LỜI NÓI ĐẦU Trong giai đoạn xã hội hóa và hội nhập quốc tế hiện nay, nguồn lực con người Việt Nam trở nên có ý nghĩa quan trọng, quyết định sự thành công của công cuộc phát triển đất nước. Giáo dục ngày càng có vai trò và nhiệm vụ quan trọng trong việc xây dựng thế hệ người Việt Nam mới, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội. Đảng và nhà nước luôn quan tâm và chú trọng đến giáo dục. Với chủ đề của năm học là “Tiếp tục đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục” đối với giáo dục phổ thông. Để đạt được mục tiêu trên đòi hỏi người dạy học phải có kiến thức sâu và sự hiểu biết nhất định về nội dung chương trình sách giáo khoa, có khả năng hiểu được về tâm sinh lí của trẻ, về nhu cầu và khả năng của trẻ. Đồng thời người dạy có khả năng sử dụng một cách linh hoạt các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học phù hợp với đối tượng học sinh. Căn cứ chuẩn kiến thức kỹ năng của chương trình lồng ghép giáo dục vệ sinh môi trường, rèn kĩ năng sống cho học sinh. Coi trọng sự tiến bộ của học sinh trong học tập và rèn luyện, động viên khuyến khích không gây áp lực cho học sinh khi đánh giá. Tạo điều kiện và cơ hội cho tất cả học sinh hoàn thành chương trình và có mảng kiến thức dành cho đối tượng học sinh năng khiếu. Việc nâng cao cất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh là nhiệm vụ của các trường và giáo viên. Để có chất lượng giáo dục toàn diện thì việc giáo viên sáng tạo viết sáng kiến là vô cùng quan trọng. Sáng kiến kinh nghiệm (SKKN) của người giáo viên (GV) là nhằm thúc đẩy việc nghiên cứu, ứng dụng trong việc giảng dạy, quản lý. SKKN không chỉ mang đến những đổi mới, sáng tạo trong công tác dạy và học, mà còn giúp người GV thoát khỏi sức ỳ. Hoạt động viết sáng kiến kinh nghiệm (SKKN) là một hoạt động nằm trong nhiệm vụ, kế hoạch chuyên môn của từng năm học được ngành và các trường học tiến hành song song cùng với hoạt động dạy học và một số hoạt động khác....Nó phải được coi là nghiên cứu khoa học hay phương pháp dạy học của giáo viên. Tuy nhiên, thực tế cho thấy hoạt động này còn tồn tại nhiều vấn đề chưa được nhìn nhận, đánh giá, hiểu đúng bản chất của nó. Vì vậy, ở bài viết này tôi muốn mạn phép chia sẻ với bạn đọc để phần nào hiểu đúng bản chất của hoạt động trên. Sáng kiến kinh nghiệm là những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo mà người viết tích lũy được trong thực tiễn công tác giảng dạy và giáo dục, bằng những họat động cụ thể đã khắc phục được những khó khăn mà với những biện pháp thông thường không thể giải quyết được, góp phần nâng cao hiệu quả rõ rệt trong công tác của người giáo viên. Để có tài liệu nghiên cứu, viết sáng kiến kịp thời và sát với chương trình học, phù hợp với công việc của giáo viên, tôi đã nghiên cứu biên soạn: “Cách tổ chức, quy trình viết SKKN và Sáng kiến làm mẫu: Sáng kiến: “Một số biện pháp đổi mới hình thức tổ chức và nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn chất lượng, hiệu quả” . Tài liệu nhằm giúp giáo viên có cơ sở, định hướng để viết sáng kiến hiệu quả hơn để nâng cao chất lượng dạy học của mình. Trân trọng giới thiệu với thầy giáo và cô giáo cùng quý vị bạn đọc tham khảo và phát triển tài liệu: CÁCH TỔ CHỨC VÀ QUY TRÌNH VIẾT SÁNG KIẾN SÁNG KIẾN MẪU: “MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI HÌNH THỨC TỔ CHỨC VÀ NỘI DUNG SINH HOẠT TỔ CHUYÊN MÔN CHẤT LƯỢNG, HIỆU QUẢ Trân trọng cảm ơn
Trang 1TƯ LIỆU CHUYÊN MÔN TIỂU HỌC.
- -CÁCH TỔ CHỨC VÀ QUY TRÌNH VIẾT SÁNG KIẾN
SÁNG KIẾN MẪU:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI HÌNH THỨC TỔ CHỨC
VÀ NỘI DUNG SINH HOẠT TỔ CHUYÊN MÔN
CHẤT LƯỢNG, HIỆU QUẢ
Khoa học giáo dục
Trang 2LỜI NÓI ĐẦU
Trong giai đoạn xã hội hóa và hội nhập quốc tế hiện nay, nguồnlực con người Việt Nam trở nên có ý nghĩa quan trọng, quyết định sựthành công của công cuộc phát triển đất nước Giáo dục ngày càng cóvai trò và nhiệm vụ quan trọng trong việc xây dựng thế hệ người ViệtNam mới, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội Đảng và nhànước luôn quan tâm và chú trọng đến giáo dục Với chủ đề của nămhọc là “Tiếp tục đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục”đối với giáo dục phổ thông Để đạt được mục tiêu trên đòi hỏi ngườidạy học phải có kiến thức sâu và sự hiểu biết nhất định về nội dungchương trình sách giáo khoa, có khả năng hiểu được về tâm sinh lícủa trẻ, về nhu cầu và khả năng của trẻ Đồng thời người dạy có khảnăng sử dụng một cách linh hoạt các phương pháp và hình thức tổchức dạy học phù hợp với đối tượng học sinh Căn cứ chuẩn kiếnthức kỹ năng của chương trình lồng ghép giáo dục vệ sinh môitrường, rèn kĩ năng sống cho học sinh Coi trọng sự tiến bộ của họcsinh trong học tập và rèn luyện, động viên khuyến khích không gây
áp lực cho học sinh khi đánh giá Tạo điều kiện và cơ hội cho tất cảhọc sinh hoàn thành chương trình và có mảng kiến thức dành cho đốitượng học sinh năng khiếu Việc nâng cao cất lượng giáo dục toàndiện cho học sinh là nhiệm vụ của các trường và giáo viên Để cóchất lượng giáo dục toàn diện thì việc giáo viên sáng tạo viết sángkiến là vô cùng quan trọng Sáng kiến kinh nghiệm (SKKN) củangười giáo viên (GV) là nhằm thúc đẩy việc nghiên cứu, ứng dụngtrong việc giảng dạy, quản lý SKKN không chỉ mang đến những đổimới, sáng tạo trong công tác dạy và học, mà còn giúp người GVthoát khỏi sức ỳ Hoạt động viết sáng kiến kinh nghiệm (SKKN) làmột hoạt động nằm trong nhiệm vụ, kế hoạch chuyên môn của từngnăm học được ngành và các trường học tiến hành song song cùng vớihoạt động dạy- học và một số hoạt động khác Nó phải được coi lànghiên cứu khoa học hay phương pháp dạy học của giáo viên Tuynhiên, thực tế cho thấy hoạt động này còn tồn tại nhiều vấn đề chưa
Trang 3được nhìn nhận, đánh giá, hiểu đúng bản chất của nó Vì vậy, ở bàiviết này tôi muốn mạn phép chia sẻ với bạn đọc để phần nào hiểu
đúng bản chất của hoạt động trên "Sáng kiến kinh nghiệm" là những
tri thức, kỹ năng, kỹ xảo mà người viết tích lũy được trong thực tiễncông tác giảng dạy và giáo dục, bằng những họat động cụ thể đã khắcphục được những khó khăn mà với những biện pháp thông thườngkhông thể giải quyết được, góp phần nâng cao hiệu quả rõ rệt trongcông tác của người giáo viên Để có tài liệu nghiên cứu, viết sángkiến kịp thời và sát với chương trình học, phù hợp với công việc củagiáo viên, tôi đã nghiên cứu biên soạn: “Cách tổ chức, quy trình viếtSKKN và Sáng kiến làm mẫu: Sáng kiến: “Một số biện pháp
đổi mới hình thức tổ chức và nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn chất lượng, hiệu quả” Tài liệu nhằm giúp giáo viên có cơ
sở, định hướng để viết sáng kiến hiệu quả hơn để nâng cao chấtlượng dạy học của mình
Trân trọng giới thiệu với thầy giáo và cô giáo cùng quý vị bạn đọc tham khảo và phát triển tài liệu:
CÁCH TỔ CHỨC VÀ QUY TRÌNH VIẾT SÁNG KIẾN
SÁNG KIẾN MẪU:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI HÌNH THỨC TỔ CHỨC
VÀ NỘI DUNG SINH HOẠT TỔ CHUYÊN MÔN
CHẤT LƯỢNG, HIỆU QUẢ Trân trọng cảm ơn!
Trang 4NỘI DUNG TÀI LIỆU GỒM
1 Cách tổ chức, quy trình viết SKKN
2 Sáng kiến: “Một số biện pháp đổi mới hình thức tổ chức
và nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn chất lượng, hiệu quả”
Trang 5CÁCH TỔ CHỨC VÀ QUY TRÌNH VIẾT SÁNG KIẾN
SÁNG KIẾN MẪU:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI HÌNH THỨC TỔ CHỨC
VÀ NỘI DUNG SINH HOẠT TỔ CHUYÊN MÔN
CHẤT LƯỢNG, HIỆU QUẢ
1 Cách tổ chức và quy trình viết SKKN
a) Về khâu tổ chức
- Đối với nhà trường: Lãnh đạo các trường phổ thông cần có kếhoạch ngay từ đầu năm học, cho giáo viên tự do đăng kí tên đề tàiSKKN của mình
- Phân công những người có năng lực, kinh nghiệm giúp đỡ thêm, cóthể hỗ trợ thêm về mặt tài liệu, phương tiện, kinh phí, thời gian Cầnthiết có bản hướng dẫn chi tiết về cấu trúc SKKN và biểu chấm chotừng người tham khảo
- Đối với tổ chuyên môn: Ngoài những giờ thao giảng, sinh hoạtkhác, tổ chuyên môn cần tận dụng quỹ thời gian cùng trao đổi, thảoluận vấn đề đồng nghiệp đang làm để bổ sung giải pháp cho nhau.Đây cũng một trong những con đường nhằm đổi mới sinh hoạt tổchuyên môn, và cùng một lúc đạt được 2 đích: tránh hình thức sinhhoạt giấy tờ; nâng cao hiệu quả công tác dựa vào những SKKN đượctạo ra bằng tâm huyết và sự hỗ trợ của tổ nhóm
Trang 6- Cần thành lập Hội đồng chấm đảm bảo quy trình, khoa học và côngbằng.
+ Các hướng dẫn cụ thể cho việc áp dụng, vận dụng SKKN ấy
+ Hiệu quả sau khi áp dụng SKKN mới
+ Những đề xuất nào khi thực hiện SKKN đó
- Về mặt hình thức:
Cần trình bày rõ ràng theo bố cụ từng phần, mục, tiểu mục vàđánh số, kí hiệu phân chia rõ ràng Đầu tiên là Bìa, các Từ viết tắt, kíhiệu (nếu có), Mục lục, Nội dung SKKN, Phụ lục (các phiếu điều tra,giáo án minh họa), Tài liệu tham khảo Trình bày ở phong chữ TimesNew Roman và cỡ chữ 14
Thông thường một SKKN gồm 3 phần cơ bản và ở mỗi phần có cáctiểu mục nhỏ được sắp xếp theo thứ tự sau:
I Đặt vấn đề
1 Lí do chọn đề tài hay Tính cấp thiết của đề tài
2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu
Trang 74 Phương pháp nghiên cứu
5 Giả thiết khoa học
6 Đóng góp mới của đề tài
7 Thời gian nghiên cứu
Đối với phần Đặt vấn đề là hết sức quan trọng vì nếu chọn được một
đề tài về mặt nội dung thể hiện sự cấp thiết cần phải giải quyết, cải tổ
đã một phần thành công Và nó thành công hơn nếu xét về mặt ngônngữ đảm bảo sự chặt chẽ, lo gic, đọc lên là biết được phạm vi, giớihạn cần làm thì quá trình tiến hành viết đề cương hay bản chính sẽ dễdàng Nếu làm NCKH thì nhất thiết có thể phải đủ cả 7 mục trên, cònviết SKKN không hoàn toàn như vậy, có thể lược bớt một số mục,riêng mục 1 nhất thiết phải có
II Giải quyết vấn đề
- Cơ sở khoa học (gồm cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn) của vấn đềnghiên cứu
- Trình bày được số liệu điều tra, khảo sát tình hình thực tế, thựctrạng (của đơn vị, lĩnh vực, địa phương…) về những vấn đề liên quanđến đề tài
- Đánh giá thực trạng về những vấn đề liên quan đến đề tài (gồmnhững mặt mạnh- ưu điểm, những hạn chế- khuyết điểm)
- Nguyên nhân của thực trạng trên
- Nêu hệ thống các giải pháp, những tác động (hoặc các kiến thức…),đảm bảo tính khoa học, tính sư phạm, tính mới, tính thực tiễn,… đểthực hiện nhiệm vụ nhằm đạt được mục đích nghiên cứu đẫ nêu ởphần đặt vấn đề
- Phân tích, tổng hợp, rút ra kết luận khoa học Nêu được những kếtquả thực hiện và những nhận định làm nổi bật được tác dụng của của
đề tài thông qua việc đối chiếu các số liệu liên quan trước và sau khithực hiện các giải pháp
Trang 8III Phần kết luận và kiến nghị
- Nêu được ý nghĩa của đề tài (tác dụng đối với bản thân, tập thể, địaphương, với lĩnh vực, bộ môn )
- Đề xuất phạm vi và nội dung ứng dụng, những nội dung cần điềuchỉnh, sửa đổi… Đề xuất những nội dung cần được tiếp tục nghiêncứu và những kiến nghị đối với cấp liên quan
2 Sáng kiến: “Một số biện pháp đổi mới hình thức tổ chức
và nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn chất lượng, hiệu quả”
Trang 9TÓM TẮT SÁNG KIẾN
1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến: Sinh hoạt tổ chuyên môn có chất
lượng, hiệu quả sẽ tháo gỡ kịp thời những khó khăn trong quá trìnhthực hiện nhiệm vụ giảng dạy của giáo viên Thực tế sinh hoạt tổchuyên môn ở trường tiểu học thường là: Cứ hai tuần sinh hoạt 1 lần,thời gian sinh hoạt là chiều thứ hai sau khi học xong 3 tiết học liêntiếp Thời lượng sinh hoạt ít, tổ trưởng triển khai miệng, giáo viênghi, ghi xong hết thời gian nên dẫn đến nội dung sinh hoạt chuyênmôn không đảm bảo, giáo viên không còn thời gian thảo luận, chia sẻkhó khăn gặp phải trong công tác, giáo viên không có thời gian giúp
đỡ nhau kịp thời; các văn bản cấp trên chỉ đạo không được nghiên cứ
kĩ càng nên thực hiện lúng túng Các tổ trưởng thường có tâm lí coimình cũng như giáo viên bình thường khác, chỉ chủ trọng lo hồ sơ cánhân đầy đủ, sạch đẹp; chưa chủ động xây dựng nội dung sinh hoạt
tổ chuyên môn mà thường triển khai lại nội dung Ban giám hiệu chỉđạo trong buổi họp hội đồng Vậy làm thế nào để tổ chuyên môn có
đủ thời gian sinh hoạt, giáo viên được thảo luận, chia sẻ khó khăngặp phải trong công tác, giáo viên có thời gian giúp đỡ nhau kịp thời
về chuyên môn; các văn bản cấp trên chỉ đạo được nghiên cứu, triểnkhai kĩ càng, giáo viên hứng thú tham gia sinh hoạt tổ chuyên môn?Muốn giải quyết vấn đề này tổ trưởng chuyên môn cần đổi mới hìnhthức tổ chức và nội dung sinh hoạt: Giảm bớt việc tổ trưởng đọc giáoviên ghi chép, tăng thời gian giáo viên thào luận, chia sẻ; nội dungsinh hoạt phải thiết thực, gắn với nhiệm vụ của giáo viên, làm cho
Trang 10giáo viên thấy cần thiết phải sinh hoạt chuyên môn Tôi tiến hành
nghiên cứu thực nghiệm sáng kiến “Một số biện pháp đổi mới hình
thức tổ chức và nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn chất lượng, hiệu quả”
2 Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến.
2.1 Điều kiện: Ban giám hiệu cho phép tổ chuyên môn được triển
khai thực nghiệm, áp dụng sáng kiến trong sinh hoạt tổ chuyên môn;Giáo viên trong tổ chuyên môn hiểu, đoàn kết, nhất trí thực hiện theocác biện pháp đề ra trong sáng kiến
2.2 Thời gian: Trong năm học 2015-2016 và học kì I năm học
2016-2017
2.3 Đối tượng: Hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn ở trường tôi
công tác
3 Nội dung sáng kiến:
+ Tính mới, tính sáng tạo của sáng kiến: Biện pháp đổi mới sinhhoạt tổ chuyên môn được đề xuất trong sáng kiến có tính sáng tạo,phù hợp với thực tiễn Sáng kiến của tôi đề xuất 3 biện pháp lớnnhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn Những biệnpháp trong sáng kiến hoàn toàn mới đó là: “Biện pháp ứng dụng côngnghệ thông tin trong quản lí, tổ chức sinh hoạt tổ chuyên môn” nhằmgiảm bớt thời gian nghe, chép nghị quyết; “Biện pháp xây dựng, hìnhthành nề nếp, kỉ cương trong sinh hoạt tổ chuyên môn” nhằm nângcao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn và biện pháp “Biện phápphân loại, đổi mới hình thức, nội dung một buổi sinh hoạt chuyênmôn” giúp các hoạt động nhẹ nhàng, hiệu quả hơn
Trang 11+ Các biện pháp của sáng kiến có tính khả thi cao: Các biện pháp đề
ra trong sáng kiến được thực nghiệm, áp dụng dễ dàng Tất cả các tổchuyên môn trong các trường tiểu học đều có thể thực hiện áp dụngsáng kiến này
+ Lợi ích thiết thực của sáng kiến: Sáng kiến giúp cho các buổi sinhhoạt của tổ chuyên môn diễn ra nhẹ nhàng, nhanh chóng, không mấtthời gian ghi chép nghị quyết, có nhiều thời gian cho thảo luận giảiquyết những vấn đề cần thiết, trọng tâm của giáo viên và tổ chuyênmôn là nâng cao chất lượng giáo dục
4 Khẳng định giá trị, kết quả đạt được của sáng kiến: Sau hơn
một năm thực nghiệm, áp dụng sáng kiến, sinh hoạt tổ chuyên môncủa tôi diễn ra tự nhiên, nhẹ nhàng và đạt hiệu quả cao hơn hẳnnhững năm học trước
5 Đề xuất kiến nghị để thực hiện áp dụng hoặc mở rộng sáng kiến: Ban giám khảo công tâm, ghi nhận cho điểm cao, lãnh đạo
Phòng Giáo dục thi xã cho phép triển khai, mở rộng áp dụng sángkiến này trong các tổ chuyên môn của các nhà trường tiểu học
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến.
Hoạt động chuyên môn là hoạt động vô cùng quan trọngquyết định mọi thành công của nhà trường Tổ chuyên môn là một bộphận không thể thiếu của nhà trường - nơi thực thi nhiệm vụ dạy học
và giáo dục học sinh Sinh hoạt tổ chuyên môn có chất lượng, hiệuquả sẽ tháo gỡ kịp thời những khó khăn trong quá trình thực hiện
Trang 12nhiệm vụ giảng dạy của giáo viên, chất lượng học tập của học sinh sẽngày một được nâng lên Thực tế sinh hoạt tổ chuyên môn ở trườngtiểu học thường là: Cứ hai tuần sinh hoạt 1 lần, thời gian sinh hoạt làchiều thứ hai sau khi học xong 3 tiết học liên tiếp Thời lượng sinhhoạt ít, tổ trưởng triển khai miệng, giáo viên ghi, ghi xong hết thờigian nên dẫn đến nội dung sinh hoạt chuyên môn không đảm bảo,giáo viên không còn thời gian thảo luận, chia sẻ khó khăn gặp phảitrong công tác, giáo viên không có thời gian giúp đỡ nhau kịp thời;các văn bản cấp trên chỉ đạo không được nghiên cứ kĩ càng nên thựchiện lúng túng Các tổ trưởng thường có tâm lí coi mình cũng nhưgiáo viên bình thường khác, chỉ chú trọng lo hồ sơ đầy đủ, sạch đẹp;chưa chủ động xây dựng nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn màthường triển khai lại nội dung Ban giám hiệu chỉ đạo trong buổi họphội đồng Vậy làm thế nào để tổ chuyên môn có đủ thời gian sinhhoạt, giáo viên được thảo luận, chia sẻ khó khăn gặp phải trong côngtác, giáo viên có thời gian giúp đỡ nhau kịp thời về chuyên môn; cácvăn bản cấp trên chỉ đạo được nghiên cứu, triển khai kĩ càng, giáoviên hứng thú tham gia sinh hoạt tổ chuyên môn? Muốn giải quyếtvấn đề này tổ trưởng chuyên môn cần đổi mới hình thức tổ chức vànội dung sinh hoạt: Giảm bớt việc tổ trưởng đọc giáo viên ghi chép,tăng thời gian giáo viên thào luận chia sẻ, nội dung sinh hoạt phảithiết thực, gắn với nhiệm vụ của giáo viên, làm cho giáo viên thấycần thiết phải sinh hoạt chuyên môn Từ hoàn cảnh thực tế đó, tôitiến hành thực hiện nghiên cứu, tìm tòi những biện pháp nhằm nângcao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn
Trang 132 Cơ sở lý luận của vấn đề.
Tổ chuyên môn là một bộ phận vô cùng quan trọng trong bộ máy
quản lí của các nhà trường Mọi công việc từ chỉ đạo hoạt động thựchiện chương trình, thực hiện kế hoạch, tổ chức đánh giá xếp loại giáoviên, quy định nhận xét đánh giá học sinh; duy trì kỷ cương các nềnếp chuyên môn đến việc nâng cao chất lượng dạy học, thi giáo viêngiỏi, chấm sáng kiến đều được thực hiện dưới sự quản lí, tổ chứccủa tổ trưởng chuyên môn thông qua buổi sinh hoạt tổ chuyên môn
Có thể nói, tổ chuyên môn như là một chiếc cầu nối giúp hiệu trưởngthực hiện việc triển khai tất cả các kế hoạch đến tận giáo viên và họcsinh, đồng thời báo cáo toàn bộ công việc thực hiện chương trình, kếhoạch do hiệu trưởng chỉ đạo Chính vì thế, việc đổi mới nâng caochất lượng các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn đóng một vai trò rấtquan trọng để nâng cao chất lượng dạy và học Nâng cao chất lượngsinh hoạt tổ chuyên môn cũng nhằm bồi dưỡng phẩm chất năng lực
sư phạm, chuyên môn nghiệp vụ cho tập thể giáo viên
Sinh hoạt tổ chuyên môn là một hoạt động góp phần bồi dưỡngnăng lực chuyên môn, nghiệp vụ, nâng cao năng lực sư phạm chogiáo viên, góp phần giải quyết kịp thời những vướng mắc, khó khăntrong quá trình giảng dạy, giáo dục của giáo viên Nội dung sinh hoạt
tổ chuyên môn nhằm giúp giáo viên có biện pháp thực hiện tốt nhiệm
vụ giảng dạy và giáo dục học sinh, thực hiện đúng các văn bản chỉđạo của cấp trên, thực hiện tốt nhiệm vụ năm học Trong sinh hoạt tổchuyên môn được thảo luận, phân tích những vướng mắc dưới nhiềugóc độ khác nhau và thống nhất kết luận sư phạm để áp dụng nâng
Trang 14cao chất lượng công tác Qua hoạt động thảo luận, phân tích, xử lícác tình huống sư phạm trong giảng dạy, giáo dục đã góp phần bồidưỡng chuyên môn nghiệp vụ, kinh nghiệm giáo dục cho giáo viên.Sinh hoạt tổ chuyên môn nhằm góp phần bồi dưỡng giáo viên theochuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học Để việc sinh hoạt tổ chuyênmôn trong nhà trường đi đúng hướng, đạt được mục tiêu thì cần thiếtphải đổi mới hình thức, nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn một cáchkhoa học, chặt chẽ Cần lựa chọn biện pháp tổ chức khả thi nhất phùhợp điều kiện thực tế nhà trường.
3.Thực trạng của vấn đề
3.1.Thực trạng về đội ngũ giáo viên trong tổ chuyên môn
Năm học 2015-2016, tổ chuyên môn 4+5 do tôi phụ trách có 12đồng chí giáo viên Trong đó cả 12 đồng chí giáo viên có trình độtrên Chuẩn = 100%; có 9 đồng chí giáo viên có trình độ đại học sưphạm, 3 đồng chí giáo viên có trình độ cao đẳng sư phạm Năm học2016-2017, tổ chuyên môn 4+5 bổ sung thêm 1 giáo viên có trình độđại học Tổ chuyên môn 4+5 là một tập thể đoàn kết có trách nhiệm,đội ngũ giáo viên có kinh nghiệm giáo dục, trình độ chuyên môn caolại có ý thức học hỏi tiếp cận cái mới, quan tâm giúp đỡ đồng nghiệpnên rất thuận lợi cho việc thực nghiệm, áp dụng sáng kiến
3.2.Thực trạng về bản thân tổ trưởng chuyên môn.
Là một giáo viên đã nhiều năm là tổ trưởng chuyên môn, đượcgiao nhiệm vụ quản lí, tổ chức các hoạt động của tổ chuyên môn, tôihiểu sâu sắc được tâm tư, nguyện vọng của đại đa số giáo viên vàtâm lí học sinh, nắm rõ được công việc và các hoạt động mà tổ
Trang 15chuyên môn cần thực hiện trong các giai đoạn của năm học Từ tìnhhình thực tế trên, bản thân tôi suy nghĩ nghiên cứu và nhận ra rằng tổtrưởng chuyên môn cần phải sáng tạo tìm biện pháp mới để nâng caochất lượng quản lý, chỉ đạo các hoạt động của tổ chuyên môn; Tổtrưởng cần khuyến khích, hướng dẫn giáo viên thảo luận tìm biệnpháp nâng cao chất lượng việc dạy và học nhằm nâng cao chất lượnggiáo dục chung cho nhà trường Thực hiện nghiên cứu, tìm tòi nhữngbiện pháp nhằm đổi mới, nâng cao chất lượng quản lí, tổ chức sinhhoạt tổ chuyên môn là rất cần thiết và kịp thời, làm thế nào để giảmthời gian tổ trưởng triển khai, giáo viên ghi chép nghị quyết tăng thờigian cho giáo viên thảo luận, phát biểu ý kiến giải quyết những vấn
đề của chuyên môn, làm tốt công việc của tổ chuyên môn, trong khithời gian quy định họp tổ chuyên môn là chiều thứ hai thời điểm 16giờ đến 18 giờ là quá ít Được sự đồng thuận của Ban giám hiệu nhàtrường, sự ủng hộ của tập thể giáo viên trong tổ chuyên môn, tôi tiếnhành nghiên cứu, lựa chọn và thực nghiệm tại tổ chuyên môn sáng
kiến: “Một số biện pháp đổi mới hình thức tổ chức và nội dung
sinh hoạt tổ chuyên môn chất lượng, hiệu quả”
4 Các biện pháp, giải pháp thực hiện.
4.1 Biện pháp ứng dụng công nghệ thông tin vào việc tổ chức sinh hoạt tổ chuyên môn.
Đề giảm thời gian tổ trưởng triển khai nghị quyết, giáo viên
ghi, tổ trưởng chuyên môn lập gmail chung của tổ chuyên môn Qua
gmail chung của tổ chuyên môn, Tổ trưởng gửi dự thảo nghị quyết,
kế hoạch chuyên đề, các văn bản, thông tư về chế độ chính sách, tiêu
Trang 16chí thi đua, biểu điểm chấm hồ sơ v v lên gmail chung của tổ
chuyên mô trước hai ngày sinh hoạt chuyên môn cho giáo viên tải vềđọc ghi trước dự thảo nghị quyết tổ chỉ để lại một số dòng ghi ý kiếngiáo viên, suy nghĩ, xem xét thấu đáo trước dự thảo; Đến buổi sinhhoạt chuyên môn, các đồng chí giáo viên trong tổ đã biết, hiểu nộidung dự thảo nghị quyết, các kế hoạch chuyên đề, thông tư chỉ đạo,tiêu chí thi đua, biểu điểm chấm hồ sơ v v giáo viên sẽ chuẩn bịđược nhiều ý kiến hay bổ sung kịp thời, đề xuất các biện pháp phùhợp cho công việc cụ thể nên nội dung nghị quyết tổ thiết thực, tườngminh và hiệu quả hơn Chính vì vậy, thời gian thảo luận, bàn bạccông tác chuyên môn nhiều hơn nên nghị quyết tổ chuyên môn đầy
đủ hơn, các công việc của tổ chuyên môn được thực hiện nhẹ nhàng
hơn Nhờ có gmail chung của tổ chuyên môn nên thời gian tổ trưởng
triển khai công tác cũ, công tác mới không cần nhiều, tất cả số thờigian còn lại dành cho giáo viên trình bày ý kiến bổ sung cho dự thảonghị quyết, đề xuất các giải pháp thực hiện công việc của tổ, bàn bạc,chia sẻ vướng mắc trong giảng dạy, giáo dục hoặc thảo luận thống
nhất nội dung chuyên đề Qua hòm thư gmail chung của tổ chuyên
môn mà tổ trưởng có thể gửi các văn bản như: Nhiệm vụ năm học,các mẫu biểu, các tài liệu học tập, chương trình dạy học các khối lớp
… đến giáo viên một cách nhanh chóng, chính xác Cũng thông qua
gmail chung của tổ chuyên môn, các chuyên đề giảng dạy, sinh hoạt
chuyên môn theo nghiên cứu bài học và sinh hoạt chuyên môn theochuyên đề được triển khai một cách chu đáo, đầy đủ, chính xác, nhẹnhàng, không mất nhiều thời gian như trước đây
Trang 174.2 Biện pháp xây dựng, hình thành nề nếp, kỉ cương trong sinh hoạt tổ chuyên môn.
Sinh hoạt tổ chuyên môn thường kỳ là một tháng họp hai lần
vào tuần thứ hai và tuần thứ tư của tháng lịch Như vậy, toàn thể giáoviên trong tổ đã được lĩnh hội các nội dung kế hoạch tháng của tổchuyên môn, của nhà trường, công đoàn, của chuyên môn trường vàcác đoàn thể… báo cáo tổng kết kế hoạch tháng trước
Chuẩn bị của tổ trưởng: Để cuộc họp tổ chuyên môn đạt kết quả
tốt, tổ trưởng chuyên môn cần chuẩn bị đầy đủ nội dung, dự kiếnhình thức tổ chức hợp lí Tổ trưởng chuyên môn có nhiệm vụ đánhgiá hoạt động công tác, các phong trào thi đua của giáo viên và họcsinh tổ chuyên môn trong tuần, tháng qua một cách cụ thể, qua đó chỉ
ra được những mặt mạnh cần phát huy, những nhược điểm, có bàihọc kinh nghiệm cần khắc phục Sau đó, tổ trưởng chuyên môn đề ra
dự thảo kế hoạch hoạt động của tuần, tháng này dựa trên kế hoạchhoạt động hàng tháng của tổ chuyên môn, nội dung nghị quyết thángcủa nhà trường, chuyên môn và đoàn thể được đề ra ở cuộc họp hộiđồng họp tuần 1 tháng đó Nội dung dự thảo nghị quyết, tổ trưởng
chuyên môn gửi lên gmail của tổ trước hai ngày để giáo viên nghiên
cứu trước Tổ chuyên môn quy định, thống nhất với giáo viên hàngtuần họp tổ chuyên môn chiều thứ hai thì từ thứ sáu đến chủ nhật
tuần trước giáo viên cần mở gmail chung của tổ chuyên môn để cập
nhật trước dự thảo nghị quyết tổ hoặc những thông tin, văn bản họctập Giáo viên trong tổ chuyên môn có nhiệm vụ tải, ghi chép trước
dự thảo nghị quyết ngoài giờ để lại phần công tác cũ khoảng 2 dòng
Trang 18để bổ sung nội dung còn thiếu (nếu có) và để lại phần công tác mớikhoảng 4-5 dòng để ghi những biện pháp thống nhất sau khi thảoluận của giáo viên tổ chuyên môn là hoàn thành nghị quyết tổ.
Riêng tháng chín đầu năm học và tháng năm cuối năm học
giáo viên có nhiệm vụ mở gmail tổ chuyên môn mỗi ngày để cập
nhật thông tin kịp thời
Phát biểu của giáo viên: Vì dự thảo nghị quyết tổ chuyên môn đã gửi lên gmail, giáo viên trong tổ đã biết, đã hiểu nên tổ trưởng yêu
cầu từng giáo viên phát biểu ý kiến: bổ sung nội dung, đề xuất thờigian, biện pháp thực hiện công việc Từ đó khắc phục được tìnhtrạng: Trong cuộc họp có một số giáo viên ít chú ý lắng nghe lời phátbiểu, ít phát biểu, khi đồng nghiệp phát biểu thì nói chuyện riênghoặc nói chen vào, có giáo viên thì lại không hề phát biểu, làm thinh,như nhất trí 100% rất thông suốt nhưng khi thực hiện thì lúng túng,hiệu quả công việc không cao
Tổ chuyên môn quy định: Giáo viên tham gia hội họp thì dứt
khoát phải trật tự, luôn tập trung lắng nghe ý kiến phát biểu của đồngnghiệp và ghi chép đầy đủ nội dung thống nhất Mỗi giáo viên thamgia họp cần suy nghĩ, phát biểu ít nhất một lần bổ sung vào dự thảo
để biến dự thảo thành nghị quyết thực hiện, có như vậy công việctrong tháng mới trôi chảy, thực hiện dân chủ hóa trong sinh hoạt tổchuyên môn là nhiệm vụ quan trọng của tổ Nếu giáo viên nào khônglàm được thì đồng chí đó tự mình trừ điểm thi đua khi tham gia xếploại giáo viên
Trang 19Sau khi các giáo viên trong tổ phát biểu ý kiến, tổ trưởng tóm tắtnội dung thống nhất, xin ý kiến bổ sung vào nghị quyết, biên bản tổchuyên môn và đó là nghị quyết chung của tổ, mọi thành viên trong
tổ đều phải có nhiệm vụ thực hiện Để thực hiện tốt vai trò đầu tàucủa mình, tổ trưởng chuyên môn cần: Là người công minh, cầm cân,nảy mực, là tấm gương mẫu mực cho tổ viên, đi đầu trong mọi côngviệc, hướng dẫn chu đáo cho giáo viên trong tổ làm theo Mỗi khigiáo viên trong tổ chuyên môn phạm quy định chung, tổ trưởng phải
là người cương quyết, nhưng nhẹ nhàng, cởi mở phân tích chính xáccho giáo viên đó hiểu rõ giúp giáo viên đó tự nhận thấy và có hướngsữa chữa Khi phân công nhiệm vụ, tổ trưởng cần cân nhắc cẩn thận,hợp lí, phù hợp với hoàn cảnh cụ thể, năng lực, sở trường của mỗigiáo viên, luôn khuyến khích, động viên kịp thời …
Tổ trưởng chủ động, sáng tạo thiết kế nội dung dự thảo nghịquyết dựa trên kế hoạch tổ chuyên môn đề ra trong mỗi tháng và nghịquyết tháng của trường và tình hình thực tế cụ thể của tổ để đảm bảotính kế hoạch chung Tổ trưởng thiết kế nội dung dự thảo nghị quyếttheo nhu cầu thực tế cấp thiết của giáo viên, công việc cụ thể của tổ
và theo yêu cầu kế hoạch cụ thể mỗi tháng
4.3 Biện pháp phân loại, đổi mới hình thức, nội dung một buổi sinh hoạt chuyên môn.
4.3.1 Biện pháp đổi mới quan điểm về hình thức, nội dung một buổi sinh hoạt chuyên môn
Tôi xác định sinh hoạt tổ chuyên môn là tạo cơ hội cho giáoviên được bày tỏ tâm tư nguyện vọng nghề nghiệp, là nơi giáo viên
Trang 20chia sẻ kinh nghiệm giúp nhau biết ứng xử sư phạm hợp lí Trongsinh hoạt tổ chuyên môn giáo viên cần tích cực bàn bạc giúp nhauđiều chỉnh nội dung môn học, phương pháp tổ chức dạy học phù hợpvới đối tượng học sinh mỗi lớp Sinh hoạt tổ chuyên môn góp phầngiải quyết những khó khăn của giáo viên trong quá trình giảng dạy vàgiáo dục Trong buổi sinh hoạt, tổ chuyên môn cần tập trung thờigian hướng vào việc thực thi các nhiệm vụ của giáo viên, việc đổimới giảng dạy môn học cụ thể và giáo dục học sinh, thực hiện cácnhững văn bản hướng dẫn chỉ đạo, thực thi nhiệm vụ năm học củangành và các yêu cầu mang tính thực tiễn được mang ra thảo luận,bàn bạc trước tập thể giáo viên trong tổ chuyên môn Tổ chuyên mônthống nhất nội dung, biện pháp khả thi hoặc những kết luận về ứng
xử sư phạm để giúp giáo viên có thể vận dụng thực hiện vào thực tếgiảng dạy, giáo dục học sinh Như vậy sinh hoạt tổ chuyên mônnhằm nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên Sinhhoạt tổ chuyên môn còn giúp bồi dưỡng giáo viên trong tổ theoChuẩn nghề nghiệp giáo viên Tiểu học
- Sinh hoạt tổ chuyên môn ở trường tiểu học có một vị trí rấtquan trọng Khi sinh hoạt tổ chuyên môn giáo viên trong tổ đượctham gia thảo luận chuẩn bị, thiết kế giáo án, thiết kế bài giảng sángtạo là trí tuệ của tập thể Qua sinh hoạt tổ chuyên môn, giáo viên cóđộng lực để chia sẻ kinh nghiệm, tự học hỏi lẫn nhau, đó là điều kiệnphát triển tốt năng lực chuyên môn
Để việc sinh hoạt tổ chuyên môn có hình thức đa dạng, nội dungphong phú thiết thực, đạt được mục tiêu đề ra thì tổ trưởng chuyên
Trang 21môn phải quản lí, tổ chức tốt các hoạt động trong buổi sinh hoạt Tổtrưởng chuyên môn cần có hình thức tổ chức sinh hoạt tổ chuyênmôn sao cho khoa học, phù hợp với những điều kiện thực tế của địaphương Tổ trưởng chuyên môn chủ động thiết kế nội dung sinh hoạtdựa trên kế hoạch tổ, nghị quyết hội đồng, chuyên môn của trường vàtình hình thực tế của tổ chuyên môn để đảm bảo nội dung chung, nộidung riêng của tổ Tổ trưởng chuyên môn coi trọng sự chủ động,sáng tạo của giáo viên trong tổ chứ không áp đặt giáo viên chỉ sinhhoạt nội dung do tổ trưởng soạn thảo.
Tổ trưởng chuyên môn hướng dẫn giáo viên đóng góp ý kiếncho dự thảo: Bổ sung nội dung còn thiếu cho đánh giá công tác cũ,bàn biện pháp thực hiện công tác mới, chia sẻ giúp đỡ nhau (Tùycông việc mỗi tháng mà hướng dẫn giáo viên thảo luận một trongnhững nội dung sau: Thảo luận xây dựng tiêu chí thi đua, quy chếchuyên môn; Thảo luận học tập thực hiện nhiệm vụ năm học; Thảoluận điều chỉnh nội dung dạy học; Thảo luận biện pháp bồi dưỡnghọc sinh năng khiếu; Thảo luận biện pháp bồi dưỡng học sinh tiếpthu chậm; Thảo luận biện pháp giúp giáo viên giỏi thi các cấp; Thảoluận biện pháp giáo dục học sinh khuyết tật; Thảo luận biện phápgiúp đỡ học sinh có hoàn cảnh khó khăn chưa được chứng nhận hộnghèo; Thảo luận biện pháp giáo dục học sinh qua tình huống cụ thểxảy ra v.v )
4.3.2 Biện pháp phân loại và đổi mới hình thức, nội dung một buổi sinh hoạt chuyên môn Căn cứ vào nội dung trọng tâm
Trang 22của buổi họp sinh hoạt tổ chuyên môn, tôi có thể chia ra các dạngsinh hoạt tổ chuyên môn như sau:
4.3.2.1 Biện pháp đổi mới hình thức, nội dung một buổi sinh hoạt triển khai chuyên môn thông thường Tôi tổ chức một buổi
sinh hoạt tổ chuyên môn triển khai chuyên môn thông thường diễn
ra theo các bước sau:
Bước thứ nhất là sự chuẩn bị của tổ trưởng: Để chuẩn bị tốt
cho cuộc họp tổ chuyên môn đạt kết quả tốt, tổ trưởng chuyên môn
có nhiệm vụ viết dự thảo nghị quyết gồm công tác cũ: Tổ trưởngchuyên môn tổng hợp kết quả các hoạt động của tổ chuyên môn trongtuần, tháng qua một cách chi tiết, cụ thể của những công tác thườngxuyên, đột xuất, chỉ ra được những điểm mạnh, những tồn tại, từ đórút ra bài học kinh nghiệm cần khắc phục Sau đó, tổ trưởng chuyênmôn xây dựng dự thảo công tác mới: Đó là kế hoạch hoạt động củatháng tới dựa trên kế hoạch tổ, kế hoạch hoạt động chuyên môn trongtháng của ban giám hiệu và các đoàn thể được nêu ở cuộc họpchuyên môn, họp hội đồng tiến hành triển khai kế hoạch công tác
riêng của tổ chuyên môn trong tháng Tổ trưởng gửi File dự thảo nghị quyết tổ chuyên môn lên gmail, trước hai ngày để giáo viên
trong tổ tải, ghi chép trước dự thảo ngoài giờ, đến phiên họp chỉ ghithêm phần phát biểu bổ sung nội dung và biện pháp thực hiện là hoànthành nghị quyết tổ
Bước thứ hai là chia sẻ của giáo viên: Khi tổ trưởng chuyên
môn triển khai, những vấn đề lớn, giáo viên trong tổ tiếp thu nghịquyết, ghi chép những nội dung cơ bản nhất vào sổ của mình.Vì dự