Thông qua môn học Đạo đức các em có những hiểu biết ban đầu về một số những chuẩn mực hành vi đạo đức và pháp luật phù hợp với lứa tuổi tiểu học nói chung và học sinh lớp 1 nói riêng tro
Trang 1SÁNG KIẾN
Năm học: 2013 – 2014
Đề tài:
MỘT SỐ KINH NGHIỆM DẠY TỐT MÔN
ĐẠO ĐỨC LỚP 1
-***** -I/ ĐẶT VẤN ĐỀ:
1/ Cơ sở lý luận:
Đất nước ta đang trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế Công cuộc đổi mới kinh tế xã hội đang diễn ra từng ngày, từng giờ trên khắp đất nước Nó đòi hỏi phải có những lớp người lao động mới, có bản lĩnh, có năng lực, chủ động sáng tạo Dám nghĩ, dám làm thích ứng được với thực tiễn xã hội luôn thay đổi và phát triển Nhu cầu này đòi hỏi phải có ngành giáo dục phải có
sự thay đổi cho phù hợp với tình hình đất nước Và thực sự ngành giáo dục đã từng bước thay đổi, thể hiện qua sự xác định mục đích giáo dục đào tạo, hay nói đúng
hơn là phát triển toàn diện về nhân cách con người thể hiện qua hai mặt là: “Tài và
Đức” Muốn làm được điều này, ngành giáo dục phải tạo điều kiện để học sinh
phát huy năng lực về văn hóa cũng như về phẩm chất đạo đức ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường Từ đó tạo mặt bằng dân trí cao hơn nhằm hình thành những con
người mới phát triểnt toàn diện đủ cả về “Tài và Đức”.
Trong giáo dục đào tạo con người mới con người phát triển toàn diện, chúng
ta không chỉ dạy cho các em giỏi về văn hóa mà còn phải làm tốt công tác giáo dục hành vi, phẩm chất đạo đức cho các em ở lứa tuổi tiểu học Đặc biệt là giáo dục các
em học sinh trong giai đoạn đầu cấp (học sinh lớp 1) Người xưa đã dạy: “Dạy
con từ thưở còn thơ” Qua nhiều năm giảng dạy ở trường Tiểu học, tôi nhận thấy
việc giáo dục hành vi, phẩm chất đạo đức cho các em là vô cùng cần thiết Thông qua môn học Đạo đức các em có những hiểu biết ban đầu về một số những chuẩn mực hành vi đạo đức và pháp luật phù hợp với lứa tuổi tiểu học nói chung và học sinh lớp 1 nói riêng trong các mối quan hệ của các em với bản thân và những
Trường Tiểu học Bảo An 2
………***………
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Trang 2người thân trong gia đình; với thầy giáo, cô giáo và với nội quy của lớp, của
trường; với môi trường xung quanh…
Bác Hồ đã từng nói: “Không có thầy giáo thì không có giáo dục” Thầy cô giáo
luôn có một vị trí đặc biệt trong xã hội, trong nhà trường Chính vì vậy, Đảng và Nhà nuớc ta luôn quan tâm, đánh giá rất cao vị trí, vai trò của nhà giáo trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước
Dạy học môn Đạo đức từng bước hình thành cho học sinh những kĩ năng nhận xét, đánh giá hành vi ứng xử phù hợp của bản thân và những người xung quanh theo chuẩn mực trong các mối quan hệ và tình huống đơn giản, cụ thể của cuộc sống Từng bước hình thành cho các em thái độ tự trọng, tự tin vào khả năng của bản thân, có trách nhiệm với hành động của mình, biết yêu thương tôn trọng mọi người; luôn mong muốn đem lại niềm vui, hạnh phúc cho mọi người, yêu cái thiện, cái đúng, cái tốt; không đồng tình với hành vi, việc làm sai
Giáo dục là một quá trình liên tục, giáo dục suốt đời, giáo dục Tiểu học có tính chất nền tảng trong hệ thống giáo dục, nhằm chuẩn bị cho học sinh, thanh niên trực tiếp bước vào đời
Trong thời đại này, vấn đề về đạo đức, lối sống của lứa tuổi Thanh thiếu niên, Nhi đồng đang ở mức báo động, các em chỉ biết sống cho riêng mình, ích kỷ không quan tâm đến người xung quanh mình Vì đa số các em đều lớn lên trong sự
thương yêu, chiều chuộng của người thân trong gia đình Chính vì thế ngay từ khi các em được đi học, được ngồi trên ghế nhà trường là các em đã được thầy cô xây dựng những hành vi, chuẩn mực đạo đức phù hợp với lứa tuổi của các em thông qua môn Đạo đức Đây cũng là điểm tựa định hướng cho việc hình thành thái độ và
kỹ năng, hành vi đạo đức cho các em
Dù ở xã hội nào thì cái đức vẫn luôn được coi trọng vì: Các đức là gốc, cái tài là sự biểu hiện của cái đức Vì vậy việc giáo dục cái đức cho học sinh là một yêu cầu quan trọng, đang trở thành một vấn đề bức xúc mà xã hội phải quan tâm Trong trường học biểu hiện rõ nhất là trong các lớp học vẫn còn có những học sinh thuộc dạng cá biệt chưa ngoan, không lễ phép, vâng lời thầy cô, với người lớn, hay trêu chọc bạn bè… Cũng chính vì sự chưa ngoan đó mà dẫn đến tình trạng học lực yếu, kém, các em chán nản dẫn đến bỏ học làm ảnh hưởng không ít đến những thành viên khác trong lớp học và ảnh hưởng đến toàn trường, sâu xa hơn là gánh nặng với xã hội
Giáo dục đạo đức cho học sinh là một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong công tác chủ nhiệm
Đạo đức học sinh trong lớp quyết định nề nếp thi đua của lớp được nâng cao, đẩy mạnh phong trào thi đua học tốt, chuyên cần, duy trì sỉ số
Trang 3Chính vì vậy, để nâng cao chất lượng hiệu quả của tiết dạy môn Đạo đức trong trường Tiểu học nói chung và học sinh lớp 1 nói riêng là việc làm vô cùng cần thiết của mỗi giáo viên Giáo viên chủ nhiệm là lực lượng chính trong công tác giáo dục đạo đức học sinh, là người quản lý mọi hoạt động của lớp học, là người triển khai mọi hoạt động của nhà trường đến từng học sinh
2/ Cơ sở thực tiễn:
Dạy – học môn Đạo đức được tiếp cận theo hướng đi từ quyền đến trách nhiệm, bổn phận của học sinh Cách tiếp cận đó giúp cho việc dạy – học môn Đạo đức trở nên nhẹ nhàng, sinh động, tránh được sự áp đặt, nặng nề
Chương trình Đạo đức ở lớp 1 bao gồm 14 chuẩn mực hành vi phù hợp với lứa tuổi học sinh trong mối quan hệ của các em với bản thân, gia đình, nhà trường, cộng đồng và môi trường tự nhiên
Dạy – học môn Đạo đức phải gắn bó chặt chẽ với cuộ sống thực tế của các
em Vì đây là dạy cho các em những hành vi ứng xử phù hợp với các chuẩn mực đạo đức xã hội và quyền trẻ em những tình huống cụ thể hàng ngày Hơn nữa, môn Đạo đức không chỉ giáo dục bổn phận, trách nhiệm của học sinh với gia đình, nhà trường, xã hội và môi trường tự nhiên, mà còn giáo dục trách nhiệm của các em đối với bản thân mình
Dạy học môn Đạo đức là sự kết hợp hài hòa giữa việc trang bị kiến thức với bồi dưỡng tình cảm, niềm tin và hình thành kỹ năng hành vi cho học sinh
a Thuận lợi:
- Dạy – học môn Đạo đức theo phân phối chương trình mỗi tuần 1 tiết và mỗi bài được dạy trong 2 tiết
- Lớp tôi đang chủ nhiệm là lớp học 2 buổi/ ngày
- Lớp học khang trang, thoáng mát, trang trí thân thiện với môi trường
- Cơ sở vật chất, đồ dùng dạy học trang bị đẹp, sinh động
- Đa số học sinh chăm ngoan, biết vâng lời, lễ phép với thầy cô giáo và người lớn tuổi
- Học sinh có ý thức trong học tập, biết đoàn kết giúp đỡ bạn bè
- Đa số gia đình có quan tâm đến việc học của con em, tạo điều kiện mua sắm đầy đủ đồ dùng học tập
- Được sự quan tâm, hỗ trợ kịp thời từ phí Ban chấp hành Cha mẹ hoc sinh,
và các Ban ngành trong trường với những em có hoàn cảnh gia đình khó khăn, hộ nghèo, mồ côi…
b Khó khăn:
- Đồ dùng dạy học còn ít, chưa phong phú
- Lứa tuổi Tiểu học nhất là học sinh đầu cấp các em hiếu động, mau quên, chóng chán
Trang 4- Khả năng tiếp thu kiến thức của các em chưa đều Các em còn nhút nhát, chưa mạnh dạn phát biểu xây dựng bài trong giờ học
- Một số học sinh gia đình chưa quan tâm, nhắc nhở không kịp thời cong khoán trắng cho nhà trường
- Hơn nữa đa số cha mẹ học sinh thường chú ý cho con em mình tập trung vào các môn Toán, Tiếng Việt ít để ý đến môn Đạo đức
- Việc phối kết hợp với cha mẹ học sinh còn khó khăn, gặp nhiều hạn chế khi liên lạc
Dạy – học môn Đạo đức sẽ chỉ đạt được hiệu quả khi học sinh hứng thú và tích cực, chủ động tham gia vào quá trình học Phải là quá trình giáo viên tổ chức, hướng dẫn học sinh hoạt động, phát huy vốn kinh nghiệm và thói quen đạo đức, trên cơ sở đó các em tự khám phá và chiếm lĩnh tri thức mới, kĩ năng mới
Xuất phát từ những lý do nêu trên, trong quá trình giảng dạy, đặc biệt là giảng dạy môn Đạo đức ở lớp 1 Vậy làm thế nào để học sinh tiếp thu kiến thức đã học một cách nhẹ nhàng, sinh động, không nhàm chán, không bị áp đặt, gò bó hay
gượng ép? Chuyển tải đến các em cảm giác “Học mà chơi, chơi mà học” Tôi đã
áp dụng một số biện pháp trong quá trình giảng dạy và đạt được một số hiệu quả
nhất định với sáng kiến: “Một số kinh nghiệm dạy tốt môn Đạo đức ở lớp 1”.
II/ NHỮNG BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
1/ Một số quan điểm chung:
- Giáo dục là quốc sách hàng đầu Giáo dục đạo đức là một mặt giáo dục mà
xã hội phải quan tâm Nhân cách trẻ được hình thành và phát triển thông qua các hoạt động có ý thức Chính trong quá trình sống, học tập, lao động, giao lưu, vui chơi giải trí…các em đã hình thành và phát triển nhân cách của mình
Bác Hồ đã từng nói:
“Ngày nay chúng ta là Nhi đồng, ít năm sau chúng ta sẽ là công nhân,
cán bộ Vì vậy chính phủ, các đoàn thể và tất cả các đồng bào có trách nhiệm giúp sức vào việc giáo dục nhi đồng…” Để mai sau xã hội có những người chủ
xứng đáng, có những người công dân tốt thì hôm nay thế hệ đi trước phải có trách nhiệm dạy dỗ, định hướng cho các em con đường đúng đắn Không nơi nào khác Trường học chính là nơi kết tinh trình độ văn minh của xã hội trong công tác giáo dục trẻ em
- Đối với học sinh lớp 1, nhận thức của các em còn thiên về cảm tính, trực tiếp và cụ thể Vì vậy các nội dung giáo dục cần phải chuyển tải đến học sinh một cách nhẹ nhàng, sinh động thông qua các hoạt động: đóng vai, chơi trò chơi, kể chuyện theo tranh, xây dựng phần kết cho các câu chuyện có kết cục mở, vẽ tranh, hát , đọc thơ…có liên quan đến chủ đề bài học
Trang 5- Trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học môn Đạo đức ở lớp 1 thì Dạy – học môn Đạo đức phải gắn bó chặt chẽ với cuộc sống thực của học sinh Các truyện kể, tình huống, tấm gương, tranh ảnh…sử dụng để dạy – học phải lấy từ cuộc sống thực tế Điều này sẽ giúp cho bài học đạo đức thêm phong phú, gần gũi sống động với các em
- Các phương pháp và hình thức dạy – học môn Đạo đức ở lớp 1 rất phong phú và đa dạng bao gồm cả phương pháp dạy học mới như: động não, đóng vai, thảo luận nhóm…và các phương pháp truyền thống như: kể chuyện, nêu gương, đàm thoại… Mỗi phương pháp và hình thức đều có mặt mạnh và hạn chế riêng, phù hợp với từng loại bài, từng bước của tiết dạy Vì vậy khi áp dụng cần phải linh hoạt không cứng nhắc, tùy theo tình hình của lớp học, căn cứ vào khả năng trình độ của học sinh, năng lực sở trường của giáo viên mà lựa chọn, sử dụng kết hợp các phương pháp và hình thức dạy học một cách hợp lý, phù hợp với tâm sinh lý, lứa tuổi của học sinh
- Đồng thời, phải kết hợp hài hòa giữa trang bị kiến thức với bồi dưỡng tình cảm và luyện tập, thực hành kỹ năng cho hoc sinh Bản thân nội dung môn Đạo đức chứa đựng nhiều nội dung liên quan đến kĩ năng sống như: kĩ năng giao tiếp, ứng xử với ông bà, cha mẹ, thầy cô, bạn bè với mọi người xung quanh; kĩ năng bày
tỏ ý kiến bản thân, kĩ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề phù hợp với lứa tuổi,
kĩ năng giữ gìn vệ sinh cá nhân, kĩ năng tự phục vụ và tự quản lý thời gian…về các vấn đề trong thực tiễn đời sống ở nhà trường, cộng đồng có liên quan đến chuẩn mực hành vi đạo đức
- Dạy – học môn Đạo đức cho học sinh lớp 1 cần tích cực sử dụng các
phương tiện trực quan như: tranh ảnh,vật mẫu, băng hình… Có như vậy mới thu hút hấp dẫn học sinh, tạo hứng thú trong giờ học cho các em Cần kiên quyết
không được “dạy chay”
- Đánh giá kết quả học tập môn Đạo đức ở học sinh lớp 1 trên tất cả các mặt: tri thức, thái độ, kĩ năng, hành vi ứng xử của các em ở gia đình nhà trường và cộng đồng Qua việc đánh giá này nhằm giúp học sinh:
+ Về nhận thức: Học sinh có những biểu hiện ban đầu về một số chuẩn mực hành vi đạo đức và pháp luật phù hợp với lứa tuổi trong các mối quan hệ của các em với gia đình, nhà trường, cộng đồng, môi trường tự nhiên và với bản thân mình
+ Về kĩ năng hành vi: Từng bước hình thành kĩ năng nhận xét đánh giá hành vi của bản thân và những người xung quanh theo chuẩn mực đã học; kĩ năng lựa chọn và thực hiện các hành vi ứng xử phù hợp chuẩn mực trong các quan hệ và tình huống đơn giản, cụ thể của cuộc sống
Trang 6+ Về thái độ: Từng bước hình thành thái độ tự trọng, tự tin, tôn trọng người khác,biết yêu thương; yêu cái thiện, cái tốt, cái đúng; không đồng tình với cái ác, cái sai, cái xấu
- Việc đánh giá kết quả học tập môn Đạo đức cho học sinh được tiến hành 2 lần/ năm vào thời điểm cuối học kì I và vào cuối năm học Giáo viên nhận xét dựa trên hình thức tự đánh giá của học sinh, kết hợp với đánh giá của tập thể học sinh, của cha mẹ, của phụ trách Sao, của cộng đồng nơi ở
- Dạy – học môn Đạo đức cần kết hợp chặt chẽ với việc dạy – học các môn học khác, với các hoạt động giáo dục khác trong và ngoài nhà trường
- Cần phải có sự kết hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng nhằm tạo ra một môi trường giáo dục khép kín, tạo ra bầu không khí chung quanh trẻ, để hình thành và phát triển tư tưởng, tình cảm, hành vi và thói quen đạo đức cho các em
- Đạo đức là môn học tưởng chừng như đơn giản, dễ dạy nhưng đối với học sinh Tiểu học đặc biệt là học sinh đầu cấp ở lớp 1 lại rất khó truyền tải kiến thức đến với các em Vậy làm thế nào để các em có được những thói quen đạo đức tốt, những hành vi đạo đức chuẩn mực phù hợp với lứa tuổi? Đó là cả một quá trình rèn luyện lâu dài, thường xuyên, liên tục không ngừng Có sự kết hợp nhịp nhàng đồng thời cả ba môi trường giáo dục: gia đình, nhà trường và xã hội Dần dần những hành vi đạo đức đó trở thành thói quen của các em Đó là sự chuyển hóa giữa giáo dục và tự giáo dục, chuyển hóa những yêu cầu về chuẩn mực hành vi đạo đức đã học thành hành vi và thói quen tương ứng
- Tôi nhận thức rõ tầm quan trọng của việc dạy – học môn Đạo đức là rất cần thiết Chính vì thế đòi hỏi người giáo viên không chỉ giảng dạy một cách lý thuyết
mà “Mỗi thầy giáo, cô giáo là tấm gương đạo đức để học sinh noi theo” đó cũng là một trong những phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện – Học sinh tích cực – Giáo viên mẫu mực”
- Để tiết dạy – học môn Đạo đức đạt hiệu quả cao:
+ Giáo viên phải nghiên cứu kĩ giáo án, bài giảng để tìm phương pháp
tổ chức tiết học một cách hợp lý, khoa học
+ Sử dụng thiết bị đồ dùng day học phong phú, đa dạng, đưa ra đúng lúc và khoa học
+ Phương pháp dạy lý thuyết khác với phương pháp dạy thực hành + Giáo viên phải nắm rõ đặc điểm tâm sinh lý học sinh của lớp mình chủ nhiệm
+ Luôn tạo không khí trong tiết học thoải mái, nhẹ nhàng
+ Gần gũi, thân thiện với học sinh nhất là những học sinh cá biệt, nhút nhát
Trang 72/ Một số phương pháp dạy – học môn Đạo đức ở lớp 1:
Dạy học các bài Đạo đức có thể được tiến hành với các phương pháp khác nhau và linh hoạt, tùy thuộc vào nội dung của bài, dạng bài và hình thức tổ chức dạy học Tuy nhiên các bài Đạo đức ở lớp 1 đều có thể bắt đầu từ việc tổ chức cho học sinh quan sát tranh, ảnh, trò chơi, thảo luận nhóm phân tích hành vi, việc làm của các nhân vật trong đó
Muốn cho học sinh Tiểu học nói chung cụ thể là học sinh lớp 1B tôi đang chủ nhiệm nói riêng học tốt được môn Đạo đức Giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức bài giảng theo các tài liệu đã có sẵn trong Sách giáo khoa, trong các sách hướng dẫn thiết kế bài giảng một cách rập khuôn, máy móc, làm cho học sinh học tập thụ động Nếu chỉ dạy như thế thì tiết dạy sẽ không đạt yêu cầu theo phương
pháp mới đã đề ra với phương châm “Lấy học sinh làm trung tâm” trong đó học
sinh tích cực tham gia giải quyết các tình huống có vấn đề bằng mối quan hệ: Giữa thầy với trò và trò với trò qua các hình thức dạy học Là giáo viên chủ nhiệm lớp 1, tôi luôn tham khảo tìm kiếm những phương pháp dạy học tích cực, chủ động và sáng tạo phù hợp với thực tế để áp dụng vào tiết dạy của mình, tạo cho tiết dạy – học môn Đạo đức một không khí thoải mái qua các hình thức như: Kể chuyện, đóng vai, chơi trò chơi, thảo luận, hỏi đáp,… Với nội dung dạy học mới mẻ, hấp dẫn, linh hoạt phù hợp với lứa tuổi học sinh không trùng lặp, đơn điệu, áp đặt thì học sinh sẽ tiếp thu bài tốt, giờ học đạt hiệu quả cao hơn Nếu chúng ta áp dụng được các phương pháp dạy học một cách thường xuyên, khoa học chắc chắn chất lượng dạy – học môn Đạo đức sẽ ngày một nâng cao Sau đây là một số phương pháp chủ yếu:
a Phương pháp động não:
Đây là phương pháp giúp cho học sinh, trong một thời gian ngắn, nảy sinh được nhiều ý tưởng, nhiều giả định về một vấn đề nào đó
- Giáo viên cần nêu vấn đề được tìm hiểu trước lớp hoặc trước nhóm
- Khích lệ học sinh phát biểu, đóng góp ý kiến càng nhiều càng tốt Đồng thời trong quá trình các em đưa ra ý kiến cần tìm hiểu bằng những câu hỏi tạo cho các em được giao lưu với nhau, cùng làm sáng tỏ những vấn đề chưa rõ rang
- Giáo viên liệt kê tất cả các ý kiến mà học sinh phát biểu su đó phân loại, thảo luận sâu từng ý để làm rõ những ý kiến chưa rõ ràng Cuối cùng là tổng hợp ý kiến của các em và hỏi xem các em cần thắc mắc hay bổ xung gì thêm không
- Các ý kiến phát biểu nên ngắn gọn, bằng một từ hay một câu thật ngắn Đặc biệt tất cả mọi ý kiến đều cần được giáo viên hoan nghênh, chấp nhận mà không cần phê phán, nhận định đúng, sai
Trang 8Phương pháp động não có thể dùng để lý giải bất kì một vấn đề đạo đức nào, song đặc biệt phù hợp với các vấn đề học sinh đã có kinh nghiệm ứng xử
b Phương pháp đóng vai:
- Để các chuẩn mực hành vi đạo đức trở thành thói quen tốt trong cuộc sống hàng ngày đòi hỏi học sinh cần phải luyện tập thường xuyên Không phải ngày một, ngày hai mà thói quen ấy được hình thành Cụ thể là phải được luyện tập trong giờ thực hành môn Đạo đức Đóng vai là phương pháp tổ chức cho học sinh thực hành một số cách ứng xử nào đó trong một tình huống giả định Qua tiết thực hành đóng vai giúp các em hình thành được thao tác hành động phù hợp với mẫu hành vi đạo đức đã học
- Qua sử dụng phương pháp này học sinh được thực hành những kĩ năng ứng
xử và bày tỏ thái độ trong những tình huống giả định, gây sự chú ý và hứng thú cho học sinh khi đóng vai tạo điều kiện nảy sinh óc sáng tạo của học sinh Khích lệ
sự thay đổi thái độ, hành vi của các em theo chuẩn mực hành vi đạo đức Có thể thấy ngay tác động và hiệu quả của lời nói hoặc việc làm thông qua các vai diễn
- Để áp dụng phương pháp đóng vai vào trong bài giảng một cách tự nhiên
và đạt hiệu quả cao:
+ Trước tiên giáo viên phải chia nhóm, giao nhiệm vụ đóng vai cho từng nhóm và quy định thời gian chuẩn bị
+ Giáo viên đưa tình huống phải phù hợp với chủ đề nội dung bài học, với trình độ học sinh và điều kiện, hoàn cảnh lớp học
+ Tình huống mở, gần gũi với đời sống thực tế hàng ngày Không cho trước kịch bản và lời thoại
+ Yêu cầu học sinh phải hiểu rõ vai của mình trong bài tập đóng vai
để không lúng túng và lạc đề Cố gắng nhập mình với vai diễn một cách tự nhiên, không gò bó, phải biết phối hợp tốt các vai “diễn” khi thực hiện Đặc biệt nên khích lệ cả những học sinh còn nhút nhát chưa mạnh dạn cùng tham gia
+ Các nhóm thảo luận chuẩn bị đóng vai
+ Các nhóm lên thực hiện vai diễn
+ Cả lớp thảo luận nhận xét sau khi đóng vai Đây là bước quan trọng,
có ý nghĩa thiết thực trong việc sử dụng phương pháp đóng vai:
* Yêu cầu các em học sinh tham gia đóng vai nêu cảm xúc khi thể hiện vai
“diễn” của mình trước lớp:
Cách ứng xử của các vai diễn phù hợp hay chưa? Chưa phù hợp ở chỗ nào?
Cảm xúc của các em khi thực hiện cách ứng xử? Và khi nhận được cách ứng xử ( Đúng hoặc Sai)?
Trang 9* Yêu cầu các học sinh khác nhận xét cách ứng xử và sự nhập vai của các vai “diễn” Ở bước này giáo viên tạo điều kiện để học sinh đưa ra nhiều cách ứng
xử khác nhau:
Thực tế nếu là các em trong trường hợp đó em thể hiện cách ứng xử như thế nào?
+ Giáo viên chốt lại định hướng cho học sinh về cách ứng xử tích cực, cần thiết trong tình huống
- Một số lưu ý khi áp dụng phương pháp đóng vai:
+ Đối với học sinh lớp 1, tình huống đóng vai phải phù hợp với chủ đề giáo dục của bài, vừa sức đối với các em
+ Chỉ tổ chức đóng vai khi cần thiết, có tác dụng giáo dục thiết thực trong đời sống hàng ngày của các em
+ Khi tổ chức đóng vai nên hóa trang, đạo cụ đơn giản sẵn có nhằm tăng tính hấp dẫn, tạo điều kiện cho học sinh nhập vai dễ dàng
Ví dụ:
Bài 9: LỄ PHÉP VÂNG LỜI THẦY CÔ GIÁO
- Giáo viên chia nhóm và yêu cầu mỗi nhóm học sinh đóng vai theo một tình huống của một bài tập 1
Em hãy cùng các bạn trong nhóm đóng vai các tình huống sau:
+ Tình huống 1: Em gặp thầy giáo, cô giáo trong trường
+ Tình huống 2: Em đưa sách vở cho thầy giáo cô giáo
- Các nhóm chuẩn bị đóng vai trước lớp
- Sau mỗi tình huống các nhóm lên đóng vai, cả lớp thảo luận, nhận xét:
* Cho các học sinh tham gia đóng vai nêu cảm xúc của mình khi thể hiện vai diễn:
Tình huống 1:
Em có cảm nghĩ gì khi chào hỏi thầy cô?
Trong thực tế em đã làm những việc này chưa?
Em thấy như thế nào khi được thầy giáo, cô giáo khen em là học sinh
lễ phép?
Tình huống 2:
Việc làm của em trong tình huống này là đúng hay sai?
Em nên khuyên các bạn mình điều gì qua tình huống em vừa diễn?
* Yêu cầu các học sinh khác nhận xét các nhập vai ứng xử của bạn trong nhóm, em thấy:
Trang 10+ Các nhóm đóng vai cả hai tình huống đã thể hiện được sự lễ phép và vâng lời thầy giáo, cô giáo chưa?
+ Các em cần làm gì khi gặp thầy giáo, cô giáo?
+ Cần làm gì khi đưa hoặc nhận sách vở từ tay thầy giáo cô giáo? Giáo viên kết luận:
+ Khi gặp thầy giáo, cô giáo cần chào hỏi lễ phép
+ Khi đưa hoặc nhận vật gì từ thầy giáo cô giáo cần đưa bằng hai tay Qua bài học giúp các em hình thành được kỹ năng sống trong hành vi đạo đức của mình đó là kĩ năng giao tiếp, cách ứng xử lễ phép với thầy cô giáo Có thể
mở rộng hơn trong phạm vi nhà trường các em ứng dụng vào trong đời sống hàng ngày Khi gặp người lớn tuổi, người quen với ba mẹ cũng cần phải chào hỏi lễ phép Đưa hoặc nhận vật gì từ người lớn cũng cần đưa hai tay… Như thế là các em
đã thực hiện tốt chuẩn mực hành vi đạo đức thông qua bài học bằng phương pháp đóng vai
c Phương pháp trò chơi:
- Trò chơi là phương pháp giúp học sinh phát hiện và chiếm lĩnh những nội dung học tập thông qua việc chơi trò chơi
- Trò chơi học tập nói chung và trò chơi trong dạy – học môn Đạo đức nói riêng có tác dụng giúp học sinh biết vận dụng kiến thức đã học phát triển tư duy, tạo thói quen tập trung, tính độc lập, ham hiểu biết và khả năng suy luận Khi chơi các em thay đổi đội hình, các em được khởi động tự do thoải mái trong giới hạn cho phép; chống mệt mỏi, tăng cường khả năng thực hành,… Được thử nghiệm, tưởng tượng, suy ngẫm, lập luận để trò chơi đạt kết quả nhanh nhất và chính xác nhất mà không nghĩ là mình đang học Vì cùng với học, chơi là nhu cầu không thể thiếu được của học sinh tiểu học Dù không phải là hoạt động chủ đạo, song vui chơi vẫn giữ một vai trò rất quan trọng trong hoạt động sống của các em Qua trò chơi trẻ không những phát triển về mặt trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ mà còn được hình thành nhiều phẩm chất và hành vi đạo đức
- Lý luận thực tiễn đã chứng tỏ rằng: Nếu biết tổ chức cho trẻ vui chơi một cách hợp lý, đúng đắn thì đều mang lại hiệu quả giáo dục toàn diện
+ Qua trò chơi, học sinh được luyện tập những kĩ năng, những thao tác hành vi đạo đức, được thể hiện hành vi một cách đúng đắn, tự nhiên, rèn khả năng biết lựa chọn cho mình cách ứng xử phù hợp trong tình huống Các
em được hình thành năng lực quan sát, được rèn luyện kĩ năng nhận xét, biết đanh giá hành vi của người khác là phù hợp hay không phù hợp với chuẩn mực đạo đức xã hội