• Sữa lên men Kefir là dạng thực phẩm mang giá trị dinh dưỡng cao, rất cần thiết cho con người và hiện đang được sản xuất phổ biến ở nhiều nước trên thế giới.. Phomai là sản phẩm sản x
Trang 1SƠ LƢỢC VỀ CÔNG NGHỆ LÊN MEN
a Vi sinh vật trong sữa và vai trò
b Vi sinh vật lên men sữa III Các sản phẩm lên men sữa
a Yoghurt
b Kefir, Kuniss
c Cheese
d Butter
Trang 2SỮA NGUYÊN LIỆU
NGUỒN GỐC
Sữa là một dung dịch sinh học, được tạo thành từ tuyến sữa của động vật
Sữa bò được sử dụng phổ biến với số lượng lớn
Có thể dùng làm sữa tươi nguyên chất hoặc chế biến thành nhiều thực phẩm khác cho người và cả động vật
Sữa thường được lấy từ bò sữa, ngoài ra còn nhiều loài động vật khác như: trâu, ngựa, dê, cừu, tuần lộc, lạc đà…
Trang 3SỮA NGUYÊN LIỆU
THÀNH PHẦN
NƯỚC
Trang 5Thành phần amino acid trong protein
6.90 2.74 11.44 5.75 1.40 19.14 1.60 6.82 3.16 3.55 5.13 3.51 5.24 1.94 3.40 3.5 11.7
2.1 2.74 11.44 5.75 1.40 19.14 1.60 6.82 3.16 5.4 1.5 4.8 5.5 7.0 6.4 4.5 11.5
Trang 6SỮA NGUYÊN LIỆU
Acid arachinic Acid obic Acid linolenic Acid linoleic Acid arachidonic Acid panmiabic Acid mirioleic
0.35 – 1.31 18.63 – 37.62 0.01 – 2.19 0.35 – 5.24 0.21 – 0.358 1.54 – 5.55 1.49 – 3.53
Thành phần acid béo trong sữa
Trang 7SỮA NGUYÊN LIỆU
Loại Sữa Protein% Casein% Whey Protein% Chất béo % Cacbonhydrate% Tro%
Trang 8SỮA NGUYÊN LIỆU
TÍNH CHẤT LÝ HÓA
Sữa là hệ phân tán cao
Độ chua của sữa
Tính oxy hóa khử
Tính keo
Khối lượng riêng: d= 1,027 – 1,032
Áp suất thẩm thấu: Ptt = 6atm ở 00C
2.5
1 10/9
2.25 0.9
1
Trang 9SỮA NGUYÊN LIỆU
GIÁ TRỊ DINH DƢỠNG
Trang 10freudenreichii, Propionibacterrium pentosaceum
• Vi khuẩn gây đắng sản phẩm: Streptococus liquefacien
• Vi khuẩn gây thối sản phẩm: Bacterium fluorescen
• Vi khuẩn gây bệnh: Samonella sp., Shigella sp
Trang 11VI KHUẨN TRONG SỮA
Samonella sp Bacterium fluorescen
Streptococus sp
Propionibacterrium
Trang 12Nhiệt độ và pH tối ưu cho sinh trưởng
một số loài vi khuẩn lactic
- 5.5 – 6.0
- 5.5 – 6.0
-
-
Trang 14VI SINH VẬT LÊN MEN SỮA
Streptococcus thermophilus Lactobacillus bungaricus
YOGHURT
Trang 15VI SINH VẬT LÊN MEN SỮA
KEFIR (nấm kefir)
Trang 16Vi khuẩn lactic Nấm men Nhóm Leuconostoc
L dextranicum
L mesenteroides
L kefir
Nhóm Lactococcus
L lactis subsp lactis biovar diacetylactis
L lactis subsp cremoris
L helveticus subsp jugurti
L lactis subsp lactis
Candida kefir Candida holmii Saccharomyces cerevisiae Zygosaccharomyces florentinus Torulaspora delbrueckii
Saccharomyces exiguus Candida pseudotropicalis Saccharomyces globus Saccharomyces dairensis Saccharomyces unispores Candida friedrichii
Candida valida
Trang 17VI SINH VẬT LÊN MEN SỮA
CHEESE
Vi khuẩn lên men lactic như
Lactobacillus sp, Streptococcus sp
Nấm mốc thuộc giống Pennicillin
roqueforti P camenberti… tùy
vào sản phẩm đặc trưng từng vùng
Pennicillium roqueforti
Trang 18YOGHURT
• Sữa chua là sản phẩm của sự
lên men sữa lỏng, đông, đặc, có vị
chua
• Tùy theo địa phuơng mà có tên
gọi khác nhau như: Curd
(Srilanka), Dahli (Bangladesk) và
Yoghurt (Astralia)
CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN SỮA
Trang 19YOGHURT Rất đa dạng với nhiều
chủng loại sản phẩm như sữa
chua uống, sữa chua đặc,sữa
chua có bổ sung canxi với nhiều
huơng vị hấp dẫn….
CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN SỮA
Trang 20Một số sản phẩm sữa chua
Trang 21• Sữa lên men Kefir là dạng thực phẩm
mang giá trị dinh dưỡng cao, rất cần thiết
cho con người và hiện đang được sản xuất
phổ biến ở nhiều nước trên thế giới
CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN SỮA
Trang 24Phomai là sản phẩm sản xuất
bằng cách lên men sữa động vật,
rất được ưa chuộng vì có mùi vị
đặc sắc và là nguồn thực phẩm
giàu protein, vitamin, khoáng
Nuớc Pháp rất nổi tiếng với
ngành sản xuất phomai, với nhiều
loại phomai đuợc ưa chuộng trên
khắp thế giới
CHEESE
CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN SỮA
Trang 25CHEESE
Trang 29CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN SỮA
BUTTER
Bơ là sản phẩm từ mỡ sữa có nhiệt
năng lớn độ tiêu hóa cao và giàu các
loại vitamin A, E, B1,B2, C
Tùy theo địa phuơng mà có tên gọi
khác nhau như: Cultured butter,
Sweet cream butter, Ghee, Beurre
noisette, Sour butter
Trang 30BUTTER
Trang 31CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN TỪ SỮA
2 Cơ sở lý thuyết của các quá trình lên men
1 Cơ sở khoa học cho việc ứng dụng sữa lên men
3 Các kỹ thuật sử dụng bảo quản và chế biến sữa
4 Quy trình sản xuất một số sản phẩm
Trang 32CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN TỪ SỮA
6.Các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình lên men
5 Sự thay đổi các thành phần trong quá trình chế biến các sản phẩm
7 Các sản phẩm lên men sữa ở Việt Nam
8 Các sản phẩm lên men sữa trên thế giới
Trang 33CƠ SỞ KHOA HỌC CHO VIỆC ỨNG DỤNG SỮA LÊN MEN
Giảm thời gian tiêu chảy ở trẻ em
Hiệu quả phòng ngừa và điều trị viêm đại tràng, ung thư đại tràng
Hiệu quả gia tăng tỉ lệ hủy hoại Helicobacter pylori qua những nghiên cứu trong ống nghiệm (invitro) và nghiên cứu trên người Ngoài ra cũng làm tăng khả năng tiêu hóa Lactose ở những người bất dung nạp Lactose
Trang 34CƠ SỞ LÝ THUYẾT
CỦA QUÁ TRÌNH LÊN MEN
LÊN MEN RƢỢU
LÊN MEN LACTIC
LÊN MEN BUTIRIC
Trang 35Acid-1,3-diphosphoglyceric Pyruvate
Lactate
Sơ đồ 1
Sơ đồ 2
Trang 36CH3COOH Acetate
+CO2+NADH (+H + )
+H +
+2H + -2H +
+2H2O
Lên men dị hình
Trang 37Điều chỉnh sao cho thành phẩm có hàm lượng chất béo như
đã định sẵn
63oC trong 30 phút hoặc ở 77-85oC trong 15-20 giây
Mục đích của đồng hóa là làm giảm kích thước của các cầu
mỡ và giúp phân bố đều chất béo trong sữa, làm cho sữa đồng nhất
CÁC KỸ THUẬT SỬ DỤNG BẢO QUẢN VÀ CHẾ BIẾN SỮA
TIÊU CHUẨN HÓA
THANH TRÙNG
ĐỒNG HÓA
Trang 38QUY TRÌNH SẢN XUẤT MỘT SỐ SẢN PHẨM
YOGHURT
Sơ đồ quy trình sản xuất yoghurt
Sữa nguyên liệu Kiểm tra chất lượng Làm sạch
Gia nhiệt Đồng hóa
Trang 39QUY TRÌNH SẢN XUẤT MỘT SỐ SẢN PHẨM
KEFIR
Sơ đồ quy trình sản xuất kefir
Sữa nguyên liệu Li tâm làm sạch
Làm lạnh 14-16 o C
Đồng hóa 70 o C 200-300 bar
2-3% chủng
nấm men kefir
Thanh trùng 93-95 o C, 3-5 phút
Tiêu chuẩn hóa
Làm nguội 23-25 o C
pH = 4,5
Ủ chín
12 giờ
Rót và Bảo quản lạnh Lên men
12-14 giờ Làm lạnh 5-8 o C
Trang 40QUY TRÌNH SẢN XUẤT MỘT SỐ SẢN PHẨM
CHEESE
Sơ đồ quy trình sản xuất cheese
Cấy men Lên men
Trang 41QUY TRÌNH SẢN XUẤT MỘT SỐ SẢN PHẨM
SOUR BUTTER
Sơ đồ quy trình sản xuất butter
Sữa nguyên liệu Cream Giảm acid và Thanh trùng
rửa cream
Lên men và xử
lý nhiệt lạnh Tạo hạt bơ Cấy giống Bao gói, bảo
quản
Trang 42Sự Tạo Chất Thơm Trong Quy Trình Sản Xuất Bơ
Cơ chế sinh hóa của sự tạo thành chất thơm trong sản
phẩm bơ từ đường lactose và acid citric
Diacetyl
Butylen glycol
-CO2
-CO2-CO2
+H2
-H2
Trang 44SỰ THAY ĐỔI CÁC THÀNH PHẦN TRONG
Thay đổi về lipid
Sự tạo thành khí
Trang 45- Đã thanh trùng, để
lạnh
- Đóng hộp
Ôi khét Sợi nhớt Chua (acid, ga) Biến màu
Vị phomat, hoa quả Phồng, có ga
Pseudomonas, Alcaligences, Staphococcus Coliformes, Pseudomonas, Alcaligenes
Vi khuẩn lactic Chromobacterium
Pseudomonas, Flavobacterium, Alcaligenes Clostridium sporegens
Bơ Hư hỏng bề mặt Pseudomonas, Alteromonas Phomai
- Phomai mềm
- Phomai tươi
- Phomai Thụy Sĩ
Khí, acid butyric Khí cấu trúc thay đổi Mốc
Mốc đen
Vi sinh vật bề mặt Nhớt, mùi thối Biến màu Mùi hoa quả Khí, ngọt
Mùi lạ
Clostridium tyrobutyricum Leuconostoc, Diacetylactis
Penecillium, Sporulariopsis, Mucor,…
Mucor Torulopsis, Debaruomyces
Pseudomonas
Flavobacterium, nấm men, nấm mốc khác Nấm men
Torulopsis Clostridium sporogenes Sữa chua Vị nấm men Torulopsis
Trang 46CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
Yêu cầu của sữa nguyên liệu trong sản xuất theo Lâm Xuân Thanh, 2003
NGUYÊN LIỆU SỮA
Trang 47CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
Tùy từng giống vi sinh vật, từng loại sản phẩm mà nó đòi hỏi có điều kiện lên men khác nhau về:
o Lượng giống cấy
o Nhiệt độ
MÔI TRƯỜNG LÊN MEN
o Thời gian lên men
o Cung cấp oxi cho những vi sinh vật hiếu khí
Trang 48CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
Nấm mốc Aspergillus, Geotricum, Oide và Monilia tiết ra protease
phân cắt các hợp chất chứa nitơ
Vi khuẩn Clostrodium tyroobutycum, có khá năng lên men lactic tạo:
o Acid butiric: gây mùi khó chịu
o Một lượng lớn khí hydro: làm thay đổi cấu trúc vật lý của phomai
TẠO CÁC SẢN PHẨM PHỤ KHÔNG MONG MUỐN
Trang 49CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN SỮA
Ở VIỆT NAM
Trang 50CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN SỮA
Ở VIỆT NAM
SỮA CHUA ĐẶC
Sữa chua Vinamilk Cam
Quả cam giàu vitamin C giúp tăng cường
sức đề kháng cho cơ thể Trong khi đó, sữa
chua giúp tăng cường quá trình tiêu hóa và
trao đổi chất hằng ngày Sự kết hợp tuyệt vời
giữa sữa chua và cam tươi trong Sữa chua
Vinamilk Cam mới chính là quà tặng tuyệt vời
dành tặng cho sức khỏe của bạn mỗi ngày
Giá :3.432 VND/HŨ(+VAT)
Trang 51CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN SỮA
Ở VIỆT NAM
SỮA CHUA ĐẶC
Sữa chua Vinamilk Nha Đam
Nha Đam không chỉ là món ăn ngon miệng
mà còn vô cùng bổ dưỡng đối với làn da vì
giàu vitamin A và E giúp da mịn màng, đồng
thời chứa selenium giúp ngăn ngừa quá trình
lão hóa của làn da
Giá :3.920 VND/HŨ(+VAT)
Trang 52CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN SỮA
Ở VIỆT NAM
SỮA CHUA ĐẶC
Sữa chua Vinamilk có đường
Với hương vị thơm béo từ sữa
nguyên chất Sữa chua ăn Vinamilk Có
Đường cung cấp cho bạn nguồn năng
lượng dồi dào khi mệt mỏi hay căng
thẳng
Giá :3.380 VND/HŨ(+VAT)
Trang 53CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN SỮA
Ở VIỆT NAM
SỮA CHUA ĐẶC
Sữa chua Vinamilk dâu
Hương vị thơm ngon của dâu tươi
và mứt dâu trong Sữa chua ăn
Vinamilk Dâu sẽ đem đến cho bạn
cảm giác ngon miệng và một làn da
Trang 54CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN SỮA
Ở VIỆT NAM
SỮA CHUA ĐẶC
Sữa chua Vinamilk trái cây
Sữa chua ăn Vinamilk Trái
Cây có chứa mứt trái cây tổng hợp
cho bạn cảm giác tươi mát, sảng
khoái như đang hòa mình vào thiên
nhiên.
Giá :3.432 VND/HŨ(+VAT)
Trang 55CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN SỮA
Ở VIỆT NAM
SỮA CHUA ĐẶC
Sữa chua Vinamilk Plus
Sữa chua ăn Vinamilk Plus với
công thức giàu canxi, giàu chất xơ
và ít béo rất tốt cho sức khỏe: giúp
xương chắc khỏe, điều hòa tiêu
Trang 56CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN SỮA
Ở VIỆT NAM
SỮA CHUA ĐẶC
Sữa chua Vinamilk không đường kefir
Sữa chua không đường Vinamilk Kefir
được làm từ loại men đặc biệt Kefir giúp:
Giảm Cholesterol, giảm stress
Trang 57CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN SỮA
Ở VIỆT NAM
SỮA CHUA UỐNG
Sữa chua Vinamilk vị trà xanh
Sữa chua uống Vinamilk kết hợp với
vị Trà Xanh thanh khiết từ thiên nhiên
cho bạn làn da tươi trẻ, giữ gìn nét đẹp
và vẻ thanh xuân của bạn
Giá :3.986 VND/HỘP(+VAT)
Trang 58CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN SỮA
Ở VIỆT NAM
SỮA CHUA UỐNG
Sữa chua Vinamilk vị trái cây
Sữa chua Vinamilk vị dâu
Sữa chua Vinamilk vị cam
Giá :3.986 VND/Hộp (+VAT)
Trang 59CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN SỮA
Ở VIỆT NAM
Sản phẩm sữa lên men Betagen tự
nhiên của Công ty Campina Việt Nam
với thành phần khuẩn sữa sống
Probiotics Lactobacillus Casei Sản
phẩm Betagen có vị chua ngọt trái cây
thơm ngon đã chinh phục người tiêu
dùng Việt Nam
Sữa lên men Betagen:
Giúp hệ tiêu hóa khỏe mạnh
Tăng cường sức đề kháng tự nhiên
Tốt cho sức khỏe cả gia đình
Hương vị thơm ngon
Giá bán: 16,800 VND/lốc
(4x115 ml) Shelf-life: 40 ngày Bảo quản: lạnh, dưới 8 0 C
SỮA UỐNG LÊN MEN
Trang 60CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN SỮA
Ở VIỆT NAM
SỮA CHUA UỐNG
Sữa chua Vinamilk men sống Probi
Sữa chua được bổ sung trực tiếp men
probiotics, là một loại vi khuẩn có lợi giúp
con người tăng cường sức đề kháng, cải
thiện tiêu hóa và chóng lại nhiều bệnh tật
phát sinh từ bên trong đường ruột Sữa chua
men sống Probi do Vinamilk giúp cơ thể
khỏe mạnh từ bên trong, dáng vẻ tươi xinh
từ bên ngoài
LỐC 5 CHAI (CHAI 65ML)
Giá :17.500 VND/LỐC(+VAT)
Trang 61CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN SỮA
Ở VIỆT NAM
PHOMAI
Phomai Vinamilk
Phomai Vinamilk – nguồn
năng lượng mỗi ngày
Phomai Vinamilk với thành
phần dinh dưỡng được bổ
sung canxi và rất giàu năng
lượng Công nghệ chế biến
đảm bảo vệ sinh an toàn thực
phẩm mang đến cho phô mai
Vinamilk một chất lượng hoàn
hảo.
HỘP 5 MIẾNG
Giá :19.500
VND/HỘP(+VAT)
Trang 62CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN SỮA
Ở VIỆT NAM
YAKULT
Sữa uống lên men Yakult là một trong những
thức uống Probiotics đầu tiên trên thế giới
Trong một chai Yakult 65ml có chứa hơn 6,5 tỉ
khuẩn sữa có lợi chủng Lactobacillus casei
Shirota, loại khuẩn có thể tiến đến ruột non mà
vẫn còn sống sót cho dù bị dịch vị dạ dày tấn
công
Đây là thức uống lên men theo công nghệ
Trang 63CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN TRÊN
• Tăng cường sức khỏe cho hệ tiêu hóa,
ngăn ngừa rối loạn đường ruột;
• Giảm thiểu những chất có hại trong cơ
thể;
• Ngăn ngừa chứng táo bón, tiêu chảy;
• Nâng cao khả năng miễn dịch để chống
lại những căn bệnh truyền nhiễm, ngăn
chặn sự phát triển của tế bào ung thư
Nhật Bản Trung Quốc
Australia Brazil
Trang 64CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN TRÊN
THẾ GIỚI
Betagen được sản xuất tại Thái Lan
Trang 65CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN TRÊN
THẾ GIỚI
SỮA CHUA
Trang 66CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN TRÊN
THẾ GIỚI
K E M C H U A
Trang 67CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN TRÊN
THẾ GIỚI
Ở Pháp, có hàng ngàn
loại pho-mát khác nhau
Pho-mát comté, được sử dụng làm tráng miệng ở Pháp
Trang 68CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN TRÊN
THẾ GIỚI
Những sợi pho-mát vàng óng trong món pizza
Trang 69CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN TRÊN
Trang 70CÁC SẢN PHẨM LÊN MEN TRÊN
THẾ GIỚI
Trang 71KẾT LUẬN
• Sữa là nguồn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng rất cao Cũng chính vì vậy đây là nguồn cơ chất lý tưởng cho nhiều vi sinh vật có lợi cũng như có hại Do vậy, cần đảm bảo khâu thanh trùng
• Để sản phẩm lên men đạt chất lượng như mong muốn, chúng ta cần phải:
o Chọn được giống vi sinh vật thích hợp
o Xác định được môi trường lên men tối ưu
o Xác định được các điều kiện lên men thích hợp như lượng giống cấy, nhiệt độ và thời gian lên men, cung cấp oxi, sự khuấy trộn…
Trang 72LƢỢC KHẢO TÀI LIỆU
Kiều Hữu Ảnh, 1999 Giáo Trình Vi Sinh Vật Học Công Nghiệp Nhà xuất bản KH&KT, Hà Nội
Lâm Xuân Thanh, 2003 Giáo trình Công Nghệ Chế Biến Sữa và Các Sản Phẩm Từ Sữa Nhà xuất bản KH&KT, Hà Nội
Nguyễn Bảo Lộc, 2008 Vi Sinh Thực Phẩm Lưu hành nội bộ Đại học Cần Thơ
Nguyễn Đức Lượng, Công Nghệ Vi Sinh Vật - Tập 3 - Thực Phẩm Lên Men Truyền Thống Trường Đại Học Kỹ Thuật Tp.HCM
Phạm Văn Ty, Vũ Nguyên Thành, 2007 Công Nghệ Sinh Học - Tập 5 – Công nghệ vi sinh và Môi trường Nhà xuất bản Giáo Dục
Trần Phước Đường, 2004 Công Nghệ Sinh Học Đại Cương Lưu hành nội bộ Đại học Cần Thơ
Trần Thị Thanh, 2007 Công Nghệ Vi Sinh Nhà xuất bản Giáo Dục
Trang 73THANK YOU VERY MUCH !