ứng dụng lý thuyết cầu trong việc nghiên cứu thay đổi giá của mặt hàng cơm hộp

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINHKHOA KINH TẾ BÀI BÁO CÁO MÔN: KINH TẾ VI MÔ 1 GV: TRẦN MINH TRÍ LỚP THỨ 3– TIẾT 456 – NHÓM 10 Đề tài: ỨNG DỤNG LÝ THUYẾT CẦU TRONG VIỆC NGHIÊ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA KINH TẾ

BÀI BÁO CÁO

MÔN: KINH TẾ VI MÔ 1 GV: TRẦN MINH TRÍ LỚP THỨ 3– TIẾT 456 – NHÓM 10

Đề tài: ỨNG DỤNG LÝ THUYẾT CẦU TRONG VIỆC NGHIÊN CỨU THAY ĐỔI GIÁ CỦA

MẶT HÀNG CƠM HỘP

Vào tháng 4/2016, nhóm chúng tôi có khảo sát 200 bạn sinh viên trường đại học nông lâm Tp.HCM, với mục tiêu tham gia thảo luận về vấn giá cả của 2 loại hàng hóa đó và làm cơ sở tham khảo cho việc học môn kinh tế vi mô Nghiên cứu này được thực hiện nhằm mô tả cầu của mặt hàng cơm tiệm khi mức giá cao hơn thị trường và giá thấp hơn giá thị trường, hệ số co giãn theo giá, theo thu nhập, theo sản phẩm thay thế,

1 Đặt vấn đề:

 Đối với việc kinh doanh chiến lượt giá là một chiến lượt rất quan trọng, ảnh hưởng rất lớn đến kết quả và hiệu quả kinh doanh của tiệm cơm nói riêng và doanh nghiệp nói chungđể cạnh tranh với các tiệm cơm khác hoặc tăng thêm thu nhập… Theo lý thuyết về co giãn cầu theo giá trong kinh tế vi mô, việc tăng hay giảm giá sẽ ảnh hưởng lớn đến doanh thu của doanh nghiệp, từ đó ảnh hưởng đến lợi nhuận và các tiêu chí đánh giá hiệu quả kinh doanh

 Theo lý thuyết này, một doanh nghiệp sẽ bị giảm doanh thu khi tăng giá nếu cầu co giãn nhiều Ngược lại, nếu một hàng hóa hay dịch vụ

có độ co giãn của cầu theo giá ít thì doanh nghiệp kinh doanh hàng hóa hay dịch vụ sẽ tăng doanh thu khi tăng giá Ngoài ra, chiến lượt giá của doanh nghiệp cũng ảnh hưởng đến thặng dư (lợi ích) của người tiêu dùng

 Vào tháng 4/2016, chúng em khảo sát lượng mua mặt hàng cơm hộp với giá thị trường là 15.000 đồng/hộp cơm, với giá tăng 30% từ 15.000 đồng lên 20.000 đồng và với giá giảm 30% từ 15.000 đồng còn 10.000 đồng

 Từ những lý thuyết và thực tiễn trên, nghiên cứu này được thực hiện nhằm:

(1)Xây dựng đường cầu đối với mặt hàng cơm hộp

(2)Đo lường mức độ cogiãn của cầu theo giá đối với mặt hàng cơm hộp

(3)Đo lường mức độ co giãn cầu theo thu nhập

(4)Đo lường mức độ co giãn cầu theo sản phẩm thay thế bánh mì.

Nghiên cứu này vận dụng lý thuyết cầu trong kinh tế học để giải quyết các vấn đề trên

2 Phương pháp nghiên cứu:

2.1 Phương pháp thu thập số liệu:

Để có được dữ liệu nhằm đạt được mục tiêu nghiên cứu đưa ra, chúng

em đã đi khảo sát thực tế những địa điểm như: khuôn viên trường đại

học Nông Lâm, phòng tự học, ktx đại học quốc gia khu B, Thêm vào

đó, bảng khảo sát được lấy ý kiến trực tiếp của hơn 200 bạn sinh viên từ

các trường Đại học khác nhau trong địa bàn quận Thủ Đức tp.HCM

Bảng 1: Các tiêu chí khảo sát:

2.2 Phương pháp phân tích:

 Với mục tiêu nghiên cứu được giới hạn như trên, nghiên cứu này chỉ

sử dụng phương pháp thống kê, kết hợp với những phép tính đơn giản dựa trên các công thức đo lường hệ số co giãn

 Các yếu tố ảnh hưởng đến cầu bao gồm: thu nhập, giá của chính hàng

hóa đó, giá của hàng hóa liên quan,

2.3 Một số giả định cho khảo sát:

Tính đến thời điểm hiện tại, giá của cơm hộp ở hiện tại là 15.000 đồng/dĩa, giả định nó sẽ tăng lên 30% là 20.000 đồng/hộp cơm và sẽ

Nội dung

khảo sát

Số lượng/tháng tại mức giá

Thu nhập /tháng

(trđ)

Lượng mua/tháng nếu thu nhập

Lượng mua/tháng nếu giá hàng thay thế

Thấp hơn (30%)

Hiện hành

Cao hơn

(30%)

Giảm (30%)

Tăng (30%)

Giảm (30%)

Trung

bình 41.45 36.79 31.56 2413725 41.52 31.78 36.54 33.75

giảm xuống 30% còn 10.000 đồng/hộp cơm Mặt hàng thay thế được chọn là bánh mì với giá hiện hành là 10.000 đồng/ổ, cũng theo giả định trên: giá của bánh mì sẽ tăng 30% là 13.000 đồng/ổ và giảm 30% còn 7.000 đồng/ổ

Chúng em đã khảo sát200 bạn sinh viên các trường Đại học trong địa bàn quận Thủ Đức tp.HCM Dù không đảm bảo tính đại diên nhưng kết quả này cũng là một cơ sở tham khảo tốt ở khía cạnh ứng dụng lý thuyết trong phân tích vấn đề thục tế, hơn nữa với một số mẫu tương đối (200 mẫu khảo sát) Một số kết quả trong kết quả này cũng có thể làm một cơ sở tham khảo có giá trị cho việc học và nghiên cứu môn kinh tế vi mô Vì lý do trên, khảo sát này giả định mẫu khảo sát có thể mang tính đại diện, và các phân tích kết luận để dựa trên cơ sở giả định này

Ngoài ra khảo sát này còn gặp phải những tình huống không lường trước liên quan đến việc tăng giá cơm hộp hay tăng giá mặt hàng thay thế.Vì vậy trong khảo sát lần này giả định giá cơm hộp nằm trong khoảng 10.000-20.000 đồng/hộp cơm và bánh mì dao động trong khoảng 7.000-13.000 đồng/ổ

Với các mức giá khác nhau theo giả định trên thì các sinh viên cũng

có tỉ lệ tiêu thụ cơm hộp khác nhau Cụ thể như sau:

3 Kết quả khảo sát:

Bài khảo sát này chủ yếu tìm hiểu về các nội dung sau:

1 Viết phương trình đường cầu và vẽ biểu đồ thể hiện đường cầu:

Q D = aP + b (a<0).

2 Tính hệ số co giãn:

Hệ số co gãn cầu theo giá hàng hóa khảo sát:

ED =

Hệ số co gãn cầu theo thu nhập:

Ei =

Hệ số co gãn chéo:

Exy

3.1 Cầu theo 2 mức giá:

a) Thị trường và thấp:

 Kết quả khảo sát người ăn cơm hộp cho thấy tiệm cơm giảm giá từ 15.000 đồng/hộp cơm xuống còn 10.000 đồng/hộp cơm thì người tiêu dùng sẽ ăn thêm gần 5 hộp cơm trong 1 tháng - với mức giá 15.000 đồng/hộp cơm thì trung bình mỗi người ăn 36.79 hộp cơm trong 1 tháng, còn khi giá giảm xuống 10.000 đồng/hộp cơm thì trung bình mỗi người ăn 41.45 hộp cơm

 Điều trên cho thấy khi giá phần cơm hộp giảm người tiêu dùng (sinh viên) có xu thế mua nhiều hơn

 Từ 2 mức giá và 2 mức sử dụng trên ta có được đường cầu như sau:

Q D = -0.932*P + 50.77

 Từ đường cầu trên ta có được biểu đồ:

0

10

20

30

40

50

60

54.47 0

0 50.77

 Hệ số co giãn ứng với 2 mức sản lượng và 2 mức giá trên là:

ED = =-0.932*

Do hệ số co giãn < 1 nên suy ra mặt hàng này co giãn ít (hay tương đối không co giãn) theo giá

Exy =



b) Thị trường và cao:

 Ngược lại với trường hợp trên, khi tiệm cơm tăng giá của cơm hộplên 30% từ 15.000 đồng/hộp cơm lên 20.000 đồng/hộp cơm thì lượng mua của mỗi người sẽ giảm 5 hộp cơm Cụ thể là: với mức giá 15.000 đồng/hộp cơm thì mỗi người sẽ ăn trung bình 36.79 hộp cơm trong 1 thàng, còn khi mức giá tăng lên 20.000 đồng/hộp cơm thì lượng mua trung bình của mỗi người giảm còn 31.56 hộp cơm trong 1 tháng

 Đúng theo quy luật cung cầu, khi giá của một loại hàng hóa tăng thì cầu sẽ sụt giảm

 Từ 2 mức giá và 2 mức sử dụng trên ta có được đường cầu như sau:

Q D = -1.046*P + 52.48

 Từ đường cầu trên ta có được biểu đồ:

52.17 0

0 52.48

0 10 20 30 40 50 60

0

10

20

30

40

50

60

 Hệ số co giãn ứng với 2 mức sản lượng và 2 mức giá trên là:

ED = =-0.54

 Do hệ số co giãn < 1 nên suy ra mặt hàng này co giãn ít(hay tương đối không co giãn) theo giá

3.2 Tỷ lệ thay đổi lượng cầu khi thu nhập thay đổi :

 Chúng em khảo sát được 200 bạn sinh viên các trường Đại học trong địa bàn quận Thủ Đức tp.HCM thì kết quả cho thấy thu nhập trung bình của họ là? đồng

 Với mức thu nhập trung bình như thế, các bạn sinh viên đã ăntrung

bình ? dĩa trong 1 tháng.

 Sau đây chúng em sẽ tìm hiểu thu nhập có ảnh hưởng đến lượng cầu hay không? Chúng em xét 2 trường hợp: thu nhập trung binh tăng 30% và khi thu nhập giảm 30%

 Tăng 30%:từ 2413725 đồng/tháng tăng lên 3137843 đồng/tháng:

 Theo khảo sát cho thấy, khi thu nhập trung bình của các bạn sinh viên tăng lên thì các bạn ấy có xu hướng ăn cơm hộp nhiều hơn Cụ thể là: khi thu nhập bình quân của các bạn ấy là 2413725 đồng/tháng thì họ

ăn trung bình 36.79 hộp cơm trong 1 tháng, còn khi thu nhập trung bình của họ tăng lên 30% thì họ ăn tăng lên 41.52 hộp cơm trong 1 tháng

 Lượng cầu cơm hộp của các các bạn sinh viên tăng lên khi thu nhập của họ tăng

 Vậy đối với họ đây là loại hàng hóa như thế nào xa xỉ, thông thường hay cấp thấp ?

 Muốn biết thì chúng ta cần phải biết được hệ số co giãn cầu theo thu nhập của họ là bao nhiêu? Nếu hệ số co giãn cầu theo thu nhập của họ

là một con số nhỏ hơn 0 thì đây là hàng hóa cấp thấp; còn nếu nó là một con số lớn hơn 0 thì đó là hàng hóa thông thường hoặc xa xỉ, cụ thể hơn nếu con số đó lớn hơn 1 thì đó là hàng hóa xa xỉ và nhỏ hơn 1

là hàng hóa thông thường

 Hệ số co gãn cầu theo thu nhập:

 Do Ei< 1 nên đây là mặt hàng thông thường đối với các bạn sinh viên khi thu nhập của họ tăng

Giảm 30%:từ 2413725 đồng/tháng giảm còn 1689608 đồng/tháng:

 Khi thu nhập của các bạn sinh viên giảm đi 30% thì các bạn ấy có xu thế giảm ăn cơm hộp Điều này hàn toàn hợp lý với quy luật cung cầu: khi thu nhập tăng thì cầu tăng, khi thu nhập giảm cầu giảm đối với các hàng hóa thông thường và xa xỉ Cụ thể là: khi thu nhập bình

quân của các bạn ấy là 2413725 đồng/tháng thì họ ăn trung bình 36.79 hộp cơm trong 1 tháng, còn khi thu nhập trung bình của họ giảm xuống 30% còn 1689608 thì cũng giảm lượng cơm hộp còn 31.78 hộp cơm trong 1 tháng

 Lượng cầu cơm hộp của các các bạn sinh viên giảm khi thu nhập của

họ giảm

 Và hệ số co giãn cầu theo thu nhập trong trường hợp này là:

 Do Ei < 1 nên đây là mặt hàng thông thường đối với các bạn sinh viên khi thu nhập của họ giảm

TÓM LẠI:

 Chúng ta có thể kết luận rằng, khi thu nhập của người tiêu dùng tăng thì lượng cầu đối với hàng hóa thông thường cũng tăng theo và ngược lại Còn đối với các hàng hóa cấp thấp thứ cấp thì khi thu nhập tăng dẫn đến cầu giảm và khi khi nhập giảm thì cầu tăng

3.3 Tỷ lệ thay đổi lượng cầu khi giá của sản phẩm thay thế:

 Hai loại hàng hóa khác nhau giữa chúng có các mối quan hệ như sau:

o Hai mặt hàng thay thế.

o Hai mặt hàng bổ sung.

o Hai mặt hàng độc lập, không liên quan nhau.

 Để biết 2 loại hàng hóa đó có mối liên hệ như thế nào thì chúng ta cần phải tính hệ số co giãn chéo (theo giá của sản phẩm liên quan) Hệ số

co giãn chéo theo giá hàng hóa liên quan: là một thước đo phản ánh mức độ thay đổi của lượng cầu hàng hóa nào đó so với mức độ thay đổi giá của một hàng hóa liên quan đến nó

 Exy

 Nếu Exy > 0 thì hai mặt hàng thay thế nhau

 Nếu Exy < 0 thì hai mặt hàng bổ sung nhau

 Nếu Exy = 0 thì hai mặt hàng độc lập, không liên quan nhau

 Chúng em khảo sát 2 loại hàng hóa là 2 loại hàng hóa có thể thay thế cho nhau thì giá của hàng hóa này thay đổi cũng sẽ làm cho lượng của hàng hóa kia thay đổi theo

 Trong bài khảo sát này, chúng em chọn bánh mì là hàng hóa thay thế cho cơm hộp

Tăng 30%: giábánh mì tăng từ 10.000 đồng/ổ lên 13.000 đồng/ổ:

 Theo khảo sát, khi giá của bánh mì tăng từ 10.000 đồng/ổ lên 13.000 đồng/ổ thì các bạn có xu hướng chuyển qua ăn cơm hộp nhiều hơn Thực tế khảo sát cho thấy khi giá bánh mì tăng lên 13.000 đồng/ổ thì lượng cơm hộp trung bình tăng từ 36.79 lên 41.45 hộp cơm trong 1 tháng

 Hệ số co giãn chéo giữa cơm hộp và bánh mì:

Exy = 0.048

 Hệ số co giãn tính được là một số lớn hơn 0 điều đó một lần nữa chứng tỏ đây là hai hàng hóa thay thếnhau

Giảm 30%: giá bánh mì giảm từ 10.000 đồng/ ổ xuống7.000 đồng/ ổ:

 Khi giá của bánh mì giảm xuống còn 7.000 đồng/ổ thì người tiêu dùng đã chuyển sang ăn bánh mì nhiều hơn cơm hộp, lượng cơm hộp trung bình lúc đầu là 36.79 hộp cơm trong 1 tháng sau bánh mì giảm giá còn 7.000 đồng/ổ thì lượng cơm hộp giảm chỉ còn 31.56 hộp cơm trong 1 tháng

 Hệ số co giãn chéo giữa khẩu trang y tế và khẩu trang vải là:

Exy = 0.12

 Hệ số co giãn chéo trong giả định này cũng là một số lớn hơn 0 nên cơm hộp và bánh mì là 2 mặt hàng thay thế nhau

4 Kết luận:

 Kết quả của cuộc khảo sát cho thấy khi các doanh nghiệp quyết định tăng giá hay giảm giá một sản phẩm hay hàng hóa nào đó cần phải cân nhắc thật kĩ lưỡng, phải xác định được khu vực kinh doanh, đối tượng kinh doanh,… và tiến hành khảo sát ý kiến Rồi từ các số liệu khảo sát được tinh toán, xem xét đó là loại hàng hóa có có vai trò như thế nào đối với đời sống của họ: thiết yếu, cần thiết, hay xa xỉ

 Ngoài ra, yếu tố thu nhập của người tiêu dùng cũng rất quan trọng Các doah nghiệp phải xác định được người dân khu vực mình đang kinh doanh thuộc loại nào: giàu có, công nhân, hay chỉ là các bạn sinh viên,…

 Một yếu tố nữa cũng quan trọng không kém đó là các nhà kinh doanh phải xem xét hàng hóa mà họ tung ra thị trường có mặt hàng nào có thể thay thế và giá rẻ hơn hàng hóa của mình hay không?

 Khi kinh doanh một mặt hàng nào đó việc nghiên cứu các yếu tố trên

là rất quan trọng đến sự sinh tồn của một doanh nghiệp mà quan trọng nhất là bước khảo sát ban đầu Vì vậy việc khảo sát người tiêu dùng rất quan trọng nên cần phải thực hiện một cách nghiêm túc

 Trong cả 2 giả định về việc tăng giá và giảm giá của

mặt hàng bánh mì đều chứng minh cho ta thấy giữa mặt hàng

bánh mì và cơm hộp là 2 mặt hàng thay thế cho nhau thông qua

hệ số co giãn chéo