Môc tiªu bµi häc: 1/ KiÕn thøc: - HS biết những nét khái quát về tình hình kinh tế - xã hội Nhật Bản sau chiến tranh thế giới thứ nhất.. - Hiểu những nguyên nhân chính dẫn tới quá trình
Trang 1Ngày soạn: 8/10/2012 Ngày soạn: 10/12/2014
Lớp: 8B1
TIẾT 28 – BÀI 19 :
NHẬT BẢN GIỮA HAI CUỘC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI
(1918 – 1938)
A Môc tiªu bµi häc:
1/ KiÕn thøc:
- HS biết những nét khái quát về tình hình kinh tế - xã hội Nhật Bản sau chiến tranh thế giới thứ nhất
- Hiểu những nguyên nhân chính dẫn tới quá trình phát xít hoá ở Nhật Bản và hậu quả của nó đối với nhân dân Nhật Bản và thế giới
- Vận dụng kiến thức, hiểu biết để so sánh nền kinh tế Nhật Bản sau chiến tranh
và quá trình phát xít hóa ở Nhật với các nước tư bản phương Tây
2/ Kü n¨ng:
- HS có kĩ năng làm việc thông thạo với SGK và các nguồn sử liệu cung cấp, khai thác tư liệu, tranh ảnh
- Biết so sánh, phân tích, tổng hợp, khái quát, đánh giá các sự kiện lịch sử
3/ Tình cảm, thái độ:
- Học sinh nhận thức rõ bản chất phản động, hiếu chiến, tàn bạo của chủ nghĩa phát xít Nhật
- Giáo dục tư tưởng chống phát xít, căm thù tội ác mà chủ nghĩa phát xít gây ra cho nhân loại
4/ Hình thành và phát triển các năng lực: tái hiện sự kiện lịch sử; thực hành
với đồ dùng trực quan; so sánh, phân tích; nhận xét, đánh giá; thể hiện thái độ, xúc cảm
B chuÈn bÞ :
1 ThÇy:
Trang 2- Thiết bị : SGV, SGK, Tài liệu chuẩn kiến thức và kĩ năng, tư liệu tham khảo, vở luyện tập lịch sử, tranh ảnh về Nhật Bản giữa hai cuộc chiến tranh
- Phương phỏp: Trực quan, so sỏnh, phân tích, nhận xét, đánh giá, hoạt động nhúm,…
- Kỹ thuật cỏc mảnh ghộp, tia chớp, động nóo, bản đồ tư duy……
- Đồ dựng - Phương tiện dạy học: mỏy chiếu, phiếu học tập, bỳt chỉ bản đồ, giấy A2, bỳt dạ, nam chõm…
2 Trò: Sách giáo khoa, vở ghi, vở luyện tập lịch sử, chuẩn bị
bài mới
c TỔ CHỨC dạy và học:
1 Ổn định tổ chức
2 Giới thiệu bài mới (5 phỳt)
- HS lắng nghe một bản nhạc
- H? Những hỡnh ảnh và giai điệu của bản nhạc này khiến em nghĩ tới đất nước
nào?
H: Em cũn biết thờm gỡ về đất nước Nhật Bản?
Gv: Lược đồ cỏc nước chõu Á
H: Xỏc định vị trớ nước Nhật trờn lược đồ.
Gv: Gọi HS khỏc nhận xột
GV: Nhật Bản là một đất nước nằm ở đụng bắc của chõu Á, phớa tõy của Thỏi Bỡnh Dương Đất nước trải dài theo hỡnh cỏnh cung với 4 quần đảo: Hockaido, Hon –xiu, Xi – cụ – cư, Kiu – xiu Nhật là một nước nghốo về tài nguyờn, nhiều thiờn tai: động đất, súng thần, nỳi lửa Năm 1868 bằng cuộc Duy tõn Minh Trị, Nhật trở thành một nước tư bản chủ nghĩa duy nhất ở chõu Á, thoỏt khỏi nguy
cơ trở thành thuộc địa của chủ nghĩa thực dõn phương Tõy Trong chiến tranh thế giới thứ nhất Nhật thu được nhiều lợi nhuận, kinh tế phỏt triển mạnh Nhưng
Trang 3sau chiến tranh thế giới thứ nhất và trước cuộc chiến tranh thế giới lần hai tình hình Nhật Bản như thế nào? Bài học hôm nay cô và các em sẽ cùng tìm hiểu
3 Dạy và học bài mới
Hoạt động của thầy Chuẩn kĩ năng –
năng lực cần đạt
Chuẩn kiến thức cần đạt
Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh
tìm hiểu tình hình Nhật Bản sau
chiến tranh thế giới thứ nhất
- Hoạt động cá nhân.
- Phương pháp: trực quan, so sánh,
phân tích, giải thích, đánh giá
- Thời gian dự kiến: 12p
Gv: Đọc thầm đơn vị kiến thức I:
Nhật Bản sau chiến tranh thế giới
thứ nhất
H: Tình hình kinh tế, xã hội Nhật
Bản sau chiến tranh thế giới thứ
nhất có đặc điểm gì?
H: Vì sao công nghiệp Nhật Bản
phát triển nhảy vọt sau chiến
tranh?
- Nguyên nhân: nằm xa trung tâm
của chiến tranh nên đất nước không
bị tàn phá
- Lợi dụng chiến tranh mà việc buôn
bán vũ khí, hàng hóa đã mang lại lợi
nhuận kinh tế cao
H: Tại sao nông nghiệp Nhật vẫn
- HS đọc
- Kĩ năng phát hiện
- Kĩ năng giải thích
- Kĩ năng giải thích
I Nhật Bản sau chiến tranh thế giới thứ nhất
- Kinh tế:
+ 1914 – 1918: Công nghiệp phát triển mạnh
+ Nông nghiệp lạc hậu + 1927: khủng hoảng tài chính
Trang 4lạc hậu?
- Tàn dư bóc lột kiểu phong kiến
vẫn tồn tại, mất mùa, đói kém vẫn
tiếp tục xảy ra
Gv: - Bước sang năm 1923 kinh tế
Nhật suy sụp, đặc biết sau trận động
đất tháng 9 năm 1923:
Máy chiếu: Hình 70 SGK
Khai thác kênh hình
H: Em hãy đọc nội dung của hình
ảnh này? Hậu quả của trận động
đất đối với thủ đô Tô – ki –ô nói
riêng và đất nước Nhật nói chung?
- Năm 1926, công nghiệp Nhật Bản
phục hồi trở lại và phát triển vượt
mức trước chiến tranh
- Là nước nghèo, vừa chịu ảnh
hưởng nặng nề từ trận động đất,
kinh tế gần như suy sụp hoàn toàn
nhưng đến năm 1926, công nghiệp
Nhật đã phục hồi trở lại
H: Em có suy nghĩ gì về con người
Nhật Bản?
- Người Nhật được đánh giá là
những người có tính kiên trì, ý chí
nghị lực phi thường nhất thế giới
H: Em học tập được điều gì từ con
người Nhật Bản?
- Năm 1927, Nhật lâm vào cuộc
- Kĩ năng miêu tả, phát hiện
- Kĩ năng tư duy độc lập
- HS bộc lộ
Trang 5khủng hoảng tài chính, làm 30 ngân
hàng phải đóng cửa, chấm dứt sự
phục hồi ngắn ngủi của nền kinh tế
Nhật Bản
H: Em có đánh giá gì về nền kinh tế
Nhật Bản sau chiến tranh thế giới
thứ nhất?
- Không đều, không ổn định, mất
cân đối giữa nông nghiệp và công
nghiệp
H: So sánh sự giống và khác nhau
giữa nền kinh tế của Nhật Bản và
Mĩ những năm sau chiến tranh thế
giới thứ nhất?
- Giống: Là những nước thu nhiều
lợi nhuận sau chiến tranh
- Khác:
+ Nhật: Kinh tế phát triển không ổn
định, mất cân đối giữa nông nghiệp
và công nghiệp
+ Mĩ: Kinh tế phát triển nhanh,
tương đối ổn định và cân đối giữa
nông nghiệp và công nghiệp
Gv: Về xã hội
H: Kinh tế Nhật bấp bênh, không
ổn định vậy đời sống nhân dân như
thế nào?
H? Đánh giá chung về tình hình
Nhật Bản trong những năm 1918 –
- Kĩ năng đánh giá
- Kĩ năng tư duy độc lập
- Kĩ năng tư duy độc lập
- Kĩ năng đánh giá
-> Hình thành học sinh năng lực
- Xã hội:
+ Đời sống nhân dân khó khăn
+ Phong trào đấu tranh của nông dân, công nhân
+ 7/1922 Đảng Cộng sản ra đời
Trang 6-> Đất nước gặp vô vàn khó khăn
Gv chuyển ý: Để thoát khỏi tình
hình khó khăn này, Nhật Bản đã làm
gì, cô và các em chuyển tiếp sang
phần II Nhật Bản trong những
năm 1929 – 1939
quan sát, phát triển ngôn ngữ, so sánh, nhận xét, đánh giá.
Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh
tìm hiểu tình hình Nhật Bản trong
những năm 1929 – 1939.
- Hoạt động cá nhân, nhóm.
- Phương pháp: trực quan, so sánh,
phân tích, giải thích, đánh giá
- Thời gian dự kiến: 12p
- Yêu cầu học sinh đọc thầm phần
II: Nhật Bản trong những năm 1929
– 1939
H: Những điểm nổi bật về tình hình
Nhật Bản trong những năm 1929 –
1939?
- Hướng dẫn học sinh thực hiện
hoạt động nhóm (5 phút)
Máy chiếu:
Nhóm 1:
- Nêu tác động của cuộc khủng
hoảng kinh tế 1929 – 1933 ở Nhật?
- HS đọc thầm
- Kĩ năng phát hiện
- Kĩ năng hoạt động
II Nhật Bản trong những năm 1929 – 1939
Trang 7- Nhật Bản đã giải quyết khó khăn
đó bằng cách nào? Tại sao?
Nhóm 2:
- Trình bày kế hoạch xâm lược của
Nhật Bản?
- Phong trào đấu tranh của nhân dân
Nhật bản diễn ra như thế nào? Tác
dụng?
- Đại diện các nhóm trả lời, giáo
viên mở rộng, chốt
Máy chiếu:
- Công nghiệp: năm 1930, sản
lượng gang giảm xuống 30%, thép
giảm xuống còn 47%, xuất khẩu tơ
sống giảm 84%; hàng hóa Nhật ở
các thị trường Âu, Phi bị các nước
đế quốc Âu Mĩ cạnh tranh và vấp
phải hàng rào thuế quan chặt chẽ
- Ở miền Tohoku và Hokkaido mất
mùa, đói kém nông dân phải đào cả
củ cải dại để ăn, có gia đình
phải bán con để trả nợ, học sinh
phải bỏ học, trẻ em lang thang kiếm
sống khắp nơi
H: Vì sao ở cách xa trung tâm của
cuộc khủng hoảng kinh tế mà Nhật
vẫn chịu những hậu quả nặng nề?
- Nhật Bản cũng là nước tư bản chủ
nghĩa nên không thoát khỏi cuộc
nhóm, đại diện trình bày kết quả
- HS đọc tư liệu
- Tư duy độc lập
- Tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế
Trang 8khủng hoảng
- Phụ thuộc chặt chẽ vào nước ngoài
vì thiếu vốn, nguyên liệu, thị trường
H: Tại sao Nhật chọn con đường
phát xít hóa?
H: Nhận xét gì về kế hoạch xâm
lược của Nhật?
- Trong lúc kinh tế gặp vô vàn
những khó khăn thì kế hoạch xâm
lược của Nhật thật vô cùng liều lĩnh
và đầy tham vọng
- Khai thác kênh hình: Lược đồ
Nhật tấn công Trung Quốc
H: Tại sao giới cầm quyền Nhật
Bản chọn Trung Quốc là điểm tấn
công đầu tiên trong chính sách xâm
lược?
H?Miêu tả nội dung của Hình
71SGK trang 98
- Đội quân Quan Đông của Nhật
đang tiến vào các thành phố ở Đông
Bắc trung Quốc Có tên lính mang
vũ khí, quân trang quân dụng, có
tên vác quốc kì trên vai thể hiện sự
chiến thắng sau những ngày tiến
quân Bên đường phố là những
người dân trung Quốc Họ đang
phải chứng kiến cảnh nước mất nhà
tan, cũng như sự giày xéo của quân
- Kĩ năng tư duy độc lập
- Kĩ năng nhận xét
- Kĩ năng tư duy độc lập
- Kĩ năng quan sát, miêu tả
- Kế hoạch xâm lược của Nhật Bản:
+ Chiếm Trung Quốc -> chiếm châu Á -> thống trị thế giới
-> Hình thành lò lửa chiến tranh ở châu Á Thái Bình Dương
- Phong trào đấu tranh chống phát xít
Trang 9xâm lược
- Thực hiện âm mưu bành trướng,
9.1940, Nhật theo đường biên giới
Việt – Trung tràn vào biên giới
Lạng Sơn
- HS xem video về những hành
động của Nhật khi xâm lược Trung
Quốc
H: Em có suy nghĩ gì về chủ nghĩa
phát xít? Từ đó em có thái độ như
thế nào đới với chính quyền này?
- Chủ nghĩa phát xít chính là chiến
tranh xâm lược, là hiếu chiến, là
khủng bố, tội ác
- Chủ nghĩa phát xít với những hành
động hết sức dã man đã gây ra bao
tội ác cho nhân loại, đẩy nhân dân
thế giới vào cuộc chiến tranh thảm
khốc trong 6 năm (1939 – 1945)
gây bao đau thương mất mát, đó là
vết nhơ trong lịch sử loài người
- Trong suốt thập niên 30, ở Nhật đã
diến ra quá trình thiết lập chế độ
phát xít với việc sử dụng rộng rãi bộ
máy quân sự và cảnh sát của chế độ
quân chủ Nhật Bản
H: So sánh quá trình phát xít hoá ở
Nhật Bản với quá trình phát xít hóa
ở Đức (về thời gian, đảng phái…)?
- Kĩ năng tư duy độc lập, bày tỏ suy nghĩ
- Kĩ năng so sánh
Trang 10- Chủ nghĩa phát xít hình thành ở
Nhật chính là do hậu quả của cuộc
khủng hoảng kinh tế Hậu quả đã
đẩy nhân dân vào lò lửa của chiến
tranh gây bao đau thương mất mát
cho nhân loại trong những năm giữa
thế kỉ XX
- Ngày nay, thế giới cũng chứng
kiến nhiều cuộc khủng hoảng kinh
tế Vậy giải quyết hậu quả này như
thế nào? Có phải cứ chiến tranh
xâm lược là một giải pháp tốt hay
không?
H: Vậy theo em Việt Nam có chịu
ảnh hưởng từ những cuộc khủng
hoảng này không? Việt Nam đã làm
thế nào để hạn chế những ảnh
hưởng từ hậu quả của các cuộc
khủng hoảng đó?
Gv: Do nhu cầu quốc tế hóa và toàn
cầu hóa, Việt Nam cũng chịu những
tác động từ các cuộc khủng hoảng
của thế giới Nhưng dưới sự lãnh
đạo của Đảng, Nhà nước đã đưa ra
những chính sách phù hợp để khắc
phục những ảnh hưởng và tiếp tục
phát triển đát nước
- Kĩ năng tư duy độc lập
-> Hình thành năng lực hợp tác, so sánh, nhận xét, phát triển ngôn ngữ, giải quyết vấn đề
5 Bài tập củng cố (6p)
Trang 111 Hãy chọn những đáp án đúng
a Tình hình kinh tế Nhật Bản sau Chiến tranh thế giới lần thứ nhất như thế nào?
A Phát triển nhanh, mạnh, vững chắc
B Nông nghiệp phát triển mạnh
C Chỉ phát triển vài năm đầu sau chiến tranh
D Kinh tế hầu như không có gì thay đổi
E Mất cân đối giữa nông nghiệp và công nghiệp
b Vì sao Nhật Bản tiến hành xâm lược, bành trướng ra bên ngoài?
A Vì chưa có thuộc địa
B Giải quyết hậu quả khủng hoảng kinh tế do thiếu nguồn nguyên liệu và thị trường
C Do thiếu nguồn vốn đầu tư
D Tham vọng mở rộng thuộc địa và thống trị thế giới
-> Đáp án: Câu 1: C, E Câu 2: B, D
-> Giáo viên linh hoạt cho điểm
2 Vẽ bản đồ tư duy nội dung bài học
- Chia lớp 3 nhóm vẽ trên bảng phụ
- Nhóm thực hiện nhanh dán trên bảng, trình bày sản phẩm, các nhóm khác nhận xét, đối chiếu với bản đồ tư duy của giáo viên, nhóm vẽ tốt được thưởng điểm
Trang 126 Hướng dẫn về nhà: (2phút)
a Học bài cũ:
- Hoàn thiện bài tập 1, 2, 3 trong vở Luyện tập Lịch sử 8
- Hoàn thiện và học bài cũ theo bản đồ tư duy
b ChuÈn bÞ bµi míi: Phong trào độc lập dân tộc ở châu Á
Chú ý trả lời câu hỏi:
- Em hãy nêu những nét mới của phong trào độc lập dân tộc ở châu Á sau Chiến tranh thế giới thứ nhất nhất?
Trang 13- Tìm hiểu phong trào Ngũ Tứ ở trung Quốc về mục tiêu, phạm vi, diễn biến, ý nghĩa
*************************************