THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN Tên sáng kiến : MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG NỀ NẾP CHO HỌC SINH LỚP 1 TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM .Học sinh tiểu học tính hiếu động, thích bắt chước, tự do, chưa có ý thức, khó làm chủ bản thân. Bên cạnh do được nuông chiều từ phía gia đình nên dẫn đến quá tự do . Khi nhận lớp , tôi nhận thấy các hoạt động của lớp thiếu đồng bộ, nhịp nhàng, các em còn tùy tiện làm theo ý thích của bản thân, nên đã ảnh hưởng không tốt đến chất lượng giờ dạy.Vậy làm thế nào để xây dựng cho lớp học đạt được các vấn đề trên? Đó là nguyên nhân làm tôi phải tìm tòi, suy nghĩ. Qua học hỏi kinh nghiệm của các đồng nghiệp, kết hợp nghiên cứu các đề tài về giáo dục, tâm lí học giáo dục, giáo dục học Tiểu học,…. Cùng với công tác chủ nhiệm hàng năm của bản thân, tôi nhận thấy: “ Muốn có một lớp học như thế, giáo viên cần phải tập trung chú ý tổ chức xây dựng nền nếp cho học sinh ngay từ đầu năm học”. Đây chính bối cảnh, là lý do mà tôi đưa ra các giải pháp để vận dụng trong công tác chủ nhiệm lớp của mình .
Trang 1SÁNG KIẾN
MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG NỀ NẾP CHO HỌC SINH LỚP 1 TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM
Người thực hiện:
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Phương pháp giáo dục
- Phương pháp dạy học bộ môn:
- Lĩnh vực khác: Công tác chủ nhiệm
Năm học: 2018-2019
Trang 2
MỤC LỤC
DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
Trang 3
1.ĐTNTP ( Đội Thiếu Niên tiền phong )
2 TSHS ( Tổng số học sinh )
3 GV ( Giáo viên )
Trang 4
Tên sáng kiến : MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG NỀ NẾP CHO HỌC
SINH LỚP 1 TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM
2.Lĩnh vực áp dụng sáng kiến : Học sinh Tiểu học
3 Tác giả :
Họ và tên: Nam( Nữ) :
Trình độ chuyên môn : Cao đẳng Sư phạm
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác : Trường Tiểu học
Điện thoại:0971291140 Email:
Tỷ lệ Đồng tác giả (nếucó)
- Họ và tên: ……… …… Nam (nữ):
- Trình độ chuyên môn:… …
- Chức vụ, đơn vị công tác:… …
- Điện thoại: …… ……… Email: …
- Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến (%): đóng góp tạo ra sáng kiến : 100%
Trang 5MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG NỀ NẾP CHO HỌC SINH LỚP 1
TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM
PHẦN MỞ ĐẦU
1 Bối cảnh của giải pháp :
Học sinh tiểu học tính hiếu động, thích bắt chước, tự do, chưa có ý thức, khó làm chủ bản thân Bên cạnh do được nuông chiều từ phía gia đình nên dẫn đến quá tự do Khi nhận lớp , tôi nhận thấy các hoạt động của lớp thiếu đồng
bộ, nhịp nhàng, các em còn tùy tiện làm theo ý thích của bản thân, nên đã ảnh hưởng không tốt đến chất lượng giờ dạy
Vậy làm thế nào để xây dựng cho lớp học đạt được các vấn đề trên? Đó là nguyên nhân làm tôi phải tìm tòi, suy nghĩ Qua học hỏi kinh nghiệm của các đồng nghiệp, kết hợp nghiên cứu các đề tài về giáo dục, tâm lí học giáo dục, giáo dục học Tiểu học,… Cùng với công tác chủ nhiệm hàng năm của bản thân, tôi nhận thấy: “ Muốn có một lớp học như thế, giáo viên cần phải tập trung chú
ý tổ chức xây dựng nền nếp cho học sinh ngay từ đầu năm học” Đây chính bối cảnh, là lý do mà tôi đưa ra các giải pháp để vận dụng trong công tác chủ nhiệm lớp của mình
2 Lí do chọn giải pháp:
Để đưa lớp vào nề nếp, để giúp các em có thói quen tốt bây giờ và sau này, đồng thời để đảm bảo chất lượng giáo dục và làm tốt công tác chủ nhiệm lớp, tôi đã thực hiện đề tài “Xây dựng nề nếp cho học sinh lớp 1” ngay từ đầu năm học
3 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu:
Đề tài nghiên cứu vận dụng cho học sinh lớp Một nói chung
4 Mục đích nghiên cứu:
Nhằm đảm bảo mục tiêu dạy học – giáo dục: giúp các em nắm vững kiến thức, kĩ năng của khối lớp Một và rèn những thói quen tốt, nhằm hình thành ý thức kỉ luật, tính tự giác…để học tốt các lớp học trên Đồng thời để trở thành giáo viên chủ nhiệm tốt, đòi hỏi giáo viên phải có phẩm chất đạo đức tốt, tâm huyết với nghề, tận tụy với học sinh Giáo viên chủ nhiệm phải hoàn tất tốt các nhiệm vụ và tìm hiểu nắm vững về học sinh trong lớp về mọi mặt, cộng tác chặt chẽ với gia đình học sinh, phối hợp tốt với giáo viên bộ môn, tổ chức ĐTNTP để giáo dục học sinh trong lớp mình chủ nhiệm
Trong công tác chủ nhiệm lớp, đòi hỏi người giáo viên phải tìm tòi, nghiên cứu tích cực các biện pháp hữu hiệu, áp dụng một cách khoa học về tâm
lí giáo dục để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình trong công tác Đặc biệt phải có tâm lí của người làm cha mẹ, là người bạn lớn của học sinh, góp phần vào việc hình thành nhân cách của các em một cách hiệu quả
Trang 6
PHẦN NỘI DUNG
I THỰC TRẠNG CỦA CÁC GIẢI PHÁP ĐÃ BIẾT, ĐÃ CÓ :
Nề nếp là những việc làm, những thói quen tốt trong học tập, sinh hoạt… của bản thân mỗi học sinh Là khởi đầu của hành vi đạo đức thông qua việc chấp hành những qui định của lớp, nội quy của trường Biết làm những việc mang lại lợi ích cho lớp, cho mình
- Nề nếp lớp học là nhân tố quyết định chất lượng học tập của học sinh
- Học sinh đùa giỡn nói chuyện riêng hoặc mất trật tự thì bản thân các em
sẽ không tiếp thu được bài còn làm ảnh hưởng đến cả lớp, làm cho các học sinh khác bị lôi cuốn theo
- Lớp học mất trật tự sẽ làm giáo viên mất nhiều thời gian ổn định, có khi
la rầy, tức giận làm ảnh hưởng đến sức khỏe lại còn xúc phạm học sinh và khó đảm bảo chất lượng giờ dạy
- Các hoạt động học tập không nhịp nhàng sẽ mất thời gian chung, gây chán
nản cho những em học tốt
- Rèn nề nếp lớp cũng chính là rèn nề nếp cho từng cá nhân học sinh, giúp các em có thói quen tốt trong sinh hoạt, học tập, biết làm chủ bản thân sau này
- Ngược lại, mỗi học sinh biết điều chỉnh mình sẽ tác động tích cực đến nề nếp lớp
Các em biết điều gì nên làm và không nên làm để hòa đồng cùng các bạn Qua đó sẽ hình thành tính tự giác, tinh thần tập thể trong các em C.Mác và Ăng-ghen đã viết: “Sự phát triển của một cá thể phụ thuộc vào sự phát triển của nhiều
cá thể mà nó đã giao tiếp trực tiếp hay gián tiếp” (C.Mác và Ăng-ghen toàn tập III)
Nhận lớp ở đầu năm học, tôi nhận thấy có nhiều em rất “quậy” Thật vậy, mặc dù các em rất đáng yêu, lanh lợi… nhưng lại tùy tiện trong các hoạt động ở lớp Từ tư thế ngồi, cách giơ tay phát biểu, trong học nhóm… có 1 số em rất nghịch, hay chọc phá bạn, làm việc riêng trong giờ học Khi có mặt thầy cô thì các em tương đối trật tự nhưng khi giáo viên vừa quay lưng thì các em lại
“nhộn” Qua đó, cho thấy các em chỉ “sợ” cô chứ chưa nhận thức được việc mình làm Qua khảo sát ở đầu năm học thì có đến 17 em điểm yếu mặc dù tôi nhận thấy các em có khả năng tiếp thu khá
Thuận lợi:
- Luôn được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, Ban giám hiệu nhà trường, Hội cha mẹ học sinh, chính quyền địa phương
- Đối với những học sinh có qua trường lớp mẫu giáo hầu như các em có nếp sẵn: đi biết thưa về biết trình, gặp thầy cô biết chào hỏi, biết trả lời tròn câu,
Trang 7không ngắt ngang… Quá trình đó được nối tiếp khi các em lên lớp một, … Khi vào bậc Tiểu học các em bắt đầu biết tư duy độc lập và tự giác hơn, nên khi giáo viên nêu quy ước, ra hiệu lệnh là các em thực hiện ngay
- Một số phụ huynh có quan tâm đến con em, nên việc phối hợp giữa nhà trường, giáo viên chủ nhiệm và gia đình sớm đưa con em vào nề nếp, thực hiện đúng nội quy, đạt kết quả tốt
- Học sinh có cùng độ tuổi và một số học sinh cư ngụ cùng địa bàn tương đối gần nhau nên dễ dàng sắp xếp, ổn định vị trí ngồi, phân công giúp nhau cùng học tập
Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi cũng còn nhiều khó khăn dẫn đến việc tồn tại học sinh yếu kém, đạo đức chưa được tốt như:
- Một số học sinh chưa qua trường lớp mẫu giáo, nhất là những học sinh
cá biệt, việc đưa các em vào nề nếp khá phức tạp Phải hướng dẫn, nhắc nhở nhiều lần, phải tạo sự chú ý tập trung nơi các em…
- Đối với một số học sinh thiếu sự quan tâm chăm sóc của gia đình cũng
là một khó khăn lớn cho giáo viên trong việc đưa các em vào nề nếp như: đi học muộn, nghỉ học không phép, quên tập vở, không học bài, chuẩn bị trước bài học trước khi đến lớp
- Một số học sinh ở xa, việc quan hệ giữa giáo viên và phụ huynh còn hạn chế, điều kiện liên hệ qua điện thoại khi cần không có
- Một số em cùng gia đình ở nhà trọ, tạm trú không dài hạn, phụ huynh học sinh kinh tế không ổn định giáo viên chủ nhiệm rất khó phối hợp
- Các em bậc Tiểu học tuổi còn nhỏ nên thường ham chơi hơn ham học
- Có ý thức tự giác nhưng chưa cao
- Các em nhỏ ít tập trung và rất dễ chán khi phải tập trung lâu
- Đa số thường hiếu động, rất khó chịu khi phải gò ép vào khuôn mẫu
- Do trường lớp còn thiếu nên phải học ca trưa, vì thế cũng là khó khăn trong nề nếp đến trường của học sinh
Đó chính là một số nguyên nhân mà giáo viên làm công tác chủ nhiệm cần nắm bắt để có hướng giải quyết
Gần một tháng đầu tôi rất mệt và tốn nhiều thời gian để ổn định lớp Cũng thời gian này tôi đã nghiên cứu nắm vững đối tượng, nguyên nhân như trên để tìm biện pháp tháo gỡ nhằm lập lại trật tự nề nếp và tôi đã đưa ra sáng kiến để vận dụng ngay tại lớp của mình
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN :
1.Các bước thực hiện giải pháp mới :
Trang 8
Trong công tác chủ nhiệm lớp “ Xây dựng nề nếp cho học sinh đầu năm”
là một mảng trong công tác chủ nhiệm nhưng không thể thiếu được và cũng không kém phần quan trọng trong việc quyết định chất lượng học tập, hạnh kiểm của học sinh trong suốt năm học Bởi lẽ học sinh nói chuyện nhiều trong giờ học, mất trật tự khi ra vào lớp, học sinh lấy đồ dùng học tập chậm,đánh nhau …
Đó là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng học tập, hạnh kiểm cuối năm Do đó, ngay từ đầu năm tôi đã tìm hiểu để nắm tình hình hoàn cảnh gia đình từng em, nhất là đối với học sinh cá biệt, đồng thời thống kê chất lượng học tập và hạnh kiểm như sau:
Thống kê số liệu đầu năm: ( Năm học 2018 – 2019 )
Lớp: 110 TSHS: 51 Nữ: 24
Học tập qua kiểm tra, nắm bắt tình hình đầu năm học :
- Đa số học sinh nắm khá tốt kiến thức, kĩ năng các môn học
- Các em đều có phẩm chất tốt 1 số em có năng lực vượt trội về giao tiếp, ý thức học tập cao,
+ Sách giáo khoa và vở: Có đủ: 51 em
+ Đồ dùng học tập của học sinh đầu năm: Có đầy đủ: 51 em
+ Thực hiện đầy đủ 5 nhiệm vụ của học sinh: 51 em
- Điều kiện để sớm đưa học sinh vào nề nếp là việc tổ chức khoa học của giáo viên Khi lên lớp giáo viên không chỉ đơn thuần truyền thụ kiến thức cho các em là “ đủ ”, là “ dạy tốt”, mà phương pháp hiện nay: Giáo viên phải là người tổ chức cho học sinh tự quản, tự nghiên cứu, học hỏi, sáng tạo tìm ra kiến thức mới Do vậy, theo xu hướng đòi hỏi giáo viên phải có sự chuẩn bị chu đáo, phải có óc tổ chức khoa học, nhạy bén tạo mọi tình huống để học sinh tư duy Khi đóng vai trò chủ đạo giáo viên cần tạo được niềm tin và tình cảm đối với các em học sinh, để các em luôn yên tâm và tin tưởng vào sự công bằng của “ thầy”, tạo nơi các em cái nhìn khách quan, bạn nào cũng được “thầy” yêu thương như nhau, chứ không vì học yếu hay do hoàn cảnh gia đình hoặc nghịch phá mà bị bỏ rơi Song song với việc trên giáo viên cần nắm đặc điểm tâm sinh
lí của từng học sinh: có em thích khen ngợi, có em phải thật nghiêm khắc mới nghe, có em thông minh nhanh nhẹn, lại có em chậm chạp không thích kết bạn, rụt rè trước thầy cô, có em rất hiếu động, v v… tùy từng trường hợp giáo viên tìm cách giải quyết và sắp xếp sao cho hợp lí, có kết quả tốt Vì các giải pháp đã thực hiện chưa đạt kết quả cao Vì thế tôi bổ sung bằng những giải pháp mới sau
Trang 9
Giải pháp 1.Tìm hiểu lí lịch học sinh, khảo sát ý thức tự quản đầu năm học.
Nghiên cứu thông tin học sinh để nắm sơ bộ về mọi mặt của từng học sinh Nhất là đối với những học sinh cá biệt cũng như những học sinh giỏi Để tìm hiểu kĩ học sinh hơn, tôi phát phiếu tìm hiểu thông tin:
Tuần đầu khi mới nhận lớp, tôi đã quan sát kĩ các biểu hiện của học sinh trong từng hoạt động và nhận được kết quả khảo sát như sau:
Sĩ số Thời gian
HS có ý thức tự quản tốt
HS có ý thức tự quản nhưng chưa bền
Chưa có ý thức tự quản
Số lượng % Số lượng % Số lượng %
51 em Đầu năm học 26 50,9 % 12 23,5% 11 21,5%
Biểu hiện của những em chưa có ý thức tự quản trong lớp thể hiện rõ nhất
là những khoảng thời gian sinh hoạt 15 phút đầu giờ, các hoạt động tập thể,… các em chưa tập trung hoạt đông, nói chuyện riêng, làm việc riêng, không hợp tác Còn những em có ý thức tự quản nhưng chưa bền thường biểu hiện: Khi có mặt GV thì tỏ ra nghiêm túc nhưng vắng mặt GV hoặc cán sự lớp thì vẫn còn làm việc riêng…
Với thực trạng trên, ngay từ đầu năm học, từ giai đoạn ổn định tổ chức lớp cho đến khi giảng dạy, tôi luôn chú ý, quan tâm đến việc rèn cho lớp nếp tự
THÔNG TIN HỌC SINH
Họ và tên:………Sinh năm:…………
Là con thứ:…trong gia đình Hoàn cảnh:……… Chỗ ở hiện nay:……….Số điện thoại:…… Môn học yêu thích:……….Ước mơ:………
Trang 10quản, tinh thần tập thể để các em có tính tự giác, tích cực trong học tập và sinh hoạt Từ những suy nghĩ trên tôi đã mạnh dạn chọn đề tài này để áp dụng vào thực tế lớp 1/10
Đồng thời dựa vào kết quả kiểm tra đầu năm mà gv tự kiểm tra để khảo sát kết quả học tập của học sinh để giáo viên lên kế hoạch ( phát huy ưu điểm, khắc phục những tồn tại yếu kém) ngay từ đầu năm học cho từng đối tượng cụ thể Giáo viên phối kết hợp chặt chẽ với PHHS tìm biện pháp và phương pháp cho học tập ở nhà, nhắc nhở,dò bài giúp,kiểm tra kiến thức, chuẩn bị bài mới
…, học sinh tự kiểm tra đồ dùng, sách vở theo đúng thời khóa biểu hàng ngày PHHS xây dựng cho học sinh có một góc học tập riêng để tạo không gian cho các em biết cách sắp xếp sách vở, đồ dùng học tập khoa học, gọn gàng Cùng phụ huynh thống nhất các phương pháp, hình thức giáo dục học sinh để đạt chất lượng cao trong học tập
Giải pháp 2 Bầu và rèn cách quản lý cho ban cán sự lớp:
Cho lớp bình bầu ban cán sự lớp một cách dân chủ
- Chọn lớp trưởng mạnh dạn, nhanh nhẹn, chuyên cần, tháo vát, gương mẫu
- Giao việc cụ thể cho từng thành viên trong ban cán sự để: Tự quản nhau, cùng nhau nghiên cứu bài, các sự việc, sự kiện… trong phiếu giao việc
- Chia mỗi tổ làm hai nhóm nhỏ Mỗi nhóm nhỏ sẽ do tổ trưởng, tổ phó quản Tổ trưởng, tổ phó sẽ phân nhóm nhỏ của mình thành: “ Đôi tổ viên” để truy bài đầu giờ Sau 15 phút truy bài đầu giờ tổ trưởng, tổ phó báo cáo kết quả cho giáo viên Các thành viên trong ban cán sự phải đi sớm hơn để truy bài cho nhau trước khi kiểm tra tổ và nhóm nhỏ của mình Giáo viên có kế hoạch kiểm tra đột xuất, phát hiện chấn chỉnh ngay những trường hợp thực hiện chưa nghiêm Mỗi “ Đôi tổ viên” nên thường xuyên thay đổi sao cho phù hợp và tránh tình trạng bao che cho nhau Cuối tuần trong tiết sinh hoạt lớp giáo viên sẽ phê bình, tuyên dương để rút kinh nghiệm và lên kế hoạch khắc phục , phát huy
Giải pháp 3 Thảo luận, xây dựng và đưa ra kế hoạch thực hiện nội quy trường lớp
Thay vì giáo viên tự xây dựng nội quy lớp học, đưa ra yêu cầu cả lớp thực hiện, ngay từ đầu năm, tôi đã tổ chức cho lớp tự thảo luận xây dựng nội quy lớp Việc học sinh tham gia vào xây dựng nội quy lớp học sẽ khiến học sinh thực hiện nội quy tốt hơn vì trẻ hiểu rõ về nội quy và nội quy đó là do chính học sinh
đề ra đồng thời có cam kết thực hiện Các bước thực hiện như sau:
Bước 1: Giáo viên tổ chức lấy ý kiến của của học sinh về những nội quy
cần có:
- Chia học sinh thành những nhóm nhỏ và thảo luận theo các câu hỏi: Mong muốn của bản thân em khi đến trường? Các em mong muốn lớp của mình như thế nào? Em mong muốn gì ở bạn bè, thầy cô?
- Từng cá nhân nêu ý kiến, sau đó thống nhất và đưa ra ý kiến của nhóm
Trang 11Bước 2: Chia sẻ ý kiến giữa các nhóm và thống nhất các ý tưởng
- Từng nhóm chia sẻ ý kiến cho cả lớp
- Cả lớp thống nhất ý kiến về những điều các em muốn, về lớp học lý tưởng
Bước 3: Thống nhất nội quy lớp học.
- Tổ chức thảo luận chung về cả lớp theo câu hỏi: Để đạt được những mong đợi đó, học sinh nên và không nên làm gì?
- Từ các ý kiến của học sinh, thống nhất nội quy lớp học
Bước 4 : Cam kết thực hiện
- Tất cả mọi thành viên cam kết thực hiện nội quy đã đề ra Học sinh có thể viết tên mình lên bản nội quy để thể hiện sự cam kết
Bước 5: Viết nội quy lớp học bằng chữ in Trang trí đẹp, hấp dẫn Treo bảng nội
quy ở nơi dễ nhìn
Tạo nề nếp, thói quen tốt cho học sinh ở các khâu:
a.Xếp hàng:
- Học sinh xếp theo đội hình dãy bàn Tùy số lượng dãy bàn của lớp mà giáo viên cho xếp hàng sao cho hợp lí
Cụ thể: lớp có hai dãy bàn thì xếp mỗi dãy một hàng
- Xếp hàng vào lớp: Những học sinh ngồi ở dãy trong vào trước, học sinh ngồi ở dãy ngoài vào sau
- Xếp hàng ra: Những học sinh ngồi ở dãy ngoài ra trước, những học sinh ngồi ở dãy trong ra sau Tránh trường hợp chen lấn, xô đẩy nhau làm mất trật tự
b Giữ vệ sinh trường lớp:
- Thường xuyên nhắc nhở, tập cho học sinh bỏ rác đúng nơi quy định, không vẽ bậy lên tường và bàn ghế Đi tiểu đi tiêu đúng nơi quy định, sau khi đi
vệ sinh phải rửa tay
- Học sinh có ý thức nhắc nhở nhau trong vấn đề vệ sinh trường lớp
Hàng tuần giờ sinh hoạt tập thể nhận xét, tuyên dương hoặc phê bình từng cá nhân làm tốt hoặc chưa tốt, kể cả ban cán sự
c Sách vở:
- Giữ sách vở sạch đẹp không cong góc, không vẽ bẩn trong vở ngay từ đầu năm, có kiểm tra, nhận xét thường xuyên
d Lấy đồ dùng học tập:
- Giáo viên tổ chức cho học sinh sắp xếp tất cả đồ dùng sách vở gọn gàng vào hộc bàn Khi có hiệu lệnh sử dụng đồ dùng nào thì học sinh lấy ra nhẹ