bài giảng giống và công tác giống lợn

Lîn MÑo nu«i thÞt trong n«ng hé.

CH ƯƠ NG II   

Giông va công tac giông ́ ̀ ́ ́

l n ợ

1.CÔNG TÁC GI NG L N Ố Ợ

1.1 Ý nghĩa c a công tác gi ng l n ủ ố ợ

- La công tac kiên thiêt c ban trong nghê chăn ̀ ́ ́ ́ ơ ̉ ̀

nuôi bao gôm hai vân đê:̀ ́ ̀

- Tăng nhanh sô ĺ ượng va chât l̀ ́ ượng đan l ǹ ợ

- Co s tac đông t́ ự ́ ̣ ương hô lân nhau gi a hai vân ̃ ̃ ữ ́

đê trên: tăng sô l̀ ́ ượng đê tăng chât l̉ ́ ượng va ̀

ngược laị

- Cân co điêu kiên chăm soc nuôi d̀ ́ ̀ ̣ ́ ưỡng tôt, chon ́ ̣giông, chon phôi tôt, tæ chøc chăn nuôi tôt́ ̣ ́ ́ ́

1.2 Cac hinh th c chon loc giông ́ ̀ ứ ̣ ̣ ́ l n ợ

1 3 Ph ươ ng phap nhân giông l n ́ ́ ợ

( T h c) ự ọ

B ng 2.1 Tóm t t các m c tiêu c a các ả ắ ụ ủ

ch ươ ng trình lai trong chăn nuôi l n ợ

Xu h ướ ng cai tao ̉ ̣ ’86 – ’90 ’91 – ’95 ’96 – 00 ’00 – ‘10

Nac hoa đan l n ̣ ́ ̀ ợ X X ­ ­

Sô con đe/l a ́ ̉ ứ ­ X ­ ­

Chât l ́ ượ ng thit l n ̣ ợ ­ ­ X X

Kha năng sinh san ̉ ̉ ­ ­ X X

Ty lê thit nac cao ̉ ̣ ̣ ̣ ­ ­ X X

S c đê khang tôt ứ ̀ ́ ́ ­ ­ ­ X

Phai co sô l̉ ́ ́ ượng dong thuân nhât đinh đê ̀ ̀ ́ ̣ ̉

tranh đông huyêt, va ap l c chon loc (môi ́ ̀ ́ ̀ ́ ự ̣ ̣ ̃

dong phai co tôi thiêu 100 nai)̀ ̉ ́ ́ ̉ ́

Co ch́ ương trinh lai t cac dong l n khac ̀ ừ ́ ̀ ợ ́

nhau đê san xuât l n ông ba, bô me va l n thit ̉ ̉ ́ ợ ̀ ́ ̣ ̀ ợ ̣

thương phâm ̉

Đan nhân giông: Đan ông ba, GP) ̀ ́ ̀ ̀

- La đan giông do đan hat nhân sinh ra đê nhân ̀ ̀ ́ ̀ ̣ ̉giônǵ

- Đan ông ba gôm l n đ c, nai thuân, hoăc nai ̀ ̀ ̀ ợ ự ́ ̀ ̣ ́lai dong me t 2 hoăc 3 giông khac nhau đê ̀ ̣ ừ ̣ ́ ́ ̉san xuât nai lai cung câp cho đan bô mẻ ́ ́ ́ ̀ ́ ̣

- Đan ông ba chiêm 13,95% tông đan nai (Miên ̀ ̀ ̉ ̀ ́ ̀Băc VN)́

Đan th ̀ ươ ng phâm: Đan bô me, PS) ̉ ̀ ́ ̣

- Do đan ông ba sinh ra đê san xuât con lai nuôi ̀ ̀ ̉ ̉ ́thiṭ

- Không s dung đ c giông t dong ông ba ma ử ̣ ự ́ ừ ̀ ̀ ̀chi s dung đ c giông t đan cu kỷ ử ̣ ự ́ ừ ̀ ̣ ̣

- Đan ông ba chiêm 13,95% tông đan nai (Miêǹ ̀ ́ ̉ ̀ ́ ̀Băc VN)́

Cac giông l n nôi: ́ ́ ợ ̣

 Thich nghi điêu kiên khi ́ ̀ ̣ ́ hâu Viêt Nam ̣ ̣

 Măn đe, đe sai con, nuôi ́ ̉ ̉ con kheo ́

 Không đoi hoi nhiêu vê ̀ ̉ ̀ ̀

sô va chât l ́ ̀ ́ ượ ng th c ăn ứ

 Sinh tr ưở ng châm, nhiêu ̣ ̀

m ỡ

 Hiêu qua chăn nuôi thâp, ̣ ̉ ́ đăc biêt trong san xuât ̣ ̣ ̉ ́ hang hoa ̀ ́

Cac giông l n cao ́ ́ ợ san ̉

 Đăc điêm: l n nhanh, ̣ ̉ ớ nhiêu nac, tiêu tôn th c ̀ ̣ ́ ứ ăn/ kg tăng khôi l ́ ượ ng thâp, chât l ́ ́ ượ ng thit tôt ̣ ́ (nhiêu nac) ̀ ̣

 Han chê: Đoi hoi th c ̣ ́ ̀ ̉ ứ

ăn chât l ́ ượ ng cao, đây ̀

đu Chuông trai, ky ̉ ̀ ̣ ̃ thuât chăm soc tôt ̣ ́ ́

2.2.Môt sô giông l n nôi nuôi phô biên: ̣ ́ ́ ợ ̣ ̉ ́ 2.2.1.Đăc điêm giông l n Mong cai ̣ ̉ ́ ợ ́ ́

 Nguôn gôc: ̀ ́

- Mong cai – tinh ́ ́ ̉

Quang Ninh, đ̉ ược

phat triên rông ra cac ́ ̉ ̣ ́

tinh mien Băc̉ ̀ ́

 Co tâm voc to trung binh: ́ ̀ ́ ̀

- Co vêt lang trăng đen hinh ́ ́ ́ ̀ yên ng a ự

- Đ ườ ng biên gi i gi a đen ớ ữ

va trăng co da đen, lông ̀ ́ ́ trăng ́

- Đâu to v a phai, mâu đen, ̀ ừ ̉ ̀ mom trăng, tran co điêm ̃ ́ ́ ́ ̉ trăng ́

- Kêt câu ngoai hinh yêu, l ng ́ ́ ̣ ̀ ́ ư vong, bung xê, chân đi ban ̃ ̣ ̣ ̀

 Kha năng sinh tr ̉ ưở ng:

- Thanh thuc s m, Pss = ̀ ̣ ớ 0,5 – 0,7 kg

• Kha năng sinh san cua l n Mong cai ̉ ̉ ̉ ợ ́ ́

 La giông l n thanh thuc s m̀ ́ ợ ̀ ̣ ớ

 L n đ c 2 thang tuôi co kha năng giao phôiợ ự ́ ̉ ́ ̉ ́

 L n cai 3 thang tuôi đa đông duc lân đâuợ ́ ́ ̉ ̃ ̣ ̣ ̀ ̀

 Chu ky đông duc binh quân 21 ngay (18 – 25 ̀ ̣ ̣ ̀ ̀ngay)̀

 Th i gian đông duc: 3 – 4 ngayờ ̣ ̣ ̀

 Th i gian ch a binh quân: 114 ngayờ ử ̀ ̀

 L n MC đe nhiêu con, nuôi con kheo, co thê ợ ̉ ̀ ́ ́ ̉

đe t 10 – 12 con/l a, ty lê nuôi sông caỏ ừ ứ ̉ ̣ ́

  Kêt luân ́ ̣

S dung lam l n nai đê lai tao v i cac giông ử ̣ ̀ ợ ́ ̉ ̣ ớ ́ ́

l n ngoaiợ ̣

Công th c laiứ

L n đ c yorkshire x Nai Mong Caiợ ự ́ ́ ́

L n đ c Landrace x Nai Mong Caiợ ự ́ ́ ́

2.2.2.Giông l n M ́ ợ ườ ng kh ươ ng

 Nguôn gôc: ̀ ́

T Ban Lâu, huyên M ừ ̉ ̀ ̣ ườ ng

Kh ươ ng, tinh Lao Cai ̉ ̀

• Đăc điêm ngoai hinh: ̣ ̉ ̣ ̀

Chu yêu la mâu đen, môt sô ̉ ́ ̀ ̀ ̣ ́

it mau nâu, môt sô co điêm ́ ̀ ̣ ́ ́ ̉ trăng xuât hiên tran va ́ ́ ̣ ở ́ ̀ chân

Lông gay dai, da thô, day va ́ ̀ ̀ ̀ cong, tai to h i choai ngang ơ ̃

 Đăc điêm sinh tr ̣ ̉ ưở ng:

L n M ợ ườ ng Kh ươ ng sinh tr ưở ng châm, giai đoan ̣ ̣ 4-6 TT sinh tr ưở ng nhanh, 7 – 9 TT châm lai, t ̣ ̣ ừ

10 – 14 TT binh th ̀ ườ ng, t 18 thang tuôi châm ừ ́ ̉ ̣

 Kha năng sinh san: ̉ ̉

- Tuôi thanh thuc muôn ̉ ̀ ̣ ̣

- Tuôi đông duc lân đâu ̉ ̣ ̣ ̀ ̀

Kêt luân: ́ ̣

 Ư u Điêm: - Kêt câu ngoai hinh chăc chăn, tr ̉ ́ ́ ̣ ̀ ́ ́ ườ ng minh, ̀

l ng thăng bung gon ư ̉ ̣ ̣

Kha năng ăn th c ăn thô xanh cao, chiu đ ng kham khô ̉ ứ ̣ ự ̉ tôt ́

 Nh ượ c điêm: Thanh thuc muôn, it vu, kha năng sinh san ̉ ̀ ̣ ̣ ́ ́ ̉ ̉ thâp ́

 Ph ươ ng h ướ ng công tac giông ́ ́ :

Tăng c ườ ng công tac chon loc va nhân giông thuân chung, ́ ̣ ̣ ̀ ́ ̀ ̉ cai tiên điêu kiên chăm soc đê nâng cao phâm giông ̉ ́ ̀ ̣ ́ ̉ ̉ ́

La giông l n năm trong danh muc giông vât ̀ ́ ợ ̀ ̣ ́ ̣

nuôi quý hiêm câm xuât khâu (Theo QĐ sô: ́ ́ ́ ̉ ́

78/2004/QĐ - BNN ngµy 31/12/2004)

L n M ợ ườ ng Kh ươ ng nuôi tai Lao Cai ̣ ̀

2.2.3.Giông l n Meo ́ ợ ̣

2.2.3.Giông l n Meo ́ ợ ̣

 Đăc điêm ngoai hinh: ̣ ̉ ̣ ̀

 Co 3 nhom: L n đen co 6 ́ ́ ợ ́

điêm trăng, tâm voc to l n, ̉ ́ ̀ ́ ớ

la loai hinh x ̀ ̣ ̀ ươ ng to

 Loai hinh đen tuyên: thê chât ̣ ̀ ̀ ̉ ́

yêu, tâm voc nho ́ ̀ ́ ̉

 Loai hinh lang: Mau lông ̣ ̀ ̀

lang trăng va đen, tâm voc ́ ̀ ̀ ́

giông loai hinh đen tuyên ́ ̣ ̀ ̀

Lîn n¸i MÑo nu«i t¹i b¶n ng êi  ­

H’M«ng

2.2.3.Giông l n Meo ́ ợ ̣

 Đăc điêm sinh tr ̣ ̉ ưở ng:

 L n Meo sinh tr ợ ̣ ưở ng tôt h n l n M ́ ơ ợ ườ ng Kh ươ ng

 Pss: 0,4 – 0,6 kg;

 P 2TT: 6 – 7 kg;

 P 12 TT: 55 kg

 P 16 – 18 TT: 100 – 120 kg

Lîn MÑo nu«i thÞt trong n«ng hé

2.2.3.Giông l n Meo ́ ợ ̣

Lîn n¸i MÑo nu«i t¹i b¶n ng êi  ­

H’M«ng

L n nái M o nuôi t i b n ng ợ ẹ ạ ả ườ i H’Mông

L n th t M o nuôi t i b n ng ợ ị ẹ ạ ả ườ i

H’Mông

PH ƯƠ NG TH C N U TH C ĂN Ứ Ấ Ứ CHO L N C A NG Ợ Ủ ƯỜ I H’MÔNG

2.2.3.Giông l n Meo ́ ợ ̣

Kêt luân: ́ ̣

 Tâm voc to h n cac loai l n khac, phat triên ̀ ́ ơ ́ ̣ ợ ́ ́ ̉cân đôi, s c sông khoe manh, tap ăn, dê nuôí ứ ́ ̉ ̣ ̣ ̃

 Nhược điêm: X̉ ương to, da day thô, sô l̀ ́ ượng

vu it, thanh thuc vê tinh muôn, kha năng sinh ́ ́ ̀ ̣ ̀ ́ ̣ ̉san thâp̉ ́

 Phương hướng công tac giông: chon loc, nhân ́ ́ ̣ ̣giông kêt h p nuôi d́ ́ ợ ưỡng tôt đê cai tao cac ́ ̉ ̉ ̣ ́

nhược điêm vê kha năng sinh san va sinh ̉ ̀ ̉ ̉ ̀

trưởng

2.3.Các gi ng ố l n ngo i đang nuôi t i Vi t ợ ạ ạ ệ Nam

2.3.1.Gi ng l n Yorshire Large White ố ợ

 Đ ượ c chon va nhân giông ̣ ̀ ́ ở

n ướ c Anh

 Kha năng thich nghi tôt h n ̉ ́ ́ ơ

giông l n khac ́ ợ ́

 Đăc điêm ngoai hinh ̣ ̉ ̣ ̀ :

 Lông trăng tuyên, tai đ ng, co ́ ̀ ứ ́

nhom tai h i nghiêng vê phia ́ ơ ̀ ́

tr ướ c

 Mom thăng, dai v a phai, tran ̃ ̉ ̀ ừ ̉ ́

rông, ng c rông, ngoai hinh thê ̣ ự ̣ ̣ ̀ ̉

châÊt chăc chăn ́ ́ ́

 Kha năng nuôi con kheo ̉ ́

 Chiu đ ng kham khô tôt ̣ ự ̉ ́

 Khôi ĺ ượng trưởng thanh:̀

- con đ c khoang 300 –400 kgự ̉

- Con cai t 250 – 300 kǵ ừ

 Tăng trong binh quân t ̣ ̀ ừ

Co kha năng chiu ́ ̉ ̣ kham khổ

2.3.2.Gi ng l n Landrace ố ợ

 Xuât x t Đan Mach ́ ứ ừ ̣

 Tai Viêt nam co ̣ ́

Landrace Bi, Cu ba, ̉

Phap, Nhât ́ ̣

 Co dang hinh nêm (con ́ ́ ̀ ̀

goi la tên l a) ̣ ̀ ử

 Lông da mau trăng, ̀ ́

mom dai, thăng, hai tai ̃ ̀ ̉

to nga vê tr ̉ ̀ ướ c

 Bôn chân h i yêu ́ ơ ́

 Đe sai con (tr l n ̉ ừ ợ

Landrace Bi) ̉

 L în Landrace Bi co ợ ̉ ́ gen Halotal gây bênh ̣ yêu tim ́

 Kha năng thich nghi ̉ ́ kem h n l n Yorshire ́ ơ ợ trong điêu kiên nong âm ̀ ̣ ́ ̉

2.3.2.Giông l n Landrace ́ ợ

 L n đ c co khôi ợ ự ́ ́

 Tiêu tôn th c ăn: ́ ứ

2,7 – 3,0 kg/ kg tăng trong̣

 Ty lê nac/ thit xe: 58 ̉ ̣ ̣ ̣ ̉– 60%

 Môt sô l n đ c ̣ ́ ợ ự

kiêm tra co ty lê nac ̉ ́ ̉ ̣ ̣

t 59,65 – 63,10%ừ

2.3.3.Giông l n Duroc ́ ợ

Nguôn gôc t Băc ̀ ́ ừ ́

My v i cai tên ̃ ớ ́

Duroc – Jersey

L n hinh thanh t ợ ̀ ̀ ừ

năm 1860 v i s ớ ự

tham gia cua cac ̉ ́

giông nhâp nôi nh : ́ ̣ ̣ ư

L n đo Ghi nê, l n ợ ̉ ợ

đo Tây Ban Nha va ̉ ̀

l n đo Bô Đao nhaợ ̉ ̀ ̀

 Co mau lông đo nhat ́ ̀ ̉ ̣ đên nâu sâm ́ ̃

 Thân hinh v ng chăc, ̀ ữ ́ bôn chân to khoe, đi lai ́ ̉ ̣

v ng vang ữ ̀

 Mông vai nở

 Tai to, 1/ 2 phia đâu ́ ̀tai gâp vê phia tṛ ̀ ́ ước

 Tôc đô tăng trong t ́ ̣ ̣ ừ

660 – 770 gam/ngµy

 Ty lê nac caỏ ̣ ̣

 Co đăc điêm la đe it ́ ̣ ̉ ̀ ̉ ́ con, kem s a ́ ữ

 Đ ượ ử c s dung trong lai ̣ hai mau, ba mau, bôn ́ ́ ́ mau gi a cac giông l n ́ ữ ́ ́ ợ ngoai co hiêu qua cao ̣ ́ ̣ ̉

2.3.4.Giông l n Pietrain ́ ợ

 Xuât x t Bi, mang tên ́ ứ ừ ̉

lang Pietrain thuôc vung ̀ ̣ ̀

Wallon Brabant

 Đ ượ c tao ra t nh ng ̣ ừ ữ

năm 1920

 Lông da co mau trăng ́ ̀ ́

đen xen lân t ng đam ̃ ừ ́

2.3.4.Giông l n Pietrain ́ ợ

 Tai thăng đ ng, đâu to ̉ ứ ̀

v a phai, mom thăng ừ ̉ ̃ ̉

 Bôn chân chăc khoe, ́ ́ ̉ mông rât n ́ ở

2.3.4.Giông l n Pietrain ́ ợ

 La giông l n co nhiêu nac ̀ ́ ợ ́ ̀ ̣

nhât trong sô cac giông ́ ́ ́ ́

l n ợ

 Ty lê thit xe đat trên ̉ ̣ ̣ ̉ ̣

61,35%

 Nh ượ c điêm tim yêu, kha ̉ ́ ̉

năng chiu đ ng kem, nhay ̣ ự ́ ̣

cam v i stress ̉ ớ

 Dung lam đ c cuôi cung ̀ ̀ ự ́ ̀

trong lai th ươ ng phâm đê ̉ ̉

nâng cao năng xuât thit ́ ̣

đui va ty lê thit nac ̀ ̀ ̉ ̣ ̣ ̣

2.3.5.Giông l n Hampshire ́ ợ

 Tao ra vao năm 1904 tai Băc ̣ ̀ ̣ ́

Mỹ

 Lông da mau đen, vung ng c ̀ ̀ ự

va chân tr ̀ ướ c co mau trăng ́ ̀ ́

 Tai thăng, đâu to v a phai, ̉ ̀ ừ ̉

mom thăng, bôn chân chăc ̃ ̉ ́ ́

khoẻ

 Kha năng tăng trong 730 ̉ ̣

g/ngay ̀

 Co thê s dung lai v i nai ́ ̉ ử ̣ ớ ́

yorshire, Landrace đê tao nai ̉ ̣ ́

lai F1 hoăc lai v i đ c Duroc ̣ ớ ự

tao đ c lai hai mau trong công ̣ ự ́

th c tao con lai 4 mau ứ ̣ ́