Chuyênngành:Quảnlýđấtđai Mãsốngành:8.85.01.03 LUẬNVĂNTHẠCSĨQUẢNLÝĐẤTĐAI Ngườihướngdẫnkhoahọc:GS.TS.NguyễnThếĐặng THÁINGUYÊN-2018... MỤCLỤC LỜICAMĐOAN...iLỜ ICẢMƠN...iiMỤC LỤC...iiiDANH M
Trang 1LUẬNVĂNTHẠCSĨQUẢNLÝĐẤTĐAI
THÁINGUYÊN-2018
Trang 2Chuyênngành:Quảnlýđấtđai Mãsốngành:8.85.01.03
LUẬNVĂNTHẠCSĨQUẢNLÝĐẤTĐAI
Ngườihướngdẫnkhoahọc:GS.TS.NguyễnThếĐặng
THÁINGUYÊN-2018
Trang 3LỜICAMĐOAN
Tôixincamđoanđâylàcôngtrìnhnghiêncứuriêngcủatôi.Cácsốliệu,kếtquảnghiêncứunêutrongluậnvănlàtrungthựcvàchưatừngđượcaicôngbốtrongbấtkìcôngtrìnhnàokhác
Tôixincamđoanrằng,mọisựgiúpđỡchoviệcthựchiệnluậnvănnàyđãđượccảmơn,cácthôngtintríchdẫntrongluậnvănđềuđượcchỉrõnguồngốc
Tácgiảluậnvăn
BùiVănNguy
Trang 4LỜICẢMƠN
Đểhoànthànhđượcđềtài,tôixingửilờicảmơnchânthànhđến:
BangiámhiệuTrườngĐạihọcNôngLâmTháiNguyên,PhòngĐàotạo,KhoaQuảnlýtàinguyên,cùngcácThày,Côgiáođãgiảngdạy,truyềnđạtkiếnthứcchotôitrongsuốtthờigiantôithamgiakhóahọccủatrường
GS.TSNguyễnThếĐặngđãhếtlòngquantâm,trựctiếphướngdẫntôitrongquátrìnhthựchiệnđềtài
Tôicũngxingửilờicảmơnchânthànhđếngiađình,bạnbèvàđồngnghiệpđãtạođiềukiệngiúpđỡ,độngviênvàđónggópýkiếnchotôitrongsuốtquátrìnhhọctậpvàhoànthànhđềtài
Tácgiảluậnvăn
BùiVănNguy
Trang 5MỤCLỤC
LỜICAMĐOAN iLỜ ICẢMƠN iiMỤC LỤC iiiDANH MỤCCÁCTỪVIẾTTẮT viDANHMỤ CCÁCBẢNG viiDANHMỤC
CÁCHÌNH viii
MỞĐẦU 1
1.Tínhcấpthiếtcủađềtài 1
2.Mụctiêunghiêncứucủađềtài 3
3.Ýnghĩakhoahọcvàthựctiễn 3
3.1.Ýnghĩakhoahọc 3
3.2.Ýnghĩathựctiễn 3
Chương1.TỔNGQUANTÀILIỆU 4
1.1.Cơsởkhoahọccủađềtài 4
1.1.1.Đấtđaivàmộtsốlýluậnvềđấtđai 4
1.1.2.Cơsởkhoahọcvềquyhoạchsửdụngđất 10
1.2.Cơsởpháplýcủađềtài 11
1.2.1.Căncứpháplýcủaquyhoạchsửdụngđất 11
1.2.2.Phânloạiquyhoạchsửdụngđấttheocáccấp 13
1.2.3.Nhữngtiêuchíđánhgiáhiệuquảcủaphươngánquyhoạchsửdụngđất 16
1.3.Cơsởthựctiễncủađềtài 18
1.3.1.TìnhhìnhthựchiệnquyhoạchsửdụngđấttrênThếgiới 18
1.3.2.TìnhhìnhthựchiệnquyhoạchsửdụngđấttạiViệtNam 19
Chương2.ĐỐITƯỢNG,NỘIDUNGVÀPHƯƠNGPHÁPNGHIÊNCỨU.23 2.1.Đốitượngnghiêncứu 23
2.2.Phạmvivàthờigiannghiêncứu 23
2.3.Nộidungnghiêncứu 23
Trang 6đất 23
2.3.2.ĐánhgiáviệcthựchiệnkếhoạchsửdụngđấthuyệnNgọcLặcgiaiđoạn 2011–2015và2năm2016,2017 23
2.3.3.ĐiềuchỉnhquyhoạchsửdụngđấthuyệnNgọcLặcđếnnăm2020 23
2.3.4.Đánhgiácủangườisửdụngđấtvềkếhoạch2011– 2015,2năm2016,2017vàquyhoạchsửdụngđấtđến2020củahuyệnNgọcLặc
23
2.3.5.Đềxuấtcácgiảiphápnângcaotínhkhảthicủaphươngánđiềuchỉnhquyhoạchsửdụng đất 23
2.4.Phươngphápnghiêncứu 24
2.4.1.Phươngphápkếthừavàchọnlọctàiliệu 24
2.4.2.Phươngphápđiềutra,khảosát 24
2.4.3.Phươngphápthốngkê,sosánh 24
2.4.4.Phươngphápxửlýsốliệusửdụngphầnmềmvitính 24
Chương3.KẾTQUẢNGHIÊNCỨUVÀTHẢOLUẬN 25
3.1.Điềukiệntựnhiên,kinhtế,xãhộicủahuyệnNgọcLặcảnhhưởngđếnquyhoạchsửdụngđ ất 25
3.1.1.Điềukiệntựnhiên 25
3.1.2.Cácnguồntàinguyên 28
3.1.3.Thựctrạngpháttriểnkinhtế-xãhội 32
3.1.4.Đánhgiáchungvềđiềukiệntựnhiên,kinhtế,xãhội 33
3.2.Đánhgiákếtquảthựchiệnquyhoạch,kếhoạchsửdụngđấthuyệnNgọcLặcgiaiđoạn201 1–2015vàhainăm2016–2017 34
3.2.1.Đánhgiákếtquảthựchiệnquyhoạch,kếhoạchsửdụngđấthuyệnNgọcLặcgiaiđoạn2 011–2015 34
3.2.2.Đánhgiákếtquảthựchiệnquyhoạch,kếhoạchsửdụngđấthuyệnNgọcLặchainăm20 16–2017 51
3.2.3.Đánhgiáchungkếtquảthựchiệnquyhoạch,kếhoạchsửdụngđấthuyện NgọcLặcgiaiđoạn2011–2015vàhainăm2016–2017 56
Trang 73.3.ĐiềuchỉnhquyhoạchsửdụngđấtkỳcuốihuyệnNgọcLặcgiaiđoạn2016-2020 57
3.3.1.Phươngánquyhoạchsửdụngđấtđếnnăm2020huyệnNgọcLặcđượcphêduyệt
57
3.3.2.ĐiềuchỉnhquyhoạchsửdụngđấtkỳcuốihuyệnNgọcLặcđếnnăm2020 59
3.4.Đánhgiáviệcthựchiệnquyhoạchsửdụngđấttheoýkiếnngườisửdụng 61
3.4.1.Đánhgiácôngtácquảnlýquyhoạch,kếhoạchsửdụngđất 61
3.4.2.Đánhgiávềkếtquảthựchiệnsovớikhixâydựngquyhoạchsửdụngđất 62
3.4.3.Đánhgiávềđơngiábồithường,hỗtrợvềđấtsovớigiáthịtrườngkhithựchiệnthuhồiđấtt hựchiệnquyhoạchsửdụngđấtnăm2011-2020 63
3.4.4.Đánhgiávềchínhsáchtáiđịnhcưkhithuhồiđất 64
3.4.5.Đánhgiávềảnhhưởngcủaphươngánquyhoạchsửdụngđấtđếnsựpháttriểnkinhtếvàc ácvấnđềxãhộicủađịaphương 66
3.4.6.ĐánhgiávềnhữngkhókhănvàthuậnlợikhithựchiệncôngtácQHSDĐvàápdụngcácv ănbảnmớiliênquanđếnQHSDĐtheoýkiếncủacánbộngànhtàinguyênvàmôitrường
67
3.5.Nhữngtồntạivàcácgiảiphápkhắcphụcnhằmnângcaohiệuquảcủađềánquyhoạchsửdụ ngđấthuyệnNgọcLặcđếnnăm2020 69
3.5.1.Nhữngkhókhăn,tồntạitrongquảnlývàthựchiệnquyhoạchsửdụngđất.69 3.5.2.Nhữnggiảiphápkhắcphụcnhằmnângcaohiệuquảthựchiệncủađềánquyhoạchsửdụ ngđấthuyệnNgọcLặcđếnnăm2020 70
KẾTLUẬNVÀĐỀNGHỊ 73
1.Kếtluận 73
2.Đềnghị 74
TÀILIỆUTHAMKHẢO 75
Trang 9DANHMỤCCÁCBẢNG
Bảng3.1.Phươngánquyhoạchsửdụngđấtgiaiđoạn2011-2015 36
Bảng3.2.Kếtquảthựchiệnkếhoạchsửdụngđấtnăm2011 39
Bảng3.3.Kếtquảthựchiệnkếhoạchsửdụngđấtnăm2012 41
Bảng3.4.Kếtquảthựchiệnkếhoạchsửdụngđấtnăm2013 43
Bảng3.5.Kếtquảthựchiệnkếhoạchsửdụngđấtnăm2014 45
Bảng3.6.Kếtquảthựchiệnkếhoạchsửdụngđấtnăm2015 48
Bảng3.7.Kếtquảsosánhkỳcuốivàkỳđầuthựchiệnquyhoạchsửdụngđấthuyện NgọcLặcgiaiđoạn2011-2015 50
Bảng3.8.Kếtquảthựchiệnkếhoạchsửdụngđấtnăm2016 52
Bảng3.9.Kếtquảthựchiệnkếhoạchsửdụngđấtnăm2017 54
Bảng3.10.Phươngánquyhoạchsửdụngđấtđếnnăm2020 58
Bảng3.11.Điềuchỉnhquyhoạchsửdụngđấtđếnnăm2020 60
Bảng3.12.TínhhợplývàviệcquảnlýquyhoạchcủahuyệnNgọcLặctheoýkiếnngườidântrê nđịabàn 62
Bảng3.13.Chínhsáchbốtrítáiđịnhcưkhithựchiệnquyhoạchsửdụngđấttheophiếuđiềutra 65
Bảng3.14.NhữngkhókhănvàthuậnlợikhithựchiệncôngtácQHSDĐvàápdụngcácvănbả nmớiliênquanđếnQHSDĐ 68
Trang 10DANHMỤCCÁCHÌNH
Hình3.1.BảnđồhuyệnNgọcLặc 25Hình3.2.Đánhgiákếtquảthựchiệnsovớikhixâydựngphươngánquyhoạchsửdụngđất
Trang 11MỞĐẦU
1.Tínhcấpthiếtcủađềtài
Việcsửdụngđấtliênquanchặtchẽtớimọihoạtđộngcủatừngngànhvàtừnglĩnhvực,quyếtđịnhđếnhiệuquảsảnxuấtvàsựsốngcòncủatừngngườidâncũngnhưvậnmệnhcủacảquốcgia.ChínhvìvậyĐảngvàNhànướctaluôncoiđâylàvấnđềbứcxúccầnđượcquantâmhàng
đầu.HiếnphápnướcCộnghoàxãhộichủnghĩaViệtNamnăm2013quyđịnh:“Nhànướcthố
ngnhấtquảnlýđấtđaitheoquyhoạchvàphápluật,đảmbảosửdụngđúngmụcđíchvàcóhiệu quả”.(ChươngII,Điều18)
[1].LuậtĐấtđainăm2013quyđịnhnộidung,tráchnhiệm,thẩmquyềnlậpvàxétduyệtquyhoạchsửdụngđất.Luậtđấtđai2013quyđịnhrấtrõviệcgiaođất,chothuêđất,chuyểnmụcđíchsửdụngđấtphảicăncứvàoquyhoạch,kếhoạchsửdụngđấtđượccơquannhànướccóthẩmquyềnxétduyệt
Bêncạnhđótrongquátrìnhxâydựngphươngánquyhoạchsửdụngđấtcònbộclộnhiề
ubấtcập.Thủtướngcũngthẳngthắnchỉrõ:“Việclập,thẩmđịnh,xétduyệt,thựchiệnquyhoạc
h,kếhoạchsửdụngđấtvàcáckếhoạchcósửdụngđấtchưatốt.Chấtlượngquyhoạchchưaca o,nhiềutrườnghợpchưasátthựctế,tínhkhảthithấp.Tìnhtrạngquyhoạch“treo”,dựán“tre o”,nhiềuvướngmắctrongcôngtácbồithường,giảiphóngmặtbằngđanggâybứcxúctrong dưluậnxãhội,ảnhhưởngxấuđếnổnđịnhsảnxuất,đờisốngcủanhândânởnhiềunơi,làmchậ mtiếnđộtriểnkhainhiềudựánđầutưvàgâylãngphíđấtđai.Hiệntượngviphạmphápluậtvềđ ấtđaicònnhiều,nhấtlàtrongviệcbồithường,hỗtrợ,táiđịnhcưkhiNhànướcthuhồiđất”.
NgọcLặclàmộthuyệnmiềnnúi,nằmởphíaTâyBắccủatỉnhThanhHóa.TrongthờigianquađượcsựđầutưcủaNhànước,huyệnNgọcLặcluônquantâmvàchỉđạocáccấp,cácngànhthựchiệntốtcôngtácquảnlýnhànướcvềđấtđai.Tuynhiênlàmộthuyệnmiềnnúi,cónhiềudântộcsinhsống,phongtụctậpquánkhácnhau,trìnhđộdântríkhôngđồngđều,việcnhậnthứcvàchấphànhphápluậtđấtđaicònhạnchế.Dođóviệckhaithác,sửdụngđốivớimộtsốloạiđấtvẫncòn
Trang 12xãhộivàdânsinhnênvẫnphảichuyểnmộtsốdiệntíchđấtchuyêntrồnglúanướcsangsửdụngvàomụcđíchđầutưpháttriểncôngnghiệp,dịchvụ,xâydựngkếtcấuhạtầngvàpháttriểncáckhudâncưmớilàmthuhẹpdiệntíchcủacácloạiđấtcógiátrịđặcbiệtnày
Trongquátrìnhsửdụngđất,việcquảnlývàsửdụngđấtđaitrongthờigianquachưađượcchặtchẽ,mộtsốtrườnghợptùytiệnphávỡmặtbằngcanhtác,lấnchiếmvàchuyểnmụcđíchsửdụngđấtkhôngxinphép;côngtácgiảiquyếtchậmhoặcthiếukiênquyếttrongxửlý,giảiquyếtcácvấnđềtồnđọngsaukếtluậnthanhtracònkéodài,chưadứtđiểm.Bêncạnhđó,chínhsáchbồithườngtáiđịnhcưthiếuđồngbộ,thựchiệnchưathốngnhấtcũnglànguyênnhângâynhiềukhókhănkhiNhànướcthuhồiđất,đặcbiệtkhithuhồiđấtvàomụcđíchpháttriểnkinhtếxãhội
Bướcvàothờikỳcôngnghiệphoá,hiệnđạihoá,sựchuyểndịchcơcấukinhtếvàphâncônglạilaođộnglàmtăngnhucầusửdụngđấtcủacácngành,lĩnhvựcdođócầnphảiphânbổlạiquỹđấtđailàrấtcầnthiết,tạođàchothúcđẩypháttriểnkinhtế-
xãhộichohuyệnNgọcLặc,tỉnhThanhHóa
Tuynhiênphươngánquyhoạchsửdụngđấtgiaiđoạn2011-2020cũngbộclộnhữngthiếusótnhấtđịnh.Nêncácquanđiểmđịnhhướng,mộtsốchỉtiêuchưatheokịpvớitiếntrìnhđổimớicảvềtầmnhìn,vềcơchếmàsựpháttriểnkinhtế-
xãhộiđòihỏi,đặcbiệtlàquátrìnhcôngnghiệphoá,hiệnđạihoá,đôthịhoá
Doyêucầucấpthiếtnhưđãnêuởtrên,chúngtôitiếnhànhthựchiệnđềtài
“Đánhgiáviệcthựchiệnkếhoạchsửdụngđấtgiaiđoạn2011–2015,hainăm
2016,2017vàđiềuchỉnhquyhoạchsửdụngđấtđếnnăm2020huyệnNgọcLặc,tỉnhThan hHóa”đểphụcvụchoviệcpháttriểnkinhtế-
xãhộicủađịaphươngtheohướngcôngnghiệphoá,hiệnđạihoá
Trang 13KếtquảcủađềtàisẽđónggópđểgiảiquyếtvấnđềthựctiễnbứcxúcđangđặtrahiệnnayởhuyệnNgọcLặc,tỉnhThanhHóa;ngoàirakếtquảnghiêncứucònlàtàiliệuthamkhảochocácđịaphươngcócùngđiềukiệntươngtự
Trang 14Chương1 TỔNGQUANTÀILIỆU
1.1.Cơsởkhoahọccủađềtài
1.1.1.Đấtđaivàmộtsốlýluậnvềđấtđai
1.1.1.1.Nhữngchứcnăngchủyếucủađấtđai
Kháiniệmvềđấtđaigắnliềnvớinhậnthứccủaconngườivềthếgiớitựnhiên.Sựnhậnthứcnàykhôngngừngthayđổitheothờigian.Trongvòng30nămtrởlạiđây,trênnhiềudiễnđànngườitađãthừanhận,đốivớiconngườiđấtđaicónhữngchứcnăngchủyếusauđây(NguyễnThếĐặngvàcs,2014)[4]:
*Chứcnăngmôitrườngsống
Đấtđailàcơsởcủamọihìnhtháisinhvậtsốngtrênlụcđịathôngquaviệccungcấpcácmôitrườngsốngchosinhvậtvàgienditruyềnđểbảotồnchothựcvật,độngvậtvàcáccơthểsốngcảtrênvàdướimặtđất
*Chứcnăngsảnxuất
Đấtđailàcơsởchorấtnhiềuhệthốngphụcvụcuộcsốngconngườiquaquátrìnhsảnxuất,cungcấplươngthực,thựcphẩmvàrấtnhiềusảnphẩmsinhvậtkhácchoconngườisửdụngtrựctiếphaygiántiếpquachănnuôigiasúc,giacầmvàcácloạithuỷhảisản
*Chứcnăngcânbằngsinhthái
Đấtđaivàviệcsửdụngnólànguồnvàlàtấmthảmxanh,hìnhthànhmộtthểcânbằngnănglượngtráiđất,sựphảnxạ,hấpthụvàchuyểnđổinănglượngphóngxạtừmặttrờivàcủatuầnhoànkhíquyểnđịacầu
*Chứcnăngtàngtrữvàcungcấpnguồnnước
Đấtđailàkhotànglưutrữnướcmặtvànướcngầmvôtận,cótácđộngmạnhtớichutrìnhtuầnhoànnướctrongtựnhiênvàcóvaitròđiềutiếtnướcrấttolớn
*Chứcnăngdựtrữ
Đấtđailàkhotàinguyênkhoángsảncungcấpchomọinhucầusửdụngcủaconngười
Trang 15Đấtđailàkhônggianchosựchuyểnvậncủaconngười,chođầutư,sảnxuấtvàchosựdịchchuyểncủađộngvật,thựcvậtgiữacácvùngkhácnhaucủahệsinhtháitựnhiên
1.1.1.2.Đấtđaivàsựpháttriểnkinhtế,xãhội
Đấtđailàtàinguyênquốcgiavôcùngquýgiá,làtưliệusảnxuấtđặcbiệt,lànguồnnộilực,nguồnvốntolớncủađấtnước,làthànhphầnquantrọnghàngđầucủamôitrườngsống,làđịabànphânbốcáckhudâncư,xâydựngcáccơsởkinhtế,vănhoá,xãhội,anninhvàquốcphòng.Đấtđaicóýnghĩakinhtế,chínhtrị,xãhộisâusắctrongsựnghiệpxâydựngvàbảovệTổquốc.Điềuđóđãđượckhẳngđịnhtrongluậtđấtđai(Luậtđấtđai,2013)[5]
Trongsốnhữngđiềukiệnvậtchấtcầnthiếtchohoạtđộngsảnxuấtvàđờisốngcủaconngười,đấtvớilớpphủthổnhưỡng,khoángsảntronglòngđất,rừngvàmặtnướcchiếmvịtríđặcbiệt.Đấtlàđiềukiệnđầutiênvàlànềntảngtựnhiêncủabấtkỳmộtquátrìnhsảnxuấtnào
CácMácchorằng,đấtlàmộtphòngthínghiệmvĩđại,làkhotàngcungcấpcáctưliệulaođộng,vậtchất,làvịtríđểđịnhcư,lànềntảngcủatậpthể.Khinóivềvaitròvàýnghĩacủađấtđốivớinềnsảnxuấtxãhội,Mácđãkhẳngđịnh:"Laođộngkhôngphảilànguồnduynhấtsinhracủacảivậtchấtvàgiátrịtiêuthụ-nhưWilliamPettiđãnói-
Laođộngchỉlàchacủacủacảivậtchất,cònđấtlàmẹ"
Chúngtađềubiếtrằng,khôngcóđấtthìkhôngthểcósảnxuất,cũngnhưkhôngcósựtồntạicủaconngười.Đấtlàsảnphẩmcủatựnhiên,xuấthiệntrước
Trang 16Tronggiaiđoạnđầupháttriểnkinhtế,xãhội,khimứcsốngcủaconngườicònthấp,côngnăngchủyếucủađấtlàtậptrungvàosảnxuấtvậtchất,đặcbiệttrongsảnxuấtnôngnghiệp.Khixãhộipháttriểnởmứcđộcaohơn,côngnăngcủađấttừngbướcđượcmởrộng,sửdụngđấtcũngphứctạphơn.Đấtđaikhôngchỉcungcấpchoconngườicáctưliệuvậtchấtđểsinhtồnvàpháttriểnmàcòncungcấpcácđiềukiệncầnthiếtđểhưởngthụvàđápứngnhucầuchocuộcsốngcủanhânloại
Kinhtế-xãhộipháttriểnmạnh,cùngvớisựbùngnổdânsốđãlàmchomốiquanhệgiữaconngườivàđấtđaingàycàngtrởnêncăngthẳng.Nhữngsailầm(cóýthứchoặcvôýthức)củaconngườitrongquátrìnhsửdụngđấtcùngvớisựtácđộngcủathiênnhiênđãvàđanglàmhuỷhoạimôitrườngđất,mộtsốcôngnăngcủađấtđaibịsuyyếuđi.Vấnđềtổchứcsửdụngđấttheoquanđiểmsinhtháivàpháttriểnbềnvữngcàngtrởnênquantrọng,bứcxúcvàmangtínhtoàncầu.Cùngvớisựpháttriểnkhôngngừngcủasứcsảnxuất,côngnăngcủađấtcầnđượcnâng
caotheohướngđadạng,nhiềutầngnấcđểtruyềnlạilâudàichocácthếhệmaisau
1.1.1.3.Nhữngyếutốquanhệđếnviệcsửdụngđất
Việcsửdụngđấtđượcxâydựngtrêncơsởmộthệthốngcácyếutốtựnhiênvàkinhtế,xãhội(NguyễnThếĐặngvàcs,2014)[4]:
-Vềyếutốtựnhiên:
+Điềukiệnkhíhậu:Đấtđượchìnhthànhvàpháttriểntrongtừngđiềukiện
khíhậucụthể,dođósửdụngđấttheovùng,theomùa
+Điềukiệnđịahình:Đấtcũngđượchìnhthànhvàpháttriểntrongđiềukiệnđịahìnhcụthể,theođộcao,dođósửdụngđấttheođiềukiệnđịahình,theođộcao
+Điềukiệnthổnhưỡng:Đấtcónhữngtínhchấthoáhọc,lýhọc,sinhhọcnhấtđịnh,đốitượngsửdụngđấtcónhữngnhucầusửdụngđấtriêngbiệt,dođósửdụngđấtdựatheokếtquảđánhgiá,phânhạngđấtthíchhợp
Trang 17+Điềukiệnkhônggian:Sửdụngđấtcăncứvàođặcđiểmđịahình,quymôdiệntích,hìnhthểmảnhđất
+Vịtríđịalý:Vịtríđịalýcủavùngsẽtạoranhữnglợithếsosánh,tạoratiềnđềsửdụngđất
-Vềyếutốkinhtếxãhội:
+Điềukiệndânsốvàlaođộng:Dânsốvàlaođộnglànguồnlực,điềukiệnđểsửdụngđất,songtrìnhđộlaođộngphảnánhtrìnhđộthâmcanhsửdụng,cảitạođất
+Điềukiệnvốnvàcơsởvậtchấtkỹthuậtcủasảnxuấtxãhội:Vốnvàcơsởvậtchấtkỹthuậtquyếtđịnhquymô,tốcđộvàtrìnhđộthâmcanhsửdụngđất
+Trìnhđộquảnlývàtổchứcsảnxuất:Hìnhthứcquảnlývàtổchứcsảnxuấtdựatrêncơsởtrìnhđộpháttriểncủacôngnghiệp.Dođócũngquyếtđịnhhìnhthứcvàmứcđộkhaithácsửdụngđất
+Sựpháttriểncủakhoahọcvàứngdụngtiếnbộkỹthuật:Tiềmnăngđấtđaiphụthuộcvàosựpháttriểnkhoahọcvàứngdụngtiếnbộkỹthuật
+Chếđộkinhtế,xãhội:Chếđộkinhtế,xãhộiphảnánhtrìnhđộpháttriểnphươngthứcsảnxuất,quyđịnhmụcđíchsửdụngđấtcholợiíchcủatầnglớpnào,dođóquyđịnhcảphươngthứckhaithácvàhiệuquảsửdụngđất
-Xâydựngcơcấusửdụngđấttheohướngđadạnghóatrongmụcđíchsửdụngđất.-SửdụngđấttheohướngxãhộihóavàtăngcườngsựkiểmsoátcủaNhànước
-Sửdụngđấttheoxuthếpháttriểnkinhtếhợptáchóa,khuvựchóavàtoàn
cầuhóa
Trang 181.1.1.5.Quanđiểmsửdụngđất
ĐấtđainằmtrongnhómtàinguyênhạnchếcủaViệtNamnhưnglạilàđiềukiệnkhôngthểthiếuđượctrongmọiquátrìnhpháttriển,vìvậyviệcsửdụngthậttốttàinguyênquốcgianàykhôngchỉsẽquyếtđịnhtươnglaicủanềnkinhtếđấtnước,màcònlàsựđảmbảochomụctiêuổnđịnhchínhtrịvàpháttriểnxãhội.Xãhộicàngpháttriểnthìgiátrịcủađấtđaisẽcàngcaovàyêucầuvềsửdụngđấtcàngphảitốthơnvớihiệuquảkinhtếxãhộicaohơn
ĐặngHùngVõ(2007)
[40]chorằng:Đấtđaivốnlàtặngvậtcủathiênnhiênchoconngười,đượccácdântộcbảovệđểtrởthànhđấtnướccủamình,vốnmangtrongđótínhbìnhđẳngvềquyềnvàquyềnlợigiữamọingười.Chínhsáchđấtđaihợplýtạonêntínhbềnvữngxãhội,bảođảmquyềnlợihợplýcủatừnggiađình,từngcánhân,đồngthờibảođảmquyềnlợicủacộngđồng,củatoàndântộc.Sửdụngđấthợplýlàmộttácnhântrựctiếptạonêntínhbềnvữngtrongquátrìnhpháttriểnbềnvữngcủađấtnước,củadântộc
Quyhoạchsửdụngđấtlàbiệnphápquảnlýkhôngthểthiếutrongviệctổchứcsửdụngđấtcủacácngànhkinhtế-
xãhộivàcácđịaphương.PhươngánquyhoạchsửdụngđấtlàkếtquảhoạtđộngthựctiễncủabộmáyquảnlýNhànướckếthợpvớinhữngdựbáocócơsởkhoahọcchotươnglai.QuảnlýđấtđaithôngquaquyhoạchvàkếhoạchsửdụngđấtvừađảmbảotínhthốngnhấtcủaquảnlýNhànướcvềđấtđaivừatạođiềukiệnđểpháthuyquyềnlàmchủcủanhândântrongviệcsửdụngđấtđểđạtđếnmụctiêudângiàunướcmạnh,xãhộicôngbằngvănminh
Vềkinhtế,quyhoạchsửdụngđấtphảiđảmbảoưutiênđấtđaichonhiệmvụpháttriểnsảnxuấtnôngnghiệp,vừađảmbảoantoànlươngthựcquốcgia,vừathoảmãnnhucầunôngsảnphẩmchotoànxãhộivànguyênliệuchocôngnghiệp.đồngthờiphảicânđốiquỹđấtthíchhợpvớinhiệmvụcôngnghiệphóađấtnước,nângcaođộphìnhiêuvàhệsốsửdụngđất,vừamởrộngdiệntíchđểđạtítnhất10triệuhađấtsảnxuấtnôngnghiệpvà40triệutấnlươngthực.Đốivớiđấtcôngnghiệp,phảivừasắpxếplạicáccơsởhiệncó,vừanhanhchónghìnhthànhcáckhucôngnghiệpmớiphùhợpvớinhịpđộpháttriển
Trang 19Quyhoạchsửdụngđấtđểpháttriểnhệthốngđườngsá,sânbay,bếncảng,cáccôngtrìnhnănglượng,cấpthoátnước,dịchvụcôngcộng…
sẽlàmchogiátrịđấttănglênvàtạothêmgiátrịmớivềsửdụngđất,đồngthờicònnângcaohiệuquảsửdụngđất.Dođó,cácphươngánquyhoạchsửdụngđấtđềuphảicânđốiquỹđất
chonhucầupháttriểncơsởhạtầng
Đếnsaunhữngnăm20củathếkỷtới,khiđấtnướcđãcơbảnhoànthànhcôngnghiệphóa,pháttriểndânsốđãđếnmứcổnđịnh(126-
130triệungười)thìbứctranhtoàncảnhvềsửdụngđấtsẽlà:
-Hơnmộtnửalãnhthổ(18triệuha)đượcchephủbằngcâyrừngvớimộtmôitrườngtronglànhvàhệsinhtháibềnvững
-Trên19triệuhađấtnôngnghiệp(có3,8-4,0triệuhađấttrồnglúavà3triệuhađấttrồngcâycôngnghiệplâunăm),đápứngđượcyêucầuantoànlươngthực,nhucầuthựcphẩmcủatoànxãhộivànguyênliệuchocôngnghiệpchếbiến
-Gần3triệuhasửdungvàocácmụcđíchchuyêndùng,thỏamãncácnhu
cầuvềcôngnghiệp,dịchvụ,vănhóa,xãhội,anninh,quốcphòng
-0,8triệuha,kểcảcácthịtứ)đảmbảomộtmứcsốngcóchấtlượngcaochotoàndân
Hơn3%lãnhthổ(1,1triệuha)dùngđểxâydựngkhudâncư,vềcơbảnđãđượcđôthịhoá(0,7
-Cảnướcchỉcònlại1,7triệuha,chủyếulàsôngsuốivànúiđátrọc,làtồntạidướidạnghoàntoàntựnhiênvớinhiệmvụđảmbảocảnhquan,môitrường
Trang 201.1.2.1.Kháiniệmchungvềquyhoạch
Quyhoạchsửdụngđấtlàquátrìnhđánhgiátiềmnăngđấtvànướcmộtcáchcóhệthốngphụcvụviệcsửdụngđấtvàkinhtế-
xãhộinhằmlựachọnraphươngánsửdụngđấttốtnhất.Mụctiêucủaquyhoạchsửdụngđấtlàlựachọnvàđưaraphươngánđãlựachọnvàothựctiễnđểđápứngnhucầucủaconngườimộtcáchtốtnhấtnhưngvẫnbảovệđượcnguồntàinguyênchotươnglai.Yêucầucấpthiếtphảilàmquyhoạchlàdonhucầucủaconngườivàđiềukiệnthựctếsửdụngđấtthayđổinênphảinângcaokỹnăngsửdụngđất
TheoĐoànCôngQuỳvàcs.(2006)[8],chorằng:
-Quyhoạchlàsựchuyểnhóatưduyhiệntạithànhhànhđộngtươnglainhằmđạtnhữngmụctiêunhấtđịnh
-Quyhoạchlàkếhoạchhóatrongkhônggian,thựchiệnnhữngquyếtđịnh
củaNhànướctrênmộtlãnhthổnhấtđịnh
Quyhoạchmangtínhhướngdẫn,tạorakhảnăngthựchiệncácchínhsáchpháttriển,kiểmsoátcáchoạtđộngsửdụngnguồnlực,tạorasựcânbằngsinhtháitrongmôitrườngsống,sựcôngbằngtrongđờisốngxãhội
1.1.2.2.Kháiniệmvềquyhoạchsửdụngđất
Kháiniệmvềquyhoạchsửdụngđấtđượcxácđịnhtheonhữngquanđiểmsau:
-Xéttrênquanđiểmđấtđailàđịađiểmcủamộtquátrìnhsảnxuất,làtưliệusảnxuấtgắnvớiquyhoạchsảnxuấtvềsởhữuvàsửdụng,vớilựclượngsảnxuấtvàtổchứcsảnxuấtxãhộithìquyhoạchsửdụngđấtnằmtrongphạmtrùkinhtế-
xãhội;cóthểxácđịnhkháiniệmquyhoạchsửdụngđấtlàmộthệthốngcácbiệnphápcủaNhànướcvềquảnlývàtổchứcsửdụngđấtđầyđủ,hợplý,hiệuquảthôngquaviệcphânbổđấtđaichocácmụcđíchsửdụngvàđịnhhướngtổchứcsửdụngđấttrongcáccấplãnhthổ,cácngành,tổchứcđơnvịvàngườisửdụngđấtnhằmnângcaohiệuquảsảnxuấtxãhội,thựchiệnđườnglốikinhtếcủaNhànướctrêncơsởdựbáotheoquanđiểmsinhthái,bềnvững
Trang 21-Xéttrênquanđiểmđấtđailàtàinguyênquốcgia,mộtyếutốcơbảncủasảnxuấtxãhội,lànguồnlựcquantrọngcủasựpháttriểnkinhtế-
xãhộithìquyhoạchsửdụngđấtlàmộthệthốngđánhgiátiềmnăngđấtđai,nhữngloạihìnhsửdụngđấtvànhữngdữkiệnkinhtế–
xãhộinhằmlựachọncácgiảiphápsửdụngđấttốiưu,đápứngvớinhucầucủaconngườitrêncơsởbảovệcácnguồntàinguyênlâudài
-XéttrênquanđiểmchứcnăngquảnlýkinhtếcủaNhànước,đấtđailàtàisảnquốcgiađượcsửdụngtrongsựđiềukhiểnvàkiểmsoátcủaNhànướcthìquyhoạchsửdụngđấtlàmộthệthốngcácbiệnphápbốtrívàsửdụngđất,thựchiệnchiếnlượcpháttriểnkinhtế-
xãhộicủaquốcgiatheolãnhthổcáccấpvàtheocácngànhkinhtế-xãhội
1.2.Cơsởpháplýcủađềtài
1.2.1.Căncứpháplýcủaquyhoạchsửdụngđất
Trongbấtkỳmộtquốcgianào,đấtđaiđềugiữvaitròquantrọng,trongđóhìnhthứcsởhữuđấtđailàcơsởchomốiquanhệđấtcủamỗichếđộxãhội
ỞnướctavớichếđộsởhữuđấtđaitoàndândoNhànướcquảnlý,đượcquiđịnhtrongcácvănbảnphápluật.Tạiđiều18chươngIIHiếnphápnướcCộnghoàxãhộichủnghĩaViệtNam
năm1992đãxácđịnh:"ĐấtđailàsởhữutoàndândoNhànướcthốngnhấtquảnlýsửdụng.Nhà
nướcthốngnhấtquảnlýtoànbộđấtđaitheoquihoạchvàtheophápluậtđảmbảosửdụngđún gmụcđíchvàcóhiệuquả.Nhànướcgiaođấtchocáctổchứcvàcánhânsửdụngổnđịnhlâudài"
CăncứvàoLuậttổchứcchínhquyềnđịaphương,Luậtđấtđai2013đãxácđịnhrõtầmquantrọngcủacôngtácquyhoạchsửdụngđất.TạiĐiều6quyđịnhquyhoạchsửdụngđấtlàmộttrongcácnộidungcủaquảnlýNhànướcvềđấtđai.TạichươngIVquyđịnhcăncứnộidung,tráchnhiệmvàthẩmquyềnxétduyệtquyhoạchsửdụngđất
Quyhoạchvàkếhoạchhoáviệcsửdụngđấtcóýnghĩarấtlớntrongquảnlývàsửdụngđất.Ngoàiviệcđảmbảochoviệcsửdụngđấtđaihợplývàtiếtkiệm,đảmbảocácmụctiêunhấtđịnhphùhợpvớicácquyđịnhcủaNhànước,cầnphảiđồngthờitạorachoNhànướctheodõi,giámsátquátrìnhsửdụngđất
Trang 22CácvănbảnhiệnhànhcủaChínhphủvàcácBộbaogồm:
-Nghịđịnhsố43/2014/NĐ-CPngày15/5/2014củaChínhphủquyđịnhchitiếtthihànhmmọtsốđiềucủaLuậtĐấtđai
-Nghịđịnhsố44/2014/NĐ-CPngày15/5/2014củaChínhphủquyđịnhvềgiáđất.-Nghịđịnhsố45/2014/NĐ-
-Quyếtđịnhsố1819/QĐ-BTNMTcủaBộTàinguyênvàMôitrườngngày
24/7/2015banhànhvềviệcphêduyệtdựánĐiềuchỉnhquyhoạchsửdụngđấtđếnnăm2020vàlậpkếhoạchsửdụngđất5năm2016-2020cấpquốcgia
-Thôngtưsố19/2016/TT-BNNPTNTcủaBộtrưởngBộNôngnghiệpvà
PháttriểnnôngthônbanhànhThôngtưsửađổi,bổsungmộtsốđiềucủangày
27/6/2016vềviệchướngdẫnchitiếtĐiều4Nghịđịnhsố35/2015/NĐ-CPngày13tháng4năm2015vềquảnlýsửdụngđấttrồnglúavàhướngdẫnchuyểnđổicơcấucâytrồngtrênđấttrồnglúasangtrồngcâylâunămtheoquyđịnhtạiNghịđịnhsố
01/2017/NĐ-CPngày06/01/2017củaChínhphủvềsửađổi,bổsungmộtsốnghịđịnhquyđịnhchitiếtthihànhLuậtĐấtđai
Cácnghịquyết,quyếtđịnhdoHộiđồngnhândân,UBNDcấptỉnh,huyệnbanhànhcũnglànhữngvănbảnmangtínhpháplýđểchỉđạoviệcxâydựngquyhoạchsửdụngđấtởđịaphương
Trang 23Đấtđaicấptỉnhlàcầunốiquantrọnggiữacácngànhsửdụngđấttrênđịabàntỉnhđồngthờilàbướcđịnhhướngquantrọngtớicácquihoạchcụthểtrênđịabànhuyện,cácvùngtrọngđiểmđểxâydựngkếhoạchgiaocấpđất,tiếpnhậnđầutưlaođộng.thiếuquyhoạchsửdụngđấtcấptỉnhsẽvừakhôngpháthuyđượcvaitròquantrọngcủachínhquyềntronghệthốngquảnlý,quyhoạchsửdụngđấtvừacóthểgâyranhữngquyếtđịnhsailầmvềsửdụngđấtcủacácngànhvàgâythiệthạicholợiíchtoànxãhội(NguyễnTiếnDũngvàCS.,1998)[3]
QuyhoạchsửdụngđấtcấptỉnhcònlàmộtcôngcụquantrọngđểNhànướcquảnlýthốngnhấttoànbộđấtđaicủatỉnh,thôngquatổchứcphápquyềncấptỉnh.Mặtkhácquyhoạchsửdụngđấtcấptỉnhsẽtạoranhữngcơsởcótầmquantrọngđặcbiệttrongviệctiếpnhậnnhữngcơhộicủacácđốitượngtừbênngoàiđầutưvàopháttriển
Trang 24TheoLuậtđấtđaivàcácvănbảntheoluậtđịnhkhác,quảnlýthốngnhấttoànbộđấtđaicủacáctổchứcquảnlýphápquyềntậptrungchủyếuởhaicấp:ChínhphủvàỦybannhândântỉnh
QuihoạchsửdụngđấtcấptỉnhdoUBNDtỉnhtrựctiếpchỉđạoxâydựngvàđượcChínhphủtrựctiếpphêduyệt.Tronghệthống4cấplậpquihoạchsửdụngđất,thìcấptỉnhcóvịtrítrungtâmvàlàkhungsườntrunggiangiữavĩmôvàvimô,giữatổngthểvàcụthể,giữaTrungươngvàđịaphương
QuihoạchsửdụngđấtđaicấptỉnhtácđộngtrựctiếpđếnviệcsửdụngđấtcủacácBộ,Ngành,cácvùngtrọngđiểm,cáchuyệnvàmộtsốdựánquyhoạchphânbổsửdụngđấtcấptỉnhvừacụthểhoáthêm,vừabổsungtoàndiệnquyhoạchsửdụngđấtcảnướcđểtăngthêmsựổnđịnhcủahệthốngquyhoạchsửdụngđất
Quyhoạchsửdụngđấtcấptỉnhcòncóvaitròđịnhhướngsửdụngđấtchohuyệnvàcấpxã.Quyhoạchsửdụngđấtcấptỉnhchừngnàođómangtínhchấttổngthểvĩmôdođócăncứvàoquihoạchsẽcụthểhoámộtbướcnữatrênđịabàncụthể
Tronghệthốngchínhquyền,cấptỉnhcóđầyđủquyềnlựchuyđộngvốnđầutư,laođộngvàđấtđaiđểxâydựngkinhtếxãhộitrênđịabàntỉnhmộtcáchmạnhmẽ,vữngchắcvàổnđịnhlâudài
ChínhquyềncấptỉnhcóđầyđủthẩmquyềnphêduyệtquyhoạchkếhoạchsửdụngđấttrongđịabàntỉnhvàlàcấptrựctiếpđượcChínhphủgiaoquyềnquảnlýđấtđaitrênlãnhthổtỉnhLuậtđấtđaivàcácvănbảnsauluậtđềuquiđịnhcụthểquyềnhạnquảnlý,sửdụngđấtđaicủachínhquyềncấptỉnh
Cóthểđưarasơđồbiểudiễnquanhệtronghệthốngquyhoạchphânbổsửdụngđấthiệnnay
1.2.2.2.Quyhoạchsửdụngđấtcấphuyện
Quihoạchsửdụngđấtcấphuyệndướisựchỉđạocủaquihoạchcấptỉnh,căncứvàođặctínhcủanguồntàinguyênđấtvàmụctiêudàihạnpháttriểnkinhtếxãhộiđểxácđịnhnộidungquihoạch:
Trang 25+Xácđịnhquimô,cơcấuvàbốcụcsửdụngđấtcủacácngành
+Xácđịnhbốcục,cơcấuvàphạmvidùngđấtcủacáccôngtrìnhhạtầngchủyếu,đấtdùngchonôngnghiệp,lâmnghiệp,thủylợi,giaothông,đôthị,khudâncưnôngthôn,xínghiệpcôngnghiệp,dulịchvànhucầuđấtđaichocácnhiệmvụđặcbiệt.Đềxuấtchỉtiêucótínhkhốngchếsửdụngcácloạiđất
Quyhoạchsửdụngđấtcấphuyệnphânchiacáckhuđấtvàđềxuấtphươnghướng,nguyêntắcbiệnphápquảnlývàthựchiệnsửdụngđấtcủacáckhuvựckhácnhau.Đồngthờiphânchiacácchỉtiêulàmcơsởsửdụngđấtchocácxãtronghuyện.Phânchiacáckhuđấtsửdụngvàdùngnóđểkhốngchếbốcụcsửdụngđấtcácloạivàđiềuchỉnhcơcấusửdụngđất,làvấnđềcốtlõicủaquihoạchsửdụngđấtcấphuyện
Quyhoạchsửdụngđấtcấphuyệnlàcơsở,thôngquaviệckhoanhđịnhcụthểcáckhuvựcsửdụngvớinhữngcôngnăngkhácnhau,trựctiếpkhốngchếvàthựchiệnnhucầusửdụngđấtcủacácdựáncụthể,cũnglàđiểmmấuchốtthựchiệnquyhoạchcủacấptỉnhvàcảnước
Quyhoạchsửdụngđấtcấphuyệnởnướctalàmộtcấpcơbảntronghệthốngquyhoạchsửdụngđất,làcơsởvàkéodàicủaquyhoạchsửdụngđấtcấptỉnhvàcảnước,cótácdụngtrựctiếpchỉđạovàkhốngchếquyhoạchsửdụngđấtcủanộibộcácngành,cácxínghiệp,kếthừacấptrênvàgợiýchocấpdưới.Dođó,phảiđượctổchứcdướisựchỉđạochủchốtcủacấphuyện,dophòngTàinguyênvàmôi
Trang 261.2.3.Nhữngtiêuchíđánhgiáhiệuquảcủaphươngánquyhoạchsửdụngđất
1.2.3.1.Mứcđộphùhợpcủacácphươngánquyhoạchsửdụngđất
Mứcđộphùhợpcủacácphươngánquyhoạchsửdụngđấtvớichiếnlược,quyhoạchtổngthểpháttriểnkinhtế-
xãhội,quốcphòng,anninhcủacảnước;quyhoạchpháttriểncủacácngànhvàcácđịaphươngđượcthểhiệnquatừngcấpnhưsau:
-Đốivớiquyhoạchsửdụngđấtcủacảnướcthìđánhgiámứcđộphùhợpcủaquyhoạchsửdụngđấtcủacảnướcvớichiếnlược,quyhoạchtổngthểpháttriểnkinhtế-
xãhội,quốcphòng,anninhcủacảnước,quyhoạchpháttriểncủacácngànhvàcáctỉnh,thànhphốtrựcthuộcTrungương
-Đốivớiquyhoạchsửdụngđấtcủatỉnhthìđánhgiámứcđộphùhợpcủaquyhoạchsửdụngđấtcủatỉnhvớiquyhoạchsửdụngđấtcủacảnước,quyhoạchtổngthểpháttriểnkinhtế-
xãhộicủatỉnh,quyhoạchpháttriểncủacácngànhtạiđịaphươngvàcácđơnvịhànhchínhcấphuyệnthuộctỉnh
Trườnghợpchưacóquyhoạchtổngthểpháttriểnkinhtế-xãhộicủatỉnhthìđánhgiámứcđộphùhợpcủaquyhoạchsửdụngđấtvớiđịnhhướngpháttriểnkinhtế-
xãhộicủatỉnhđượcthểhiệntrongNghịquyếtcủaĐạihộiĐảngbộ,NghịquyếtcủaHộiđồngnhândân
-Đốivớiquyhoạchsửdụngđấtcủahuyệnthìđánhgiámứcđộphùhợpcủaquyhoạchsửdụngđấtcủahuyệnvớiquyhoạchsửdụngđấtcủatỉnh,quyhoạchtổngthểpháttriểnkinhtế-
xãhộicủahuyện,địnhhướngpháttriểncủacácđơnvịhànhchínhcấpxãthuộchuyện
Trườnghợpchưacóquyhoạchtổngthểpháttriểnkinhtế-xãhộicủahuyệnthìđánhgiámứcđộphùhợpcủaquyhoạchsửdụngđấtvớiđịnhhướngpháttriểnkinhtế-
Trang 27xãhộicủahuyệnđượcthểhiệntrongnghịquyếtcủaĐạihộiĐảngbộ,nghịquyếtcủaHộiđồngnhândân.
Trang 28-Đốivớiquyhoạchsửdụngđấtchitiếtcủaxãthìđánhgiámứcđộphùhợpcủaquyhoạchsửdụngđấtchitiếtcủaxãvớiquyhoạchsửdụngđấtcủacấphuyện,địnhhướngpháttriểncủaxãđượcthểhiệntrongnghịquyếtcủaĐạihộiĐảngbộ,nghịquyếtcủaHộiđồngnhândân
-Đốivớiquyhoạchsửdụngđấtchitiếtcủakhucôngnghệcao,khukinhtếthìđánhgiámứcđộphùhợpcủaquyhoạchsửdụngđấtchitiếtcủakhucôngnghệcao,khukinhtếvớimụctiêupháttriểnkhukinhtế,khucôngnghệcaođãđượcxétduyệt
1.2.3.2.Hiệuquảkinhtế,xãhội,môitrường
Thẩmđịnhviệckháiquáthiệuquảpháttriểnkinhtếnôngnghiệp,côngnghiệpvàdịchvụtrênmặtbằngsửdụngđấttheotừngphươngánquyhoạchsửdụngđất
Thẩmđịnhviệcđánhgiáhiệuquảkinhtếđấtcủatừngphươngánquyhoạchsửdụngđấttheodựkiếncácnguồnthutừviệcgiaođất,chothuêđất,chuyểnmụcđíchsửdụngđất,cácloạithuếcóliênquanđếnđấtđaivàchiphíchoviệcbồithường,hỗtrợ,táiđịnhcư;theodựkiếnthungânsáchtừviệcđấugiáthuêđấtnôngnghiệpsửdụngvàomụcđíchcôngíchcủaxãvàchiphíchoquảnlýđấtđaitạixã
Thẩmđịnhyêucầubảođảmanninhlươngthựccủatừngphươngánquyhoạchsửdụngđất
Thẩmđịnhviệcđánhgiáhiệuquảxãhộicủatừngphươngánquyhoạchsửdụngđấtđốivớiviệcgiảiquyếtquỹnhàở,mứcđộảnhhưởngđếnđờisốngcáchộdânphảididờichỗở,sốlaođộngmấtviệclàmdobịthuhồiđất,sốviệclàmmớiđượctạoratừviệcchuyểnđổicơcấusửdụngđất
Thẩmđịnhsựphùhợpcủatừngphươngánquyhoạchsửdụngđấtđốivớiyêucầukhaitháchợplýtàinguyênthiênnhiên,đánhgiátácđộngđếnmôitrường
Thẩmđịnhyêucầupháttriểndiệntíchphủrừngcủatừngphươngánquyhoạchsửdụngđấtnhằmbảovệmôitrườngthiênnhiênvàbảotồnhệsinhthái
Thẩmđịnhyêucầutôntạoditíchlịchsử-vănhóa,danhlamthắngcảnh,bảotồnvănhoácácdântộccủatừngphươngánquyhoạchsửdụngđất
1.2.3.3.Tínhkhảthicủaphươngánquyhoạchsửdụngđất
Thẩmđịnhtínhkhảthicủatừngphươngánquyhoạchsửdụngđấtgồmkhảnăngthựchiệnviệcchuyểnmụcđíchsửdụngđất,khảnăngthuhồiđất,khảnăng
Trang 29CộnghoàLiênbangĐức:Trongvòng40nămtrởlạiđây,diệntíchkhuvựcdâncưđãtănglêngầnnhưgấpđôitạicácbangcũ,tạicácthànhphốtrungtâmcủanhiềukhuđôthịtậptrung,cáckhudâncưthườngchiếmhơn50%tổngdiệntíchđôthị.Diệntíchđấtgiaothôngtăngđặcbiệtcaotừgiữatớigiữathậpkỷ80,đấtthươngmại,dịchvụ,quảnlýhànhchínhpháttriểnmộtcáchkhôngcânđốiđãlàmgiảmđidiệntíchđấtnôngnghiệp,mỗingàytrungbìnhlà133ha.QuyhoạchkhônggianliênbangliênquanđếnviệctổnghợpsựpháttriểngiữacácvùngvàcácngànhcủatoànbộlãnhthổCộnghoàLiênbangĐức.Chínhquyềnliênbangđưaramộtkhungquyđịnhvềnộidungvàtrìnhtựthủtục(thôngquaLuậtQuyhoạchKhônggianLiênbang).Cácbangcótráchnhiệmtuântheo,cụthểhoávàtriểnkhaithực
Trang 301.3.2.TìnhhìnhthựchiệnquyhoạchsửdụngđấttạiViệtNam
1.3.2.1.ThờikỳtrướcLuậtĐấtđainăm1993
QuyhoạchsửdụngđấtđaichưađượccoilàcôngtáccủangànhQuảnlýđấtđaimàchỉđượcthựchiệnnhưmộtphầncủaquyhoạchpháttriểnngànhnông-
lâmnghiệp.Cácphươngánphânvùngnông–
lâmnghiệpđãđềcậptớiphươnghướngsửdụngtàinguyênđấttrongđócótínhtoánđếnquỹđấtnôngnghiệp,lâmnghiệpvàcoiđâylàphầnquantrọng.Tuynhiên,docònthiếucáctàiliệuđiềutracơbảnvàchưatínhđượckhảnăngđầutưnêntínhkhảthicủaphươngáncònthấp
Từnăm1981đếnnăm1986thựchiệnNghịquyếtĐạihộiĐảngtoànquốclầnthứV,hầuhếtcácquậnhuyệntrongcảnướcđãxâydựngquyhoạchtổngthểcấphuyện.Từnăm1987đếntrướcLuậtĐấtđainăm1993,côngtácquyhoạchsửdụngđấtđaiđãcócơsởpháplýquantrọng,thờikỳnàycôngcuộcđổimớinôngthôndiễnrasâusắc,quyhoạchsửdụngđấtđaicấpxãnổilênnhưmộtvấnđềcấpbáchvềgiaođất,cấpđất.Đâylàmốcđầutiêntriểnkhaiquyhoạchsửdụngđấtđai
cấpxãtrênphạmvitoànquốc
1.3.2.2.ThờikỳthựchiệnLuậtĐấtđaitừnăm1993đếnnăm2003
SauĐạihộiĐảnglầnthứVIInăm1992,Nhànướctatriểnkhaicôngtácnghiêncứuchiếnlượcpháttriển,quyhoạchtổngthểkinhtế,xãhộiởhầuhếtcáctỉnh,thànhphốtrựcthuộcTrungương,cácvùngkinhtế.Đâylàmốcbắtđầucủathờikỳđưacôngtácquảnlýđấtđaivàonềnếp
Côngtácquyhoạch,kếhoạchsửdụngđấtđãgópphầnđảmbảotínhthốngnhấttrongcôngtácquảnlýnhànướcvềđấtđai.Thôngquaquyhoạchsửdụngđất,Nhànướcthựchiệnquyềnđịnhđoạtvềđấtđai,nắmđượcquỹđấtđaiđếntừngloại,bảođảmcơsởpháplýchoviệcgiaođất,thuêđất,chuyểnmụcđíchsửdụngđất,gắnchuyểnmụcđíchsửdụngđấtvớimụctiêupháttriểnkinhtế-
xãhội,cócơsởđểđiềuchỉnhchínhsáchđấtđaitạimỗiđịaphương,chủđộnggiànhquỹđấthợplý
Trang 31Côngtácquyhoạch,kếhoạchsửdụngđấtđaiđãđượcquyđịnhtrongLuậtĐấtđai1993,ChínhphủđãbanhànhNghịđịnhsố68/NĐ-
CPngày01/10/2001quyđịnhnộidungcụthểvềlậpvàxétduyệtquyhoạch,kếhoạchsửdụngđấtcủacáccấpđịaphương.Từnăm1994,Chínhphủđãchotriểnkhaixâydựngquyhoạch,kếhoạchsửdụngđấtđaicảnướcđếnnăm2010.ChínhphủđãchỉđạoràsoátquyhoạchsửdụngđấtđốivớitấtcảcácđơnvịtrựcthuộcBộQuốc
phòngvàBộCôngan,đếnnayđãhoànthànhtrênphạmvicảnước
TheoNguyễnĐìnhBồng,2006[2]:“Quyhoạchsửdụngđấtởnướctađượcphápluậtquyđịnhlàmộttrongnhữngnộidungquantrọngcủaquảnlýnhànướcvềđấtđai.Tổchứctriểnkhaiquyhoạchsửdụngđấtởnướctatronggiaiđoạntừ1994đếnnayđãcơbảnhoànthànhQHSDĐcảnước,QHSDĐcấptỉnh;QHSDĐđãgópphầntăngcườnghiệulực,hiệuquảquảnlývàsửdụngđấtđai,phụcvụpháttriểnkinhtế-xãhội,anninhquốcphòngtrongquátrìnhCNH-HĐHđấtnước.Tồntạichủyếu:QHSDĐởnướctamớithựchiệnchủyếuởmứcđộkháiquát,mangtínhđịnhhướng(QHSDĐcảnước,QHSDĐcấptỉnhvàgần60%QHSDĐcấphuyện),cònthiếuquyhoạchchitiết(QHSDĐcấpxãmớiđạt34%);vềphươngphápvàquytrìnhthựchiệncònnhiềubấtcậpchưacóquytrìnhQHSDĐmangtínhđặcthùđốivớiđôthị;sựphốihợpgiữaquyhoạchsửdụngđấtvớicácquyhoạchtổngthểpháttriểnkinhtếxãhộicáccấp,quyhoạchcácngànhchưađồngbộ,đặcbiệtlàquyhoạchđôthịchitiết.Donhữngnguyênnhântrênchấtlượngvàtínhhiệuquả
QHSDĐđượcđánhgiáthấp,QHSDĐ“treo”còntồntạiphổbiến”
Quyhoạchsửdụngđấtđượccơquannhànướccóthẩmquyềnphêduyệtlàcơsởđểxácđịnhcơcấusửdụngđấthợplývàtiếnhànhthựchiệncácvănbảnhiện
Trang 321.3.2.3.ThờikỳsauLuậtĐấtđainăm2013
Nhằmđápứngnhucầuđổimớicủaxãhộinóichungvàđòihỏivềcôngtácquảnlýđấtđainóiriêng;LuậtĐấtđainăm2013đãđượcQuốchộinướcCộnghoàxãhộichủnghĩaViệtNamkhoáXIII,kỳhọpthứ6thôngquangày29tháng11năm2013.Luậtnàycóhiệulựctừngày01tháng7năm2014.Khungpháplýđốivớicôngtácquyhoạch,kếhoạchsửdụngđấtđượcquyđịnhrõ.LuậtĐấtđai2013,với17điều,Thôngtư29/2014/TT-
TNMTquyđịnhchitiếtvềlập,điềuchỉnhquyhoạch,kếhoạchsửdụngđất
LuậtĐấtđainăm2013quyđịnhrõnộidungviệclậpquyhoạch,kếhoạchsửdụngđấtcáccấp.Đốivớikỳquyhoạchsửdụngđấtlà10nămvàkỳkếhoạchlà5năm.Việclậpbảnđồhiệntrạngsửdụngđấtlà5nămmộtlầngắnvớiviệckiểmkêđấtđaiđểphụcvụchocôngtácquảnlýquyhoạch,kếhoạchsửdụngđấtđượctốthơn.Bảnđồquyhoạchsửdụngđấtđượclập10nămmộtlầngắnvớikỳquyhoạchsửdụngđấtvàbảnđồquyhoạchsửdụngđấtcấpxãphảiđượclậptrênnềnbảnđồđịachính.Ngoàira,đểchoviệcquảnlýđấtđaiđượcthuậnlợihơn,đấtđaiđượcchiathành3nhómđấtchính:nhómđấtnôngnghiệp,nhómđấtphinôngnghiệpvànhómđấtchưasửdụng
Nhữngnhậnxétrútratừtổngquantàiliệu:
Đấtnướctađangpháttriểntrênđườngcôngnghiệphóa,hiệnđạihóa.Đểđưađấtđaithựcsựtrởthànhnguồnvốn,nguồnthuhútchocácđầutưpháttriểnthìviệcquyhoạchsửdụngđấtlàhếtsứccầnthiếtvàduynhất
Trang 33Vìvậyrấtcầnphảiđánhgiá,ràsoátlạicácbảnquyhoạchnhằmđiềuchỉnh
chophùhợpvớisựpháttriểncủađịaphươngsửdụngđất
Trang 34Chương2 ĐỐITƯỢNG,NỘIDUNGVÀPHƯƠNGPHÁPNGHIÊNCỨU
Trang 352.4.1.Phươngphápkếthừavàchọnlọctàiliệu
Đểxâydựngbáocáo,nhiềutàiliệuphụcvụchophầnnghiêncứutổngquanvànghiêncứuvềđịaphươngđượckếthừa,chọnlọcnhằmlàmrõchocácnộidungđượctrìnhbàytrongbáocáo.Đólàcácnghiêncứucùngđềtàicủacáctácgiảđitrước,đượcthựchiệnởcácđịaphươngkhác.Kếtquảnghiêncứuchuyênsâuvềthổnhưỡng,vềkhíhậuthờitiếtchitiếtcủahuyệnNgọcLặc,tỉnhThanhHóacũngđượckếthừasửdụng,đểlàmrõcácđặcđiểmcủađịaphương.Đồngthời,cáctàiliệukhácvềđịaphươngnhưcácsốliệuthốngkêvềkinhtế,xãhội,cácbảnđồgốccủađịaphươngcũngđượcthuthập,sửdụngphụcvụtốtnhấtchođềtàinghiêncứu
2.4.2.Phươngphápđiềutra,khảosát
Đâylàphươngphápđượcdùngđểthuthậpsốliệu,thôngtincầnthiếtphụcvụchođềtàinghiêncứu.Mộtsốphươngphápcụthểđólà:
10/22xãthịtrấn,mỗixã/
thịtrấn10người,chọnngẫunhiêntheotừngkhu.Tiêuchíchọnmẫuđiềutra:Làcácnôngdânđạidiệnchotừngnhómhộcómứcsốngkhá,trungbìnhvàkém.Việclựachọnhộđiềutrađượcthựchiệnvớisựkếthợpvới
UBNDxã/thịtrấnđểđảmbảotínhđạidiệnvàkháchquan
2.4.3.Phươngphápthốngkê,sosánh
Đểphântíchđưarakếtluận,đềtàidựavàosốliệuquyhoạchđãđượcphêduyệt,sốliệuđánhgiácủangườisửdụngđấtvàsốliệuthựchiệnquyhoạch,từđó
rútranhữngchỉtiêuđãđạtvàchưađạttheoquyhoạchvàkếhoạchcủahuyện
2.4.4.Phươngphápxửlýsốliệusửdụngphầnmềmvitính
Cácsốliệuthuthậpđượcphântích,xửlý,tổnghợpvớisựhỗtrợhiệuquảcủa
cácphầnmềmvitính,đặcbiệtlàexcel
Trang 36Chương3 KẾTQUẢNGHIÊNCỨUVÀTHẢOLUẬN
3.1.Điềukiệntựnhiên,kinhtế,xãhộicủahuyệnNgọcLặcảnhhưởngđếnquyhoạchsửd ụngđất
Trang 37âygiáphuyệnLangChánh,huyệnThườngXuân
TrungtâmhuyệnlàthịtrấnNgọcLặc,cáchthànhphốThanhHóa76kmvềphíaTâyBắc,nằmtrênđầumốigiaothôngquantrọngcủatỉnhvàcảnước,cóđườngHồChíMinhchạyquadài30,7kmthuậnlợichoviệcgiaolưuvớicácvùngmiềntrongcảnướcvàđườngQuốclộ15quahuyệndài16,7kmđinướcLào,rấtthuậntiệnchogiaolưu,pháttriển
3.1.1.2.Địahình,đấtđai
Làmộthuyệnmiềnnúi,NgọcLặccóđịahìnhtươngđốiphứctạp.Đấtđaichủyếuđượchìnhthànhtạichỗ.ĐịahìnhthấpdầntừTâyBắcxuốngĐôngNam,địahìnhbịchiacắtnhưngkhôngquáphứctạp,khảnăngkhaithácsửdụngđấttrên
90%tổngdiệntích.Địahìnhdốctrên150chi
ếmkhoảng50%diệntích;mộtsốvùngquádốc,gâykhókhănchobốtrícâytrồng,bảovệđấtvàđầutưxâydựngcơsởhạtầng;cànglênphíaTâyBắcđịahìnhcàngbịchiacắtvàđượcchiathành4tiểuvùng:
+Vùngnúicaogồm5xãphíaTây,TâyBắc:ThạchLập,ThuýSơn,MỹTân,CaoNgọc,
VânAmcóđịahìnhdốc,bịchiacắtbởinhiềukhe,suốikhôngthuậnlợichosảnxuấtnôngnghiệp.Tổngdiệntích17.087,91ha,chiếm34,80%diệntíchtoànhuyện
+Vùngđồicao,núivừavàthấp:gồm5xãnằmphíaNamhuyệnlàPhùngGiáo,Phùng
Minh,NguyệtẤn,PhúcThịnh,vàKiênThọ,diệntích11.024,55ha,chiếm22,45%tổngdiệntíchtựnhiên.Làvùngcóđộdốckhônglớn,chấtlượngđấtđaikhátốt,tầngcanhtácdầy,riêngxãKiênThọchủyếulàđấtđỏvàngtrênđámácmatrungtính
+Vùngđồi:gồm10xãphíaĐôngvàĐôngNamcủahuyệngồmcácxã:QuangTrung,
ĐồngThịnh,LộcThịnh,Caothịnh,NgọcTrung,NgọcLiên,NgọcSơn,LamSơn,MinhTiến,MinhSơnvớidiệntích17.732,22hachiếm36,11%tổngdiệntíchtoànhuyện.Đấtđaichủyếulàđấtđỏvàngpháttriểntrênđásétbiếnchấtvàđấtđỏvàngtrênphùsacổ;riêng3xã:LamSơn,MinhSơn,MinhTiếnđịa
Trang 38+Đấtcóđộdốcdưới150là
đấtđểpháttriểnnôngnghiệp,xâydựngcơsởhạtầng,giaothông,thủylợi,khudâncư ,diệntích23.508,05ha,chiếm47,88%tổngdiệntíchtựnhiên
+Đấtcóđộdốcdạnghỗnhợp,diệntích814,02hachiếm1,66%
-Địamạocó3dạngcơbản:địahìnhrửatrôi42.299,09hachiếm86,16%,địahìnhbồilấp884,26hachiếm1,80%,địahìnhnhânsinh5.095,02hachiếm
10,38%.Ngoàira,cókhoảngtrên814,02ha–dạnghỗnhợp,chiếm1,66%
Dođịahìnhkhôngđồngnhất,địamạophứctạp,phầnlớnđấtđaiởđâybịxóimòn,bạcmàu
3.1.1.3.Khíhậu,thờitiết
NgọcLặcnằmtrongvùngkhíhậunhiệtđớigiómùa:mùahènóngẩm,mưanhiềuvàchịuảnhhưởngcủagióTâyNamkhônóng(gióLào);mùađônglạnhítmưa.Donằmởtrungphầnkhíhậutrungdumiềnnúi(vùngII)nênmứcđộcácảnhhưởngtrêngiảmhơnsovớicáchuyệnvùngcaovàvùngbiển
Nhiệtđộkhôngkhítrungbìnhnămlà23,20C.Tổngtíchôntrongnăm
8.100oC–8.500oC
Tổnglượngmưatrongnăm1.600–1.700mm/
năm.Mùamưakéodài6tháng,từtháng5đếntháng10nhưngtậptrungchủyếuvàotháng6đếntháng9chiếm62%tổnglượngmưacảnăm.Mùakhôkéodàitừtháng11đếntháng4nămsau
Trang 39ThanhHóa,chảyquaNgọcLặcrasôngMãtạingãBaBông,chiềudài76km,diệntíchlưuvực565km2;SôngHépbắtnguồntừdãynúiBàTrêm,thượngnguồnhồTrungTọa,QuangTrung,huyệnNgọcLặcdài28,5km,đổrasôngCầuChàydiệntíchlưuvực120km2
Trang 40ibêntriềncácsông(sôngÂm,sôngCầuChày,sôngHép,sôngChu),thuộccácxãLộcThịnh,CaoThịnh,NgọcTrung.Đấtnằmởđịahìnhvàn,vàncao;dángđấttươngđốibằngphẳng(<80),tầngđấtdày,thànhphầncơgiớitừthịtnhẹđếnthịttrungbình,đấttừchuaítđếnítchua.Mùntổngsốtừtrungbìnhđếnnghèo,đạmtổngsốkhá,đấtmặtkhátơixốp.Nơicóđịahìnhvàn,vàncaophùhợpvớicácloạicâymàuvàcâycôngnghiệpngắnngày.Nơicóđịahìnhvànthấp,nếuchủđộngnướcthìcấyđược2vụlúa/năm
+Đấtphùsachua(DystricFluvisols):KýhiệuFLd:Diệntích32ha,phânbốởxãPhùn
gMinh,làđấtphùsakhôngđượcbồihàngnăm,địahìnhcao.Quaquátrìnhcanhtácvàsửdụng,tầngđấttừ20cmtrởxuốngkếtvonsắtvàmangan,thànhphầncơgiớiởlớpmặtlàthịttrungbình.Đấtthườngxuyênbịhạn,chua,nghèodinhdưỡng.Làloạiđấtkhaitháctừlâu,mộtsốdiệntíchcấy1vụlúa,sốcònlạitrồngmàuhoặccâycôngnghiệpngắnngàynhưmía
+Đấtphùsabãohoàbazơ(EntricFluvisols).KýhiệuFLe:Diệntích1.105ha,phânbố
ởcácxãCaoThịnh,KiênThọ,VânAm,NguyệtẤn,PhúcThịnhvàPhùngMinh.Đấtphânbốởđịahìnhvàn,vànthấp,thờigianngậpnướctrongnămkhádài.Thànhphầncơgiớitừthịtnặngđếnthịttrungbình.MứcđộGlâytừtrungbìnhđếnmạnh,đấtchua.Mùntổngsốtrongđấtởtrungbìnhđếnnghèo,đạmtổngsốkhá,lântổngsốnghèo,lândễtiêurấtnghèo.Đâylàloạiđấtđượccấy2vụlúatrongnăm.Từkhicócáccôngtrìnhthủylợi,ápdụngcáctiếnbộkhoahọckỹthuậtvàosảnxuất,loạiđấtnàyđãdầnthayđổivềtínhchất,đãcókếtcấu,độchuagiảm;cónơicâyđược2vụlúavàlàmmàuvụđông
-Đấtglây(Gleysols).KýhiệuGL:
Diệntích867ha,đượcphânbốrảirácở16xãtronghuyện(riêngcácxãMỹ
Tân,NgọcLiên,PhúcThịnh,PhùngGiáokhôngcó)
Làloạiđấtđượchìnhthànhdoquátrìnhtíchtụsảnphẩmrửatrôi,lắngđọngởcácthunglũnghẹp,bịngậpúngthườngxuyên,địahìnhlòngchảo,tầngđếkhôngxácđịnh,tầngmặtlầythụt,nhiềuchấthữucơchưaphângiải,màusắctầngđấtxámxanh,