giá một sự kiện báo chí – truyền thông nổi bật trong hoặc ngoài nước
- Tiêu chí đánh giá:
+ Giải quyết tương đối trọn vẹn vấn đề đặt ra 4 điểm
+ Cấu trúc mạch lạc, rõ ràng, có tính logic, thuyết phục 2 điểm
Bài kiểm tra giữa kỳ (trung bình cộng của các
Bài tập nhóm)
50%
Bài thi cuối kỳ (tiểu luận của cá nhân) 50%
Trang 88
11 HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC VÀ PHÂN BỔ THỜI GIAN
Tuần
/buổi
Nội dung
Hình thức tổ chức dạy học
Tổng
số tiết giảng, hướng dẫn thực hành của GV
Giảng lý thuyết
Thực hành tại lớp/phò
ng máy
Làm việc nhóm (thảo luận, thuyết trình)
Đi thực
tế (tác nghiệp /tham quan/
kiến tập)
Ngoại khóa (mời khách nói chuyện chuyên đề)
Kiểm tra, đánh giá
Tuần 1/
Buổi 1
- Hướng dẫn SV cách
học môn XHHTTĐC
- Chương 1
Tuần 2/
Tuần 3/
Tuần 4/
Tuần 5/
Tuần 6/
Tuần 7/
Buổi 7
- Chương 6
Tuần 8/
Buổi 8
- Chương 7
Tuần 9/
Buổi 9
- Hướng dẫn làm bài tiểu
luận hết môn
- Sơ kết môn học, cho
biết điểm các bài tập
nhóm
Tổng số
tiết
12 KẾ HOẠCH GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP CỤ THỂ
TUẦN 1/ BUỔI 1 – SỐ TIẾT: 5
Trang 9Hình
thức
tổ chức
dạy học
Số
tiết Nội dung bài học Yêu cầu SV chuẩn bị Ghi chú
Giới
thiệu
học
phần
2 - Giới thiệu mục tiêu học phần
- Giới thiệu nội dung học phần
- Giới thiệu hình thức tổ chức dạy và học, phương pháp đánh giá
- Giới thiệu giáo trình, tài liệu tham khảo cần đọc
- Chia lớp thành các nhóm học tập và các yêu cầu đối với các nhóm
- Nắm vững đề cương học tập, lịch học, các yêu cầu…
- Tìm đọc giáo trình và tài liệu tham khảo
- Các nhóm bắt đầu họp và phân công công việc, thu thập tài liệu làm bài thuyết trình…
- Cung cấp giáo trình và một số tài liệu
cơ bản cho
SV
- Chuẩn bị nội dung các bài tập nhóm
để triển khai luôn cho SV
Giảng
lý
thuyết
2 Chương 1: Các khái niệm
(Truyền thông, Quy trình truyền thông, Công chúng, Truyền thông đại chúng, Phương tiện truyền thông đại chúng, Định chế truyền thông
đại chúng
SV theo dõi, đặt câu hỏi
SV về nhà đọc sách Cơ sở
lý luận báo chí truyền thông ( Chương 1, 2, 3) & Xã hội
học truyền thông (Bài 1, 2,
3)
SV làm
bài tập
nhóm
vui
1 - Các nhóm SV tham gia trò
chơi : “Truyền thông một chiều” & “Hiện tượng lọc - nhiễu thông tin”
- SV tham gia Chuẩn bị nội
dung của trò chơi và phần thưởng
TUẦN 2/ BUỔI 2 – SỐ TIẾT: 5
Hình
thức
tổ chức
dạy học
Số
Giảng
bài
3 Lịch sử nghiên cứu xã hội học về
truyền thông ðại chúng
- Giai đoạn 1 (cuối thế kỷ 19)
- Giai đoạn 2 (đầu thế kỷ 20 – 1950s)
- Giai đoạn 3 (1960s – 1980)
- Giai đoạn 4 (1980s – 1990s)
- Giai đoạn hiện nay (đầu thế kỷ 21)
- SV đọc tài liệu “Tin tức
thế giới phẳng” (phần 2)
- Làm ghi chú cá nhân:
Tóm tắt nội dung tài liệu, nhận xét tài liệu, chia sẻ những điều tâm đắc
Trang 1010
Hình
thức
tổ chức
dạy học
Số
Xem
phim và
thảo
luận
2 - Chiếu phim: “Thời đại tân kỳ” của
Charlie Chaplin
- SV thảo luận nhóm
SV xem phim và thảo luận nhóm Sẽ có hai nhóm lên trước lớp trình bày ý kiến
các nhóm còn lại đặt câu hỏi hoặc bổ sung ý kiến
GV thu lại biên bản thảo luậncủa các nhóm để làm cơ
sở chấm điểm nhóm
TUẦN 3/ BUỔI 3 – SỐ TIẾT: 5
Hình
thức
tổ chức
dạy học
Số
Giảng
bài
3 Các lý thuyết nghiên cứu về truyền
thông ðại chúng (Lý thuyết mũi kim tiêm, Lý thuyết dòng chảy nhiều bước, Các lý thuyết cấu trúc - chức năng, Các lý thuyết phê phán truyền thông, Lý thuyết tất định luận truyền thông, Các lý thuyết tất định luận văn hóa, Lý thuyết hậu hiện đại… )
- SV đọc tài liệu “Tin tức
thế giới phẳng” (phần 2)
- Làm ghi chú cá nhân:
Tóm tắt nội dung tài liệu, nhận xét tài liệu, chia sẻ những điều tâm đắc
Thảo
luận
2 SV thảo luận về nội dung của bài
đọc: Tin tức thể giới phẳng SV thảo luận nhóm Sẽ có
hai nhóm lên trước lớp trình bày ý kiến các nhóm còn lại đặt câu hỏi hoặc bổ sung ý kiến
GV thu lại biên bản thảo luận của các nhóm để làm cơ
sở chấm điểm nhóm
TUẦN 4/ BUỔI 4 – SỐ TIẾT: 5
Trang 11Hình
thức
tổ chức
dạy học
Số
Giảng
bài
3 Chương 4: Xã hội học về giới truyền
thông
- Tổng quan về tổ chức truyền thông và các nhà truyền thông
- Nghề làm báo
- Tương lai của nghề báo
SV đọc tài liệu “Công
chúng truyền thông TP.HCM” & “Psychology
of Communcation”
Thảo
luận
2 SV thảo luận nhóm về những áp lực
và khó khăn của nghề báo
SV thảo luận nhóm Sẽ có hai nhóm lên trước lớp trình bày ý kiến các nhóm còn lại đặt câu hỏi hoặc bổ sung ý kiến
GV thu lại biên bản thảo luận của các nhóm để làm cơ
sở chấm điểm nhóm
TUẦN 5/ BUỔI 5 – SỐ TIẾT: 5
Hình
thức
tổ chức
dạy học
Số
tiết
Nội dung bài học Yêu cầu SV chuẩn bị Ghi chú
Nói
chuyện
chuyên
đề
3 Nhà báo ðến nói chuyện với SV, nội
dung: chia sẻ kinh nghiệm nghề nghiệp
-Tìm hiểu về nhà báo/chuyên gia sẽ đến báo cáo
-Tham khảo trước một số tài liệu có liên quan tới vấn
đề
- Chuẩn bị trước một số câu hỏi, vấn đề cần thảo luận
Thảo
luận,
đặt câu
hỏi
2 SV đặt câu hỏi, thảo luận với nhà
báo khách mời
TUẦN 6/ BUỔI 6 – SỐ TIẾT: 5
Trang 1212
Hình
thức
tổ chức
dạy học
Số
Giảng
bài
3 Chương 5: Xã hội học về công
chúng truyền thông
- Khái niệm công chúng truyền thông
- Những đặc điểm chi phối ứng xử truyền thông của công chúng
- Phương pháp nghiên cứu
- SV đọc tài liệu “Công
chúng truyền thông TP.HCM” & “Psychology
of Communcation” (tt)
Thảo
luận
2 SV thảo luận về thói quen ứng xử
truyền thông của các thành viên nhóm, cho nhận xét, kết luận
SV thảo luận nhóm Sẽ có hai nhóm lên trước lớp trình bày ý kiến các nhóm còn lại đặt câu hỏi hoặc bổ sung ý kiến
GV thu lại biên bản thảo luận của các nhóm để làm cơ
sở chấm điểm nhóm
TUẦN 7/ BUỔI 7 – SỐ TIẾT: 5
Hình
thức
tổ chức
dạy học
Số
Giảng
bài
3 Chương 6: Xã hội học về nội dung
truyền thông
- Khái niệm nội dung truyền thông
- Những đặc điểm của nội dung truyền thông
- Phương pháp nghiên cứu
ü Phương pháp định lượng
ü Phương pháp định tính
- SV đọc tài liệu “Công
chúng truyền thông TP.HCM” & “Psychology
of Communcation”(tt)
Thảo
luận
nhóm
2 - SV xem 1 phim ngắn và thảo luận
về nội dung, hình thức thể hiện, ý nghĩa của bộ phim
SV thảo luận nhóm Sẽ có hai nhóm lên trước lớp trình bày ý kiến các nhóm còn lại đặt câu hỏi hoặc bổ sung ý kiến
GV thu lại biên bản thảo luận của các
Trang 13Hình
thức
tổ chức
dạy học
Số
nhóm để làm cơ
sở chấm điểm nhóm
TUẦN 8/ BUỔI 8 – SỐ TIẾT: 5
Hình
thức
tổ chức
dạy học
Số
Giảng
bài
3 Chương 7: Xã hội học về hiệu ứng
truyền thông
- Tổng quan
- Một số lý thuyết về hiệu ứng của truyền thông
- Truyền thông đại chúng và dư luận xã hội
- SV ðọc tài liệu: “Tham
vọng bá quyền” (phần
2&5)
Thảo
luận
2 SV thảo luận nhóm về nội dung của
tài liệu “Tham vọng bá quyền”
SV thảo luận nhóm Sẽ có hai nhóm lên trước lớp trình bày ý kiến các nhóm còn lại đặt câu hỏi hoặc bổ sung ý kiến
GV thu lại biên bản thảo luận của các nhóm để làm cơ
sở chấm điểm nhóm
TUẦN 9/ BUỔI 9 – SỐ TIẾT: 5
Hình
thức
tổ chức
dạy học
Số