V/v tham luận đánh giá tác động của Đối thoại về PCTN trong lĩnh giáo dục và đào tạo

Những khuyến nghị, kinh nghiệm đã được tiếp thu từ kết quả Đối thoại Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về kết quả tổ chức Đối thoại phòng, chống tham nhũng lần thứ 7

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Số /BGDĐT-TTr

V/v tham luận đánh giá tác động của Đối

thoại về PCTN trong lĩnh giáo dục và đào tạo

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Hà Nội, ngày 31 tháng 10 năm 2011

Kính gửi: Thanh tra Chính phủ

Ngành giáo dục xác định công tác phòng, chống tham nhũng (PCTN) là nhiệm vụ quan trọng, vừa cấp bách, vừa lâu dài trong quá trình triển khai các nhiệm vụ chính trị của toàn ngành Vì vậy, ngay sau khi tổ chức thành công Đối thoại về PCTN trong lĩnh vực giáo dục với các nhà tài trợ quốc tế lần thứ 7 (ngày 28/5/2010) và thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ (Công văn số 3995/VPCP-KNTN ngày 11/6/2010 của Văn phòng Chính phủ) về kết quả tổ chức Đối thoại về PCTN lần thứ 7 với các nhà tài trợ quốc tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo

(GD&ĐT) đã ban hành Chương trình hành động của Bộ GD&ĐT tăng cường công tác PCTN sau Đối thoại quốc tế và triển khai thực hiện các khuyến nghị đã được nêu tại Đối thoại, đồng thời thực hiện một loạt các giải pháp về tuyên truyền,

giáo dục; về đôn đốc thực hiện các quy định của pháp luật PCTN; về thanh tra, kiểm tra và chấn chỉnh các sai phạm Sau một thời gian ngắn tập trung thực hiện các nhiệm vụ nêu trên, công tác PCTN đã có những chuyển biến đáng kể và đạt được kết quả quan trọng bước đầu

Trong khuôn khổ của Hội thảo này, Bộ Giáo dục và Đào tạo xin được trao

đổi khái quát nội dung: Đánh giá tác động của Đối thoại về PCTN tới công tác quản lý nhà nước về Giáo dục và đào tạo; những giải pháp và kết quả PCTN từ sau Đối thoại về PCTN lần thứ 7 tới nay

1 Đặc điểm tình hình của ngành

Hiện nay, hệ thống giáo dục quốc dân nước ta có gần 40.000 cơ sở giáo dục (bao gồm: các trường mầm non, phổ thông, trung tâm giáo dục thường xuyên, các trường trung cấp chuyên nghiệp, cao đẳng, đại học) với hơn 1 triệu thầy cô giáo và nhân viên, 23 triệu học sinh, sinh viên

Bộ GD&ĐT được Chính phủ giao chức năng quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo trong phạm vi cả nước, nhiệm vụ quản lý trực tiếp các cấp học được phân cấp như sau: Các trường mầm non (MN), tiểu học (TH), trung học cơ sở (THCS) thuộc quản lý của các phòng GD&ĐT trực thuộc Uỷ ban nhân dân (UBND) các quận, huyện; các trường trung học phổ thông (THPT), bổ túc THPT, các Trung tâm giáo dục thường xuyên thuộc quản lý của các sở GD&ĐT trực thuộc UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; các trường dạy nghề do Bộ Lao động

-Thương binh và Xã hội quản lý; hệ thống các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp, Bộ GD&ĐT chỉ quản lý 1/3 số lượng các trường, còn lại do các bộ, ngành khác và địa phương quản lý

2 Kết quả tiếp thu những khuyến nghị sau Đối thoại về PCTN trong lĩnh vực giáo dục lần thứ 7 đến nay

2.1 Những khuyến nghị, kinh nghiệm đã được tiếp thu từ kết quả Đối thoại

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về kết quả tổ chức Đối thoại phòng, chống tham nhũng lần thứ 7 với các nhà tài trợ quốc tế “Giao Bộ GD&ĐT nghiên cứu những kinh nghiệm, khuyến nghị để tiếp thu, vận dụng những nội dung phù hợp với điều kiện, tình hình thực tế của Việt Nam nhằm tăng cường công tác quản lý giáo dục và nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng trong lĩnh vực giáo dục” Bộ GD&ĐT đã nghiêm túc tiếp thu kết quả của Đối thoại trong chỉ đạo công tác PCTN Đó là:

- Kết quả khảo sát của Thanh tra Chính phủ ở giáo dục tiểu học và trung học cơ sở tại 03 thành phố lớn: Hà Nội, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh về các nội dung tuyển sinh đầu cấp; các khoản phí ở trường; dạy thêm, học thêm, chỉ ra những tồn tại, bất cập trong giáo dục phổ thông đã làm phát sinh tham nhũng, cần có biện pháp hạn chế và khắc phục;

- Tham luận của ông Matthieu Salomon, Tư vấn cao cấp Quốc tế của Tổ chức Minh bạch Quốc tế (TI) “Một số sáng kiến của Tổ chức Minh bạch Quốc

tế nhằm tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình” đã nêu ra một số

khuyến nghị về việc phải đưa ra các tiêu chuẩn và luật lệ rõ ràng; giảm động

cơ tham nhũng; có cơ chế tố giác sai phạm và tham nhũng; có cơ chế quản lý thích hợp (bao gồm kiểm toán và kiểm tra thường xuyên) ;

- Khuyến nghị của ông Cameron Hill, Bí Thư thứ nhất cơ quan phát triển Ôtxtrâylia tại Việt Nam qua bài tham luận “Kinh nghiệm của Ôxtrâylia trong

phòng, chống tham nhũng đối với ngành giáo dục là: Cần có Quy định kèm theo

cơ chế thực tiễn cho phép giám sát quy trình: tuyển sinh, thi tuyển, chấm tuyển,

đề bạt lãnh đạo nhà trường, giáo viên và cán bộ; tăng cường chức năng kiểm toán nội bộ trong ngành giáo dục; tăng cường công tác giám sát xây dựng, mua sắm với các cơ chế phù hợp cho sự tham gia của cộng đồng; nâng cao năng lực cán bộ về quản lý tài chính công và thực hiện kiểm toán

Bộ GD&ĐT coi đây là những kinh nghiệm tốt cần được áp dụng trong quản lý GD&ĐT ở Việt Nam; kết quả Đối thoại lần thứ 7 đã được Bộ GD&ĐT tiếp thu, tuyên truyền, phổ biến đến các cơ sở giáo dục trong ngành bằng các hình thức như thông qua các hội nghị giao ban, các lớp tập huấn đầu năm học

2010 - 2011, 2011-2012, Bộ GD&ĐT đã lồng ghép nội dung tuyên truyền phổ

biến giáo dục pháp luật, trong đó có Luật Phòng, chống tham nhũng và kết quả Đối thoại

2.2 Những tác động từ kết quả Đối thoại đến công tác quản lý của ngành

2.2.1 Những bài học kinh nghiệm từ Đối thoại đã góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm PCTN của cán bộ, giáo viên và học sinh, sinh viên toàn ngành

- Các thông tin từ Đối thoại đã giúp nhận diện rõ hơn những nguy cơ dẫn đến tham nhũng ở một số lĩnh vực, như:

+ Tham nhũng trong các dự án công đầu tư vào giáo dục, trong các chương trình mục tiêu quốc gia

+ Tham nhũng từ các dự án mua sắm công;

+ Tham nhũng trong in ấn và phát hành sách giáo khoa;

+ Tham nhũng chạy danh hiệu - thành tích nhà trường;

+ Tham nhũng tiền thù lao phụ cấp giảng dạy;

+ Tham nhũng trong đề bạt, thi tuyển giáo viên;

+ Tham nhũng trong việc chạy điểm, xin điểm và tiêu cực trong thi cử; + Tham nhũng trong chạy trường, chạy lớp;

+ Tham nhũng trong dạy thêm, học thêm;

+ Tham nhũng trong lạm thu phí;

+ Tham nhũng trong việc phân lớp chọn, đứng lớp

- Khái niệm về các hành vi tham nhũng; về công khai, minh bạch; về liêm chính; về trách nhiệm giải trình của các cơ sở giáo dục được cập nhật và nêu đầy đủ hơn

- Qua các phương tiện thông tin đại chúng kết quả Đối thoại quốc tế về PCTN trong lĩnh vực giáo dục có sức lan tỏa rộng, thu hút sự quan tâm của nhiều cơ quan tổ chức xã hội; của học sinh, sinh viên và các bậc cha mẹ học sinh ở tất cả các cấp học

đã tạo nên cơ chế giám sát rộng khắp trong toàn xã hội đối với giáo dục

2.2.2 Nhận diện các hành vi tham nhũng dễ nảy sinh trong một số lĩnh vực của ngành giáo dục đã được đề cập trong Đối thoại

Có thể thấy rằng tham nhũng luôn gắn liền với sự tồn tại và phát triển của Nhà nước, không thể tách tệ tham nhũng ngoài nhà nước và bộ máy quản lý nhà nước Tham nhũng là căn bệnh đồng hành đặc trưng của mọi nhà nước, nó là khuyết tật bẩm sinh của quyền lực, là căn bệnh không thể tránh khỏi của các chế độ Tham nhũng là vấn đề gây bức xúc của tất cả các chính thể trên thế giới, bất

kể trình độ phát triển, thể chế chính trị và truyền thống văn hoá, với những mức độ khác nhau Giáo dục và đào tạo là một ngành do nhà nước thống nhất quản lý nên cũng không thể tránh khỏi căn bệnh bẩm sinh này, bên cạnh những kết quả đạt được trong công tác PCTN, nhiều biểu hiện tiêu cực đã được hạn chế và đang được đẩy lùi, nhất là trong thi cử, tuyển sinh, đào tạo Những vụ vi phạm liên quan đến tham nhũng được phát hiện đã bị xử lý Kết quả thanh tra, phát hiện và xử lý cho thấy một số lĩnh vực thuộc ngành giáo dục dễ nảy sinh các hành vi tiêu cực, tham nhũng Có thể khái quát như sau:

2.2.2.1 Trong dạy thêm học thêm (DTHT)

- Hình thức và quy mô: Tình trạng DTHT, chủ yếu xảy ra ở các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và một số thành phố, thị xã, thị trấn của các tỉnh, thành khu vực đồng bằng Việc dạy thêm, học thêm sẽ không sai nếu như đáp ứng được nhu cầu của người học và tổ chức dạy thêm theo đúng quy định của các cơ quan chức năng Nhưng thực tế, nhiều trường hợp giáo viên lợi dụng việc dạy thêm và buộc học sinh phải đi học thêm để thu tiền Cá biệt, có nơi việc

tổ chức DTHT trở thành một phong trào, trường nào cũng tổ chức dạy thêm, giáo viên nào cũng có thể tổ chức dạy thêm, bằng nhiều hình thức huy động sự tham gia học và đóng góp của học sinh cho các buổi dạy thêm của thầy cô Cá biệt có một số giáo viên đã cắt giảm chương trình chính khóa theo quy định để đưa vào dạy thêm, buộc học sinh phải học thêm nhằm vụ lợi

- Về ảnh hưởng của dạy thêm, học thêm tràn lan: cắt giảm chương trình chính khoá để dạy tại lớp học thêm; ra đề kiểm tra bài vào các phần mà thầy dạy tại lớp học thêm; ưu tiên về điểm số đối với các học sinh tham gia học thêm và phân biệt đối xử đối với các học sinh không tham gia học thêm Từ đó đã gây nên sự bức xúc trong các bậc cha mẹ học sinh, trong dư luận xã hội; làm ảnh hưởng tới uy tín của các nhà giáo chân chính, uy tín của ngành Từ thực tế này, Bộ GD&ĐT đã ban hành văn bản quy định việc dạy thêm, học thêm trong đó quy định rõ nguyên tắc khi tổ chức dạy thêm, học thêm; quy định các trường hợp không được dạy thêm; quy định trách nhiệm quản lý của UBND các cấp, của các cơ quan quản lý giáo dục và trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở giáo dục

2.2.2.2 Trong lĩnh vực tuyển sinh đầu cấp

- Hình thức và quy mô: những hiện tượng tiêu cực trong lĩnh vực này có thể xảy ra ở tất cả các cấp học và chủ yếu là tuyển sinh đầu vào ở giáo dục đại học (ĐH) và trung cấp chuyên nghiệp (TCCN); tuyển sinh đầu cấp ở MN; TH; THPT thuộc các thành phố, thị xã lớn Các hành vi vi phạm xảy ra khi không đủ điều kiện trúng tuyển vào các trường ĐH, CĐ và TCCN đã tìm mọi cách để được trúng tuyển, dẫn tới gian lận về hồ sơ tuyển sinh hoặc tiêu cực trong coi

thi, chấm thi (thi thay, thi hộ, thi kèm, mua bán điểm); tiêu cực trong việc tuyển sinh trái tuyến; chạy vào các trường điểm; gian lận về các điều kiện xét tuyển và tuyển sinh ở hệ không chính quy

- Về ảnh hưởng: những tiêu cực trên là rao cản của quá trình ổn định và phát triển của sự nghiệp giáo dục, đào tạo cả nước nói chung và của mỗi nhà trường, mỗi địa phương nói riêng; đã ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng giáo dục, đào tạo thực chất; làm tha hoá một bộ phận cán bộ, giáo viên, tạo ra mất công bằng trong môi trường giáo dục, làm giảm sút niềm tin của xã hội với ngành giáo dục

2.2.2.3 Trong lĩnh vực thực hiện các khoản thu trong nhà trườn

Đây là lĩnh vực đã và đang gây nhiều bức xúc trong xã hội đối với một số

cơ sở giáo dục từ giáo dục mầm non đến đại học Qua công tác thanh tra, kiểm tra, qua một số vụ việc sai phạm đã được phát hiện và xử lý cho thấy các vi phạm chủ yếu là: thu sai mức quy định của Nhà nước về học phí và lệ phí tuyển sinh (thu cao hơn); tự đặt ra các khoản thu đầu năm, đầu cấp ngoài quy định; mượn danh nghĩa Hội cha mẹ học sinh và gây quỹ các đoàn thể để các bậc cha

mẹ học sinh và học sinh phải đóng góp; việc quản lý và sử dụng các nguồn kinh phí này đang tồn tại nhiều bất hợp lý

2.2.2.4 Ngoài ra, còn một số hành vi tham nhũng xảy ra trong lĩnh vực giáo dục tuy không phổ biến, thiệt hại nhiều về kinh tế song đã gây nên hậu quả xấu về nhiều mặt, làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với một số cơ sở giáo dục, ảnh hưởng đến uy tín, phẩm chất của một bộ phận nhà giáo, cán bộ quản lý trong ngành, tạo nên những vật cản cho quá trình phát triển của giáo dục nước nhà như: mua bằng, bán điểm trong giáo dục đại học và giáo dục nghề; mua bán chứng chỉ; cho lên lớp không đủ điều kiện, đầu tư xây dựng, mua sắm thiết bị; chuyển trường không đúng tiêu chuẩn; công tác in ấn, phát hành sách giáo khoa

3 Nguyên nhân của các tồn tại, hạn chế

Một số vụ việc tiêu cực, tham nhũng đã xảy ra tập trung ở một số lĩnh vực trong ngành vừa qua là do nhiều nguyên nhân, có nguyên nhân thuộc về khách quan, có nguyên nhân chủ quan Có thể khái quát những nguyên nhân chủ yếu sau:

Thứ nhất, việc triển khai thực hiện các quy định của pháp luật về PCTN

và đề ra các giải pháp về PCTN ở một số cơ sở giáo dục còn chưa cụ thể, còn mang tính hình thức, chưa tạo được ý thức chủ động, tự giác của các tập thể và cá nhân trong phòng ngừa, đấu tranh với các biểu hiện tiêu cực, tham nhũng

Thứ hai, lương thực tế quá thấp khiến một bộ phận giáo viên không yên

tâm với nghề hoặc muốn giữ được nghề, duy trì cuộc sống bình thường giáo viên phải dạy thêm, làm thêm việc khác để có thu nhập tăng thêm; và thực tế cũng có một bộ phận nhà giáo, cán bộ trong ngành trình độ quản lý còn hạn chế,

ý thức tự học, tự bồi dưỡng và rèn luyện còn thấp, ảnh hưởng tác động của mặt

trái của cơ chế thị trường cộng với cuộc sống khó khăn nên đã chạy theo lợi ích trước mắt dẫn đến những hành vi, việc làm vi phạm những quy định của ngành, quy định của pháp luật về PCTN

Thứ ba, ngân sách nhà nước đầu tư còn hạn hẹp, vì muốn có thêm nguồn

kính phí để động viên cán bộ, giáo viên nhà trường cũng như hỗ trợ cho các hoạt động ngoài giờ lên lớp nên một số cơ sở giáo dục đã phối hợp với Hội cha mẹ học sinh tổ chức thu thêm một số khoản thu ngoài quy định mang tính tự nguyện Tuy nhiên, quy trình thỏa thuận với cha mẹ học sinh còn thiếu sót nên chưa tạo được sự đồng thuận cao

Thứ tư, hệ thống chính sách, pháp luật về giáo dục chưa đầy đủ, chưa đồng

bộ, chưa đáp ứng được những đòi hỏi đang đặt ra đối với giáo dục, như: Việc phân cấp quản lý giáo dục ở tầm vĩ mô còn chồng chéo, chưa rõ (đang tồn tại một số cơ sở giáo dục, cơ sở dạy nghề do nhiều Bộ, ngành quản lý); phân cấp quản lý các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp chưa hợp lý, thiếu phối hợp, phân công chặt chẽ giữa Bộ GD&ĐT với các bộ, ngành và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố, dẫn đến hiệu lực quản lý nhà nước bị hạn chế; mọi hoạt động của mỗi nhà trường và sự hỗ trợ đời sống giáo viên vẫn chỉ dựa vào 2 nguồn thu là: ngân sách nhà nước cấp và thu học phí nhưng mức học phí chậm được điều chỉnh từ năm 1998 đến nay vẫn giữ 20.000đ/1HS/1tháng, trong khi mức lương tối thiểu tăng gấp 6 lần (từ 144.000 đồng lên 830.000đồng/1tháng, lạm phát tăng trung bình 10% năm kéo theo mặt bằng giá cả khác tăng liên tục) Đời sống giáo viên và các hoạt động của nhà trường cũng không nằm ngoài những tác động của việc leo thang giá cả, có tình trạng thu tiền trường vượt mức quy định vẫn xảy ra là một thực tế

4 Bộ GD&ĐT đã triển khai đồng bộ một số giải pháp nhằm đẩy mạnh hơn nữa công tác PCTN trong toàn ngành từ sau Đối thoại

- Bộ GD&ĐT đã ban hành Chương trình hành động về đẩy mạnh công tác phòng, chống tham nhũng sau Đối thoại với các nhà tài trợ quốc tế lần thứ 7

(kèm theo Quyết định số 3137/QĐ-BGDĐT ngày 30/7/2010 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT).

Chương trình hành động xác định rõ mục tiêu: Đến hết năm 2010, các cơ

sở giáo dục phải xây dựng xong Kế hoạch thực hiện Chiến lược quốc gia phòng, chống tham nhũng đến năm 2020 của đơn vị theo kế hoạch chỉ đạo của Bộ GD&ĐT; đồng thời tạo cơ chế giám sát, ngăn ngừa việc lợi dụng chức vụ,

quyền hạn và trách nhiệm được phân công để vụ lợi trên cơ sở xây dựng nền tảng phẩm chất đạo đức mẫu mực và tấm gương trong sáng của nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục Chương trình hành động đã nêu ra 5 nội dung công việc và

8 giải pháp để thực hiện trong thời gian tới Cụ thể:

- Bộ GD&ĐT đã trình Chính phủ ban hành các Nghị định:

+ Nghị định số 115/2010/NĐ-CP ngày 24/12/2010 về quy định trách nhiệm quản lý nhà nước về giáo dục Nghị định đã phân cấp về trách nhiệm quản lý nhà nước về giáo dục cho các bộ, ngành và địa phương;

+ Nghị định số 40/2011/NĐ-CP ngày 08/6/2011 về sửa đổi, bổ sung một

số điều của Nghị định số 49/2005/NĐ-CP ngày 11/4/2005 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục Nghị định quy định

rõ các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục và tăng mức xử phạt

- Bộ GD&ĐT đã tham gia đầy đủ, nghiêm túc Hội thảo “Chính sách và thực hành chống tham nhũng trong ngành giáo dục: con đường hướng tới kết quả và giám sát tiến trình” do các đối tác U4 tại Hà Nội tổ chức từ ngày

11-13/10/2010 Thông tin tại Hội thảo là những kinh nghiệm; những nguồn tư liệu cần thiết giúp cho việc hoàn thiện thể chế và xây dựng được các giải pháp hữu hiệu phục vụ công tác PCTN của ngành

- Về công tác tuyên truyền: Trong các đợt tập huấn triển khai nhiệm vụ đầu năm học của các cấp học vừa qua, Bộ GD&ĐT đều triển khai công tác PCTN gắn với các nhiệm vụ trọng tâm của năm học đối với các cơ sở thuộc hệ thống giáo dục quốc dân và yêu cầu xây dựng bổ sung lộ trình triển khai Kế hoạch thực hiện Công ước của Liên hợp quốc về chống tham nhũng đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 445/QĐ-TTg ngày 07/4/2010 cho các đối tượng gồm: Lãnh đạo các Sở GD&ĐT, thanh tra viên, giáo viên dạy giáo dục công dân và cán bộ cốt cán của 63 tỉnh thành trong cả nước

-Bộ GD&ĐT đã triển khai nghiêm túc Quyết định số 137/2009/QĐ-TTg

của Thủ tướng Chính phủ ban hành Đề án “Đưa nội dung phòng, chống tham nhũng vào chương trình giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng” (gọi tắt là Đề án 137)

theo đúng lộ trình quy định của Ban Chỉ đạo Trung ương Đề án 137

- Phối hợp cùng với Học viện quản lý giáo dục đã mở 03 lớp bồi dưỡng nghiệp vụ công tác thanh tra cho đối tượng là các cán bộ thanh tra trong các cơ

sở giáo dục đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và sở GD&ĐT của 03 miền, trong đó có nội dung về công tác PCTN

- Đã dự thảo Thông tư ban hành tiêu chuẩn đánh giá chất lượng trường phổ thông, hiện đang tổ chức Hội thảo để lấy ý kiến góp ý của các ngành và địa phương

- Đã ban hành các văn bản: Công văn số 6890/BGDĐT-KHTC ngày 18/10/2010 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về hướng dẫn quản lý, sử dụng các khoản đóng góp tự nguyện cho các cơ sở giáo dục và đào tạo; Công văn số 5584/BGDĐT-KHTC ngày 23/8/2011 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về chấn chỉnh tình trạng lạm thu trong các cơ sở giáo dục làm cơ sở pháp lý để ngăn chặn việc tùy tiện đặt ra các khoản thu và mức thu không đúng quy định trong các cơ sở giáo dục

- Toàn ngành đã thực hiện nghiêm túc các quy định về công khai, minh bạch trong hoạt động của cơ quan, đơn vị Từ năm học 2009 - 2010, Bộ GD&ĐT

đã tập trung chỉ đạo các cơ sở giáo dục và đào tạo thực hiện Thông tư số 09/2009/TT-BGDĐT ngày 07/5/2009 của Bộ trưởng về Quy chế thực hiện công khai đối với cơ sở giáo dục của hệ thống giáo dục quốc dân đó là: (1) Công khai cam kết chất lượng giáo dục và chất lượng thực tế (2) Công khai điều kiện đảm bảo chất lượng của các cơ sở giáo dục (3) Công khai thu, chi tài chính Đồng thời, các cơ sở giáo dục tổ chức thực hiện 4 kiểm tra (kiểm tra mức chi cho giáo dục từ ngân sách địa phương; kiểm tra việc thu và sử dụng học phí; kiểm tra sử dụng ngân sách cho giáo dục; kiểm tra việc thực hiện kiên cố hóa trường, lớp và xây nhà công vụ) góp phần tạo điều kiện cho đổi mới quá trình phát triển giáo dục, đặc biệt là giáo dục phổ thông và mầm non Đến nay, 100% các cơ sở giáo dục đã thực hiện công khai theo quy định, trong đó có 377 trường đại học, cao đẳng đã thực hiện 3 công khai trên mạng thông tin của đơn vị và của Bộ Đây là những thông tin rất thiết thực cung cấp cho học sinh và các bậc cha mẹ học sinh biết, đồng thời cũng là kênh quan trọng để các cơ sở giáo dục chịu sự giám sát của xã hội

Ngoài ra, Bộ GD&ĐT đã triển khai thực hiện nghiêm túc việc kê khai tài sản, thu nhập cá nhân tại cơ quan Bộ và chỉ đạo toàn ngành thực hiện đối với các đối tượng theo quy định của Nghị định 37/2007/NĐ-CP ngày 09/3/2007 của Chính phủ về minh bạch tài sản, thu nhập và bước đầu triển khai Nghị định số 68/2011/NĐ-CP của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số Điều của Nghị định 37/2007/NĐ-CP ngày 09/3/2007 của Chính phủ về minh bạch tài sản, thu nhập và bước đầu triển khai Nghị định số 68/2011/NĐ-CP của Chính phủ

- Về công tác cán bộ: Bộ GD&ĐT đã sắp xếp tổ chức bộ máy của Bộ, hoàn thiện quy định về chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của Bộ và các đơn

vị thuộc Bộ, quan tâm và làm tốt công tác quy hoạch, bổ nhiệm, luân chuyển cán bộ; công tác tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; thực hiện chế độ, chính sách cán bộ trong đó có quy định cụ thể việc cử cán bộ đi học tập, công tác ở nước ngoài Ngành đã triển khai Nghị định số 158/2007/NĐ-CP của Chính phủ về chuyển đổi vị trí công tác của cán bộ, công chức, viên chức với việc ban hành Thông tư số 35/2010/TT-BGDĐT ngày 14/12/2010, của Bộ trưởng Bộ

GD&ĐT quy định danh mục các vị trí công tác phải thực hiện định kỳ chuyển đổi đối với công chức, viên chức không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý trong ngành giáo dục Tất cả những công tác trên đều đảm bảo công khai, minh bạch và dân chủ, hạn chế tới mức thấp nhất nguy cơ nảy sinh tiêu cực, tham nhũng

- Ngành đã gắn công tác phòng, chống tham nhũng với việc đẩy mạnh cải cách hành chính, đặc biệt là cải cách, đơn giản hoá thủ tục hành chính nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả của các cơ quan chức năng thuộc Bộ và các cơ sở giáo dục, đồng thời chống gây phiền hà, sách nhiễu cho người dân Tiếp tục thực hiện nghiêm túc Quyết định số 2368/QĐ-BGDĐT ngày 09/5/2007của Bộ trưởng về việc triển khai áp dụng thí điểm cơ chế “một cửa” tại cơ quan Bộ GD&ĐT, gồm 9 nhóm công việc Hàng tháng, kết quả thực hiện quy trình “một cửa” được đưa vào chương trình giao ban lãnh đạo Bộ Đến nay, Bộ GD&ĐT đã ban hành Bộ thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực giáo dục và đào tạo bao gồm 145 thủ tục (số thủ tục hành chính do Bộ trực tiếp giải quyết là 67; do UBND cấp tỉnh giải quyết là 45; do UBND cấp huyện giải quyết là 29 và do UBND cấp xã, phường giải quyết là 04) Toàn bộ các nội dung của 145 thủ tục hành chính đã được hoàn tất, in thành sách và phát hành dưới dạng đĩa CDROM, đồng thời được đăng tải tại chuyên mục Cải cách hành chính trên Website của Bộ GD&ĐT

- Tăng cường đổi mới công tác thanh tra, kiểm tra: thanh tra là chức năng

thiết yếu của quản lý, một trong những mục đích chính của công tác thanh tra là phòng ngừa các sai phạm Do đó, để công tác PCTN có hiệu quả cần phải tăng cường công tác thanh tra Hàng năm, Thanh tra Bộ xây dựng kế hoạch thanh tra, kiểm tra công tác PCTN trên cơ sở hướng dẫn của Thanh tra Chính phủ và lồng ghép một số nội dung khác như: thực hiện Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; Luật Khiếu nại, tố cáo, thực hiện “Quy chế thực hiện công khai đối với cơ

sở giáo dục của hệ thống giáo dục quốc dân” Từ sau Đối thoại đến nay, ngoài việc tiến hành các cuộc thanh tra chuyên ngành, Thanh tra Bộ đã tiến hành thanh tra hành chính, PCTN được gần 20 đơn vị, đã chỉ đạo và hướng dẫn Thanh tra các sở GD&ĐT triển khai thanh tra hành chính và PCTN tại các cơ sở giáo dục

do địa phương quản lý Đặc biệt, vào đầu năm học 2011-2012 một số địa phương như: Hà Nội, Hải Phòng, TP Hồ Chí Minh, Thừa Thiên Huế và Đà Nẵng đã thành lập nhiều đoàn kiểm tra, thanh tra các khoản thu đầu năm tại các

cơ sở giáo dục do địa phương quản lý và đã kịp thời chấn chỉnh các sai phạm Nhìn chung các cuộc thanh tra đã góp phần giúp các cơ sở giáo dục thấy rõ được những ưu điểm và những hạn chế, thiếu sót trong quá trình tổ chức giáo dục, đào tạo tại đơn vị Trên cơ sở đó chấn chỉnh các hoạt động ở tất cả các khâu, kịp thời khắc phục những sai sót và xử lý những hành vi vi phạm pháp luật Công tác PCTN đã được thực hiện có hiệu quả ngay từ cơ sở trong ngành

Đến nay, hầu hết các địa phương và các cơ sở giáo dục trong ngành đã triển khai đầy đủ các nhiệm vụ theo yêu cầu của Chương trình hành động về đẩy mạnh công tác phòng, chống tham nhũng sau Đối thoại với các nhà tài trợ quốc

tế lần thứ 7 và đã triển khai xây dựng Kế hoạch thực hiện Chiến lược quốc gia

về PCTN đến năm 2020, xây dựng chương trình đẩy mạnh PCTN và bổ sung nội dung thực hiện Kế hoạch triển khai Công ước quốc tế về chống tham nhũng của Chính phủ

5 Đánh giá chung về tác động của Đối thoại đối với ngành giáo dục

Với việc triển khai đồng bộ các giải pháp trong công tác PCTN sau Đối thoại nêu trên, ngành giáo dục đã thu được một số kết quả tích cực trên cả hai phương diện phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi tham nhũng Cụ thể:

- Công tác tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về PCTN cũng như những kinh nghiệm, khuyến nghị của Đối thoại đã được tổ chức triển khai ở tất cả các cơ sở giáo dục;

- Công tác phòng ngừa luôn được chú trọng nên các hành vi tham nhũng

xảy ra trong lĩnh vực giáo dục không nhiều và quy mô không lớn Đặc biệt, trong các lĩnh vực đầu tư xây dựng, mua sắm thiết bị giáo dục, các chương trình mục tiêu quốc gia được nhà nước đầu tư ngân sách rất lớn nhưng qua công tác kiểm toán hằng năm cho thấy chưa phát hiện có những sai phạm lớn;

- Nhận thức về trách nhiệm công dân trong việc phòng, chống tham nhũng của cán bộ giáo viên và học sinh, sinh viên trong toàn ngành đã được nâng lên rõ rệt;

- Những vấn đề khó khăn vướng mắc của ngành giáo dục và đào tạo đã được công khai, minh bạch trao đổi trong Đối thoại, từ đó đã nhận được nhiều

sự chia sẻ của cộng đồng quốc tế đối với giáo dục Việt Nam

6 Một số kiến nghị

- Cần tổ chức điều tra xã hội học đối với các nội dung Đối thoại ở phạm vi rộng hơn và có tính đại diện cho các vùng miền khác nhau về địa lý, về điều kiện cuộc sống;

- Thành phần tham gia Đối thoại cần mở rộng, có nhiều hơn đại diện từ các đơn vị cơ sở;

- Những kinh nghiệm, những khuyến nghị của Đối thoại cần được tổng hợp và phổ biến rộng ra cộng đồng

Trân trọng cảm ơn