Tiếp tuyến của song song với đường thẳng nên hoành độ tiếp điểm là nghiệm phương trình.. Gọi là hoành độ tiếp điểm, phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số có dạng:... Tiếp tuyến đi qu
Trang 1Câu 6 [2D1-5.6-4] (THPT Ngô Sĩ Liên-Bắc Giang-lần 1-năm 2017-2018) Cho hàm số
có đồ thị Gọi , là hoành độ các điểm , trên mà tại đó tiếp tuyến của song song với đường thẳng Khi đó bằng
Lời giải Chọn C
Ta có Tiếp tuyến của song song với đường thẳng nên hoành độ tiếp điểm là nghiệm phương trình
Phương trình trên có hai nghiệm , thỏa mãn
Câu 1 [2D1-5.6-4] (THPT Chuyên Lê Hồng Phong-Nam Định-lần 2 năm
2017-2018) Cho hàm số , có đồ thị với là tham số thực Gọi là điểm thuộc đồ thị có hoành độ bằng Tìm để tiếp tuyến với đồ thị tại cắt đường tròn tạo thành một dây cung có độ dài nhỏ nhất
Lời giải Chọn C
Đường tròn có tâm ,
Suy ra phương trình : Dễ thấy luôn đi qua điểm cố định
và điểm nằm trong đường tròn
Giả sử cắt tại , Thế thì ta có:
Khi đó đường có 1 vectơ chỉ phương ; nên ta có:
Trang 2
Câu 49: [2D1-5.6-4] (THPT Chuyên ĐH KHTN-Hà Nội năm 2017-2018)
Phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số biết tiếp tuyến đó cắt trục tung và cắt trục hoành tại hai điểm phân biệt , sao cho tam giác cân là
Lời giải Chọn A.
Gọi là đồ thị hàm số
Ta có phương trình tiếp tuyến của tại là:
Ta thấy vuông tại nên theo giả thiết cân tại
Vì nên phương trình tương đương với
Câu 48: [2D1-5.6-4] (THPT Kinh Môn 2-Hải Dương năm 2017-2018) Gọi
là tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại điểm có tung độ dương, đồng thời cắt hai tiệm cận của lần lượt tại và sao cho độ dài nhỏ nhất Khi đó tạo với hai trục tọa độ một tam giác có diện tích bằng bao nhiêu ?
Lời giải Chọn C.
Trang 3Phương trình tiếp tuyến:
Ta có tiệm cận đứng: và tiệm cận ngang:
nên tọa độ điểm là nghiệm của hệ:
nên tọa độ điểm là nghiệm của hệ:
nên tọa độ điểm là nghiệm của hệ:
nên tọa độ điểm là nghiệm của hệ:
Câu 48: [2D1-5.6-4] (THPT Lương Văn Chánh Phú Yên năm 2017-2018)
Cho hàm số có đồ thị và điểm Biết rằng khoảng cách từ đến tiếp tuyến của tại là lớn nhất, mệnh đề nào sau đây đúng?
Lời giải Chọn D.
Phương trình tiếp tuyến của tại có dạng
Ta có
Do đó
Trang 4Áp dụng bất đẳng thức Côsi ta có
Dấu “ ” xảy ra
Câu 49 [2D1-5.6-4] [2D1-4] (THPT Lê Quý Đôn-Hà Nội năm 2017-2018) Cho hàm số
có đồ thị là là điểm trên có hoành độ Tiếp tuyến của tại cắt tại điểm khác , tiếp tuyến của tại cắt tại điểm khác , …, tiếp tuyến của tại cắt tại khác , gọi là tọa độ điểm Tìm để:
Lời giải Chọn C
Phương trình hoành độ giao điểm của và tiếp tuyến là
Phương trình có một nghiệm kép và một nghiệm
Áp dụng định lí Viét cho phương trình bậc ba, ta có:
Suy ra: , , , …,
Ta có:
Câu 49 [2D1-5.6-4] [2D1-4] (THPT Lê Quý Đôn-Hà Nội năm 2017-2018) Cho hàm số
có đồ thị là là điểm trên có hoành độ Tiếp tuyến của tại cắt tại điểm khác , tiếp tuyến của tại cắt tại điểm khác , …, tiếp tuyến của tại cắt tại khác , gọi là tọa độ điểm Tìm để:
Lời giải Chọn C
Trang 5Phương trình hoành độ giao điểm của và tiếp tuyến là
Phương trình có một nghiệm kép và một nghiệm
Áp dụng định lí Viét cho phương trình bậc ba, ta có:
Suy ra: , , , …,
Ta có:
Câu 40 [2D1-5.6-4] (SGD Phú Thọ – lần 1 - năm 2017 – 2018) Cho hàm số có
đồ thị và điểm Hỏi có tất cả bao nhiêu giá trị nguyên của trong đoạn
để từ điểm kẻ được hai tiếp tuyến đến sao cho hai tiếp điểm nằm về hai phía của trục hoành?
Lời giải Chọn C
Đường thẳng đi qua điểm , hệ số góc có phương trình:
Để là tiếp tuyến của thì hệ phương trình có nghiệm
Thay (**) vào (*) ta được:
với
Do từ kẻ được hai tiếp tuyến đến nên phương trình có hai nghiệm phân biệt khác
Khi đó toạ độ hai tiếp điểm là và với , là nghiệm của
Hai tiếp điểm nằm về hai phía của trục hoành khi
Trang 6
Kết hợp điều kiện suy ra nên trên đoạn số giá trị nguyên của
thỏa yêu cầu bài toán là
Câu 44 [2D1-5.6-4] (SGD Phú Thọ – lần 1 - năm 2017 – 2018) Cho hàm số
, ( , , , , , ) có đồ thị Đồ thị của hàm số như hình vẽ dưới đây Biết cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng Tiếp tuyến của tại giao điểm của với trục hoành có phương trình là
Lời giải Chọn C
Ta có đồ thị hàm số cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng nên
Từ đồ thị nhận đường thẳng làm tiệm cận đứng nên
Mặt khác ta lại có đồ thị đi qua điểm nên
Đồ thị cắt trục tại điểm và
Vậy phương trình tiếp tuyến của tại giao điểm của và trục là
Câu 49 [2D1-5.6-4] (THPT Chuyên ĐH Vinh – lần 1 - năm 2017 – 2018) Cho đồ thị
Có bao nhiêu số nguyên để có đúng một tiếp tuyến của đi qua điểm ?
Lời giải Chọn C
Gọi là hoành độ tiếp điểm, phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số có dạng:
Trang 7Tiếp tuyến đi qua điểm khi và chỉ khi:
Ta có bảng biến thiên:
Để có đúng một tiếp tuyến của đi qua điểm điều kiện là phương trình có đúng một nghiệm Từ bảng biến thiên, ta có điều kiện của là
Do đó, các số nguyên để có đúng một tiếp tuyến của đi qua điểm là
Hay có giá trị nguyên của
Chú ý: Ta có thể sử dụng điều kiện tiếp xúc để giải bài này như sau:
Gọi tiếp tuyến có hệ số góc Phương trình tiếp tuyến là
Điều kiện tiếp xúc: Từ đây lập luận như trên ta cũng được kết quả
Câu 36 [2D1-5.6-4] (THPT Yên Lạc – Vĩnh Phúc – lần 4 - năm 2017 – 2018) Gọi
là tập hợp các điểm thuộc đường thẳng mà qua mỗi điểm thuộc đều kẻ được hai tiếp tuyến phân biệt tới đồ thị hàm số đồng thời hai tiếp tuyến đó vuông góc với nhau Tính tổng hoành độ của tất cả các điểm thuộc
Lời giải Chọn D
Gọi điểm Đường thẳng đi qua có dạng
Điều kiện tiếp xúc:
Để tiếp tuyến vuông góc nhau
Trang 8
Vậy tổng hai hoành độ là
Câu 48 [2D1-5.6-4] (THPT Chuyên Lương Thế Vinh – Đồng Nai – Lần 2 năm 2017
– 2018) Cho hàm số có đồ thị Hỏi trên trục có bao nhiêu điểm mà qua có thể kẻ đến đúng ba tiếp tuyến?
Lời giải Chọn C
Nhận xét: hàm số đã cho là hàm số chẵn và có đạo hàm trên Việc chứng minh hàm số có đạo hàm trên , ta chỉ cần chứng minh hàm số có đạo hàm tại
Thật vậy, ta có
Nên hàm số có đạo hàm tại và
Vì hàm số đã cho là hàm số chẵn nên đồ thị của nó đối xứng qua Do
đó từ điểm trên trục nếu kẻ được một tiếp tuyến đến thì ảnh của qua phép đối xứng trục cũng là một tiếp tuyến của
Vậy để qua điểm trên trục có thể kẻ đến đúng ba tiếp tuyến thì điều kiện cần và đủ là có một tiếp tuyến vuông góc với trục tung và một tiếp tuyến với nhánh phải của đồ thị , tức là phần đồ thị của hàm số
, với
Gọi thuộc và là tiếp tuyến qua có hệ số góc Ta
Điều kiện tiếp xúc là:
Suy ra:
Yêu cầu đề bài tương đương phương trình có đúng một nghiệm và một nghiệm
Phương trình có nghiệm nên
Thử lại, với thì trở thành: (đúng)
Vậy
Câu 46: [2D1-5.6-4] (THPT Chuyên Thái Bình – Thái Bình – Lần 5 năm 2017 –
2018) Cho các hàm số , , Hệ số góc của các tiếp tuyến của các
Trang 9đồ thị hàm số đã cho tại điểm có hoành độ bằng nhau và khác Khẳng định nào sau đây đúng?
Lời giải Chọn A
Vậy , dấu xảy ra khi
Câu 43: [2D1-5.6-4] (SỞ GD VÀ ĐT HA NAM-2018) Cho hàm số có đồ thị là
và điểm Gọi là tập hợp tất cả các giá trị thực của để qua kẻ được đúng tiếp tuyến đến đồ thị Tổng giá trị tất cả các phần tử của bằng
Lời giải Chọn B.
Phương trình tiếp tuyến của đồ thị đi qua và có hệ số góc là:
Để qua kẻ được đúng tiếp tuyến đến đồ thị điều kiện là hệ phương trình sau có đúng hai nghiệm phân biệt
Thay vào ta được
Như vậy, hệ có đúng hai nghiêm khi và chỉ khi phương trình có một nghiệm bằng
và một nghiệm khác ; hoặc phương trình có nghiệm duy nhất khác
Phương trình có nghiệm khi và chỉ khi Khi đó, phương trình trở thành
;
Do đó thỏa mãn
Phương trình có nghiệm duy nhất khác điều kiện là
Trang 10Như vậy
Tổng giá trị tất cả các phần tử của là
Câu 46: [2D1-5.6-4] (CHUYÊN THÁI NGUYÊN -2018) Cho đồ thị
Gọi là điểm nằm trên trục tung mà từ đó kẻ được ít nhất một tiếp tuyến đến đồ thị Biết tập hợp các giá trị của là nửa khoảng Giá trị của bằng
Lời giải Chọn C.
- Ta có:
- Gọi là đường thẳng đi qua và có hệ số góc là
- Đường thẳng là tiếp tuyến của (C) khi và chỉ khi hệ phương trình sau có nghiệm:
Hệ phương trình trên có nghiệm khi và chỉ khi có nghiệm
- Xét hàm số: trên ,
BBT:
Trang 11Dựa vào BBT ta thấy: phương trình có nghiệm hay
Vậy
trên , thỏa mãn Phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số
tại điểm có hoành độ bằng là:
Lời giải Chọn D.
Từ (*), cho và ta được
Lấy đạo hàm hai vế của (*) ta được , cho và ta được
Phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại điểm là
Câu 43: [2D15.64] (THPT Chuyên Lương Thế Vinh Đồng Nai Lần 1
-2018) Cho hàm số có đồ thị Hỏi trên trục có bao nhiêu điểm mà qua có thể kẻ đến đúng ba tiếp tuyến?
Lời giải Chọn C.
Vì hàm số đã cho là hàm số chẵn nên đồ thị của nó đối xứng qua Do
đó từ điểm trên trục nếu kẻ được một tiếp tuyến đến thì ảnh của qua phép đối xứng trục cũng là một tiếp tuyến của
Vậy để qua điểm trên trục có thể kẻ đến đúng ba tiếp tuyến thì điều kiện cần là có một tiếp tuyến của qua mà tiếp tuyến này vuông góc với , tức là tiếp tuyến này có hệ số góc bằng
Ta có
Từ đó ta thấy có hai tiếp tuyến có hệ số góc bằng là và
Trang 12cắt tại , cắt tại
* Ta viết phương trình các tiếp tuyến kẻ từ đến nhánh bên phải của
Vậy từ kẻ được hai tiếp tuyến đến nhánh bên phải của , trong đó có một tiếp tuyến vuông góc với và một tiếp tuyến không vuông góc với Suy ra từ kẻ được tiếp tuyến đến
* Ta viết phương trình các tiếp tuyến kẻ từ đến nhánh bên phải của
Vậy từ kẻ được một tiếp tuyến duy nhất đến nhánh bên phải của mà tiếp tuyến này vuông góc với Suy ra từ kẻ được một tiếp tuyến duy nhất đến
* Vậy là điểm duy nhất thỏa mãn yêu cầu bài toán Do đó đáp án
điểm Điểm , sao cho tiếp tuyến tại của vuông góc với đường thẳng Giá trị của bằng
Lời giải Chọn D.
Phương trình tiếp tuyến tại có dạng:
Vậy vec tơ chỉ phương của đường thẳng tiếp tuyến là:
Mặt khác ta có:
Để tiếp tuyến tại của vuông góc với đường thẳng thì:
Với và
Câu 48: [2D1-5.6-4] (CHUYÊN ĐẠI HỌC VINH -LẦN 1-2018) Cho đồ thị Có bao
nhiêu số nguyên để có đúng một tiếp tuyến của đi qua điểm ?
Trang 13Lời giải Chọn C.
Gọi là hoành độ tiếp điểm, phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số có dạng:
Tiếp tuyến đi qua điểm khi và chỉ khi:
Ta có bảng biến thiên:
Để có đúng một tiếp tuyến của đi qua điểm điều kiện là phương trình có đúng một nghiệm Từ bảng biến thiên, ta có điều kiện của là
Do đó, các số nguyên để có đúng một tiếp tuyến của đi qua điểm là
Hay có giá trị nguyên của
Câu 39: [2D1-5.6-4] (SỞ GD-ĐT HÀ NỘI -2018) Cho hàm số có đồ thị Hỏi có
bao nhiêu điểm trên đường thẳng sao cho từ đó kẻ được hai tiếp tuyến với
A điểm B điểm C điểm D điểm
Hướng dẫn giải Chọn A.
Gọi là hoành độ tiếp điểm, phương trình tiếp tuyến có dạng
Gọi là điểm nằm trên đường thẳng
Tiếp tuyến đi qua điểm khi và chỉ khi
Thanh Tâm
Trang 14Yêu cầu đề bài có hai nghiệm phân biệt có một nghiệm bằng hoặc có nghiệm
Vậy có điểm thỏa đề bài
có tung độ là số nguyên nhỏ nhất mà qua đó có thể kẻ tới đồ thị của hàm số
đúng ba tiếp tuyến phân biệt
Lời giải Chọn A.
Tập xác định: Ta có:
Gọi là điểm cần tìm Do hàm số có đạo hàm tại mọi điểm thuộc đồ thị hàm số nên tiếp tuyến của đồ thị hàm số sẽ luôn tồn tại hệ số góc
Phương trình tiếp tuyến của đi qua với hệ số góc là Giả sử tiếp tuyến tiếp xúc với tại điểm có hoành độ là Khi đó là nghiệm của hệ
Ta tìm để cho hệ phương trình trên có đúng nghiệm Điều này tương đương với phương
phân biệt
Đồ thị hàm số cắt trục hoành tại điểm phân biệt khi và chỉ khi
Vậy giá trị nguyên nhỏ nhất của thỏa mãn yêu cầu bài toán là Vậy
Câu 48: [2D1-5.6-4] (THPT Kinh Môn 2 - Hải Dương - 2018) Gọi là tiếp
tuyến của đồ thị hàm số tại điểm có tung độ dương, đồng thời cắt hai tiệm cận của lần lượt tại và sao cho độ dài nhỏ nhất Khi đó tạo với hai trục tọa độ một tam giác có diện tích bằng bao nhiêu ?
Lời giải Chọn C.
Trang 15; gọi điểm Phương trình tiếp tuyến:
Ta có tiệm cận đứng: và tiệm cận ngang:
nên tọa độ điểm là nghiệm của hệ:
nên tọa độ điểm là nghiệm của hệ:
nên tọa độ điểm là nghiệm của hệ:
nên tọa độ điểm là nghiệm của hệ:
Câu 37: [2D1-5.6-4] (THPT Phan Chu Trinh - Đaklak - L2 - 2018) Cho hàm
số có đồ thị và điểm sao cho từ vẽ được ba tiếp tuyến đến đồ thị , trong đó có hai tiếp tuyến vuông góc với nhau Khi đó khẳng định nào sau đây đúng
Lời giải Chọn C.
Gọi thuộc đồ thị hàm số
Phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại là:
Trang 16
Khi ta có phương trình tiếp tuyến
Đối với đồ thị hàm số không có tiếp tuyến nào vuông góc với nên yêu cầu bài toán tương đương phương trình có hai nghiệm và khác thỏa
Thay vào thử lại có 2 nghiệm phân biệt khác