Tìm hiểu các phương thức giao tiếp trong môn Tiếng Anh

Hòa cùng công cuộc đổi mới mạnh mẽ về phương pháp, hình thức tổ chức dạy học trên toàn ngành, môn Tiếng Anh cũng có những bước chuyển mình, từng bước vận dụng linh hoạt các phương pháp d

SỞ GIÁO DỤC VÀĐÀO TẠO

TRƯỜNG THPT

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Đề tài:WAYS OF SOCIALISING

Tìm hiểu các phương thức giao tiếp

trong môn Tiếng Anh

A ĐẶT VẤN ĐỀ

I Lý do chọn đề tài

Ngày nay, Tiếng Anh đóng vai trò quan trọng trong công cuộc xây dựng vàđưa đất nước theo kịp với sự tiến bộ của nhân lọai trong thế kỷ XXI Đó cũng chính là một trong những lý do màTiếng Anh là một trong những môn học bắt buộctrong hệ thống giáo dục quốc dân.Bên cạnh những môn học khác, Tiếng Anh trang bị cho các em những kiến thức cơ bản của bậc học góp phần bồi dưỡng kiến thức,nhân cách toàn diện cho học sinh

Hòa cùng công cuộc đổi mới mạnh mẽ về phương pháp, hình thức tổ chức dạy học trên toàn ngành, môn Tiếng Anh cũng có những bước chuyển mình, từng bước vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học nhằm tích cực hóa hoạt động của học sinh, phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh trong quá trình lĩnh hội tri thức

Việc học tập không chỉ diễn ra ở trường, lớp mà còn diễn ra mọi lúc, mọi nơi đối với mỗi học sinh, nhất là những học sinh hiếu động, mang tâm lí tò mò, ham hiểu biết như đối tượng học sinh Để đáp ứng nhu cầu tìm hiểu nhiều, ngay lập tức, ở mọi nơi, cùng những lí do đã nêu trên, tôi đã chọn cách sử dụng bài giảng điện tử E-learning để giảng dạyvới bộ môn Tiếng Anh, chủ đề “Ways of Socialising” Bài giảng gồm 3 bài học về các phương thức giao tiếp nhằm giúp các học sinh hiểu rõ

về cách thức giao tiếp bằng ngôn từ, về cử chỉ, điệu bộ, ánh mắt … thông qua hình ảnh sinh động thông qua bài giảng điện tử E-learning

II Mục đích nghiên cứu

Mục tiêu chọn chủ đề Ways Of Socialising- Cách thức giao tiếp nhằm giới thiệu

về các đặc điểm của giao tiếp bằng Ngôn ngữ và Phi ngôn ngữ để học sinh có thể vận dụng phù hợp trong mọi hoàn cảnh

Áp dụng công nghệ thông tin ở thời đại hiện nay, tôi muốn đem đến cho các em học sinh những bài giảng sinh động cùng nguồn tài liệu phong phú được cô động thành kiến thức chung về cách thức giao tiếp, để các học sinh có thể khám phá mọi lúc và chia sẻ cùng các học sinh khác Cũng như giúp phụ huynh có thể theo dõi những kiến thức các em được học và tham gia học cùng các em

III Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

1 Đối tượng:

Môn Tiếng Anh lớp 12, chủ đề “Ways of Socialising”

2 Phạm vi nghiên cứu:

Nghiên cứu cách dạy và tự học hiệu quả ở mọi lúc mọi nơi

Phạm vi không gian: mọi nơi

Phạm vithời gian: Thực hiện mọi lúc

IV Nhiệm vụ nghiên cứu

Khi dạy chủ đề: “Ways of Socialising”, giáo viên cần nghiên cứu kĩ nội dung chủ đề: kiến thức về cách thức giao tiếp bằng ngôn ngữ - Verbal và phi ngôn ngữ-Non- verbal Từ đó xác định được mục tiêu và nội dung bài, biết vận dụng các phương pháp, phương tiện dạy cho phù hợp và hiệu quả Đồng thời đưa ra các gói bài tập, các câu hỏi tương tác để học sinh có thể năm vững được kiến thức của bài học

V Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp dùng lời

Phương pháp đặt câu hỏi

Sử dụng các phương tiện trực quan

Áp dụng công nghệ thông tin

B.NỘI DUNG

I Cơ sở lí luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu

1 Cơ sở lí luận

Sự phát triển vượt bậc của ngành khoa học và công nghệ đã đem lại những thành tựu to lớn trong mọi hoạt động của con người Đối với lĩnh vực giáo dục đào tạo, công nghệ thông tin có tác dụng mạnh mẽ, làm thay đổi nội dung, phương pháp giảng dạy và học.Mặt khác, ngành giáo dục đóng vai trò thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghệ thông tin thông qua việc cung cấp nguồn nhân lực cho công nghệ thông tin Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng yêu cầu "đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục đào tạo ở tất cả các cập học, ngành học theo hướng dẫn” Trong công tác giảng dạy, công nghệ thông tin giúp cho bài học sinh động hơn, nhờ đó mà học sinmh có hứng thú học tập hơn, tiếp thu bài tốt hơn

Như chúng ta đã biết, quá trình nhận thức thường gắn với những hình ảnh, hoạt động cụ thể sẽ giúp cho học sinh phát triển tư duy và khắc sâu vào trong trí nhớ Bởi vậy, các phương tiện trực quan rất cần thiết trong quá trình giảng dạy đặc biệt là các phương tiện trực quan sinh động, rõ nét sẽ thu hút được sự chú ý của học sinh

Với những điều kiện và lí do trên, người thầy có thể chế tạo ra những món ăn hấp dẫn và bổ dưỡng , tức là giờ học lý thú mà nếu chỉ sử dụng bảng đen phấn trắng thì khó mà thực hiện được Với các phương tiện dạy học hiện đại như máy tính, máy chiếu và một số phần mềm tiện ích như Power Point, Violet, người thầy có thể làm cho học trò quan tâm hơn đến môn học mà không phải ép buộc chúng Chính

vì vậy việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy môn Tiếng Anh là cần thiết

2 Cơ sở thực tiễn

Thuận lợi: Được sự cổ vũ của Bộ Giáo dục và Đào tạo,Sở Giáo dục và Đào tạo,

trường THPT Thanh Khê trong những năm gần đây đã tham gia thiết kế các bài giảng điện tử E-learning, góp phần vào kho bài giảng trực tuyến của Bộ để giúp

các em học sinh có trải nghiệm học tập trực tuyến tốt nhất có thể Cùng với đó, giáo viên của trường đã đạt được nhiều giải cao cấp thành phố về thiết kế bài giảng điện tử.Đó là những kinh nghiệm quý báu được đúc kết qua từng năm và là lợi thế cho tôi khi thiết kế bài giảng cho năm nay

Khó khăn: Việc thiết kế bài giảng điện tử chỉ mới được triển khai ở giai đoạn một,

số lượng bài giảng trên hệ thống chưa đầy đủ, kết quả học tập của học sinh bằng cách học trực tuyến chưa được công nhận chính thức Các phần mềm tạo bài giảng chưa phong phú và hoàn thiện nên còn xảy ra nhiều lỗi khi sử dụng.Những khó khăn trên dẫn đến việc tạo ra các bài giảng chưa hoàn mĩ để giúp học sinh có thể thay thế hoàn toàn việc học tập trực tiếp thành trực tuyến

Trên đây là một số cơ sở lí luận và tình hình thực tế về chủ đề “Ways of Socialising –Các phương th ức giao tiếp ”mà tôi đã gặp phải.Vậy bài học về chủ đề

này hướng dẫn học sinh lĩnh hội kiến thức môn Tiếng Anh là điều mà tôi và các đồng nghiệp rất quan tâm

II Nguyên nhân của thực trạng và giải pháp

1.Nguyên nhân

Việc dạy các em nhận biết các phương thức giao tiếp trong Tiếng Anhlà rất quan trọng đối với lứa tuổi học sinh Tuy nhiên, cơ sở vật chất của nhà trường và nhân lực chưa đáp ứng kịp cho những tiết học trên lớp.Các em cần được học tập thường xuyên và chia sẻ kiến thức nên việc thiết kế bài giảng điện tử là việc làm cần thiết lúc này.Nó còn góp phần vào hệ thống giảng dạy trực tuyến của Bộ Giáo dục, giúp phương pháp học tập này được đi vào hoạt động chính thức

2.Các giải pháp thực hiện

Đầu tiên người giáo viên phải là người yêu thích tìm tòi, tự trang bị cho mình thật nhiều kiến thức bên cạnh việc nghiên cứu kĩ sách giáo khoa, báo chí, mạng

internet Giáo viên cần nắm vững các kiến thức, mục tiêu cơ bản cần truyền đạt, đảm bảo một hệ thống kiến thức liên tục

- Giáo viên cần phối hợp giữa lý thuyết và thực hành, sử dụng kết hợp linh hoạt các phương pháp và các hình thức dạy học, trong đó chú trọng phát huy năng lực

- Khi tiến hành hoạt động dạy học, chúng ta cần dựa trên trình độ thực tế của lớp mà lựa chọn phương pháp, hình thức phù hợp nhất hay phối hợp các phương pháp, hình thức khác nhau để gây hứng thú cho học sinh trong giờ học

- Muốn học sinh nhớ lâu và không bị nhầm lẫn kiến thức giữa các bài học, giáo viên cần tổ chức nhiều hình thức học tập, các hình thức phải vừa mang tính khoa học nhưng không thiếu tính thực tế, mềm dẻo và sinh động qua từng câu hỏi

- Việc linh hoạt tổ chức đối tượng học sinh hoạt động cũng cần được quan tâm, tránh áp đặt cố định số lượng hoặc trình độ học sinh.Đối với các câu hỏi khó giáo viên nên cho học sinh được trả lời hai lần để học sinh học chưa tốt có thể làm lại

- Giáo viên nên nắm rõ được mục đích của việc tổ chức trò chơi là giúp các em phấn khởi, không bị nhàm chán, bó buộc trong yêu cầu của giáo viên khi báo cáo lại kết quả làm việc, mà vẫn đem lại hiệu quả giáo dục cao

- Giáo viên hãy dành ít thời gian để có những cuộc trao đổi nhỏ với các em, cho các em được nêu lên những thắc mắc của mình về bài học này với bài học kia, …từ

đó sẽ giúp bản thân người dạy có những định hướng thêm chặt chẽ trong bài dạy của mình Trong bài dạy e-learning này cô trò trao đổi nhau bằng địa chỉ mail

1.2 Đối với học sinh :

Phải phát huy vai trò chủ động trong hoạt động học qua việc sưu tầm những tư liệu, tranh ảnh, thu thập thông tin từ báo chí, mạng internet, người thân, bạn bè, môi trường sống xung quanh từ đó các em sẽ mạnh dạn trao đổi, nêu ý kiến thắc

mắc, tham gia tích cực các hoạt động ngoại khoá , câu lạc bộ, … tự học mọi lúc, mọi nơi

1.3 Môi trường học tập :

Môi trường học tập của các em đối với môn Tiếng Anh quả thật là rộng lớn, ở trường, câu lạc bộ, các trang web ,… Chính vì vậy các em cần có thói quen giao tiếp với bạn bè, khách du lịch để phát huy các kỹ năng giao tiếp trong Tiếng Anh

Vì đây là nguồn tư liệu vô cùng quý giá không chỉ đối với môn Tiếng anh nói riêng, mà của tất cả các môn học khác Bài giảng E- learning học sinh có thể học mọi lúc mọi nơi, đặc biết các em được học, tìm hiểu gì đều có thể qua mạng

internet

1.4 Phương tiện dạy học :

- Phương tiện dạy học trong bài giảng này có rất nhiều: hình ảnh, đoạn phim … Khi sử dụng một phương tiện nào làm trực quan phải rõ ràng, chính xác và phải làm nổi bật được nội dung bài dạy, nội dung cần tìm hiểu

- Ngoài những phương tiện dạy học truyền thống đã rất quen thuộc đối với thầy

cô giáo đứng lớp, qua những buổi chuyên đề ở cấp Thành phố, cấp trường và ngay

tại lớp, chúng ta nhận ra rằng: Việc ứng dụng công nghệ thông tin để thiết kế bài

giảng luôn đem lại hiệu quả cao trong việc giảng dạy Đặc biệt là đối với môn Tiếng Anh

1.5 Phương pháp dạy học:

- Phương pháp dạy học bắt nguồn từ nhu cầu của công cuộc đổi mới đang diễn

ra trên đất nước ta, một sự nghiệp đòi hỏi cần có những con người có năng lực, bản lĩnh, chủ động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, thích ứng với đời sống xã hội đang từng bước, từng ngày đổi thay, đồng thời phù hợp với xu hướng giáo dục chung của khu vực

- Có rất nhiều phương pháp dạy học từ lâu đã trở nên quen thuộc với tất cả những

ai đã đứng trên bục giảng trong giai đoạn mới này Đối với môn Tiếng Anh,

phương pháp trực quan được xem là một trong những phương pháp chủ đạo Dù

vậy, không có phương pháp nào là vạn năng cả, cái khéo và thành công chính là người giáo viên vận dụng phối hợp chúng như thế nào cho hài hòa, phát huy được

ưu thế và “khống chế” được các yếu điểm của các phương pháp, phù hợp với mục tiêu bài, điều kiện, trình độ… của học sinh, nhằm đạt được hiệu quả cao nhất

- Nếu tất cả biện pháp đều có sự kết hợp đồng bộ, nhịp nhàng thì việc làm cho các

em học sinh yêu thích học môn học Tiếng Anh, ghi nhớ kiến thức về các phương

th ức giao tiếp.

2 Hệ thống giải pháp:

2.1 Phương pháp thực hiện:

- Để giúp học sinh hình thành và ghi nhớ các kiến thức trong bộ môn Tiếng Anh, thì việc lựa chọn phương pháp dạy học và hướng dẫn học sinh cách học là rất quan trọng Giáo viên phải lựa chọn phương pháp phù hợp với từng bài, với từng đối tượng học sinh sao cho học sinh phải tự khám phá ra kiến thức (dưới sự hướng dẫn của giáo viên) vì hoạt động của trò là quá trình tự giác, tích cực, tự vận động, nhận thức và phát triển nhưng phải được điều khiển, định hướng

- Khi dạy học chúng ta cần lấy lợi ích của học sinh làm đích Cần hiểu biết những nhu cầu của người học từ đó quyết định những gì học sinh cần học.Riêng giáo viên chỉ dạy “Những gì học sinh cần chứ không dạy những gì giáo viên có

2.2 Cô và trò chuẩn bị sưu tầm tư liệu, tranh ảnh:

Như trên đã trình bày, một trong những phương pháp dạy học không thể thiếu được khi dạy bộ môn Tiếng Anh là phương pháp trực quan sinh động Những phương tiện trực quan được sử dụng nhiều để dạy môn học là:

- Tranh ảnh

- Các phương tiện nghe nhìn.

Giáo viên cần chuẩn bị tranh ảnh, đoạn phim cho chuẩn xác với từng bài

2.4 Dạy học qua phần mềm tự học:

Việc hướng dẫn học sinh cách học bộ môn Tiếng Anh, việc thầy và trò chuẩn bị sưu tầm tài liệu, tranh ảnh, tất cả đều nhằm phục vụ cho việc dạy học ở trên lớp với mục đích qua bài học học sinh phát huy được tính tích cực của mình thông qua môn học

Môn Tiếng Anhvốn dĩ là môn học được yêu thích của học sinh, bởi phương pháp chính của môn học này là phương pháp trực quan Các em được tiếp xúc nhiều với các hìnhảnh tạo niềm thích thú và sinh động trong giờ học Tuy nhiên, cơ sở vật chất của một số trường không đáp ứng được nhu cầu của từng học sinh.Bài giảng điện tử có thể đáp ứng được nhu cầu đó cho từng cá nhân, và nhất là việc tái hiện lại kiến thức, tự ôn luyện, tự học cho các em

Các bước học trong bài giảng điện tử:

Bước thứ nhất: Giáo viên cần phải định hướng được mục đích, nêu nhiệm vụ nhận

thức của tiết học

Bước thứ hai: Giáo viên đưa ra các hình ảnh, thông tin liên quan đến mục tiêu dạy

học của bài giảng, để từ đó các em tự tìm kiếm, suy luận được bài học cần đạt qua

hệ thống bài tập

Bước thứ ba: Học sinh tự kết luận kiến thức đã học thông qua hệ thống bài tập

củng cố Giáo viên đưa ra kết luận cuối cùng

Ưu điểm:

- Với phương pháp học thông qua bài giảng điện tử các em có thể tự mình suy luận các kiến thức với sự hướng dẫn của bài giảng

- Với một tiết dạy trên lớp, nếu giáo viên đưa ra một đoạn phim và các câu hỏi cho

đoạn phim đó Không đảm bảo được 100% học sinh lớp 1 có thể theo kịp tiến trình của đoạn phim và người GV không thể đáp ứng được nhu cầu xem lại nhiều lần

của mỗi HS Tuy nhiên, với việc tự nghiên cứu thông qua bài giảng điện tử thì HS

có thể tự kiểm soát thời gian theo kịp bài học phù hợp với năng lực của mình

- Tự suy luận ra kiến thức cũng như kiểm soát thời gian của mỗi bài học không tạo

ra áp lực học tập cho các học sinh

Nhược điểm:

- Các em khó được thực hành, làm việc theocặp, nhóm

- Ít có sự thi đua học tập

III Kết quả đạt được

Kết quả thực hiện thật sự đúng với mục tiêu mà tôi đã đặt ra.Cụ thể là học sinh nắm được kiến thức cơ bản trọng tâm, nhớ tốt các kiến thức đã được học.Vận dụng tốt các phương pháp và các biện pháp vào các hoạt động nhằm giúp học sinh chủ động trong phần tìm hiểu bài.Từ đó giúp học sinh vận dụng tốt kiến thức vào làm các bài tập tương tác Kết quả bước đầu thu được:

1 Kết quả về chất lượng và kết quả tình cảm về môn học:

Các em tự học, chủ động tìm hiểu nội dung bài, tự tin trước những câu hỏi bài tập Các em yêu thích môn học, hào hứng trước mỗi giờ học

2 Kết quả năng lực học tập của học sinh:

Từ sự tự tin, từ năng lực chủ động, phát huy tính tích cực, tính tự học của mình trong học, các em đã coi mỗi tiết học là một ngày hội, một cuộc thi nho nhỏ để tìm

ra kiến thức mới

IV Bài học kinh nghiệm

Những kinh nghiệm được trình bày trên đây đã được đúc kết từ những năm giảng dạy.Qua từng giai đoạn học, tôi nhận thấy thầy và trò hiểu nhau hơn Bản thân các

em trong tiết học cósự tiến bộ, luôn có sự mạnh dạn tin tưởng đưa ý kiến, câu hỏi thắc mắc của mình đến cho giáo viên, cho các bạn trong lớp cũng như trong lúc tự