lý luận mác lênin về kinh tế hàng hóa và kinh tế thị trường và thực tiễn vấn đề này ở việt nam trong thời kì quá độ lên cnxh hiện nay

Đại hội Đảng VI 1986 là mộtbước ngoặt lịch sử của nền kinh tế vói đường lối mới của Đảng để phát triển đất nước.Theo đó ta xây dựng và phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần th

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG

TIỂU LUẬN

LÝ LUẬN MÁC-LÊNIN VỀ KINH TẾ HÀNG HÓA VÀ KINH TẾ THỊ TRƯỜNG VÀ THỰC TIỄN VẤN ĐỀ NÀY Ở VIỆT NAM TRONG THỜI KÌ QUÁ ĐỘ LÊN CNXH HIỆN NAY

LỚP: 58C.OTO

GIÁO VIÊN BỘ MÔN: TRỊNH CÔNG TRÁNG

Lời mở đầu

Đại hội III của Đảng năm 1986 đã đặt nền móng vững chắc cho quan đIểm pháttriển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần theo định hướng XHCN ở nước ta Quan đIểmnày đã được tái khẳng định rõ hơn ở Đại hội lần thứ VII, VIII của Đảng ta Gắn với giaiđoạn này là nội dung : phát triển và mở rộng quan hệ hàng hoá, tiền tệ tạo đIều kiện chokinh tế hàng hoá phát triển Cùng những giải pháp chủ yếu:

- Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo định hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá Để đảmbảo sự tăng trưởng và phát triển của nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần ổn định của

hệ thống kinh tế quốc dân cũng như ổn định chính trị xã hội Thúc đẩy ngành trọng đIểmmũi nhọn tạo sự tích luỹ đồng bộ để thu hút được nguồn vốn đầu tư từ bên ngoài vào tạocông ăn việc làm cho người lao động

Trong thời kì đầu của xã hội loài người do sù lạc hậu của lực lượng sản xuất, nênsản xuất xã hội mang tính tù cung tù cấp khiến nhu cầu của con người bị bó hẹp trongmét giới hạn nhất định Khi lực lượng sản xuất phát triển và có nhiều thành tựu mới, conngười dần thoát khỏi nền khinh tế tự nhiên và chuyển sang nền kinh tế sản xuất hàng hoá.Nền kinh tế hàng hoá phát triển càng mạnh mẽ và đến đỉnh cao của nó là nền kinh tế thịtrường Kinh tế thị trường có những ưu việt của nã , đó là sự thoả mãn tối đa nhu cầu củacon người vãi mét khối lượng hàng hoá khổng lồ Tuy nhiên nã còng bộc lộ những hạnchế , nhất là trong chế độ xã hội TBCN , mét chế độ xã hội ở đó chỉ có lợi nhuận đượcchú trọng hàng đầu dẫn đến sự phân hoá xã hội sâu sắc và quyền bình đẳng trong xã hội

bị xem nhẹ

Nhận biết trước tình hình đó, trong quá trình nghiên cứu về hình thái kinh tế xã hộiMac và Anghen đã đưa ra dự đoán: CNTB sớm muộn cũng bị thay thế bởi một chế độ xãhội cao hơn , chế độ xã hội trong đó con người hoàn toàn tự do, văn minh và bình đẳng,

có nền kinh tế phát triển bền vững, xã hôị công bằng Đó là chủ nghĩa cộng xản mà giaiđoạn thấp của nó là CNXH - thời kì chuyên chính của giai cấp vô sản

Nước ta sau khi giành được độc lập ở miền bắc , Đảng đã xác định đưa đất nướclên tiến lên CNXH bỏ qua giai đoạn phát triển TBCN Khi miền bắc hoàn toàn được giảIphóng thì cả nước bước vào thời kì quá độ lên CNXH Đại hội Đảng VI (1986) là mộtbước ngoặt lịch sử của nền kinh tế vói đường lối mới của Đảng để phát triển đất nước.Theo đó ta xây dựng và phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần theo cơ chế thịtrường có sự quản lý của nhà nước theo định hướng XHCN Tư tưởng Êy càng được nhấnmạnh trong các kì đại hội tiếp theo của Đảng.

Cho tới nay, sau hơn mười năm đổi mới ta đã gặt hái được nhiều thành tựu đáng

kể Tuy nhiên bên cạnh đó còn có khá nhiều những mặt cần điêù chỉnh

Mét sè suy nghĩ và giải pháp qua nghiên cứu kinh tế hàng hoá, kinh tế thị trườngđang diễn ra ở nước ta hiện nay sẽ phần nào giúp ta hiểu rõ hơn về thực trạng của nước tatrong thời kì quá độ này

Do hạn chế về hiểu biết nên trong bài viết này của em sẽ khó tránh đựơc nhữngsai sót Kính mong được các thầy cô chỉ bảo để bài viết thêm phần sâu sắc

Em xin chân thành cảm ơn.

B - NỘI DUNG:

PHẦN ĐỀ CƯƠNG KHÁI QUÁT

I - Lý luận Mac-Lênin về kinh tế hàng hoá và kinh tế thị trường và thực tiễn vấn đề này ở Việt Nam trong thời kì quá độ lên CNXH hiện nay.

1- Kinh tế hàng hoá:

a Điều kiện ra đời :

Thực tế nền kinh tế thế giới cho thấy không nước nào mà nền kinh tế hàng hoáhay kinh tế thị trường lại vận động hoàn toàn dưới sự điều khiển “vô hình”của các quyluật kinh tế khách quan Mà chúng đều vận động theo cơ chế thị trường có sự điều tiếtcủa các doanh nghiệp và nhà nước và với mức độ và phạm vi khác nhau tuỳ thuộc điềukiện lịch sử của mỗi nước

Kinh tế hàng hoá là mô hình kinh tế trong đó hầu hết các quan hệ kinh tế đượcthực hiện trên thị trường dưới hình thái hàng hoá và dịch vụ, vận động theo cơ chế thịtrường có sự quản lí của nhà nước

Kinh tế hàng hoá ra đời và tồn tại trong nhiều hình thái kinh tế xã hội gắn liềnvới hai điều kiện tiền đề:

Một là: Có sự phân công lao động xã hội Phân công lao động xã hội là sự

chuyên môn hoá sản xuất, mỗi ngươì chỉ sản xuất mét hay mét số loại sản phẩm nhấtđịnh Những nhu cầu cuộc sống đòi hỏi phải có nhiều loại sản phẩm Vì vậy người sảnxuất này phải dựa vào người sản xuất khác phải trao đổi sản phẩm cho nhau Như vậyphân công lao động xã hội là biểu hiện sự phát triển của lực lựơng sản xuất làm cho năngsuất lao động tăng lên và làm cho trao đổi sản phẩm trở thành tất yếu Nó là cơ sở của sảnxuất hàng hoá

Hai là: Có chế độ tư hữu hoặc các hình thức sở hữu khác nhau về tư liệu sản xuất

và sản phẩm đIều này làm cho người sản xuất hàng hoá độc lập với nhau và mỗi người

có quyền chi phối sản phẩm của mình, có quyền đem sản phẩm của mình trao đổi vớingười khác

Như vậy : Phân công lao động xã hội làm người sản xuất phụ thuộc vào nhau cònchế độ tư hữu lại chia rẽ họ làm họ độc lập với nhau đây là một mâu thuẫn Mâu thuẫnnày chỉ được giải quyết thông qua trao đổi, mua bán sản phẩm của nhau Sản xuất hànghoá ra đời bắt nguồn từ yêu cầu của cuộc sống.

* Sơ lược về lịch sử phát triển sản xuất hàng hoá:

Sản xuất hàng hoá ra đời từ sản xuất tự cấp tù tóc và thay thế nã trong quá trìnhlịch sử lâu dài

Ở các xã hội trước chủ nghĩa tư bản, sản xuất hàng hoá là sản xuất giản đơn chỉgiữ vai trò phụ thuộc Tuy nhiên chính sản xuất hàng hoá giản đơn đã tạo khả năng pháttriển lực lượng sản xuất thiết lập các mối liên hệ kinh tế giữa các đơn vị kinh tế trước đóvốn tách biệt nhau

Quan hệ hàng hoá phát triển nhanh chóng ở thời kỳ chế độ phong kiến tan rã vàgóp phần thúc đẩy quá trình đó diễn ra mạnh mẽ hơn

Hình thức điển hình nhất, cao nhất, phổ biến nhất của sản xuất hàng hoá là sảnxuất hàng hoá TBCN Dưới CNTB quan hệ hàng hoá thâm nhập vào mọi lĩnh vực, mọichức năng của nền sản xuất xã hội, hàng hoá trở thành tế bào của nền sản xuất xã hội Nãmang đặc điểm: Dựa trên sự tách rời tư liệu sản xuất với sức lao động trên cơ sở bóc létlao động làm thuê dưới hình thức chiếm đoạt giá trị thặng dư

Sản xuất hàng hoá tiếp tục tồn tại và phát triển dưới CNXH Đặc điểm của sảnxuất hàng hoá XHCN là nó không dựa trên cơ sở chế độ người bóc lột người và nó nhằmmục đích thoả mãn nhu cầu vật chất, tinh thần của mọi thành viên xã hội trên cơ sở sảnxuất kinh doanh

* Tính ưu việt của sản xuất hàng hoá:

Sản xuất hàng hoá tiếp tục tồn tại và phát triển ở nhiều xã hội là sản phẩm củalịch sử phát triển sản xuất của loài người Bởi vậy nó có nhiều ưu thế, và là một phươngthức hoạt động kinh tế tiến bộ hơn hẳn so với sản xuất tự cấp tù tóc :

Nã làm thúc đẩy sự phát triển của lực lượng sản xuất, nâng cao năng suất laođộng xã hội Nã thúc đẩy quá trình xã hội hoá sản xuất nhanh tróng làm cho sù phâncông chuyên môn hoá sản xuất ngày càng sâu sắc, hợp tác hoá chặt chẽ hình thành các

mối liên hệ kinh tế và sù phụ thuộc lẫn nhau của những người sản xuất hình thành thịtrường trong nước và thế giới.

Nã thúc đẩy nhanh quá trình tích tụ và tập trung sản xuất, đó là cơ sở để thúcđẩy quá trình dân chủ hoá, bình đẳng và tiến bộ xã hội

 Ở Việt Nam:

Trong giai đoạn quá độ lên CNXH, ở nước ta những điều kiện chung củakinh tế hàng hóa vẫn còn bởi vậy nền kinh tế hàng hóa tồn tại là một tất yếu khách quan: Phản công lao động xã hội với tư cách là cơ sở của trao đổi chẳng nhữngkhông mất đi, trái lại ngày một phát triển cả về chiều rộng lẫn chiều sau, sự chuyên mônhóa và hợp tác hóa lao động đã vượt qua khỏi biên giới quốc gia và ngày càng mang tínhquốc tế

Phản công lao động xã hội phá vỡ các mối quan hệ truyền thống của nềnkinh tế tự nhiên khép kín, tạo cơ sở thống thất, phụ thuộc lẫn nhau giữa những người sảnxuất vào hệ thống của hợp tác lao động

Sự phân công lao động của ta ngày càng cho tiết hơn đến từng ngày, từng cơ sở vàphạm vi rộng hơn nữa là toàn bộ nền kinh tế quốc dân Hiện nay ta đã có hàng loạt các thịtrường được hình thành tõ sù phan công lao động đó là: Thị trường công nghệ, thị trườngcác yếu tố sản xuất, …Tạo đà cho nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần phát triển giúp

ta nhanh chóng hoà nhập được với kinh tế trong khu vực và thế giới

Trong nền kinh tế đã và đang tồn tại nhiều hình thức sở hữu khác nhau về tưliệu sản xuất và sản phẩm lao động Sở hữu toàn dân, sở hữu tập thể của những người sảnxuất hàng hoá nhỏ, sở hữu tư nhân TBCN, sở hữu hỗn hợp, đồng sở hữu, …Chế độ xãhội hoá sản xuất giữa các ngành, các xí nghiệp trong cùng một hình thức sở hữu vẫn chưađều nhau Sở dĩ như vậy là do cơ cấu kinh tế của ta giờ là cơ cấu kinh tế nhiều thànhphần, sự tồn tại của các thành phần kinh tế là một tất yếu khách quan

Sản xuất hàng hoá là để trao đổi đáp ứng nhu cầu của xã hội nên người sản xuất

có điều kiện để chuyên môn hoá cao Trình độ tay nghề được nâng lên do tích luỹ kinhnghiệm, tiếp thu được tri thức mới Công cụ chuyên dùng được cải tiến, kỹ thuật mớiđược áp dụng do đó cạnh cạnh tranh ngày càng gay gắt khiến cho năng suất lao độngđược nâng lên, chất lượng sản phẩm ngày càng được cải thiện và tốt hơn Hiệu quả kinh

tế được trú trọng làm mục tiêu đánh giá sự hoạt động của các thành phần kinh tế Việctrao đổi hàng hoá dựa trên nguyên tắc ngang giá khiến cho người sản xuất luôn tìm cáchtiết kiệm giảm đến mức tối đa những chi phí cá biệt, giảm giá trị hàng hoá cá biệt để cólợi nhuận khi trao đổi Trên cơ sở phân công lao động, sản xuất hàng hoá phát triển Khisản xuất hàng hoá phát triển sẽ làm phân công lao động ngày càng cao hơn, sâu hơn.Quan hệ hàng hoá, tiền tệ, quan hệ thị trường ngày càng được chủ thể sản xuất hàng hoávân dụng có hiệu quả hơn và từ đó ngoài các quan hệ kinh tế phát triển mà các quan hệpháp lý xã hội, tập quán, tác phong cũng thay đổi.

Chính từ tính ưu việt riêng , rất có lợi ( tuy bên cạnh đó vẫn còn có những khuyếttật ) của sản xuất hàng hóa mà tại đại hôi VII Đảng ta đã xác định phương hướng : Pháttriển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo định hướng XHCN vận động theo cơ chế thịtrường có sự quản lý của nhà nước

b Đặc điểm của kinh tế hàng hóa trong thời kì quá độ lên CNXH bỏ qua chế

độ TBCN ở nước ta :

Nước ta tiến lên xã hội CNXH từ một nền kinh tê tiểu nông lạc hậu, lực lượng sảnxuất chưa phát triển, lại bỏ qua giai đoạn TBCN nên nền kinh tế hàng hóa của ta khônggiống với nền kinh tế hàng hóa của các nước khác trên thế giới với những đặc trưng tiêubiểu:

Thứ nhất: Nền kinh tế nước ta đang trong quá trình chuyển biến từ một nền kinh

tế hàng hóa kém phát triển mang nặng tính tự cấp tự túc sang một nền kinh tế hàng hóaphát triển từ thấp đến cao

Xuất phát từ thực trạng có thể nói là rất tiêu điều của nền kinh tế nước ta: Kết cấu

hạ tầng vật chất và xã hội kém, trình độ cơ sơ vật chất và công nghệ trong các doanhnghiệp lạc hậu, khả năng cạnh tranh gần như không có , đội ngũ nhà doanh nghiệp tầm cỡthiếu trầm trọng Bên cạnh đó thì thu nhập của người làm công ăn lương cũng như củanông dân thấp kém khiến dung lượng hàng hóa trên thị trường có sự thay đổi rất chậmchạp, khả năng cạnh tranh của hàng hóa trên thị trường thấp Từ sư thật không mấy sángsủa này , buộc ta phải có chiến lược phát triển kinh tế để vượt qua thực trạng của nềnkinh tế , đưa nền kinh tế hàng hóa phát triển cả về số lượng lẫn chất lượng và nâng caokhả năng cạnh tranh của nền kinh tế hàng hóa ở nước ta

Thứ hai: Nền kinh tế hàng hóa dựa trên cơ sở nền kinh tế tồn tại nhiều thành

phần.Từ thực trạng nền kinh tế hàng hóa kém phát triển do nhiều nhân tố song nhân tốgây hậu quả nặng nề nhất là sự nhận thức không đúng đắn dẫn đến nôn nóng xoá bỏnhanh các thành phần kinh tế, thực chất là xoá bỏ điều kiện tồn tại và phát triển kinh tếhàng hoá, làm mất khả năng cạnh tranh và tác dụng tích cực của nền kinh tế hàng hoá.Nền kinh tế nhiều thành phần là nguồn lực tổng hợp to lớn về nhiều mặt có khả năng đưanền kinh tế vượt khỏi thực trạng thấp kém Cơ cấu ngành theo hướng phát triển kinh tếdịch vụ đang dần chiếm ưu thế cao trong nền kinh tế hàng hoá thu hút mét số lượng lớnlao động Từ đó cơ cấu công- nông nghiệp và dịch vụ sớm hình thành theo định hướngchuyển dịch kinh tế mà Đại hội Đảng VIII đã đề ra Nã đảm bảo cho mọi người, mọidoanh nghiệp ở mọi thành phần kinh tế đều được tự do kinh doanh theo pháp luật vàđược pháp luật bảo hộ quyền sở hữu và quyền thu nhập hợp pháp Nó còn làm cho cácchủ thể kinh tế được hoạt động theo cơ chế tự chủ, hợp tác cạnh tranh và bình đẳng trướcpháp luật

Thứ ba: Nền kinh tế hàng hoá theo cơ cấu kinh tế “mở”giữa nước ta với các nước

trên thế giới

Trước kia với cơ cấu kinh tế “khép kín”, với tình trạng “bế quan toả cảng”, luẩnquẩn sau luỹ tre làng nên kinh tế nước ta lâm vào bế tắc, kém phát triển có thể nói là lạchậu nhất thế giới Vì vậy sù ra đời của nền kinh tế hàng hoá TBCN đã làm cho thị trườngdân tộc hoạt động trong sù gắn bó với thị trường thế giới Do sù phân bố phát triển khôngđều về tài nguyên thiên nhiên, sức lao động và thế mạnh giữa các nước tõ quy luật phâncông và hợp tác lao động quốc tế, đời sống mang tính quốc tế hoá …dẫn đến nhu cầukhách quan là mở cửa nền kinh tế hàng hoá để đạt được hiệu quả cao và phát triển với tốc

độ nhanh nền kinh tế

Thứ tư : Phát triển kinh tế hàng hóa theo định hưỡng XHCN với vai trò chủ đạo

của nền kinh tế Nhà nước và sự quản lý kinh tế vĩ mô của nhà nước

Trong các thành phần kinh tế thì kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo do bản chấtvốn có và lại nắm giữu các ngành, lĩnh vực then chốt và trọng yếu, nên đảm bảo cho cácthành phần kinh tế khác phát triển theo định hướng XHCN Tuy nhiên vai trò của nó chỉđược khẳng định khi nó phát huy được sức mạnh tổng hợp của các thành phần kinh tế

khac, nó sớm chuyển đổi cơ chế quản lý theo hướng năng suất , chất lượng và hiệu quả đểđứng vững và chiến thắng trong môi trường hợp tác và cạnh tranh giữa các thành phầnkinh tế

Nền kinh tế hàng hóa bên cạnh mặt tích cực là làm thay dổi bộ mặt đất nướckhông tránh khỏi những khuyêt tật nhất định và mặt xã hội như :phá sản , khủng hoảng ,

áp bức bất công, tàn phá môi trường, phân hóa giàu nghèo….Chính vì vậy cần phải có sựquản lý vĩ mô của Nhà nước

Nước ta do chịu ảnh hưởng lâu dài của cơ chế kế hoạch hóa tập trung quan liêu ,bao cấp nên những công cụ để Nhà nước điều hành vĩ mô nền kinh tế hàng hóa như : hệthông ngân hàng ,tín dụng … còn thấp kém Nước ta đang xây dựng pháp luật về kinh tếnhững lại chưa đồng bộ, xã hội chưa quen với việc chấp hành luật pháp trong kinh doanh

Trình độ hiểu biết của nhà nước về cơ chế thị trường còn nhiều hạn chế , thiếu tínhkhoa học, thực tế còn lúng túng trong quản lý kinh tế vĩ mô.Trong điều kiện đó xu hướngvận động khách quan của nhà nước ta trước mắt và lâu dài là phấn đấu nâng cao năng lực

và tăng cường các công cụ và do đó nâng cao trinh độ quản lý vĩ mô của nhà nước Từđinh hướng đó đảng dã kiên định chiến lược phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thànhphần vận động theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước theo định hươngXHCN MÀ nhà nước là của dân, do dân và vì dân dưới sự lãnh đạo của đảng là nhân rốquyết định đảm bảo tính định hướng XHCN

Sau hơn mười năm đổi mới ta đã đạt được một số thành tựu đáng kể làm vai tròquản lý của nhà nước được tăng cường, Bằng các công cụ rất riêng: Pháp luật kế hoạch.Thiết chế về tài chính , tiền tệ và những phương tiện vật chất khác Nhà nước tạo điêukiến khuyến khích, phát huy những mặt tích cực của nền kinh tế hàng hóa, ngăn ngừa,hạn chế tính tự phát và các khuyết tật của cơ chế thị trường

Nhận xét:

Các đặc điểm của nền kinh tế hàng hóa ở trên có quan hệ mật thiết quan hệ mậtthiết với nhau phản ánh kết quả của sự phân tích thực trạng và xu hướng vận động nội tạicủa quá trình hình thành và phát triển kinh tế hàng hóa ở nước ta hiện nay và tương lai

Các đặc điểm này bắt nguồn từ sự chi phối của các quy luật kinh tế nền kinh tếhàng hóa ( quy luật giá trị , quy luật cung cầu, quy luật cạnh tranh và quy luật thông tiền

tệ ) bắt nguồn từ vai trò định hường của kinh tế nhà nước và vai trò quản lý của nhà nước

ở nước ta Nhà nướclà của dân và vì dân quyết định

c Phương hướng phát triên kinh tế hàng hóa ở nước ta:

Trong giai đoạn hiện nay khi mà chiến lược ổn định về kinh tế, chính trị, xã

hội đã được xác định rõ, kết cấu hạ tầng vật chất và hạ tầng xã hội được xây dựng ngàycàng đáp ứng tố nhu cầu sản xuất và tiêu dùng , hệ thống pháp luật và bộ máy nhà nướcđược củng cố và trong sạch hóa, số lượng các nhà quản lý, nhà kinh doanh giỏi thích nghivới cơ chết thị trường ngày càng đông đảo, tay nghề khá cao Đảng đã xác định hướng đicủa nền kinh tế phù hợp với các điều kiện tiền đề hiện có:

- Trước hết phải thực hiện nhất quán và lâu dài chính sách kinh tế nhiều thành Phần theo định hướng XHCN với các hình thức sở hữu đa dạng: sở hữu nhà nước , sởhữu tập thể, sở hữu hỗn hợp …

Thứ hai : cần sắp xếp lại khu vực kinh tế nhà nước theo hướng nắm khâu mặt

hàng trọng yếu chuyển dần sang hạch toán kinh doanh, tự chủ về mọi mặt đủ sức đứngvững và giành thắng lợi trong cạnh tranh

Ba là: sừ dụng rộng rãi các hình thức kinh tế của kinh tế tư bản nhà nước để

phát huy sức mạnh hỗn hợp của tư bản trong và ngoài nước với nhà nước về các mặtvốn,công nghệ và tài năng quản lý

Bốn là : đẩy mạnh phân công lao động và hợp tác lao động theo hướng chuyên

môn hóa kết hợp đa dạng hóa sản xuất kinh doanh, tăng cường phát triển ngành sản xuấtphi vật chất, coi trọng lao động trí tuệ

Năm là: đầy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa , hiện đại hóa coi trọng việc ứng

dụng các thành tựu khóa học và công nghê của loài người Dẫn đến đẩy mạnh kinh tếhàng hóa phát triển cả về chiều rộng lẫn khu vực và quốc tế

Sáu là: xây dựng và phát triển thị trường hướng ngoại nhưng phải lấy thị trường

trong nước làm cơ sở , phải có mặt hàng mũi nhọn có khả năng cạnh tranh trên cơ sở thếmạnh và lợi thế so sánh Bởi vì người ta chỉ nhập khẩu những gì là thế yếu của mình vàthế mạnh của người khác tức là bản hay xuất cái mà thị trường cần chứ không phải cái

mà mình có

Bảy là: thực hiện chính sách đổi ngoại có lợi cho phát triển của kinh tế hàng

hóa Mở rộng quan hệ theo hướng đa dạng hóa về hình thức , đa dạng hóa vè nguồn vàhai bên cùng có lợi , không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau và không phân biệtchế độ chính trị

Kết luận:

Thấy rằng việc xây dựng và phát triển nền kinh tế hàng hóa ở nước ta là mộtquá trình vừa có tính cấp bác lại vừa có tínhchiến lược lâu dài Trong từng bước đi cảuquá trình vừa có những khó khăn do sự xuất phát thấp của nền kinh tế nhưng lại có nhữngthuận lợi nhất định cần được khai khác : đó là nguồn lao động dồi dào , môi trường vàcon người việt nam năng động , có khả năng tiếp cận cơ chế thị trường nhanh , ta lai nằmtrong khu vực Châu á – Thái bình dương: vùng trung tâm của nền văm minh loài ngườiđang được di chuyển đến , vùng kinh tế năng động nhất hiện nay

Phát triển kinh tế hàng hoá theo định hướng XHCN với vai trò chủ đạo của kinh tế Nhà nước và sự quản lý kinh tế vĩ mô của nhà nước.

Chính vì thế ngay tõ buổi đầu của chính sách đổi mới kinh tế ta đã xác định ngayviệc đổi mới phải theo hướng có lợi cho sù phát triển của nền kinh tế hàng hoá Trongmấy thập niên gần đâ, kinh tế hàng hoá phát triển mạnh mẽ nhờ sự tác động và thúc đẩycủa công nghệ mới và lực lượng sản xuất mới, cho nên nền kinh tế hàng hoá đang có suhướng chuyển sang kinh tế thị trường Tốc độ phát triển cao của kinh tế hàng hoá tạo sựhấp dẫn mạnh đối với các nhà hoạch định chiến lược phát triển kinh tế – xã hội hiện nay

ở các nước XHCN.

2a- Kinh tế thị trường:

a-Thị trường và vai trò thị trường:

- Thị trường là một phạm trù kinh tế của sản xuất hàng hoá được biểu hiện cáchoạt động mua bán, trao đổi cùng với các mối quan hệ do chóng gây ra được diễn ratrong mét không gian và thời gian nhất định

- Vai trò: Thị trường gắn liền với quá trình sản xuất và lưu thông hàng hoá,nơi ra đời và phát triển cùng qúa trình ra đời và phát triển của sản xuất và lưu thông hànghoá, sản xuất hàng hoá phát triển, lượng sản hẩm lưu thông trên thị trưtờng ngày càng dồidào phong phó - thị trường mở rộng- khái niệm thị trườngđược mở rộng hơn Đó là lĩnh

vực trao đổi hàng hoá thông qua tiền tệ làm môi giới ở đây người mua và người bán tácđộng qua lại lẫn nhau để xác định giá cả và lượng hàng hoá lưu thông trên thị trường.

- Thị trường là trung tâm của toàn bộ quá trình tải sản xuất hàng hóa Những vấn

đề cơ bản của nền sản xuất hàng hóa là sản xuất cái gì ? sản xuất như thế nào ? và cho ai?Đều phải thông qua thị trường Vì vậy , thị trường đóng vai trò hoạt động và phương ánsản xuất , kinh doanh có hiệu quả

- Thị trường các yếu tố sản xuất hay thị trường đầu vào là nơi mua

bán các yếu tố sản xuất Thông qua thị trường này mà nhà kinh doanh mua

được các yếu tố sản xuất như tư liệu sản xuất, sức lao

Sự định hướng XHCN của nền kinh tế thị trường ở nước ta là cần

thiết và có tính khách quan Xây dựng nền kinh tế thị trường không có gì

mâu thuẫn với định hướng XHCN Đại hội đảng VIII đã khẳng định: “

cơchế thị trường đã phát huy tác dụng đến sự phát triển kinh tế xã hội Nó

chẳng những không đối lập mà còn là một nhân tố khách quan cần thiết của

việc xây dựng và phát triển đất nước theo con đường XHCN ”

b Thực trạng của nền kinh tế Việt Nam khi chuyển sang kinh

tế thị trường theo định hướngXHCN:

Khi chuyển sang kinh tế thị trường, chúng ta đứng trước thực trạng

là: đất nước đang từng bước quá độ lên CNXH tõ mét xã hội vốn là thuộc

địa nửa phong kiến với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất xã hội rất

thấp Đất nước lại phải trải qua hàng chục năm chiến tranh, tàn dư thực dân

phong kiến còn nhiều, lại chịu ảnh hưởng nặng nề của cơ chế tập trung quan

liêu bao cấp

Với điểm xuất phát ấy có thể thấy rằng: nền kinh tế nước ta không

hoàn toàn là nền kinh tế tự nhiên nữa nhưng cũng chưa phải là kinh tế hàng

hoá theo nghĩa đầy đủ Mặt khác do đổi mới kinh tế nên nền kinh tế nước ta

không còn là nền kinh tế chỉ huy Có thể nói nền kinh tế nước ta khi chuyển

sang kinh tế thị trường, là nền kinh tế hàng hoá kém phát triển, còn mang