PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do viết đề tài: Như chúng ta đã biết “Ngôn ngữ là phương tiện quan trọng nhất của loài người” (Lê Nin). “Ngôn ngữ là hiện thực trực tiếp của tư tưởng” (Mác). Ngôn ngữ là phương tiện biểu hiện tâm trạng, tình cảm. Chức năng quan trọng của ngôn ngữ đã được nghiên cứu sâu thông qua kỹ năng đọc trong phân môn Tiếng Việt và trong hệ thống giáo dục nhà trường . Có đọc thông thì mới viết thạo. Chúng ta đều biết rằng, môn Tiếng Việt ở tiểu học rèn luyện cho học sinh cả bốn kỹ năng: nghe, nói, đọc, viết. Song mục tiêu của việc dạy và học Tiếng Việt ở lớp 1 là đem lại cho các em kỹ năng đọc đúng và viết đúng. Ngoài ra còn làm giàu vốn từ, biết nói đúng các mẫu câu ngắn và tạo cho các em sự ham thích thơ văn. Đây là điều kiện chuẩn bị để các em học tốt hơn môn Tiếng Việt ở các lớp trên. Ở Tiểu học, môn Tiếng Việt rất quan trọng. Học tốt môn Tiếng Việt các em sẽ có điều kiện học tốt các môn học khác. Bởi thông qua việc học môn Tiếng Việt sẽ góp phần rèn luyện các thao tác tư duy và cung cấp cho học sinh những kiến thức về Tiếng Việt, về tự nhiên xã hội, về con người, về văn hoá, văn học của Việt Nam và nước ngoài. Đồng thời bồi dưỡng cho các em tình yêu Tiếng Việt và hình thành nên nhân cách con người Việt Nam. Năm học 2016 – 2017 tôi được phân công dạy lớp 1A1. Trong quá trình giao tiếp các em thường mắc các lỗi phát âm như sai về âm, vần, tiếng, từ; không hiểu hết nghĩa của từ (hoặc hiểu sai) nên thường dùng sai từ để biểu đạt; các em thường mắc phải lỗi phát âm như bỏ bớt một âm trong tiếng…Chính vì những lý do đó nên tôi đã quyết định chọn đề tài nghiên cứu “Rèn đọc cho học sinh yếu lớp 1A1 Trường Tiểu học Lê Lợi năm học 2016 2017” để giúp đỡ các em có thể đọc tốt hơn khi học bộ môn Tiếng Việt. 2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài: Giúp học sinh: + Hình thành, rèn luyện và vận dụng được kiến thức vào thực hành. + Đọc chuẩn các âm, vần, tiếng, từ, câu và đọc trơn thành thạo. + Có thể “đọc – hiểu” được kiến thức của tất cả các môn học. + Đọc thông viết thạo. + Giao tiếp tốt. 3. Đối tượng nghiên cứu: Học sinh lớp 1a1 trường Tiểu học Lê Lợi – Thị Xã Buôn Hồ. Nghiên cứu các lỗi sai mà học sinh thường mắc phải. Các biện pháp rèn đọc cho học sinh yếu. 4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu: Phân môn học vần lớp 1. Một số tài liệu tham khảo khác. 5. Phương pháp nghiên cứu Phương pháp trực quan. Phương pháp điều tra. Phương pháp hỏi đáp. Phương pháp quan sát. Nghiên cứu tài liệu. Phương pháp thực nghiệm khoa học. PHẦN NỘI DUNG 1. Cơ sở lý luận: a. Cơ sở tâm lí học : Đi học lớp 1 là một bước ngoặt quan trọng trong đời sống của trẻ. Từ đây hoạt động chủ đạo của trẻ sẽ chuyển từ hoạt động vui chơi ở giai đoạn mẫu giáo sang một loại hoạt động mới đó là hoạt động học tập. Sự chuyển đổi hoạt động chủ đạo này có tác động lớn đến tâm lý của trẻ. Những thay đổi về tâm sinh lý của trẻ lớp 1 là hình thành khả năng tư duy bằng tín hiệu những tín hiệu này thay thế ngữ âm. Ở độ tuổi 67 tuổi khả năng phân tích, tổng hợp ở trẻ khá hoàn chỉnh, từ đây các em có khả năng tập tách từ thành tiếng, thành âm và chữ . b. Cơ sở ngôn ngữ học của việc rèn kỹ năng đọc . Kỹ năng đọc cho học sinh lớp 1 rất quan trọng, đó cũng là sự phản hồi của kết quả tiếp thu sau một quá trình học tập của các em. Nó thể hiện kết quả nhận biết các con chữ, các vần, và khả năng ghép chữ cái với nhau thành vần, ghép chữ cái với vần thành tiếng, và khả năng đọc từ, đọc câu sau cùng là đọc được một bài văn ngắn, một bài thơ ngắn… Học sinh đã nhận được mặt chữ, biết ghép vần, ghép tiếng, ghép từ, đọc câu không những thế các em còn phải đọc đúng, đọc chuẩn, đọc chính xác. Vì nếu các em phát âm chuẩn đọc đúng các em sẽ viết đúng, bài chính tả sai ít lỗi, và các em sẽ hiểu được ý của tiếng, từ, câu , bài mà các em viết. 2. Thực trạng của vấn đề rèn đọc cho học sinh yếu lớp 1: Vào đầu năm học khi được phân công dạy lớp 1A1 tôi đã nghiên cứu và nhận thấy được những mặt thuận lợi có thể giúp các em học Tiếng Việt tốt như: Đa số học sinh trong lớp tôi đều ngoan ngoãn, lễ phép, vâng lời thầy cô giáo. Các em đều chăm học, chuyên cần, luôn tích cực học tập, ham học hỏi. Học sinh trong lớp luôn tích cực thi đua để học tốt như thường xuyên phát biểu xây dựng bài, các em luôn chủ động nói lên ý kiến của mình trong giờ học. Hầu như các em đã học qua lớp mẫu giáo. Hệ thống sách giáo khoa cụ thể, chi tiết từng nội dung bài học, kênh hình, kênh chữ đẹp, sinh động. Trong năm học vừa qua Trường Tiểu học Lê Lợi đã được Câu lạc bộ 2030 trao tặng một thư viện với đầy đủ trang thiết bị và các đầu sách, báo, truyện… tạo điều kiện cho các em có cơ hội trau dồi thêm vốn Tiếng Việt của mình. Có sự giúp đỡ và phối kết hợp của các Đoàn thể trong nhà trường về việc rèn kĩ năng đọc cho học sinh như tổ chức các cuộc thi văn nghệ nhân dịp các ngày lễ, thi kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh hàng tuần (trước cờ), tham gia cuộc thi “Giao lưu Tiếng Việt” cấp trường và cấp thị xã để tạo điều kiện cho học sinh có cơ hội cọ xát, giao thoa ngôn ngữ của mình. Phụ huynh luôn quan tâm đến tình học tập của các em như thường xuyên kèm cặp các em khi ở nhà; thường xuyên liên lạc với giáo viên chủ nhiệm để trao đổi về tình hình học tập của các cháu. Có sự đồng thuận giữa các đoàn thể trong và ngoài trường của các giáo viên bộ môn và của hội cha mẹ học sinh. Ngoài ra chính quyền địa phương cũng rất quan tâm đến học sinh trong trường như thường xuyên trao tặng các suất quà cho các em nghèo học giỏi để động viên khích lệ các em. Bên cạch những thuận lợi mà tôi đã nêu trên thì vẫn còn một số mặt hạn chế như: Ở mẫu giáo hoạt động chủ yếu của các em là vui chơi, hầu hết các em chưa được làm quen với bảng chữ cái Tiếng Việt. Chính vì thế vào đầu năm học khi tôi thực hiện khảo sát bảng chữ cái của các em trong lớp thì thu được kết quả như sau: Tống số học sinh trong lớp: 32 em • Học sinh không nhận biết được chữ cái nào: 1 em • Học sinh nhận biết được từ 5 – 8 chữ cái: 8 em • Học sinh nhận biết được từ 10 – 15 chữ cái: 10 em • Học sinh nhận biết được 15 20 chữ cái: 5 em • Học sinh nhận biết được hết bảng chữ cái: 8 em Vừa bước vào lớp 1 ở trường tiểu học nên các em còn rất nhiều rụt rè, bỡ ngỡ. Việc làm quen với vần, tiếng, từ đối với các em thật khó khăn. Vì các em chưa học vần, tiếng, từ nên việc phát âm chuẩn cho các em rất khó. Các em không hiểu rõ nghĩa của từ nên trong quá trình diễn đạt các em khó nói rõ được ý của mình hoặc dùng từ chưa phù hợp với câu muốn nói. Giáo viên nhà ở xa nên thời gian rất ít để rèn đọc cho các em. Sự phối hợp giữa giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh học sinh không được thường xuyên, liên tục. Thư viện còn thiếu rất nhiều trang thiết bị dạy học, sách tham khảo và các loại tài liệu khác… Là một địa phương thuần nông nên điều kiện kinh tế còn khó khăn chính điều đó làm cho các em ít có điều kiện để tiếp xúc với sách, báo, truyện … làm cho các em ít có cơ hội đọc Tiếng Việt. Trên đây là thực trạng về vấn đề đọc Tiếng Việt của học sinh lớp tôi. Với sự hiểu biết của bản thân tôi mong muốn đem những kiến thức và kinh nghiệm của mình vào việc rèn đọc cho học snh yếu lớp 1 nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trong lớp.
Trang 1PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do viết đề tài:
- Như chúng ta đã biết “Ngôn ngữ là phương tiện quan trọng nhất của loài người” (Lê Nin) “Ngôn ngữ là hiện thực trực tiếp của tư tưởng” (Mác)
- Ngôn ngữ là phương tiện biểu hiện tâm trạng, tình cảm Chức năng quan trọng của ngôn ngữ đã được nghiên cứu sâu thông qua kỹ năng đọc trong phân môn Tiếng Việt và trong hệ thống giáo dục nhà trường
- Có đọc thông thì mới viết thạo Chúng ta đều biết rằng, môn Tiếng Việt ở tiểu học rèn luyện cho học sinh cả bốn kỹ năng: nghe, nói, đọc, viết Song mục tiêu của việc dạy và học Tiếng Việt ở lớp 1 là đem lại cho các em kỹ năng đọc đúng
và viết đúng Ngoài ra còn làm giàu vốn từ, biết nói đúng các mẫu câu ngắn và tạo cho các em sự ham thích thơ văn Đây là điều kiện chuẩn bị để các em học tốt hơn môn Tiếng Việt ở các lớp trên
- Ở Tiểu học, môn Tiếng Việt rất quan trọng Học tốt môn Tiếng Việt các em sẽ
có điều kiện học tốt các môn học khác Bởi thông qua việc học môn Tiếng Việt
sẽ góp phần rèn luyện các thao tác tư duy và cung cấp cho học sinh những kiến thức về Tiếng Việt, về tự nhiên xã hội, về con người, về văn hoá, văn học của Việt Nam và nước ngoài Đồng thời bồi dưỡng cho các em tình yêu Tiếng Việt
và hình thành nên nhân cách con người Việt Nam
- Năm học 2016 – 2017 tôi được phân công dạy lớp 1A1 Trong quá trình giao tiếp các em thường mắc các lỗi phát âm như sai về âm, vần, tiếng, từ; không hiểu hết nghĩa của từ (hoặc hiểu sai) nên thường dùng sai từ để biểu đạt; các em thường mắc phải lỗi phát âm như bỏ bớt một âm trong tiếng…Chính vì những lý
do đó nên tôi đã quyết định chọn đề tài nghiên cứu “Rèn đọc cho học sinh yếu
lớp 1A1 Trường Tiểu học Lê Lợi năm học 2016 - 2017” để giúp đỡ các em có
thể đọc tốt hơn khi học bộ môn Tiếng Việt
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:
- Giúp học sinh:
Trang 2+ Hình thành, rèn luyện và vận dụng được kiến thức vào thực hành + Đọc chuẩn các âm, vần, tiếng, từ, câu và đọc trơn thành thạo
+ Có thể “đọc – hiểu” được kiến thức của tất cả các môn học
+ Đọc thông viết thạo
+ Giao tiếp tốt
3 Đối tượng nghiên cứu:
- Học sinh lớp 1a1 trường Tiểu học Lê Lợi – Thị Xã Buôn Hồ
- Nghiên cứu các lỗi sai mà học sinh thường mắc phải
- Các biện pháp rèn đọc cho học sinh yếu
4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu:
- Phân môn học vần lớp 1.
- Một số tài liệu tham khảo khác
5 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp trực quan
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp hỏi đáp
- Phương pháp quan sát
- Nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp thực nghiệm khoa học
PHẦN NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận:
a Cơ sở tâm lí học :
- Đi học lớp 1 là một bước ngoặt quan trọng trong đời sống của trẻ Từ đây hoạt
động chủ đạo của trẻ sẽ chuyển từ hoạt động vui chơi ở giai đoạn mẫu giáo sang một loại hoạt động mới đó là hoạt động học tập Sự chuyển đổi hoạt động chủ đạo này có tác động lớn đến tâm lý của trẻ Những thay đổi về tâm sinh lý của trẻ lớp 1 là hình thành khả năng tư duy bằng tín hiệu những tín hiệu này thay thế ngữ âm Ở độ tuổi 6-7 tuổi khả năng phân tích, tổng hợp ở trẻ khá hoàn chỉnh, từ
Trang 3b Cơ sở ngôn ngữ học của việc rèn kỹ năng đọc
- Kỹ năng đọc cho học sinh lớp 1 rất quan trọng, đó cũng là sự phản hồi của
kết quả tiếp thu sau một quá trình học tập của các em Nó thể hiện kết quả nhận biết các con chữ, các vần, và khả năng ghép chữ cái với nhau thành vần, ghép chữ cái với vần thành tiếng, và khả năng đọc từ, đọc câu sau cùng là đọc được một bài văn ngắn, một bài thơ ngắn…
- Học sinh đã nhận được mặt chữ, biết ghép vần, ghép tiếng, ghép từ, đọc câu không những thế các em còn phải đọc đúng, đọc chuẩn, đọc chính xác Vì nếu các em phát âm chuẩn đọc đúng các em sẽ viết đúng, bài chính tả sai ít lỗi, và các em sẽ hiểu được ý của tiếng, từ, câu , bài mà các em viết
2 Thực trạng của vấn đề rèn đọc cho học sinh yếu lớp 1:
Vào đầu năm học khi được phân công dạy lớp 1A1 tôi đã nghiên cứu và nhận thấy được những mặt thuận lợi có thể giúp các em học Tiếng Việt tốt như:
- Đa số học sinh trong lớp tôi đều ngoan ngoãn, lễ phép, vâng lời thầy cô giáo
- Các em đều chăm học, chuyên cần, luôn tích cực học tập, ham học hỏi
- Học sinh trong lớp luôn tích cực thi đua để học tốt như thường xuyên phát biểu xây dựng bài, các em luôn chủ động nói lên ý kiến của mình trong giờ học
- Hầu như các em đã học qua lớp mẫu giáo.
- Hệ thống sách giáo khoa cụ thể, chi tiết từng nội dung bài học, kênh hình, kênh
chữ đẹp, sinh động
- Trong năm học vừa qua Trường Tiểu học Lê Lợi đã được Câu lạc bộ 2030 trao tặng một thư viện với đầy đủ trang thiết bị và các đầu sách, báo, truyện… tạo điều kiện cho các em có cơ hội trau dồi thêm vốn Tiếng Việt của mình
- Có sự giúp đỡ và phối kết hợp của các Đoàn thể trong nhà trường về việc rèn
kĩ năng đọc cho học sinh như tổ chức các cuộc thi văn nghệ nhân dịp các ngày
lễ, thi kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh hàng tuần (trước cờ), tham gia cuộc thi “Giao lưu Tiếng Việt” cấp trường và cấp thị xã để tạo điều kiện cho học sinh có cơ hội cọ xát, giao thoa ngôn ngữ của mình
Trang 4- Phụ huynh luôn quan tâm đến tình học tập của các em như thường xuyên kèm cặp các em khi ở nhà; thường xuyên liên lạc với giáo viên chủ nhiệm để trao đổi
về tình hình học tập của các cháu
- Có sự đồng thuận giữa các đoàn thể trong và ngoài trường của các giáo viên bộ môn và của hội cha mẹ học sinh
- Ngoài ra chính quyền địa phương cũng rất quan tâm đến học sinh trong trường như thường xuyên trao tặng các suất quà cho các em nghèo học giỏi để động viên khích lệ các em
Bên cạch những thuận lợi mà tôi đã nêu trên thì vẫn còn một số mặt hạn chế như:
- Ở mẫu giáo hoạt động chủ yếu của các em là vui chơi, hầu hết các em chưa
được làm quen với bảng chữ cái Tiếng Việt Chính vì thế vào đầu năm học khi tôi thực hiện khảo sát bảng chữ cái của các em trong lớp thì thu được kết quả như sau:
- Tống số học sinh trong lớp: 32 em
Học sinh không nhận biết được chữ cái nào: 1 em
Học sinh nhận biết được từ 5 – 8 chữ cái: 8 em
Học sinh nhận biết được từ 10 – 15 chữ cái: 10 em
Học sinh nhận biết được 15 - 20 chữ cái: 5 em
Học sinh nhận biết được hết bảng chữ cái: 8 em
- Vừa bước vào lớp 1 ở trường tiểu học nên các em còn rất nhiều rụt rè, bỡ ngỡ Việc làm quen với vần, tiếng, từ đối với các em thật khó khăn Vì các em chưa học vần, tiếng, từ nên việc phát âm chuẩn cho các em rất khó
- Các em không hiểu rõ nghĩa của từ nên trong quá trình diễn đạt các em khó nói rõ được ý của mình hoặc dùng từ chưa phù hợp với câu muốn nói
- Giáo viên nhà ở xa nên thời gian rất ít để rèn đọc cho các em
- Sự phối hợp giữa giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh học sinh không được thường xuyên, liên tục
Trang 5- Thư viện còn thiếu rất nhiều trang thiết bị dạy học, sách tham khảo và các loại tài liệu khác…
- Là một địa phương thuần nông nên điều kiện kinh tế còn khó khăn chính điều
đó làm cho các em ít có điều kiện để tiếp xúc với sách, báo, truyện … làm cho các em ít có cơ hội đọc Tiếng Việt
- Trên đây là thực trạng về vấn đề đọc Tiếng Việt của học sinh lớp tôi Với sự hiểu biết của bản thân tôi mong muốn đem những kiến thức và kinh nghiệm của mình vào việc rèn đọc cho học snh yếu lớp 1 nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trong lớp
3 Giải pháp, biện pháp:
a Mục tiêu của giải pháp và biện pháp:
- Giúp các em hình thành, rèn luyện và vận dụng được kiến thức vào thực hành Đọc chuẩn các âm, vần, tiếng, từ, câu và đọc trơn thành thạo Có thể “đọc – hiểu” được kiến thức của tất cả các môn học và các loại tài liệu khác Đọc thông viết thạo từ đó giúp các em tự tin trong giao tiếp với mọi người xung quanh
b Nội dung và cách thực hiện của giải pháp - biện pháp:
* Nội dung các giải pháp, biện pháp:
- Sửa lỗi phát âm
- Luyện tập theo mẫu
- Luyện tập thường xuyên
- Tập hát
- Trực quan sinh động
- Tổ chức kiểm tra thông qua các trò chơi
- Tăng thời lượng Tiếng Việt
- Thực hiện chương trình “Đôi bạn cùng tiến”
* Cách thực hiện giải pháp, biện pháp:
Để giúp học sinh yếu trong lớp đọc Tiếng Việt tốt hơn, trong suốt quá trình lên lớp tôi đã áp dụng một số biện pháp:
+ “tre ngà” đọc thành “che ngà” lẫn lộn giữa hai âm tr/ch hay “nam” đọc thành
“lam” lẫn lộn giữa n/l Khi học sinh đọc sai các âm này tôi sẽ hướng dẫn bằng
Trang 6cách mô tả vị trí của lưỡi và phương thức cấu âm của âm các em đọc sai (vừa
mô tả vừa cho học sinh thực hành) Đối với âm “ tr ” khi phát âm đầu lưỡi uốn chạm vào vòm cứng, lưỡi bật ra, không có tiếng thanh Đối với âm “ ch ” lưỡi trước chạm lợi rồi bật nhẹ, không có tiếng thanh Với âm “ n ” đầu lưỡi chạm lợi, hơi thoát ra qua cả miệng lẫn mũi Còn với âm “ l ” lưỡi cong lên chạm lợi, hơi thoát ra ở miệng
+ “liên” đọc thành “lên” bỏ âm “i” hay “đường” đọc thành “đờng” bỏ âm “ư” lỗi
bỏ bớt một âm trong tiếng khi đọc hoặc nói Đối với trường hợp này tôi sẽ hướng dẫn bằng cách cho các em đánh vần lại tiếng đó (đánh vần chậm) để các
em ghi nhớ được lần lượt thứ tự các âm trong tiếng ( l - i- ê - n liên) từ đó giúp các em nhớ và sẽ không bỏ sót âm khi đọc
- Với các học sinh trong lớp hay lẫn lộn giữa các âm trên tôi còn sửa cho các em bằng cách luyện theo mẫu để giúp các em nhớ lâu hơn Cho các em luyện phân biệt l / n bằng cách nói những từ ngữ, câu tập trung nhiều phụ âm l / n
Ví dụ:
nước non, nôm na, nườm nượp
lấp ló, lơ là, lũ lượt
Năm nay mùa nước nổi
Đi Hà Nội mua cái nồi nấu cơm nếp
Tôi còn chọn những từ có l / n đứng cạnh nhau Ví dụ: lại nói, lúa non, nắng lên,
nóng lòng, nương lúa
Để luyện đọc đúng, chống nói ngọng, nói lắp có thể cho học sinh đọc nhanh các
từ hoặc câu sau:
Ví dụ:
Khuếch khoác, nguệch ngoạc
Nồi đồng nấu ốc, nồi đất nấu ếch
Chăn rách giặt sạch vắt cành chanh
Khi luyện đọc theo mẫu (có sẵn) những nội dung trên tôi luôn luôn cho học sinh luyện đọc cá nhân để kiểm tra và sửa sai kịp thời những học sinh đọc chưa đúng
Trang 7Tôi hạn chế việc đọc nhóm, đồng thanh vì như vậy sẽ tạo cơ hội cho một số em chưa đọc được đọc theo bạn (đọc vẹt)
- Ngoài ra tôi còn cho các em luyện tập thường xuyên để tránh mắc lại những lỗi sai trên Ngoài việc giúp các em sửa trong giờ học tôi còn thường xuyên nhắc nhở học sinh phải chú ý theo dõi sự hướng dẫn của giáo viên, chăm chỉ tự tin trong học tập, phải hoà đồng cùng bạn bè, điều gì không hiểu mạnh dạn hỏi thầy
cô, bạn bè Tôi dành thời gian vào 15 phút đầu giờ học, giờ ra chơi hoặc cuối giờ học nếu các em vẫn đọc chưa tốt tôi sẽ ra thêm một số bài tập về nhà có liên quan đến những từ em hay đọc sai rồi nhờ phụ huynh giúp đỡ kèm cặp thêm ở nhà Tôi luôn động viên các em cố gắng nhiều, phải luôn luôn có ý thức luyện phát âm đúng, đọc chuẩn rõ ràng lưu loát rồi diễn cảm Khuyến khích các em đến thư viện của trường để mượn thêm các loại sách tham khảo, truyện tranh, báo Măng non, thậm chí động viên các em mượn thêm sách Tiếng Việt của các khối lớp khác để đọc thêm (đọc bài tập đọc)
- Một biện pháp nữa mà tôi sử dụng để rèn đọc cho học sinh trong lớp đó là tập hát cho các em Trong tuần chỉ có một tiết âm nhạc nên tôi luôn phối hợp với cô giáo dạy bộ môn âm nhạc kiểm tra những em hay đọc sai, hát sai để chỉnh sửa luôn cho các em
Ví dụ: học bài hát “Quê hương tươi đẹp”
Quê hương em biết bao tươi đẹp (qê hơng, tơi)
Đồng lúa xanh núi rừng ngàn cây (l/n)
Khi mùa xuân thắm tươi đang trở về (mù, tơi, tr/ch)
Ngàn lời ca vui mừng chào đón (l/n)
Thiết tha tình quê hương (qê hơng)
Trong bài hát trên có một số từ các em dễ hát sai mà tôi đã gạch chân Trong quá trình các em hát nếu phát hiện ra có học sinh hát sai tôi sẽ chỉnh sửa luôn cho
em đó Ngoài ra tôi còn khuyến khích các em tập hát vào 15 phút đầu giờ (hát cá nhân) có quà tặng để động viên các em Trong quá trình hát tôi sẽ kiểm tra được
tỉ mỉ những lỗi sai mà các em thường mắc phải, phát hiện thêm lỗi mới (nếu có)
để chỉnh luôn cho học sinh Đồng thời có biện pháp uốn nắn kịp thời các em
Trang 8- Để bài giảng của mình phong phú, đa dạng hơn giúp học sinh dễ hiểu và nhớ lâu tôi còn sử dụng các vật thật hoặc tranh, ảnh để làm mẫu
Ví dụ: Bài học hôm nay có chủ đề về biển nhưng học sinh trong lớp đều là
người đồng bào dân tộc miền núi nên chắc chắn các em chưa có cơ hội nhìn thấy biển Chính vì vậy tôi sẽ đưa ra các hình ảnh vẽ về biển cho học sinh quan sát, từ việc quan sát hình ảnh các em sẽ hình thành sơ lược được khái niệm biển Sau
đó có thể đưa thêm các hình về ao, hồ, sông, suối,… nhằm giúp các em thấy được sự khác nhau giữa biển và hồ, ao, sông …từ đó giúp các em nhớ lâu hơn
và tránh bị nhầm lẫn
- Trong các giờ học vần tôi luôn lồng ghép thêm trò chơi học tập để tránh nhàm chán và thông qua các trò chơi này tôi có thể kiểm tra tỉ mỉ, phát hiện ra những
em đọc yếu, phát âm sai để kịp thời uốn nắn
Ví dụ:
Hôm nay lớp tôi học bài học vần: UÔNG - ƯƠNG
Sau khi dạy xong vần uông tôi sẽ tổ chức trò chơi mang tên “Vần UÔNG bí ẩn” Tôi sẽ chuẩn bị trước các tờ phiếu trong đó có ghi sẵn các tiếng đã học Sau đó yêu cầu các em tìm ra những tiếng có chứa vần uông, khi tìm xong yêu cầu em
đó đọc to tiếng mà mình vừa tìm được để kiểm tra xem em đó đã tìm đúng tiếng chứa vần uông chưa, nếu tìm đúng thì có đọc đúng không Nhờ biện pháp này
mà tôi đã kịp thời phát hiện ra những em đọc yếu, đọc sai trong lớp để có biện pháp giúp đỡ đúng lúc
- Những năm gần đây khối lớp 1 tại trường tôi đang thực hiện dạy theo đề án
“Tăng cường thời lượng Tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số” tức là sẽ giảm thời lượng các môn phụ để tăng thời gian dạy môn chính lên Đặc biệt là môn Tiếng Việt trước đây chúng tôi chỉ dạy 2 tiết / bài học vần nhưng bây giờ tôi dạy
3 tiết / bài nhờ vậy không những mỗi bài học sẽ được dạy kĩ hơn mà còn giúp cho tôi có thời gian kèm cặp hướng dẫn các em đọc yếu Nằm trong đề án này
Sở GD & ĐT tỉnh ĐăkLăk đã biên soạn ra bộ sách bài tập bổ trợ Tiếng Việt dành cho học sinh dân tộc thiểu số lớp 1, 2, 3 Nhờ những bài tập gần gũi, sinh
Trang 9động trong bộ sách này mà các học sinh trong lớp tôi đã đam mê học Tiếng Việt hơn, các em chịu khó tìm tòi, nghiên cứu để làm bằng được các bài tập
- Ngoài những biện pháp trên tôi còn kết hợp với Tổng phụ trách Đội thực hiện tốt chương trình “Đôi bạn cùng tiến” Tôi sẽ phân công 2 em làm một nhóm (2
em này ở gần nhà nhau) trong đó có một em đọc tốt, em này sẽ chịu trách nhiệm hướng dẫn, giúp đỡ em đọc yếu Cứ qua một thời gian, tôi sẽ kiểm tra sự tiến bộ của các nhóm để có biện pháp giúp đỡ kịp thời
- Bằng những biện pháp thực hiện như trên kết hợp với sự nhiệt tình giảng dạy tận tâm với nghề, trong quá trình dạy thực nghiệm tại lớp 1A1, tôi đã thu được những kết quả đáng kể
c Mối quan hệ giữa giải pháp – biện pháp:
- Giữa giải pháp và biện pháp luôn có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, luôn hỗ
trợ cho nhau cùng hướng tới một mục đích là rèn đọc cho học sinh yếu Từ việc sửa lỗi phát âm cho học sinh đến việc luyện tập theo mẫu rồi tập hát cho học sinh Từ sử dụng các tranh, ảnh trực quan, lồng ghép thêm các trò chơi vào tiết học đến việc dạy theo đề án tăng thời lượng Tiếng Việt phải luôn được thực hiện một cách thống nhất, đồng bộ và nhịp nhàng Từ đó giúp cho công tác dạy và học ngày càng được phát triển
d Kết quả thu được qua khảo nghiệm - giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu.
- Qua m t th i gian áp d ng các bi n pháp trên thì l p h c c a tôi đã thu đ c m tụng các biện pháp trên thì lớp học của tôi đã thu được một ện pháp trên thì lớp học của tôi đã thu được một ớp học của tôi đã thu được một ọc của tôi đã thu được một ủa tôi đã thu được một ược một
s k t qu tích c c nh sau:ố kết quả tích cực như sau: ết quả tích cực như sau: ả tích cực như sau: ực như sau: ư
Tổng số học sinh
Không biết chữ cái nào
Nhận biết chữ cái chậm
Đọc trơn và nhận biết được chữ cái
Đọc trơn và nhận biết chữ cái tốt (đọc diễn cảm)
Trang 10- Khi bước vào học phần luyện tập tổng hợp của học kì II số học sinh yếu bước đầu đã đọc trơn tốt song cũng có 1 – 2 em đôi lúc phải đánh vần
- Qua một thời gian kiên trì áp dụng các biện pháp trên, tôi thấy học sinh chăm chỉ, chủ động tiếp thu kiến thức, có hứng thú đọc, học sinh phát âm chuẩn, đọc
rõ ràng, lưu loát, nhiều em còn biết đọc diễn cảm
PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1 Kết luận:
- Trên đây là những biện pháp tôi đã áp dụng trong năm học 2016 – 2017 về công tác rèn đọc cho học sinh yếu lớp 1 và đã thu được những kết quả đáng kể như đại số các em đều đã biết đọc, viết Các em đã phát âm chuẩn hơn rất nhiều
so với đầu năm học
- Trong một thời gian ngắn nghiên cứu và viết sáng kiến kinh nghiệm này tôi biết bản thân vẫn còn thiếu sót nhiều Kính mong đồng nghiệp và các cấp lãnh đạo góp ý để tôi có thêm hành trang trong công tác giảng dạy cũng như thêm kinh nghiệm trong việc rèn đọc cho học sinh yếu lớp 1
2 Kiến nghị:
- Để cuối năm hạn chế được tối đa số học sinh đọc yếu ở lớp 1 tôi có một số kiến nghị như sau:
+ Về phía lãnh đạo các cấp:
- Cần quan tâm đầu tư nhiều hơn nữa về trang thiết bị dạy học cho các trường.+
Về phía BGH nhà trường:
- Đầu tư thêm tài liệu, sách, báo, truyện thêm cho thư viện
- Mở thêm các chuyên đề về việc rèn đọc cho học sinh đặc biệt là các chuyên đề
“Tăng cường thời lượng Tiếng Việt”
- Bố trí cho giáo viên giao lưu với các đơn vị bạn để học hỏi thêm kinh nghiệm
- Thường xuyên tổ chức các cuộc thi văn nghệ, kể chuyện về tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh, thi vở sạch chữ đẹp, thi giao lưu Tiếng Việt cho học sinh dân tộc