Chuyên đề: Lãnh đạo, quản lí sự thay đổi nhà trường phổ thông

MỤC TIÊU CỦA CHUYÊN ĐỀGiúp người học sau khi tìm hiểu chuyên đề: Nhận biết và lý giải được tính cần thiết của sự thay đổi, lãnh đạo và quản lý sự thay đổi trường phổ thông phù hợp với b

LÃNH ĐẠO VÀ QUẢN LÝ

SỰ THAY ĐỔI TRƯỜNG PHỔ THÔNG

Nhóm biên soạn Học viện Quản lý giáo dục

MỤC TIÊU CỦA CHUYÊN ĐỀ

Giúp người học sau khi tìm hiểu chuyên đề:

Nhận biết và lý giải được tính cần thiết của sự thay đổi, lãnh đạo và quản lý sự thay đổi trường phổ thông phù hợp với bối cảnh trong nước và quốc tế có nhiều sự thay đổi

Vận dụng được những kiến thức cơ bản về lãnh đạo và quản lý sự thay đổi vào việc đề xuất các giải pháp đổi

mới trên cơ sở thực tiễn trường phổ thông nơi mình

đang công tác

Có được niềm tin và quyết tâm thay đổi để phát triển nhà trường phổ thông trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập

NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ

1 Lãnh đạo và quản lý sự thay đổi

1.1.Thay đổi là gì?

1.2 Sự cần thiết phải lãnh đạo và quản lý sự thay đổi ở trường phổ thông

1.3 Lãnh đạo và quản lý sự thay đổi ở trường phổ thông

1.4 Những mục tiêu của sự thay đổi

1.5 Bảy bước thay đổi

1.6.Một số thay đổi cơ bản để phát triển nhà trường phổ thông

NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ

2 Hoạch định sự thay đổi trường phổ thông

2.1 Dự báo sự thay đổi

2.2 Xác định các mục tiêu thay đổi

2.3 Xác định nhu cầu thay đổi

2.4 Xác định kế hoạch thay đổi

NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ

3 Tổ chức thực hiện sự thay đổi trường phổ thông

3.1 Xây dựng các bước thực hiện3.2 Lựa chọn, sử dụng cán bộ phù hợp thực hiện sự thay đổi

3.3 Phân công trách nhiệm

4 Kiểm tra đánh giá việc thực hiện kế hoạch thay đổi

5 Củng cố sự thay đổi

5.1 Kiểm định và đánh giá kết quả thay đổi

5.2 Sáu nhân tố cần xem xét khi lựa chọn cách tiếp cận việc đánh giá chất lượng và năng lực thay đổi của các

trường

Hình ảnh về sự thay đổi

Bana xưa

Bana nay

Văn miếu xưa

Văn miếu nay

Hình ảnh về sự thay đổi

Thành Hà nội xưa Thành Hà nội nay

 Dạy học xưa và nay

Phim ngắn

Mời các Đ/c xem Phim ngắn về sự thay đổi.

1 Lãnh đạo và quản lý sự thay đổi

Các mức độ thay đổi

+/Cải tiến (improvement) là tăng lên hay giảm đi những yếu

tố nào đó của sự vật để cho phù hợp hơn; không phải là sự

thay đổi về bản chất

+/ Đổi mới (Innovation) là thay cái cũ bằng cái mới; làm nảy sinh sự vật mới; còn được hiểu là cách tân; là sự thay đổi về bản chất của sự vật

+/ Cải cách (Reform) là loại bỏ cái cũ, bất hợp lý của sự vật thành cái mới có thể phù hợp với tình hình khách quan; là sự thay đổi về bản chất nhưng toàn diện và triệt để hơn so với đổi mới

+/Cách mạng (Revolution) là sự thay đổi trọng đại, biến đổi tận gốc; là sự thay đổi căn bản

Tại sao phải thay đổi?

 Để giữ thế cân bằng và phát triển – tổ chức

Tạo ra cơ hội để làm phong phú con đường

sự nghiệp và cuộc sống – cá nhân

Hãy đón nhận sự thay đổi

1 Lãnh đạo và quản lý sự thay đổi và một số vấn đề chung

1 Lãnh đạo và quản lý sự thay đổi và một số vấn đề chung

.2.Sự cần thiết phải lãnh đạo quản lý sự thay đổi trường phổ thông

Nguyên nhân của sự thay đổi

 Về xã hội: nhiều thay đổi, XH không ngừng phát triển,

nhu cầu học tập tăng, nguồn nhân lực cho sự nghiệp CNH, HĐH…

Về kinh tế: toàn cầu hoá, kinh tế thị trường, kinh tế tri

thức phát triển đa dạng…

Về công nghệ: IT phát triển mạnh mẽ, internet; mobile

phone…

1 Lãnh đạo và quản lý sự thay đổi và một số vấn đề chung

Nhận biết thay đổi từ đâu?

1 Lãnh đạo và quản lý sự thay đổi và một số vấn đề chung

Pháp lý:

1.Qui định về phân cấp quản lý, tự chủ trong quản lý

2.Ban hành chương trình sách giáo khoa

3.Qui định mới về thi cử, kiểm định, đánh giá…

Xã hội

1.Phát triển nhanh

2.Tăng khả năng đầu tư cho giáo dục…

Khách hàng

1.Đòi hỏi chất lượng giáo dục

2.Tạo ra nhiều đơn đặt hàng mới cho GD

3.Ý kiến đóng góp của khách hàng…

1 Lãnh đạo và quản lý sự thay đổi và một số vấn đề chung

Phân loại sự thay đổi

Theo tốc độ thay đổi

Thay đổi từ từ: tái cấu trúc,…

Thay đổi tức thì: chính sách an toàn…

Theo vị trí thay đổi

Thay đổi từ bên trong tổ chức/ nhà trường

Thay đổi từ bên ngoài tổ chức/ nhà trường

Theo mức thay đổi

Thay đổi một phần

Thay đổi toàn diện…

xem video: Đường ống nước

Chúng ta cùng xem phim

và cùng ngẫm về nội dung của bộ phim

Hoạt động 1: Tìm hiểu về sự thay đổi ở

trường PT Việt Nam hiện nay

Một số định hướng tìm hiểu

Môi trường bên trong và bên ngoài nhà trường của bạn như thế nào đối với sự thay đổi?

Mặt mạnh, mặt yếu của trường bạn là gì?

Bạn đã đọc được những tài liệu nào về sự thay đổi trường phổ thông?

Bạn đã nhìn thấy và hiểu rõ sự thay đổi chưa?

Bạn có phải là người rất tích cực trong sự thay đổi trường PT hay không?

Kiến nghị của bạn đối với các cấp LĐ-QL có liên quan và các kiến nghị khác

Hoạt động cá nhân & hoạt động nhóm

Mỗi người có 10 phút

1. Hãy viết ra 3 mong đợi của bạn về sự thay đổi trường PT

2. Bạn hãy nêu 3 thuận lợi , 3 khó khăn từ bên trong và 3 thuận lợi , 3 khó khăn từ bên ngoài đối với quản lý lãnh đạo sự thay đổi nhà trường phổ thông (3 điểm mạnh, 3 điểm yếu, 3 cơ hội, 3 thách thức)

3. Bạn hãy đề xuất 3 mục tiêu quản lý và lãnh đạo sự thay đổi trường phổ thông

Thảo luận theo nhóm 20 phút đưa ra những điểm chung

+/ Trình bày tóm tắt ý kiến của nhóm

(mỗi nhóm 3-5 phút)

+/ Kết luận

THU GIAN

Mất tiền.

4 người vào uống cafe hết 25 ngàn đồng 3 người mỗi người trả

10ngàn đồng Chủ quán trả lại 5 ngàn 3 người cầm lại 1 ngàn

Người không trả tiền cầm 2 ngàn đồng Bỗng một người thốt lên

Chủ quán trả thiếu tiền Này nhé:

9 x 3 +2 = 29 Vậy 1 ngàn mất đi đâu?

Vài phút Khởi động

"sao bảo nó không đến?"

Đảo các từ và sử dụng các dấu câu để tạo thành câu mới có nghĩa

Trong 5 phút , Đội nào đưa ra được nhiều kết quả hơn

sẽ thắng.

Các mục tiêu của việc thay đổi trường PT

Quy trình thay đổi nên được bắt đầu với những tuyên bố rõ

ràng và chi tiết về các mục tiêu mà trường bạn muốn vươn tới

Các mục tiêu này nên được trình bày trong bối cảnh tình hình

thực tế và liên quan với mục đích chung của tổ chức/ nhà

trường Điều này yêu cầu hoạt động thông tin và giao tiếp nội

bộ phải được đảm bảo thông suốt để toàn bộ thành viên của trường đều chắc chắn rằng trường bạn đang đi đúng hướng, đồng thời các mục tiêu lớn của tổ chức/ nhà trường không mâu thuẫn với nhu cầu của các thành viên

Các mục tiêu của việc thay đổi trường PT

Việc lãnh đạo và quản lý trường PT phải hướng tới:

Lấy hoạt động học tập của học sinh làm chính yếu

Đưa ra một chương trình học tập phong phú và bổ ích

Thúc đẩy việc học tập của học sinh

Có bầu không khí nhà trường thân thiện và tích cực

Nuôi dưỡng, cổ vũ những mối quan hệ tương tác mang tính đồng nghiệp

Quan tâm phát triển một cách qui mô

Ủng hộ, cổ vũ cho việc giải quyết vấn đề một cách sáng tạo

Cuốn hút phụ huynh và cộng đồng tham gia

1)Thay đổi là một điều gì đó bất thường, một sự phá vỡ những thông lệ thường ngày Khi thay đổi xuất hiện, chúng ta phải tìm cách đối phó với nó Chúng ta chỉ có thể trở về trạng thái bình thường một khi chúng ta đã vượt qua được thay đổi đó

2 ) Thay đổi luôn diễn ra quanh ta Thay đổi có thể tiến qua một loạt các bước nhảy Nhưng ta phải sống với sự thay đổi

liên tục Trạng thái bình thường là tình trạng của ngày hôm

nay Nếu ngày hôm nay chúng ta cố quay lại cách suy nghĩ của ngày hôm qua chúng ta sẽ rơi vào tình trạng khó khăn

bị động vật lộn với thay đổi

lẽ tất yếu cần tạo thói quen với sự thay đổi

Bạn sẽ chọn quan điểm nào? tại sao?

Đ/c hãy điền ý kiến của mình vào phiếu hỏi.

Phiếu TEST

1 - Bạn hài lòng với các ý tưởng đề xuất

2 - Bạn khó chịu với những người dưới quyền thích đổi mới

3 - Bạn gắn bó với truyền thống nhà trường

4 - Bạn e ngại với những thay đổi

5 - Bạn luôn thấy cần có sự thay đổi

6 - Bạn thích môi trường ngăn nắp không có sự thay đổi

7 - Bạn cho phép người dưới quyền thoải mái phát biểu ý kiến của mình.

8 - Khuyến khích cấp dưới mạnh dạn

9- Trân trọng sự sáng tạo của nhân viên cấp dưới

10- Bạn hay thỏa mãn với chính mình

11- Sẵn sàng làm điều mà mính cảm thấy cần thiết

12- Bạn thấy nhiều người khác sáng tạo hơn mình

13 - Bạn hay để lỡ cơ hội.

14 - Bạn cảm thấy hỗ thẹn khi phạm sai lầm

15- Bạn bó qua cách làm nếu chưa chắc chăn kết quả

16 - Bạn tuân thủ các chỉ tiêu phấn đấu

17 - Bạn gặp lúng túng khi đề xuất ý tưởng mới

18 - Bạn khuyến khích giải pháp độc đáo

19- Bạ hài lòng với phương châm: Thất bại là mẹ thành công

20 - Bạn không ưa sự thiếu chắc chắn.

Đầu buổi 2:

trên mặt nước

Phân biệt lãnh đạo và quản lý

Thay đổi khó lắm Phải làm thế nào???

 16 câu hỏi cho "SẾP"

Vào Google và gõ từ khóa

" 16 câu hỏi dành cho lãnh đạo"

Hoạt động 2

Hiệu trường cần làm những việc gì để lãnh đạo quản lý sự thay đổi ở trường phổ thông?

Mục tiêu:

Xác định và chọn lựa được những việc cần làm.

Chọn lựa thay đổi

Nên tập trung vào một vài quy trình thật sự cần thiết

Ưu tiên thay đổi ở những lĩnh vực chính, sau đó hãy tập trung diện rộng hơn

Phải có mục tiêu rõ ràng

Hoạt động 2- Hiệu trường cần làm gì?

Đọc tài liệu và Làm bài tập sau:

1. Hãy nêu 1 ý tưởng cho sự thay đổi trường bạn?

2. Hãy chọn lựa 2-3 thay đổi cần thiết cho trường bạn

để thực hiện ý tưởng đó.

3. Chọn 1 trong 2-3 thay đổi cần thiết và nêu cách làm

để LĐ-QL sự thay đổi của trường bạn.

hình ảnh

Một số thay đổi cơ bản

để phát triển nhà trường phổ thông

Thay đổi về tư duy quản lý (Hoạch định chiến lược làm

cơ sở cho các kế hoạch tác nghiệp, tăng cường phân

tích và dự báo )

Thay đổi về tổ chức và phát triển đội ngũ

Thay đổi về học sinh (động cơ học tập, cách học )

Thay đổi về chương trình, SGK

Đổi mới về phương pháp dạy học giáo dục

Đổi mới về huy động nguồn lực, QL CSVC, TC

Thay đổi về môi trường giáo dục, xây dựng văn hóa

nhà trường…

Kỳ nhông Hoạch định

và thực hiện

Sự thay đổi

Một số mẩu chuyện về quản lý và lãnh đạo Làm sao để tồn tại?

Trong 1 chuồng có 2 chú Lợn Một chú to béo, còn chú kia nhỏ bé hơn nhiều nhiều Đến bữa người chủ chỉ đưa ra 1 máng cám Lợn

to đủng đỉnh khoan thai đến bên máng cám ăn chậm rãi Vừa ăn vừa đưa mắt ra ngoài thư giãn Lợn con nép sát vào góc chuồng

" thèm lắm, nhưng nếu ra ăn sợ Lợn to cắn cho thì khốn " Quan sát một lúc Lợn con thấy Lợn to cũng có lúc mải nhai nên không chú ý đến chậu cám Lập tức Lợn con nhảy phóc ra tợp một

miếng cám rồi chạy nhanh vào góc chuồng nhai Cứ như vậy vài lần thì cái dạ dầy bé nhỏ của chú cùng đã tạm ổn

Ngày qua ngày chú lơn con nhỏ bé hôm nào đã trở thành Lợn

nhỡ và chẳng ngại gì khi cùng đứng ăn chung một máng với Lợn

to

Hãy xác định thực trạng của mình mà tìm biện pháp phù hơp cho sự tồn tại

và phát triển

Một số mẩu chuyện về quản lý và lãnh đạo

Trời sắp có bão rồi Một đám người hốt hoảng

- Sau vài phút định thần phần lớn mọi người đều trèo lên cây Ôliu để tránh bão Chỉ có một số rất ít trèo vào xe để trú Xe vẫn mở cửa để đợi đợi nhưng không có ai vào nữa Bão càng ngày càng lớn Mưa xối xả Cây ô liu oằn mình trước bão gió lá cây rơi lả tả chẳng mấy chốc mà trụi hết lá Còn chiếc xe Ronjoi đã nhanh chóng vượt khỏi trung tâm bão và đang lao vun vút trên con đường về Gara của mình

Đừng ngần ngại, hãy dũng cảm thay đổi trước phát triển nhanh nhậy của thị trường

Một số mẩu chuyện về quản lý và lãnh đạo

 Bầy trâu ( cần mẫn ); bầy khỉ ( láu lỉnh ) ; chó ( thân cận trung thành nhưng phải cảnh giác) (chính sách sử dụng)

Adamsmit KThoc Mỹ

Trâu, Khỉ và Chó nằm trên thềm tán gẫu

- Trâu: Hôm nay tôi được ông chủ thưởng cho 1 sọt có non vì

đã cầy ruộng từ 5 h sáng đến tận 4 giờ chiều.

- Khỉ vênh váo: Ôi bác cần mẫn thật nhưng hôm nay tôi cũng

được nải chuối vì có công thò vào quầy thuốc lấy giúp ông chủ

hộp dầu cù là trong lúc ông không có cách nào mua được vì

quầy đóng cửa rồi.

- Chó Ngáp ngắn ngáp dài Hôm nay khó ngủ quá No ơi là no

vì đống xương gà rán Chả là ông chủ thưởng cho vì thành tích

tóm được 2 tên định ăn trộm xi măng của công trình

Khỉ chế nhạo: Thôi đi đừng huyênh hoang nữa Hôm qua đứa nào bị ăn

đá vì ngứa răng đợp vào chân con gái ông chủ thế.

Chó bẽn lẽn chui vào gầm giường " Ôi nóng quá đi ngủ đây"

Một số mẩu chuyện về quản lý và lãnh đạo

 Câu chuyện Thỏ và Rùa

Kiểm định đẳng thức sau:(hãy đặt mình vào vị trí nhân viên)

Đang được sử dụng = Đang tham gia giao thông

Bị Lãnh đạo không còn thiện chí = Đèn đỏ

Nếu gặp đèn đỏ Đ/c xử lý thế nào?

rẽ sang hướng khác ?

Dừng lại không đi nữa ?

Vượt đèn đỏ ?

Hoạt động 3: Hiệu trường cần làm như thế

nào để lãnh đạo sự thay đổi trường PT

 Bạn đã cố gắng như thế nào để thay đổi và phản kháng sự thay đổi?

 Bạn đã đón nhận các sáng kiến thay đổi từ mọi nguồn như thế nào?

 Cấp trên và cấp dưới của bạn mong muốn gì về sự thay đổi trường học? Họ đã làm gì để cố gắng thay đổi hay phản kháng sự thay đổi?

 Bạn đã khuyến khích và thuyết phục cấp trên và cấp dưới của bạn để thay đổi như thế nào?

 Bạn đã mắc phải hay tránh được những sai lầm nào trong lãnh đạo

và quản lý sự đổi mới trường PT?

 Những thành công trong lãnh đạo và quản lý sự thay đổi trường PT của bạn là gì?

Hoạt động 3: HT nên làm như thế nào?

Chia 3 nhóm thảo luận,

Thảo luận 20 phút: Dựa vào cách làm cụ thể ở hoạt động 2, khái quát để xây dựng qui trình hoặc xác định các công việc

thực hiện lãnh đạo và quản lý sự thay đổi:

+/ Hoạch định sự thay đổi như thế nào?

(gồm các bước hay các nội dung cơ bản nào)

+/ Tổ chức thực hiện sự thay đổi như thế nào?

(gồm các bước hay các nội dung cơ bản nào)

 Đại diện các nhóm trình bày (3-5 phút)

Tổng kết hoạt động nhóm

Hoạt động 3- HT làm như thế nào?

2 Hoạch định sự thay đổi trường học

2.1.Dự báo sự thay đổi trường PT

2.2.Xác định những khoảng cách thay đổi

2.3.Xác định nhu cầu thay đổi

2.4.Xác định tầm nhìn, sứ mạng, chọn lựa giá trị và đánh giá và xác định các mục tiêu thay đổi

2.5.Chọn lựa những thay đổi cần thiết

2.6.Nhận biết và đánh giá sự phức tạp

2.7.Xây dựng kế hoạch, chương trình thay đổi.

3 Tổ chức thực hiện sự thay đổi trường học

3.1.Trao đổi về chương trình thay đổi

3.2.Huy động, phát triển và phân bổ các nguồn lực cho sự thay đổi như thế nào

3.3.Phân công trách nhiệm, ủy nhiệm quyền hạn

3.4.Tạo sự cam kết

3.5.Tạo điều kiện cho sự thay đổi

3.6.Hạn chế các phản kháng

Hoạch định và thực hiện sự thay đổi ở trường PT

1 Có mục tiêu chiến lược rõ ràng

10 Sử dụng mô hình mẫu/làm gương

11 Phải linh hoạt

12 Xác định các thước đo mục tiêu rõ ràng

Hoạch định và thực hiện sự thay đổi ở trường PT

Vì sao cần có sự hỗ trợ của cấp trên?

 Có nguồn lực để thực hiện thay đổi

 Giám sát sự thay đổi

 Góp phần thúc đẩy nhanh sự thay đổi

 Ví dụ (hệ thống IT nội bộ các cơ quan nhà nước)

 Vì sao cần có kỹ năng quản lý dự án?

 Do thay đổi thường kéo dài

 Liên quan đến nhiều bộ phận

 Vì sao cần thời gian và kế hoạch cho sự thay đổi?

 Nhân viên có liên quan cần được huấn luyện những thay đổi

 Lập kế hoạch để bảo đảm thay đổi đạt được mục tiêu trong khung thời gian được xác định cụ thể

 Ví dụ (về thay đổi trong ban hành chuẩn nghề nghiệp GV, chuẩn HT, chuẩn nhà trường…).

Nhiều vấn đề và sự chống đối thường phát sinh trong quá trình thay đổi

1 Giai đoạn chống đối

2 Giai đoạn từ chối chấp nhận/bảo vệ

3 Giai đoạn loại bỏ những cái cũ

4 Giai đoạn thích nghi với thay đổi

5 Giai đoạn thay thế hoàn toàn cái cũ

1 Nhận dạng sự không hài lòng với tình trạng hiện hành

2 Xây dựng kế hoạch thực hiện sự thay đổi

3 Đưa thay đổi vào công việc hàng ngày.

Hoạch định và thực hiện sự thay đổi ở trường PT