MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 2 MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 2 MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 2 MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 2 MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 2
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
Trang 2NỘI DUNG Trang
I Lý do chọn đề tài 1
II Mục đích nghiên cứu 2III Khách thể, đối tượng nghiên cứu 2
IV Đối tượng khảo sát thực nghiệm 2
V Phương pháp nghiên cứu 3
VI Phạm vi nghiên cứu 3
1 1 Những căn cứ khoa học 41.2 Một số khái niệm cơ bản 7
2.1 Đặc điểm của nhà trường 122.2 Đặc điểm của lớp 122.3 Thực trạng công tác chủ nhiệm của lớp2G 13
Chương 3: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm
Trang 33.6 Động viên, khích lệ học sinh kịp thời 273.7 Phối hợp chặt chẽ với phụ huynh lớp 283.8 Xây dựng tình cảm cô trò 30
4.1 Kết quả giáo dục ba mặt 324.2 Tinh thần tập thể lớp 33PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 35
Trang 4- Giáo viên chủ nhiệm: GVCN
- Đội thiếu niên Tiền phong: Đôi TNTP
- Hoạt động ngoài giờ lên lơp: HĐNGLL
- Giáo dục: GD
- Phụ huynh học sinh: PHHS
- Phương pháp dạy học: PPDH
- Hoạt động: HĐ
Trang 6PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai” Trẻ em là nguồn hạnh phúc của
gia đình, là tương lai của đất nước, là lớp người kế tục sự nghiệp xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc Gia đình và xã hội luôn dành cho trẻ những điều kiện tốt nhất
để cho các em phát triển về thể chất, tinh thần, trí tuệ, tình cảm và đạo đức Bêncạnh đó, từ xưa đến nay giáo dục là một vấn đề rất quan trọng trong xã hội vànhất là trong xã hội ngày nay, một xã hội công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đặcbiệt là thời kỳ hội nhập với thế giới Nó đòi hỏi con người toàn diện có tri thức,đạo đức Muốn có một thế hệ con người như vậy thì ngay bậc tiểu học của giáodục phải quan tâm trú trọng giáo dục con người phát triển toàn diện (Đức – trí –thể - mĩ) Chính vì vậy bậc tiểu học được coi là bậc nền tảng của hệ thống giáodục quốc dân Nó đòi hỏi đội ngũ người thầy phải có đủ trình độ hiểu biết vềkiến thức sư phạm, có năng lực quản lý, có lòng say mê với nghề nghiệp Từ đómới giúp các em hình thành những cơ sở ban đầu về nhân cách cũng như ngônngữ giao tiếp, kiến thức cơ bản để sau này vững bước lên các lớp trên Để có lớpngười như vậy là nhờ một phần lớn do sự giáo dục ở trường tiểu học Chính vìvậy ngành giáo dục cần nâng cao trách nhiệm giáo dục để thực hiện tốt nhiệm
vụ Đảng và Nhà nước giao phó Để thực hiện được vai trò đó thì người giáo viênphải tiến hành nhiều công việc khác nhau nhưng một trong những công việcquan trọng của người giáo viên đó là công tác chủ nhiệm lớp nhằm hình thành
và duy trì nếp tự quản, tinh thần tập thể cho học sinh của lớp do mình phụ trách.Đây là một công việc quan trọng vì nó góp phần không nhỏ quyết định đến kếtquả học tập và rèn luyện của học sinh Trong giảng dạy, người giáo viên phảiluôn chú ý, quan tâm tích cực đến việc rèn cho lớp nếp tự quản, tinh thần tập thể
để các em có tính tự giác, tích cực trong học tập và sinh hoạt thì kết quả giáodục sẽ tốt hơn
Mặt khác nếu ngay từ đầu một lớp học có nếp tự quản tốt và tinh thần tậpthể tốt sẽ giúp học sinh lớp đó nghiêm túc trong học tập cũng như trong mọihoạt động khác của nhà trường Đồng thời giáo viên chủ nhiệm sẽ “ nhàn” hơnmỗi khi lên lớp Từ đó giáo viên sẽ có nhiều thời gian để đầu tư cho việc dạyhọc của mình Thực tế cho thấy khi học sinh trong lớp có nếp tự quản tốt và tinhthần tập thể tốt thì người GVCN đã phần nào làm tốt công tác chủ nhiệm lớp(tức là người giáo viên đã hoàn thành tốt việc giảng dạy các bộ môn và tổ chức
Trang 7giáo dục, rèn luyện đạo đức cho học sinh) Đặc biệt trong nhà trường Tiểu họcthì vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lại càng quan trọng Bởi lẽ giáo viênchủ nhiệm thay mặt nhà trường quản lý điều hành lớp, trực tiếp giáo dục tưtưởng đạo đức, hình thành nhân cách cho học sinh, là cầu nối giữa ba môitrường giáo dục gia đình, nhà trường và xã hội
Ngoài ra nếu như xây dựng được nếp tự quản và tinh thần tập thể cho lớpcủa mình thì sẽ giúp học sinh lớp đó thêm tự lập, tự tin và tích cực trong học tậpcũng như trong lao động Đây chính là những nhân tố góp phần quyết định đếnkết quả giáo dục của giáo viên Nói cách khác nếp tự quản và tinh thần tập thểtốt sẽ làm tăng chất lượng dạy học đồng thời rèn luyện đạo đức, tác phong chohọc sinh góp phần hình thành nhân cách của các em Vì lí do đó mà ngay từ khimới nhận lớp, tôi luôn tâm niệm: Làm thế nào để xây dựng nếp tự quản, tinhthần tập thể cho học sinh lớp mình ngay từ đầu sao cho tốt Từ những suy nghĩ,trăn trở như trên bản thân tôi đã mạnh dạn nảy sinh viết sáng kiến kinh nghiệm
để rèn luyện nếp tự quản, tinh thần tự học cho học sinh.
Xuất phát từ những cơ sở lí luận trên, với mong muốn giúp các em hìnhthành và duy trì nếp tự quản, tinh thần tập thể , tôi đã tìm hiểu, đúc kết và tìm ra:
“ Một số biện pháp nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp 2” Qua thực
tiễn giảng dạy của bản thân cùng với việc học hỏi kinh nghiệm ở các bạn đồngnghiệp cũng như tham khảo một số tài liệu, tôi đã mạnh dạn triển khai một sốbiện pháp vào công tác chủ nhiệm thực tế của mình
II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Đánh giá thực trạng và đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả côngtác chủ nhiệm ở lớp 2 Từ đó xây dựng cho mỗi học sinh nếp tự quản và tinhthần tập thể để từ đó các em có thể học tập tốt hơn để các em có vốn kiến thứcvững vàng, rèn luyện nhân cách đạo đức
III KHÁCH THỂ, ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
- Khách thể nghiên cứu: Công tác chủ nhiệm lớp ở trường tiểu học
- Đối tượng nghiên cứu : Biện pháp nâng cao hiệu quả công tác chủnhiệm lớp 2
IV ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT, THỰC NGHIỆM:
Học sinh lớp 2G trường Tiểu học tôi đang công tác
Trang 8V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận:
+ Phương pháp sử dụng tài liệu: Nghiên cứu các tài liệu sư phạm có liên quanđến vấn đề nghiên cứu
+ Phương pháp phân loại: tham khảo hồ sơ học bạ của từng em, phân loại họcsinh mình phụ trách
- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
+ Phương pháp quan sát: Quan sát hoạt động của học sinh.
+ Phương pháp điều tra: Trò chuyện với học sinh, phụ huynh học sinh, cácGVCN của các em ở những năm trước
VI PHẠM VI, KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU:
Từ tháng 9 năm 2015 đến tháng 4 năm 2016
- Tháng 9 năm 2015: Đăng kí đề tài
- Tháng 11 năm 2015: Xây dựng đề cương nghiên cứu
- Tháng 12 năm 2015: Tìm kiếm các tài liệu để xây dựng cơ sở lí luận của đềtài Khảo sát thực trạng đề tài
- Tháng 2 năm 2016: Phân tích, xử lí số liệu
- Tháng 3 + tháng 4 năm 2016: Viết và hoàn thành đề tài
- Tháng 4 năm 2016: Nộp SKKN
Trang 9PHẦN II: NỘI DUNG Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN
1.1 Những căn cứ khoa học:
1.1.1 Quan điểm chỉ đạo của Đảng về giáo dục:
Nhiệm vụ và mục tiêu cơ bản của giáo dục là nhằm xây dựng những con
người và thế hệ thiết tha gắn bó với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xãhội, có đạo đức trong sáng, có ý chí kiên cường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc;công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước; giữ gìn và phát huy các giá trị văn hoácủa dân tộc, có năng lực tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại; phát huy tiềm năngcủa dân tộc và con người Việt Nam, có ý thức cộng đồng và phát huy tính tíchcực của cá nhân, làm chủ tri thức khoa học và công nghệ hiện đại, có tư duysáng tạo, có kỹ năng thực hành giỏi, có tác phong công nghiệp, có tính tổ chức
và kỷ luật; có sức khoẻ, là những người kế thừa xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa
“hồng”vừa “chuyên” như lời căn dặn của Bác Hồ.
Thực sự coi giáo dục- đào tạo là quốc sách hàng đầu Nhận thức sâu
sắc giáo dục- đào tạo cùng với khoa học và công nghệ là nhân tố quyết địnhtăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội, đầu tư cho giáo dục- đào tạo là đầu tưphát triển Thực hiện các chính sách ưu tiên ưu đãi đối với giáo dục- đào tạo,đặc biệt là chính sách đầu tư và chính sách tiền lương Có các giải pháp mạnh
Phát triển giáo dục- đào tạo gắn với nhu cầu phát triển kinh tế- xã hội, những tiến bộ khoa học- công nghệ và củng cố quốc phòng, an ninh Coi
trọng cả ba mặt; mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng và phát huy hiệu quả.Thực hiện giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, nghiên cứu khoa học, lý luậngắn với thực tế, học đi đôi với hành, nhà trường gắn liền với gia đình và xã hội
Trang 10Thực hiện công bằng xã hội trong giáo dục- đào tạo Tạo điều kiện để ai
cũng được học hành Người nghèo được Nhà nước và cộng đồng giúp đỡ để họctập Bảo đảm điều kiện cho những người học giỏi phát triển tài năng
Giữ vai trò nòng cốt của các trường công lập đi đôi với đa dạng hoá các loại hình giáo dục- đào tạo, trên cơ sở Nhà nước thống nhất quản lý, từ nội
dung chương trình, quy chế học, thi cử, văn bằng, tiêu chuẩn giáo viên, tạo cơhội cho mọi người có thể lựa chọn cách học phù hợp với nhu cầu và hoàn cảnhcủa mình Phát triển các trường bán công, dân lập ở những nơi có điều kiện,từng bước mở các trường tư thục ở một số bậc học như: mầm non, phổ thôngtrung học, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề, đại học Mở rộng các hình thứcđào tạo không tập trung, đào tạo từ xa, từng bước hiện đại hoá hình thức giáodục
Từ những quan điểm cơ bản trên, Đảng và Nhà nước ta đã đề ra nhữngchủ trương, đường lối, chính sách và những giải pháp lớn nhằm phát triển giáodục – đào tạo Những chủ trương đường lối đã chuyển hóa thành luật và những
cơ chế, chính sách cụ thể nhằm thực hiện những nhiệm vụ và mục tiêu đề ra.Quan điểm tiếp tục đổi mới sự nghiệp giáo dục – đào tạo của Đảng ta là mộthướng đi đúng đắn, đã tạo nên những chuyển biến tích cực góp phần đáp ứngyêu cầu phát triển kinh tế xã hội đất nước
1.1.2 Mục tiêu của giáo dục Tiểu học:
Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầucho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ vàcác kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở
1.1.3 Nội dung giáo dục Tiểu học:
Giáo dục tiểu học phải đảm bảo cho học sinh có hiểu biết đơn giản, cầnthiết về tự nhiên, xã hội và con người; có kĩ năng cơ bản về nghe, đọc, nói, viết
và tính toán; có thói quen rèn luyện thân thể, giữ gìn vệ sinh; có hiểu biết banđầu về hát, múa, âm nhạc, mỹ thuật
Nội dung giáo dục của cấp học Tiểu học là một bộ phận của nội dungchương trình phổ thông vốn mang tính chỉnh thể Phải đảm bảo yêu cầu phốihợp liên môn nhằm hỗ trợ việc học tập của các môn học tránh chồng chéo, trùnglặp Xác định nội dung dạy học theo định hướng lựa chọn những kiến thức cơ sởcho việc tiếp tục học lên, thiết thực phục vụ cho cuộc sống hiện tại, góp phầnđịnh hướng công việc trong tương lai
Trang 111.1.4 Đặc điểm của học sinh đầu cấp Tiểu học:
Các em trong giai đoạn đầu cấp tiểu học còn rất non nớt kể cả về thể chất
và nhận thức
+ Về mặt cơ thể:
- Hệ xương còn nhiều mô sụn, xương sống, xương hông, xương chân,
xương tay đang trong thời kỳ phát triển (thời kỳ cốt hoá) nên dễ bị cong vẹo,gẫy dập,
- Hệ cơ đang trong thời kỳ phát triển mạnh nên các em rất thích các trò
chơi vận động như chạy, nhảy, nô đùa,
- Hệ thần kinh cấp cao đang hoàn thiện về mặt chức năng, do vậy tư duy
của các em chuyển dần từ trực quan hành động sang tư duy hình tượng, tư duytrừu tượng
Chính vì vậy tâm lý của các em có những đặc điểm chung:
+ Về nhận thức:
-Từ trực quan đến trừu tượng: Hãy bắt đầu từ cái nhìn thấy, nghe thấy, sau
đó nâng lên tầm “khái quát”, “kết luận”
- Tự cụ thể đến khái quát: Từ ví dụ cụ thể gần gũi với cuộc sống, nâng lênthành “lý thuyết chung”
-Từ làm đến hiểu: hãy cho học sinh được chơi, được tham gia, rồi các em
sẽ hiểu Cái hiểu như thế sâu sắc và nhớ lâu hơn
- Từ thích thú đến tự giác: Trẻ chỉ học cái gì chúng thấy thích thú Nếu vìbắt buộc mà phải học sẽ chỉ là “học hộ người lớn” Vì vậy, lớp học phải vui, rộn
rã tiếng cười, không cần “trật tự tuyệt đối”
- Nghe sẽ quên, nhìn sẽ nhớ, làm sẽ hiểu: Dạy kĩ năng là dạy chọ học sinhhiểu, từ đó sẽ chủ động luyện tập, dần dần mới hình thành kĩ năng
+ Về tình cảm:
- Thích làm người lớn: Hãy cho các em cơ hội làm người lớn, được đóngvai “thầy giáo”, “cha mẹ” Hãy cho các em những trọng trách lớn: Làm lớptrưởng, tổ trưởng, nhóm trưởng, đội trưởng để các em được khẳng định bảnthân
-Thích được tôn trọng: Hãy để các em được tự quyết nhiều điều như thờigian bắt đầu, giải lao, kết thúc buổi học Tự các em được xây dựng nội quy, đưa
Trang 12ra hình thức kỉ luật đối với người vi phạm Đừng nói các em sai, hãy nhắc các
em “nghĩ lại”, “xem xét lại”
-Dễ thay đổi tâm trạng: Vui vẻ, nhiệt tình rồi lại “ỉu xìu” ngay Phải tạo rahứng thú liên tục, điều chỉnh giọng nói, đôi khi phải hài hước… mua vui Bêncạnh động viên khuyến khích, đừng ngại “năn nỉ”, vì HS cảm thấy mình đượcchú ý, được quan tâm, “có giá” Dù sao chúng vẫn là “trẻ con”, nên đừng quênkết hợp DẠY và DỖ
-Tự ái cao: Hãy công bằng trong nhận xét, đánh giá, hãy sử dụng từ ngữmềm dẻo khi nhận xét, chủ yếu là động viên Ngay cả khi thi đua, cũng nên xemxét sự cố gắng của cả bên thua
1.2 Một số khái niệm cơ bản:
Hiệu quả là kết quả rõ rệt (Theo từ điển Tiếng Việt)
1.2.3 Nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường tiểu học:
- GVCN là thành viên của tập thể sư phạm và hội đồng sư phạm, là ngườithay mặt hiệu trưởng, hội đồng nhà trường và phụ huynh học sinh quản lý vàchịu trách nhiệm về chất lượng toàn diện học sinh lớp mình phụ trách, tổ chứcthực hiện chủ trương, kế hoạch của nhà trường ở lớp chủ nhiệm
- Đối với HS và tập thể lớp, GVCN là nhà giáo dục và là người lãnh đạo
gần gũi nhất, người lãnh đạo, tổ chức, điều khiển, kiểm tra toàn diện mọi hoạt động và các mối quan hệ ứng xử thuộc phạm vi lớp mình phụ trách dựa trên đội
ngũ tự quản là cán bộ lớp, cán bộ Đội và tính tự giác của mọi HS trong lớp.GVCN giúp HS bước đầu hình thành các kỹ năng về mọi mặt
- Trong quan hệ với các lực lượng giáo dục khác trong và ngoài nhàtrường, GVCN là nhân vật trung tâm để hình thành, phát triển nhân cách họcsinh và là cầu nối giữa gia đình, nhà trường và xã hội
Trang 13- GVCN là thành viên của tập thể sư phạm và hội đồng sư phạm, là ngườithay mặt hiệu trưởng, hội đồng nhà trường và PHHS quản lý và chịu tráchnhiệm về chất lượng toàn diện học sinh lớp mình phụ trách, tổ chức thực hiệnchủ trương, kế hoạch của nhà trường ở lớp chủ nhiệm
- Đối với HS và tập thể lớp, GVCN là nhà giáo dục và là người lãnh đạo
gần gũi nhất, người lãnh đạo, tổ chức, điều khiển, kiểm tra toàn diện mọi hoạt động và các mối quan hệ ứng xử thuộc phạm vi lớp mình phụ trách dựa trên đội
ngũ tự quản là cán bộ lớp, cán bộ Đội và tính tự giác của mọi HS trong lớp
- Trong quan hệ với các lực lượng giáo dục khác trong và ngoài nhàtrường, GVCN là nhân vật trung tâm để hình thành, phát triển nhân cách họcsinh và là cầu nối giữa gia đình, nhà trường và xã hội
1.2.4 Những yêu cầu đối với GVCN lớp trong giai đoạn hiện nay.
Để đảm bảo cho học sinh có cơ hội phát huy hết năng lực của bản thân,người giáo viên ngoài lòng yêu nghề, yêu trẻ còn cần trang bị cho mình những
kĩ năng giáo dục của thời đại mới
a Lập được kế hoạch dạy học; biết cách soạn giáo án theo hướng đổi mới:
- Xây dựng được kế hoạch giảng dạy cả năm học phù hợp với đặc điểmcủa nhà trường và lớp được phân công dạy
- Lập được kế hoạch tháng dựa trên kế hoạch năm học bao gồm hoạtđộng chính khoá và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
- Lập kế hoạch dạy học từng tuần thể hiện lịch dạy các tiết học và cáchoạt động giáo dục học sinh
- Soạn giáo án theo hướng đổi mới, thể hiện các hoạt động dạy học tíchcực của thầy và trò (soạn giáo án đầy đủ với môn học dạy lần đầu, sử dụng giáo
án có điều chỉnh theo kinh nghiệm sau một năm giảng dạy)
b Tổ chức và thực hiện các hoạt động dạy học trên lớp phát huy được tính năng động sáng tạo của học sinh:
- Lựa chọn và sử dụng hợp lý các PPDH và hình thức tổ chức dạy họctheo hướng phát huy tính sáng tạo, chủ động và tích cực trong việc học tập củaHS; làm chủ được lớp học; xây dựng môi trường học tập hợp tác, thân thiện, tạo
sự tự tin cho HS; hướng dẫn HS tự học giúp các em tự tìm tòi kiến thức và rèn kĩnăng
Trang 14- Đặt câu hỏi kiểm tra phù hợp đối tượng và phát huy năng lực học tập củaHS; chấm, chữa bài kiểm tra một cách cẩn thận để giúp HS học tập tiến bộ
- Có sử dụng thiết bị, đồ dùng dạy học, kể cả đồ dùng dạy học tự làm; biếtkhai thác các điều kiện có sẵn để phục vụ giờ dạy, hoặc có ứng dụng phần mềmdạy học, hoặc làm đồ dùng DH có giá trị thực tiễn cao
- Lời nói rõ ràng, rành mạch, phát âm chuẩn khi giảng dạy và giao tiếptrong phạm vi nhà trường; viết chữ đúng mẫu; biết cách hướng dẫn HS giữ vởsạch và viết chữ đẹp
c Tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:
- Xây dựng và thực hiện kế hoạch công tác chủ nhiệm gắn với kế hoạchdạy học; biện pháp GD, quản lý HS một cách cụ thể, phù hợp với đặc điểm HScủa lớp
- Tổ chức dạy học theo nhóm đối tượng đúng thực chất, không mang tínhhình thức; đưa ra được những biện pháp cụ thể để phát triển năng lực học tậpcủa HS và thực hiện giáo dục HS cá biệt, học sinh chuyên biệt
- Phối hợp với gia đình và các đoàn thể ở địa phương để theo dõi, làmcông tác giáo dục học sinh
- Tổ chức phong phú đa dạng các HĐGDNGLL cho tập thể HS tham gia(tham quan di tích lịch sử, sinh hoạt dưới cờ; sinh hoạt câu lạc bộ yêu thơ, văn,toán; HĐ văn nghệ, thể dục thể thao; HĐ tuyên truyền măng non ) Khi tổchức các HĐGDNGLL, GVCN cần phối hợp với GV Tổng phụ trách, tạo điềukiện và cơ hội để Đội thiếu niên, Sao nhi đồng và cán bộ lớp, tổ thực hiện tựquản các hoạt động của lớp
d Thực hiện thông tin hai chiều trong quản lý chất lượng giáo dục; hành
vi trong giao tiếp, ứng xử có văn hoá, mang tính GD:
- Thường xuyên trao đổi góp ý với học sinh về tình hình học tập, thamgia các HĐGDNGLL và các giải pháp để cải tiến chất lượng học tập sau từnghọc kỳ
- Dự giờ đồng nghiệp theo quy định hoặc tham gia thao giảng ở trường, huyện, thành phố, sinh hoạt tổ chuyên môn đầy đủ và góp ý xây dựng để tổ, khốichuyên môn đoàn kết vững mạnh
- Họp PHHS đúng quy định (về thời gian, có chuẩn bị trước nội dung đãhướng dẫn), có sổ liên lạc thông báo kết quả học tập của từng HS, tuyệt đối
Trang 15không phê bình HS trước lớp hoặc toàn thể phụ huynh; lắng nghe và cùng phụhuynh điều chỉnh biện pháp giúp đỡ HS tiến bộ.
- Biết cách xử lý tình huống cụ thể để giáo dục HS và vận dụng viết sángkiến kinh nghiệm giáo dục; ứng xử với đồng nghiệp và cộng đồng luôn giữ đúngphong cách nhà giáo
e Xây dựng, bảo quản và sử dụng hiệu quả hồ sơ chủ nhiệm lớp, hồ sơ giảng dạy:
- Lập đủ hồ sơ để quản lý quá trình học tập, rèn luyện của HS; bảo quảntốt các bài kiểm tra của học sinh
- Lưu trữ tốt hồ sơ giảng dạy bao gồm giáo án, đồ dùng và phương tiệndạy học tự làm, các tư liệu, tài liệu tham khảo thiết thực liên quan đến giảng dạycác môn học được phân công dạy
- Sắp xếp hồ sơ một cách khoa học, đúng thực tế và có giá trị sử dụngcao;
- Lưu trữ tất cả các bài làm của HS chậm phát triển và HS khuyết tật đểbáo cáo kết quả giáo dục vì sự tiến bộ của học sinh
1.2.5 Vai trò của GVCN đối với việc GD phát triển toàn diện nhân cách cho HS tiểu học:
Tiểu học là bậc nền tảng, là nền móng cho hệ thống giáo dục, đặt cơ sởban đầu cho sự hình thành và phát triển nhân cách của học sinh sau này Đối vớihọc sinh tiểu học, hoạt động trong nhà trường là chủ đạo, nhà trường là nơi tổchức các hoạt động chuyên biệt, là nơi giáo dục trẻ theo mục tiêu giáo dục củabậc học Bởi vậy nhà trường là nơi diễn ra cuộc sống của trẻ, là nơi trẻ bộc lộkhả năng, năng lực, nhân cách một cách đầy đủ, rõ ràng nhất.Bác Hồ đã từngnói:
Vì lợi ích mười năm trồng cây
Vì lợi ích trăm năm trồng người.
Để đảm bảo được nhiệm vụ trồng người thì mỗi giáo viên phải có nhiệm
vụ đào tạo nên những con người có đức, có tài cho xã hội Bởi thế nhiệm vụ củamỗi người không chỉ cung cấp cho học sinh những kiến thức về tự nhiên, xã hội
mà còn phải xây dựng và hình thành cho các em ý thức tự chủ, tinh thần tráchnhiệm cao ngay từ nhỏ… Nói cách khác, giáo viên vừa dạy chữ, vừa dạy cáchlàm người cho các em khi còn ngồi trên ghế nhà trường
Trang 16Từ nhận thức trên, người giáo viên chủ nhiệm lớp đóng vai trò hết sứcquan trọng trong việc hướng dẫn, chỉ đạo học sinh theo mục đích giáo dục toàndiện Giáo viên vừa là thầy, vừa là người cha, người mẹ và cũng có lúc phải làngười bạn tốt nhất của các em Từ đó mới có thể uốn nắn các em đi theo quỹ đạocủa mình Khi mọi hoạt động của lớp đã đi vào nề nếp thì việc học tập của các
em chắc chắn sẽ tốt hơn
Trang 17Chương 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN 2.1 Đặc điểm của nhà trường:
Trường tôi là một trường ven đô còn gặp nhiều khó khăn về mọi mặt
- Về cơ sở vật chất: Trường tôi đã được xây dựng cách đây khá lâu vì vậyphòng học đã xuống cấp: phòng nhỏ, tường vôi đã bạc màu Chính vì vậy trangthiết bị cho phòng học cũng như cho công tác giảng dạy chưa hiện đại
- Về dân cư: Nơi đây tập trung các thành phần dân cư khá phức tạp Dođịa hình ít làm nông nghiệp nên việc làm cũng như thu nhập của các gia đìnhkhông đồng đều Sự chênh lệch kinh tế giữa các gia đình khá cao Bên cạnh đócòn có các gia đình từ địa phương khác chuyển đến sinh sống nên đôi khi cáchsống có phần khác lạ Chính vì vậy những học sinh đó thường khó hòa đồng vớicác bạn
+ Một số học sinh trong lớp có hoàn cảnh đặc biệt như: không có bố,nhà nghèo
Tôi nhận thấy bản thân các em còn rất thiếu thốn, thiệt thòi cả về vật chấtlẫn tinh thần Chính những điều này sẽ hạn chế sự năng nổ, nhiệt tình, khả năngsáng tạo và sự hồn nhiên của các em khi tham gia vào các hoạt động của trườngcủa lớp Đây cũng chính là nguyên nhân ảnh hưởng đến tinh thần tập thể củamỗi học sinh Là giáo viên chủ nhiệm tôi hiểu rất rõ vai trò của tập thể trongviệc hình hành nhân cách học sinh Chỉ có tập thể lớp mới có thể lôi cuốn, hấpdẫn và cuốn hút các em vào những công việc chung đồng thời đem lại cho các
em niềm vui hồn nhiên, được sống trong tình yêu thương, gắn bó của bạn bè
Trang 18Xây dựng tập thể lớp tốt không những giúp các em rèn luyện đạo đức,nhân cách mà còn là chỗ dựa tinh thần đáng tin cậy cho những học sinh có hoàncảnh đặc biệt để các em có thể sống hòa đồng với các bạn trong lớp Với những
lý do trên nên ngay từ đầu năm học, từ giai đoạn ổn định tổ chức lớp cho đến khigiảng dạy, tôi luôn chú ý, quan tâm đến việc rèn cho lớp nếp tự quản, tinh thầntập thể để các em có tính tự giác, tích cực trong học tập và sinh hoạt
Bên cạnh đó, các em đã bắt đầu được làm quen với tổ chức Đội, tổ chứcSao từ lớp 1 Tuy còn bỡ ngỡ nhưng các em cũng đã phần nào thấy được nhữnghoạt động của Đội, của Sao đòi hỏi phải có tính tự giác, tinh thần tập thể cao Vìvậy rèn cho các em tính tự quản, tinh thần tập thể sẽ giúp cho các em có tính chủđộng, sáng tạo, mạnh dạn hơn trong học tập và tham gia các hoạt động một cáchtích cực hơn
Thông qua tập thể lớp kết hợp với các hoạt động của Sao, của Đội dưới sựhướng dẫn của giáo viên sẽ giáo dục tinh thần tập thể cho các em ngoài ra còn
có tác dụng hình thành nhân cách cho học sinh Từ đó giúp các em biết học tập
và noi gương những hành vi tốt, những cử chỉ cao đẹp của các bạn trong lớpmình
Ngoài ra rèn nếp tự quản, tinh thần tập thể cho học sinh (dưới sự hướngdẫn của giáo viên) thông qua tập thể lớp kết hợp với các hoạt động của Đội cótác dụng rất lớn trong việc hình thành nhân cách cho các em: giúp các em biếthọc tập và noi gương những hành vi tốt, những cử chỉ đẹp của mọi người xungquanh mình; các em sẽ không ngững nỗ lực, phấn đấu vươn lên để giành đượckết quả tốt nhất trong học tập cũng như trong rèn luyện đạo đức
2.3 Thực trạng của công tác chủ nhiệm ở lớp 2G:
Ngay từ ngày đầu nhận lớp tôi đã nhận thấy rằng học sinh trong lớpkhông đồng đều cả về mặt thể chất cũng như về học lực Bên cạnh đó các emvẫn còn lúng túng trong các giờ tự quản Nề nếp truy bài đầu giờ chưa tốt Tuầnđầu tiên tôi thử duy trì đội ngũ cán bộ lớp, nhưng tôi nhận thấy đội ngũ cán bộlớp đã rất cố gắng nhưng chưa biết cách quản lý các bạn Một số học sinh cá biệtcòn tỏ hẳn thái độ chống đối, không nghe theo sự hướng dẫn của cán bộ lớp.Nhận thấy điều bất cập này tôi quyết định đưa ra các biện pháp nhằm nâng caocông tác chủ nhiệm để học sinh lớp tôi hoàn thiện hơn về mọi mặt
Trang 19Chương 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP 2
Như chúng ta đã biết người giáo viên ngoài nhiệm vụ giảng dạy văn hóathì một nhiệm vụ quan trọng khác của người giáo viên đó là giáo dục đạo đứccho học sinh Nếu người giáo viên xây dựng được tập thể lớp vững mạnh thì sẽtạo điều kiện thuận lợi để giáo dục đạo đức, đẩy mạnh phong trào học tập, làmcho không khí học tập của lớp thêm sôi nổi Tuy nhiên mỗi một người giáo viên
có những biện pháp rèn nếp tự quản, tinh thần tập thể khác nhau Song tất cả các
biện pháp mà người giáo viên sử dụng đều nhằm “ rèn ” học sinh, giúp lớp đó
trở thành một lớp đi đầu trong mọi phong trào
Qua tìm hiểu thực trạng chung về nếp tự quản, tinh thần tập thể của họcsinh tronh trường , qua thực tế giảng dạy và bằng kinh nghiệm của bản thân, tôi
xin đưa ra Một số biện pháp nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp 2
như sau:
3.1 Tìm hiểu hoàn cảnh của học sinh:
Trong một lớp học có nhiều học sinh, mỗi em có hoàn cảnh khác nhau:
Có em được gia đình quan tâm đầy đủ nhưng bên cạnh đó có những em chưađược sự quan tâm của gia đình Thậm chí có em gặp phải hoàn cảnh khó khăn(không có bố, nhà nghèo) Nếu người GVCN lớp mà không nắm được hoàncảnh của từng học sinh trong lớp mình (đặc biệt là những em có hoàn cảnh khókhăn thì chắc chắn người giáo viên ấy sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc nângcao chất lượng giảng dạy và giáo dục đạo đức cho học sinh) Ngược lại nếuGVCN lớp mà nắm được hoàn cảnh của từng học sinh thì sẽ có biện pháp, kếhoạch dạy học phù hợp với từng đối tượng học sinh Ngoài ra, nếu nắm đượchoàn cảnh của học sinh sẽ giúp GVCN sắp xếp chỗ ngồi phù hợp với mỗi em.Chính vì thế việc tiến hành tổ chức lớp học và hình thành nếp tự quản ngay từđầu cho lớp học là một điều rất quan trọng Bởi vì bất cứ một tập thể nào cũngcần phải có tổ chức, quy củ và nề nếp ổn định cho nên công việc đầu tiên khi tôibắt đầu nhận lớp đó là làm quen với từng học sinh, tìm hiểu hoàn cảnh gia đìnhcác em, trình độ học tập của từng em cũng như tính cách của mỗi em
Để nắm được hoàn cảnh của từng học sinh, ngay từ khi mới nhận lớp, tôi
đã dựa vào phần điều tra cơ bản về học sinh
Dưới đây là mẫu phiếu điều tra cơ bản đầu năm của tôi
Trang 20CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
******
PHIẾU ĐIỀU TRA CƠ BẢN HỌC SINH ĐẦU NĂM
HỌ TÊN HỌC SINH:
Ngày tháng năm sinh:
Chiều cao: Cân nặng:
Chỗ ở hiện tại:
Hộ khẩu thường trú:
Họ tên bố:
Sinh năm: Nghề nghiệp:
Họ tên mẹ:
Sinh năm: Nghề nghiệp:
Một số lưu ý của gia đình với GVCN về con: - Về sức khỏe:
- Về tính cách:
- Ý kiến khác:
PHỤ HUYNH GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM
Trang 21Ngoài ra, tôi tham khảo ý kiến của GVCN cũ về tình hình chung của lớpcũng như các trường hợp đặc biệt trong lớp đó Bên cạnh đó, tôi gần gũi với họcsinh, trực tiếp hỏi các em về gia đình các em, bản thân học sinh để sớm pháthiện ra những trường hợp học sinh có hoàn cảnh khó khăn, yếu kém về năng lựctrí tuệ, những học sinh cá biệt Sau đó, tôi đi sâu tìm hiểu từng trường hợp cụthể cũng như nguyên nhân dẫn đến tình trạng đó Trên cơ sở đó tôi ghi chú một
số trường hợp để chuẩn bị sắp xếp chỗ ngồi cho học sinh cụ thể như sau:
Tổng số học sinh của cả lớp: 46 học sinh
+ Về sức khỏe: 1 em sức khỏe yếu, 1 em bị cận thị nặng; 2 em bị loạn thị.+ Về nhận thức: 4 em đọc, viết còn khó khăn; 1 em là học sinh lên lớp
“vớt” (em này nói ngọng, đọc ngọng, viết sai chính tả nhiều); 9 em nói ngọng,(phát âm l/n sai, ngọng dấu ngã, dấu hỏi)
3.2 Xây dựng đội ngũ cán bộ lớp và tạo uy tín cho đội ngũ cán bộ lớp:
3.2.1 Tìm hiểu và lựa chọn đội ngũ cán bộ lớp:
Qua những năm làm công tác chủ nhiệm lớp, tôi thấy đội ngũ cán bộ lớp làmột bộ phận quan trọng trong việc giúp giáo viên làm tốt công tác chủ nhiệm củamình Nếu một lớp học có được đội ngũ cán bộ lớp tháo vát, nhanh nhẹn, nhiệttình với công việc thì chắc chắn tập thể lớp đó sẽ rất vững mạnh
Việc lựa chọn đội ngũ cán bộ và hướng dẫn các em cách làm việc là mộtviệc làm có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng và đoàn kết tập thể học sinhtrong lớp Để có một tập thể lớp vững mạnh thì trước hết phải lựa chọn được độingũ cán bộ lớp tích cực, đáng tin cậy Thông thường các GVCN thường chọnnhững học sinh giỏi làm cán bộ lớp và chỉ định đội ngũ cán bộ lớp thì tôi lại tiếnhành lựa chọn đội ngũ cán bộ lớp theo cách riêng của mình Tôi chọn cả những