BÁO CÁO TÓM TẮT 1. Người thực hiện: Họ và tên: Bùi Thị Kiều Nhi Năm sinh: 20101984 Đơn vị công tác: Trường THPT Dương Háo Học Chức vụ hiện tại: Giáo viên Trình độ chuyên môn: ĐHSP 2. Tên sáng kiến: Giáo viên chủ nhiệm là nhân tố then chốt trong việc giáo dục học sinh. 3. Nội dung sáng kiến: Công tác chủ nhiệm rất phức tạp, khó khăn, đòi hỏi người GVCN phải bỏ nhiều công sức và thời gian. Để làm tốt vai trò của mình GVCN cần biết đặt tình thương, trách nhiệm để giải quyết các tình huống của lớp phụ trách trên cơ sở nề nếp, kỷ cương của nhà trường, biết phối hợp chặt chẽ giữa ba môi trường: gia đình, nhà trường và xã hội Vì vậy, trong việc tổ chức giáo dục học sinh, hoạt động giáo viên chủ nhiệm rất đặc thù và đầy sáng tạo, phải phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: Độ tuổi, mức độ trưởng thành của HS, hoạt động của ban cán sự lớp, điều kiện cụ thể của trường, lớp, gia đình HS và các tổ chức xã hội có liên quan. Do vậy, không thể có một khuôn mẫu nhất định cho hoạt động của GVCN. công tác chủ nhiệm là một bộ phận quan trọng trong nhà trường, đòi hỏi GVCN phải hết sức sáng tạo, có một tinh thần trách nhiệm cao, mới gánh vác được nhiệm vụ này có hiệu quả. 4. Thời gian thực hiện sáng kiến: Bắt đầu từ tháng 92013 đến tháng 11 năm 2016. 5. Phạm vi áp dụng: Áp dụng học sinh trường THPT Dương Háo Học ở tất cả các hệ. Là tài liệu trao đổi phương pháp giáo dục học sinh với đồng nghiệp, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo ở nhà trường. 6. Hiệu quả: Chưa áp dụng đề tài: Năm học Lớp CN Học sinh Xếp loại học lực Xếp loại hạnh kiểm TNTHPT Đầu năm Cuối năm Tỉ lệ G K Tb Y G K Tb Y SL TL 2013 2014 11CB1 30 25 83,3% 1 5 19 5 10 14 5 1 Áp dụng đề tài: Năm học Lớp CN Học sinh Xếp loại học lực Xếp loại hạnh kiểm TNTHPT Đầu năm Cuối năm Tỉ lệ G K Tb Y G K Tb Y SL TL 2014 2015 10CB1 31 31 100% 7 20 4 0 28 3 0 0 2015 2016 12B2 29 29 100% 7 18 4 0 28 1 0 0 29 100% XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ NGƯỜI BÁO CÁO Bùi Thị Kiều Nhi A. PHẦN MỞ ĐẦU I. Lý do chọn đề tài Như chúng ta đã biết, giáo viên là những người được đào tạo để giáo dục học sinh trở thành những người có đầy đủ Đức Trí Thể Mỹ. Vì vậy, bản thân mỗi giáo viên phải là tấm gương sáng cho học sinh noi theo. Thiết nghĩ, đã chọn nghề giáo làm lý tưởng cho cuộc đời mình, Tôi luôn tự nhủ là phải làm sao giữ cho mình luôn là một giáo viên mẫu mực, một tấm gương tận tụy, một tình cảm nhân hậu, vị tha, một đức tính kiên nhẫn, một tấm lòng rộng lượng, bao dung. Thậy vậy, trong nghề giáo viên có giây phút nào vui hơn, hạnh phúc hơn khi nhìn những ánh mắt rạng ngời, say sưa của học sinh thân yêu khi nghe từng lời giảng của mình. Có tự hào nào hơn khi đứng trên bục giảng được đón nhận những tình cảm mến yêu, kính trọng từ những học trò của mình Có sung sướng nào hơn khi giữa phố chợ tấp nập ồn ào lại có tiếng chào “Thưa cô” hay là một cái gật đầu biểu hiện thái độ kính trọng. Vì thế, vai trò của người làm công tác giáo dục là vậy, song không thể không kể đến ngững người làm công tác giảng dạy vừa kiêm nhiệm công tác chủ nhiệm lớp. Vì giáo viên chủ nhiệm là người quản lý cả một tập thể lớp với những tâm tư, nguyện vọng, tình cảm, hoàn cảnh, điều kiện, ý thức tâm sinh lý khác nhau và chỉ đạo mọi hoạt động trong lớp. Đây là chức năng rất đặc trưng của giáo viên chủ nhiệm so với các giáo viên bộ môn khác không làm chủ nhiệm lớp. Đồng thời là người bị áp lực, trách nhiệm ở nhiều góc độ như: về học tập, hạnh kiểm, tham gia các phong trào, học sinh nghĩ học, bỏ học, công tác thi đua, về phía phụ huynh học sinh, Ban giám hiệu. Chính vì vậy, qua nhiều năm giảng dạy, Tôi nhận thấy là một giáo viên nếu được Ban giám hiệu tin tưởng phân công làm công tác chủ nhiệm thì đòi hỏi người giáo viên phải chủ nhiệm lớp bằng cả khả năng và cả một trái tim nhiệt huyết. Bởi vai trò của người làm công tác chủ nhiệm rất quan trọng, làm tốt công tác chủ nhiệm thì kết quả nề nếp và học tập cao và ngược lại. Xuất phát từ những lý do, và yêu cầu thực tiễn trên, Tôi chọn đề tài: “Giáo viên chủ nhiệm là nhân tố then chốt trong việc giáo dục học sinh” làm sáng kiến kinh nghiệm của mình nhằm đóng góp một chút kinh nghiệm làm tốt hơn công tác chủ nhiệm lớp. II. Mục đích và phương pháp nghiên cứu 1. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu vai trò, nhiệm vụ của GVCN lớp đối với công tác giáo dục HS để đề ra những giải pháp hợp lý nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức HS và góp phần hoàn thiện nhân cách HS ở trường THPT. 2. Phương pháp nghiên cứu Trong suốt quá trình nghiên cứu thực hiện đề tài, bản thân Tôi đã sử dụng các phương pháp sau: Phương pháp nghiên cứu lý luận: Thu thập những thông tin lý luận về vai trò của người GVCN lớp trong công tác giáo dục HS THPT, các bài tham luận trên Internet, một số sáng kiến có đề cập tới công tác GVCN của một số đồng nghiệp, bạn bè trường bạn. Phương pháp điều tra: + Điều tra tình hình lớp, trước khi nhận lớp chủ nhiệm ( hồ sơ, học lực, hạnh kiểm, chức vụ cán sự lớp, hoàn cảnh gia đình, lý lịch hs...) + Trò chuyện, trao đổi với GVBM, với HS. + Thông qua phương pháp này GVCN nắm rõ hơn tâm lý, tính cách của từng HS, rõ về học tập của từng em để tham mưu cho các GVBM, phối hợp với CMHS được tốt hơn trong việc phân công tổ, nhóm học tập.Đồng thời giúp GVCN định hướng cán sự lớp thật sự có năng lực, chất lượng và làm việc có hiệu quả. Phương pháp phân tích số liệu: Kết quả cụ thể qua từng học kỳ của năm học và qua tổng kết của từng năm học sẽ có sự thay đổi . GVCN sẽ tìm ra những hạn chế, và mặt tích cực để có giải pháp phù hợp hơn cho năm chủ nhiệm tiếp theo. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: + Tham khảo kinh nghiệm của đồng nghiệp trường bạn, trường mình. + Từ kinh nghiệm của chính bản thân qua các năm làm công tác chủ nhiệm. phương pháp thử nghiệm: Đã áp dụng các biện pháp vào công tác giáo dục HS Trường THPT Dương Háo Học từ năm học 2013 đến 2016.
Trang 1Phiếu nhận xét dành cho các đơn vị, trường học trực thuộc Sở GD&ĐT
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRÀ VINH Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
TRƯỜNG THPT DƯƠNG HÁO HỌC
PHIẾU NHẬN XÉT, XẾP LOẠI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tên đề tài : Giáo viên chủ nhiệm là nhân tố then chốt trong việc giáo dục học sinh.
Thời gian thực hiện: Năm học 2016 -2017
Tác giả : Bùi Thị Kiều Nhi
Chức vụ : Giáo Viên
Bộ phận công tác : Tổ Hóa – Sinh – Công nghệ
TỔ CHUYÊN MÔN ( TRƯỜNG )
Nhận xét:
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
Xếp loại ………
Ngày… tháng… năm…….
Tổ trưởng HỘI ĐỒNG KHGD TRƯỜNG Nhận xét: ………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
Xếp loại :………
Ngày… tháng… năm…….
Hiệu trưởng
Mẫu 2a
Trang 2UBND TỈNH TRÀ VINH CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
PHIẾU NHẬN XÉT, XẾP LOẠI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tên đề tài : Giáo viên chủ nhiệm là nhân tố then chốt trong việc giáo dục học sinh.
Thời gian thực hiện: Năm học 2015 - 2016
Tác giả : Bùi Thị Kiều Nhi
Chức vụ : Giáo Viên
Đơn vị công tác : Trường THPT Dương Háo Học
TỔ BỘ MÔN ( CẤP TỈNH )
Nhận xét:
………
………
………
………
………
………
………
………
………
Xếp loại ………
Ngày… tháng… năm…….
Tổ trưởng HỘI ĐỒNG KHGD SỞ GD & ĐT Nhận xét: ………
………
………
………
………
………
………
………
………
Xếp loại :………
Ngày… tháng… năm…….
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG Giám đốc
Sở Giáo dục & Đào tạo
Trang 3BÁO CÁO TÓM TẮT
1 Người thực hiện:
- Họ và tên: Bùi Thị Kiều Nhi
- Năm sinh: 20/10/1984
- Đơn vị công tác: Trường THPT Dương Háo Học
- Chức vụ hiện tại: Giáo viên
- Trình độ chuyên môn: ĐHSP
2 Tên sáng kiến: Giáo viên chủ nhiệm là nhân tố then chốt trong việc giáo dục họcsinh
3 Nội dung sáng kiến:
Công tác chủ nhiệm rất phức tạp, khó khăn, đòi hỏi người GVCN phải bỏnhiều công sức và thời gian Để làm tốt vai trò của mình GVCN cần biết đặt tìnhthương, trách nhiệm để giải quyết các tình huống của lớp phụ trách trên cơ sở nềnếp, kỷ cương của nhà trường, biết phối hợp chặt chẽ giữa ba môi trường: gia đình,nhà trường và xã hội
Vì vậy, trong việc tổ chức giáo dục học sinh, hoạt động giáo viên chủ nhiệmrất đặc thù và đầy sáng tạo, phải phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: Độ tuổi, mức độtrưởng thành của HS, hoạt động của ban cán sự lớp, điều kiện cụ thể của trường,lớp, gia đình HS và các tổ chức xã hội có liên quan
Do vậy, không thể có một khuôn mẫu nhất định cho hoạt động của GVCN.công tác chủ nhiệm là một bộ phận quan trọng trong nhà trường, đòi hỏi GVCNphải hết sức sáng tạo, có một tinh thần trách nhiệm cao, mới gánh vác được nhiệm
vụ này có hiệu quả
4 Thời gian thực hiện sáng kiến: Bắt đầu từ tháng 9/2013 đến tháng 11 năm 2016
5 Phạm vi áp dụng:
- Áp dụng học sinh trường THPT Dương Háo Học ở tất cả các hệ
- Là tài liệu trao đổi phương pháp giáo dục học sinh với đồng nghiệp, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo ở nhà trường
Học sinh Xếp loại học lực Xếp loại hạnh kiểm TNTHPT Đầu
năm
Cuối năm
Tỉ lệ G K Tb Y G K Tb Y SL TL 2013- 2014 11CB
- Áp dụng đề tài:
Năm
học Lớp CN Đầu Học sinh Xếp loại học lực Xếp loại hạnh kiểm TNTHPT
năm Cuối năm Tỉ lệ G K Tb Y G K Tb Y SL TL 2014- 2015 10CB
Trang 4A PHẦN MỞ ĐẦU
I Lý do chọn đề tài
Như chúng ta đã biết, giáo viên là những người được đào tạo để giáo dục
học sinh trở thành những người có đầy đủ Đức - Trí - Thể - Mỹ Vì vậy, bản thân
mỗi giáo viên phải là tấm gương sáng cho học sinh noi theo Thiết nghĩ, đã chọnnghề giáo làm lý tưởng cho cuộc đời mình, Tôi luôn tự nhủ là phải làm sao giữ chomình luôn là một giáo viên mẫu mực, một tấm gương tận tụy, một tình cảm nhânhậu, vị tha, một đức tính kiên nhẫn, một tấm lòng rộng lượng, bao dung
Thậy vậy, trong nghề giáo viên có giây phút nào vui hơn, hạnh phúc hơn khinhìn những ánh mắt rạng ngời, say sưa của học sinh thân yêu khi nghe từng lờigiảng của mình Có tự hào nào hơn khi đứng trên bục giảng được đón nhận nhữngtình cảm mến yêu, kính trọng từ những học trò của mình! Có sung sướng nào hơn
khi giữa phố chợ tấp nập ồn ào lại có tiếng chào “Thưa cô!” hay là một cái gật đầu
biểu hiện thái độ kính trọng
Vì thế, vai trò của người làm công tác giáo dục là vậy, song không thểkhông kể đến ngững người làm công tác giảng dạy vừa kiêm nhiệm công tác chủnhiệm lớp Vì giáo viên chủ nhiệm là người quản lý cả một tập thể lớp với nhữngtâm tư, nguyện vọng, tình cảm, hoàn cảnh, điều kiện, ý thức tâm sinh lý khác nhau
và chỉ đạo mọi hoạt động trong lớp Đây là chức năng rất đặc trưng của giáo viênchủ nhiệm so với các giáo viên bộ môn khác không làm chủ nhiệm lớp Đồng thời
là người bị áp lực, trách nhiệm ở nhiều góc độ như: về học tập, hạnh kiểm, thamgia các phong trào, học sinh nghĩ học, bỏ học, công tác thi đua, về phía phụ huynhhọc sinh, Ban giám hiệu
Chính vì vậy, qua nhiều năm giảng dạy, Tôi nhận thấy là một giáo viên nếuđược Ban giám hiệu tin tưởng phân công làm công tác chủ nhiệm thì đòi hỏi ngườigiáo viên phải chủ nhiệm lớp bằng cả khả năng và cả một trái tim nhiệt huyết Bởivai trò của người làm công tác chủ nhiệm rất quan trọng, làm tốt công tác chủnhiệm thì kết quả nề nếp và học tập cao và ngược lại
Xuất phát từ những lý do, và yêu cầu thực tiễn trên, Tôi chọn đề tài: “Giáo viên chủ nhiệm là nhân tố then chốt trong việc giáo dục học sinh” làm sángkiến kinh nghiệm của mình nhằm đóng góp một chút kinh nghiệm làm tốt hơncông tác chủ nhiệm lớp
II Mục đích và phương pháp nghiên cứu
1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu vai trò, nhiệm vụ của GVCN lớp đối với công tácgiáo dục HS để đề ra những giải pháp hợp lý nhằm nâng cao chất lượng giáo dụcđạo đức HS và góp phần hoàn thiện nhân cách HS ở trường THPT
2 Phương pháp nghiên cứu
Trong suốt quá trình nghiên cứu thực hiện đề tài, bản thân Tôi đã sử dụngcác phương pháp sau:
- Phương pháp nghiên cứu lý luận:
Thu thập những thông tin lý luận về vai trò của người GVCN lớp trongcông tác giáo dục HS THPT, các bài tham luận trên Internet, một số sáng kiến có
đề cập tới công tác GVCN của một số đồng nghiệp, bạn bè trường bạn
Trang 5- Phương pháp điều tra:
+ Điều tra tình hình lớp, trước khi nhận lớp chủ nhiệm ( hồ sơ, học lực, hạnhkiểm, chức vụ cán sự lớp, hoàn cảnh gia đình, lý lịch hs )
+ Trò chuyện, trao đổi với GVBM, với HS
+ Thông qua phương pháp này GVCN nắm rõ hơn tâm lý, tính cách củatừng HS, rõ về học tập của từng em để tham mưu cho các GVBM, phối hợp vớiCMHS được tốt hơn trong việc phân công tổ, nhóm học tập.Đồng thời giúp GVCNđịnh hướng cán sự lớp thật sự có năng lực, chất lượng và làm việc có hiệu quả
- Phương pháp phân tích số liệu:
Kết quả cụ thể qua từng học kỳ của năm học và qua tổng kết của từng nămhọc sẽ có sự thay đổi GVCN sẽ tìm ra những hạn chế, và mặt tích cực để có giảipháp phù hợp hơn cho năm chủ nhiệm tiếp theo
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm:
+ Tham khảo kinh nghiệm của đồng nghiệp trường bạn, trường mình
+ Từ kinh nghiệm của chính bản thân qua các năm làm công tác chủ nhiệm
- phương pháp thử nghiệm:
Đã áp dụng các biện pháp vào công tác giáo dục HS Trường THPT DươngHáo Học từ năm học 2013 đến 2016
III Giới hạn đề tài
§Ò tµi nµy tËp trung nghiªn cøu vÒ ph¬ng ph¸p giáo dục học sinh
IV Kế hoạch thực hiện
Thời gian nghiên cứu: Bắt đầu từ tháng 9/2013, Kết thúc tháng 11 năm2016
B PHẦN NỘI DUNG
I Cơ sở lí luận
Trang 6Xây dựng tập thể lớp vững mạnh là yêu cầu giáo dục bắt buộc của tất cả cáctrường trung học phổ thông, đó cũng là nhiệm vụ quan trọng của giáo viên chủnhiệm Một tập thể lớp vững mạnh sẽ là động lực thúc đẩy mọi hoạt động khácnhất là hoạt động học tập của nhà trường Bên cạnh đó khi giáo viên làm tốt côngtác chủ nhiệm và có phương pháp tốt thì sẽ tạo điều kiện và có thời gian để bồidưỡng và hoàn thành tốt chuyên môn của mình.
Trong những năm gần đây cùng với việc thay đổi sách giáo khoa cũ bằngsách giáo khoa mới, việc thay đổi một số phương pháp trong dạy học là rất cầnthiết
Song song với việc đổi mới ấy, việc quản lí giáo dục học sinh cũng rất quantrọng, đặc biệt vai trò của GVCN trong công tác giáo dục học sinh GVCN đượccoi như người mẹ, người cha thứ 2 của HS
Đối với học sinh THPT, lứa tuổi mà ở đó đặc điểm sinh lí khá phát triển, trítuệ biến đổi cả về chất và lượng Các em biết quan sát nhạy bén và cảm nhận tinh
tế , tư duy trừu tượng ở mức cao Nhưng lại rất dễ thay đổi tính nết, dễ sa ngã và bịlôi kéo, lứa tuổi đang và muốn tự khẳng định mình trước mọi người
Để làm tốt công tác chủ nhiệm trước hết GVCN phải nắm rõ nhiệm vụ củaGVCN trong điều lệ trường phổ thông
Vì GVCN có một vị trí quan trọng trong việc giáo dục tư tưởng, ý thức đạođức học sinh, tạo điểm nhấn góp một phần trong phong trào xây dựng trường họcthân thiện học sinh tích cực Do đó GVCN là một trong những nhân tố thúc đẩy sựhình thành nhân cách của học sinh, mang lại một phần kết quả rèn luyện đạo đức,học tập của các em
Học sinh THPT cần được trau dồi tư tưởng vững vàng, có nghị lực vượt khótrong học tập và đời sống mà các em còn đóng vai trò quan trọng trong chất lượng,
tỷ lệ thi TNTHPT của nhà trường, tỷ lệ HS đỗ đại học Vì vậy việc quản lí giáo dụchọc sinh THPT không phải là dễ
II Cơ sở thực tiễn
Hiện nay công tác chủ nhiệm mặc dù được chú ý đến nhưng chưa có phươngpháp, nhiều giáo viên chỉ chú tâm vào bồi dưỡng chuyên môn mà xem nhẹ côngtác chủ nhiệm
Giáo viên chủ nhiệm chưa thấy hết được vị trí và chức năng của mình
Các giáo viên chủ nhiệm chưa có phương pháp tối ưu hoặc có dùng một sốphương pháp trong công tác chủ nhiệm nhưng không hiệu quả
Trong công tác chủ nhiệm chỉ chú tâm vào việc rèn luyện, không chú ý đếnviệc xây dựng tập thể lớp vững mạnh Do vậy một số lớp mặt dù là lớp tiên tiến,được xếp thứ hạng cao trong trường nhưng lại không phải là một tập thể lớp vữngmạnh, chưa phát huy hết vai trò của tập thể
Với những thực tế trên đã dẫn đến ở các trường hiện nay đạo đức học sinhđang đi xuống, tác phong không đúng, lời nói cử chỉ chưa phù hợp với lứa tuổi củamình Lực học bị sa sút, các thành viên trong lớp không có tinh thần tập thể
Là một giáo viên đã và đang trực tiếp giảng dạy và tham gia làm công tácchủ nhiệm, với mong muốn luôn làm tốt công tác chủ nhiệm và có thêm nhữngkinh nghiệm quý báu trong lĩnh vực này Cùng với những trăn trở về thực trạnghọc sinh hiện nay, Tôi xin mạnh dạn đưa ra một số sáng kiến về: “Giáo viên chủ
Trang 7nhiệm là nhân tố then chốt trong việc giáo dục học sinh” để cùng đồng nghiệptrao đổi học hỏi thêm kinh nghiệm cho bản thân.
III Thực trạng và những mâu thuẫn
1 Thuận lợi
Được BGH tin tưởng phân công làm công tác chủ nhiệm lớp, nên mỗi nămlại có thêm kinh nghiệm và bài học cho lớp kế theo
Đa phần các em HS ngoan, hiền
BGH rất quan tâm và chú trong công tác chủ nhiệm, GVCN + CMHS +GVBM luôn phối hợp chặt chẽ trong công tác giáo dục HS
Nhà trường tạo điều kiện tốt nhất về cơ sở vật chất để HS được học hành,vui chơi, giải trí, tham gia các hoạt động đoàn thể tốt
Bản thân ngay từ đầu khi nhận chuyển giao lớp Tôi cũng tìm hiểu thông tin
từ GVCN lớp trước để tìm hiểu, hoàn cảnh gia đình, cá tính, tác phong đạo đức,thái độ học tập của học sinh Tuy chưa đầy đủ nhưng cũng đem lại đôi nét sơ bộ vềhọc sinh lớp mình chủ nhiệm để kịp thời đề ra biện pháp khắc phục, bồi dưỡng,động viên, tạo cơ sở ban đầu để đi đến thành công sau này
Thời gian nghỉ hè các em thường mãi mê vui chơi hoặc phụ giúp gia đình
mà ít khi xem lại kiến thức cũ để bước vào năm học mới hoặc là do tác động củamôi trường xã hội như: Chơi game, bida mà xao lãng với việc học
Trong thời gian nghỉ hè do tác động của môi trường xã hội, bạn bè cùngtrang lứa lôi kéo, tác động phụ huynh và học sinh thấy lợi trước mắt mà chưa nghĩđến tầm quan trọng của việc học sau này
Một bộ phận học sinh nhà xa trường, điều kiện đi lại khó khăn cũng là điềutrăn trở của bản thân khi đảm nhiệm công tác chủ nhiệm
IV Biện pháp giải quyết vấn đề
1 Một số kinh nghiệm của bản thân trong công tác chủ nhiệm thời gian qua:
- Trước hết Tôi thu thập một số thông tin như: Số lượng học sinh, tên, tuổi,gia đình, học lực và hạnh kiểm,
- Tổ chức đội tự quản bao gồm: Ban cán sự, tổ trưởng, tổ phó, Để pháthuy vai trò cố vấn Tôi phải biết khen, gợi tiềm năng sáng tạo của các em trong việc
đề xuất các nội dung hoạt động, xây dựng kế hoạch hoạt động học tập cũng nhưcác hoạt động khác phù hợp với mỗi tuần, tháng, học kỳ, năm
- Tổ chức đại hội phụ huynh lớp bầu ra ban đại diện PHHS để tạo sự gắn bógiữa GVCN với gia đình từng học sinh, hiểu được gia đình, cá tính của học sinhkhi ở nhà để cùng với ban đại diện PHHS có kế hoạch hợp lý giải quyết những tìnhhuống xảy ra sau này
Trang 8- Điều lưu ý là xây dựng đội tự quản (Lớp trưởng, lớp phó, tổ trưởng, ) có
uy tín được tập thể tín nhiệm, học giỏi, đạo đức tốt, năng lực hoạt động, sáng tạo,đặc biệt là có tinh thần yêu thương, giúp đở bạn bè, là cầu nối của khối đại đoànkết trong lớp, không phân biệt các bạn có hoàn cảnh gia đình khó khăn, dân tộc,các bạn chậm tiến, học yếu,
Sau khi đã có được một lượng thông tin cơ bản Tôi tiến hành xây dựng kếhoạch cho bản thân như sau:
- Triển khai nội quy nhà trường
- Kế hoạch năm, học kỳ, tháng, tuần đảm bảo đầy đủ các đề mục văn hóa,đạo đức, hoạt động văn nghệ, TDTT, ngoại khóa,
- Hàng tuần có sơ kết đánh giá nhằm phát huy những ưu điểm, khắc phụcnhững tồn tại từng cá nhân, nhóm, tổ và cả tập thể lớp
- Xây dựng kế hoạch thi đua tổ
- Liên hệ với GVBM để có kế hoạch bồi dưỡng học sinh yếu, học sinh giỏi
- Lập sổ liên lạc là cầu nối những thông tin cần thiết từ trường, GVCN vàPHHS
- Thường xuyên thăm hỏi gia đình học sinh
- Xây dựng nhóm, đôi bạn cùng tiến giúp nhau vượt qua khó khăn
- Kết hợp chặt chẽ với tổ chức Đoàn trong nhà trường trao đổi, cung cấpnhững thông tin về hoàn cảnh gia đình, tâm tư tình cảm để có hướng hỗ trợ, giúp
đỡ hợp lý tránh gây sự mặc cảm trong lòng học sinh và cũng cho học sinh thấyđược sự quan tâm chia sẻ tận tình của cả cộng đồng, tạo động lực thúc đẩy cho các
em cố gắng vươn lên Tổ chức các phong trào vui chơi lành mạnh để học sinh códịp giao lưu, trao đổi kinh nghiệm với nhau
- Tham mưu, đề xuất với Ban giám hiệu, các ban ngành Đoàn thể, chínhquyền địa phương để có biện pháp ngăn chặn những biểu hiện xấu xâm nhập họcđường Khen thưởng những tấm gương tiêu biểu, điển hình để tập thể học sinh noitheo
Ngoài ra, sự nhạy bén xử lý tình huống sư phạm của người GVCN là biệnpháp quan trọng bởi nó là ranh giới giữa sự buông trôi, bất cần trước hành vi viphạm của học sinh hoặc là niềm an ủi động viên giúp học sinh nhận ra sai trái đểphấn đấu vươn lên
Bản thân là một GVCN Tôi luôn:
- Gương mẫu, chuẩn mực cho học sinh noi theo
- Gần gũi, lắng nghe ý kiến học sinh, chia sẻ mọi tâm tư nguyện vọng vớihọc sinh
- Quan tâm đến học sinh hơn Bao dung, bình đẳng trong đối xử với các em
- Không phân biệt đối xử, không trù dập, không thành kiến với học sinh
- Có trách nhiệm luôn giữ chữ tín với học sinh
Trang 9- Tự học, tự rèn, tự nâng cao tri thức và năng lực tổ chức quản lí lớp.
- Đặc biệt, là tạo uy tín của mình trong phụ huynh cũng như học sinh bằngphương châm: “Nói đi đôi với làm” Ví dụ như: Khi phát động phong trào làm Báotường chào mừng ngày 26/3 Tôi cũng như học sinh lớp tham gia làm báo cùng các
em nên học sinh rất vui vẻ và ủng hộ phong trào này hoặc hoạt động cắm trại xuân,Tôi cũng tham gia hùn tiền cùng học sinh như một thành viên của lớp
- Khi học sinh không hiểu bài Tôi luôn nhiệt tình giảng lại
- Khi học sinh phạm lỗi lầm Tôi không dùng hình phạt, Tôi khuyên rănhướng dẫn học sinh sửa chữa
- Tạo không khí cởi mở, hòa nhã không căng thẳng
- Bản thân luôn yêu nghề, mến trẻ, có tâm quyết với công tác giáo dục
- Quan tâm sâu sát với học sinh trong mọi hoàn cảnh, luôn là tấm gươngtrong cách cư xử
- Biết lắng nghe, tôn trọng ý kiến học sinh
- Đổi mới phương pháp giảng dạy giúp học sinh học tốt nhất
- Tổ chức nhiều hoạt động trong lớp để học sinh vui đến trường
- Tạo mọi điều kiện để học sinh tham gia các hoạt động
- Luôn gương mẫu, yêu nghề, đối xử công bằng với học sinh
2 Bạo lực học đường và tình trạng học sinh bỏ học:
Trong bối cảnh xã hội của cuộc sống sôi động như hiện nay với sự bùng nổthông tin, sự phát triển nhanh của khoa học kỹ thuật, tác động của kinh tế thịtrường, có quá nhiều tiêu cực tác động đến các em từ nhiều phía Khi bước vàolứa tuổi học sinh trung học, các em vị thành niên cũng bắt đầu một thời kì hết sức
có ý nghĩa trong cuộc đời Đó là giai đoạn “Chuyển đổi” từ trẻ em thành người lớn,dần dần trưởng thành cả thể chất lẫn tinh thần Các em đối mặt với những thay đổimạnh mẽ về cảm xúc, nhu cầu, các mối quan hệ, GVCN giúp học sinh nhận thức
là đặc biệt quan trọng trong thời kì này, bởi các em chưa đủ năng lực để hiểu đượcmình, chưa biết điều chỉnh và kiểm soát bản thân, các em dễ rơi vào những mâuthuẫn, xung đột trong quan hệ với chính mình và với người khác Đây là một áplực của người làm công tác chủ nhiệm, đòi hỏi người GVCN phải có kĩ năng vànghệ thuật sư phạm, làm cho học sinh chịu tác động chi phối mình một cách tuyệtđối Ta cần xác định đây là tuổi giao thoa (Lớn không ra lớn, nhỏ không ra nhỏ).GVCN phải biết tâm lí lứa tuổi để làm cố vấn cho các em, ta chỉ cần một sai sótnhỏ về cố vấn sẽ dẫn đến sự hụt hẫng ở các em
Hầu hết ở lứa tuổi này, các em rất đua đòi, có một bộ phận học sinh ăn mặc,đầu tóc, nói tục, chửi thề, vô lễ, đôi khi dị dạng, làm mất đi sự hồn nhiên của lứatuổi mới lớn Đặc biệt là các em thích được xem mình đã lớn và muốn chứng tỏmình trước bạn bè Có khi các em dỡn qua lại rồi nổi nóng, rồi chửi nhau và dẫnđến đánh nhau hoặc ganh ghét nhau trong học tập rồi hẹn một địa điểm để thanh
Trang 10toán hoặc chặn xe giữa đường để đánh nhau Có khi do bị khêu khích, do tranhchấp chuyện nào đó nhỏ cũng đánh nhau, có trường hợp đánh nhau, Tôi hỏi lý do,các em nói thấy bạn thấy ghét, em kiếm chuyện đánh cho bỏ ghét, Có em muốnđược nổi tiếng, ta đây, muốn làm đại ca để được bạn bè nể phục, khi nhắc đến danhmình thì bạn bè sợ hãi, không dám đụng vào, Hiện tượng học sinh đánh nhauđang là nổi bức xúc, đáng cảnh báo và đáng lo ngại nhất trong học đường hiện nay.Báo động hơn cả là phong trào học sinh nữ đánh nhau đang nhen nhóm lên, thấybạn khác đẹp hơn mình, chảnh, thấy ghét kiếm chuyện đánh để thể hiện sức mạnhcủa mình bằng cách làm cho người khác bị tổn thương, đau khổ Tình trạng họcsinh đánh nhau, có thể là do mâu thuẫn một phần, phần lớn nhất là do ảnh hưởngcủa mạng internet và ghê gớm hơn cả là các em đánh nhau còn quay phin để đănglên mạng, làm mất phẩm chất của học sinh, rõ ràng các em như bị cuốn theovòng xoáy của cuộc sống Những hành vi này đang làm xôn xao dư luận, thay vìcác em giải quyết mâu thuẫn bằng đánh nhau thì các em hãy dùng lời nói Chúng taphải làm cho học sinh ý thức rằng đánh nhau như vậy là không tốt, không nhữnghại chính bản thân mình mà gia đình xấu hổ, chúng ta phải có giải pháp ngăn chặntình trạng đánh nhau của học sinh và cho học sinh hiểu hậu quả của nó để các emnhận ra việc học là quan trọng hơn cả.
* Sau đây, Tôi đưa ra một số biện pháp thực hiện trong phạm vi là người GVCN nhằm ngăn chặn tình trang học sinh đánh nhau và dẫn đến tình trạng bỏ học:
- Trước hết, chúng ta là người cha, người mẹ thứ 2, yêu thương, quan tâm vàthấu hiểu mọi tâm tư, nguyện vọng và là chỗ dựa tinh tưởng nhất để các em giảibày mọi khúc mắc Đôi khi GVCN rất mệt mỏi vì nói hoài mà các em không nghe,càng phạt càng lì hơn hoặc các em sẽ phá phách, chống đối ngầm, điều này ảnhhưởng không nhỏ đến thành tích chung của lớp Thông thường, ta nghĩ rằng, các
em học sinh phải trật tự và “cung kính” nghe lời dạy của thầy cô, tuy nhiên tronggiáo dục ở đây, chúng ta cũng cần thu thập thông tin phản hồi từ phía học sinh,phải lắng nghe và thấu hiểu, lắng nghe bằng cả trái tim cũng như bằng đôi tai để tưvấn cho các em Sự gần gũi của chúng ta đối với các em rất quan trọng, đặc biệt làcác em đã từng bị nhiều thầy cô la rầy, quở trách nên đôi khi rất bất mãn khi nghenhững lời không vui tai, Do đó, Tôi trò chuyện với các em và chỉ ra một số điểmyếu mà các em đã từng mắc phải và phân tích cho học sinh thấy tai hại của nhữngbiểu hiện bước đầu mà nếu không nhanh chống khắc phục thì lâu dài trở thành bảnchất khó thay đổi, đặc biệt ảnh hưởng nghiêm trọng đến học tập và hạnh kiểm củacác em Từ đó định hướng cho các em rèn luyện đạo đức và học tập tốt Đa số,chúng ta khi thấy học sinh vi phạm là xử lý trên hành động do học sinh gây ra màquên là cần phải tìm cho ra nguyên nhân Không phải tự nhiên mà học sinh trởthành cá biệt, đánh nhau như thế, có khi đó là hậu quả của các vết thương tâm lý
Trang 11mà vô tình người lớn đã gieo vào đầu óc non nớt của các em khi sống trong giađình mà cha mẹ không hòa thuận, li thân, li dị, cha mẹ nuông chìu con, cha mẹbênh vực con, chưa kể đến có phụ huynh tỏ ra bất lực trước con em mình, điềunày ảnh hưởng đến đặc điểm tâm, sinh lí của các em.
- GVCN cần có nề nếp, kĩ cương để học sinh tự nhận thức, tự khép mìnhtrong những nội quy, quy chế chặt chẽ Mục đích của quy chế là vì lợi ích của tậpthể, trong đó có lợi ích của cá nhân học sinh nhưng luôn được dân chủ, bàn bạc,trao đổi, thầy trò cùng thảo luận, ai có ý kiến gì đều phát biểu, dân chủ nhưng phảikính thầy, thầy phải quý trò
Ví dụ: Trong lớp Tôi chủ nhiệm năm học 12014 – 2015, có thông tin cho
biết: Một số em thành lập băng nhóm có tên “Ve Sầu” Với những biểu hiện là ăn mặc lố lăng, đầu tóc vàng đỏ bù xù, thường xuyên gây gổ đánh nhâu, tụ tập tại quán cà phê vào ban đêm Trước tình huống trên Tôi xử lý như sau:
* Tôi tìm hiểu và nắm chắc thông tin (các em tham gia, mục đích của nhóm, hoạt động của nhóm …)
* Khi có đầy đủ thông tin tổ chức gặp nhóm nói rõ:
+ Nhiệm vụ của người học sinh trong nhà trường, ngoài nhà trường.
+ Chuẩn mực đạo đức, lối sống của người học sinh.
+ Chỉ cho phép hình thành các nhóm bạn cùng chung sở thích để giúp nhau học tập và rèn luyện tốt.
+ Nhóm nào thì cũng phải hòa đồng trong tập thể lớp, trường
Sau đó, các em nhận thấy thái độ sai trái của mình và tiến bộ hơn trong học tập.
- Thuyết phục các em bằng lời lẽ có lí có tình, bằng tình cảm và phép tắc tácđộng lên nhận thức và tình cảm của học sinh như: trò chuyện, nêu gương tốt,thưởng việc tốt
- Không được nóng tính khi xử lý học sinh, luôn biết tha thứ cho nhữngkhuyết điểm mà học sinh mắc phải Đặc biệt không nên nhắc lại khuyết điểm màhọc sinh đã hối hận và tự mình biết sửa chữa khuyết điểm Với học sinh dạng này,
ta không nên ảo tưởng là các em sẽ tiến bộ ngay sau vài lần nhắc nhở và xử phạtcủa GVCN, có khi vẫn tiếp tục phạm lỗi lầm với mức độ liên tục hơn, nghiêmtrọng hơn, như một thách thức, một cách khẳng định mình với bạn bè, với thầy cô,với mọi người Chính ở những khoảnh khắc này, người GVCN cần thể hiện rõ bảnlĩnh và năng lực sư phạm, trong đó có cả năng lực chịu đựng của mình, chịu đựngnhững vi phạm cố tình, những thách thức nông nổi và cả những nổi bực bội, tứcgiận đang phải dồn nén trong người Cần phải tạo được ở các em trước hết là sựtôn trọng, sau đó là sự cảm thông
Ví dụ: Trong giờ sinh hoạt lớp, để nhấn mạnh vai trò của sự học, Tôi nói
với HS của mình rằng: “Ngày nay, học vấn đóng vai trò hết sức quan trọng Sau này, muốn tìm được một công việc phù hợp, có thu nhập cao thì đòi hỏi phải có