Hoàn thiện pháp luật về bổ nhiệm, quản lý và sử dụng kiểm sát viên ở CHDCND lào

Đối tượng nghiên cứu của luận văn chính là các vấn đề lý luận về bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên; các quy định pháp luật về bộ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên; thực tiễn thi hành quy định pháp luật về bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên ở nước CHDCND Là

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

NOUANTHONG SENGNOUTHONG

HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ BỔ NHIỆM, QUẢN

LÝ VÀ SỬ DỤNG KIỂM SÁT VIÊN Ở NƯỚC CỘNG

HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Chuyên ngành : Luật Hiến pháp và Luật Hành chính

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: GS.TS THÁI VĨNH THẮNG

HÀ NỘI-2016

Trước hết, tôi xin được gửi lời cảm ơn đến các thầy cô giáo Trường Đại học Luật Hà Nội, đặc biệt là các thầy cô giáo Khoa Đào tạo sau Đại học

và Khoa pháp Luật Hiến pháp và Hành chính đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu chương trình thạc sĩ luật học tại Trường.

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất của mình đến người hướng dẫn khoa học GS.TS Thái Vĩnh Thắng, người đã tận tâm, nhiệt tình chỉ bảo và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này.

Cuối cùng, tôi xin cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè đã luôn động viên, quan tâm, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian qua.

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày…tháng…năm 2016

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nouangthong SENGNOUTHONG

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng cá nhân tôi Mọi tài liệu, số liệu trong luận văn là khách quan, trung thực Những kết quả, những đánh giá trong luận văn chưa được ai công bố ở bất kỳ một công trình nghiên cứu khoa học nào.

CHDCND : Cộng hòa Dân chủ Nhân dân NDCM : Nhân dân cách mạng

NĐ : Nghị định

CP : Chính phủ

TVQH : Thường vụ Quốc hội

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC BỔ NHIỆM, QUẢN LÝ

VÀ SỬ DỤNG KIỂM SÁT VIÊN Ở NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN

1.1 Bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên ở nước Cộng hòa dân

1.2 Nguyên tắc bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên ở nước Cộng

1.2.1 Nguyên tắc bổ nhiệm Kiểm sát viên 141.2.2 Nguyên tắc quản lý Kiểm sát viên 161.2.3 Nguyên tắc sử dụng Kiểm sát viên 19

1.3 Vai trò của công tác bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên ở

1.4 Quy định pháp luật của một số quốc gia trên thế giới về bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên và bài học kinh nghiệm cho nước Cộng

1.4.1 Quy định pháp luật của một số quốc gia trên thế giới về bổ nhiệm,

1.4.1.1 Bài học kinh nghiệm từ Liên Bang Nga 251.4.1.2 Bài học kinh nghiệm từ Việt Nam 291.4.2 Bài học kinh nghiệm cho nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào 39

LUẬT VỀ BỔ NHIỆM, SỬ DỤNG VÀ QUẢN LÝ KIỂM SÁT VIÊN Ở NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO 43

2.1 Thực trạng các quy định pháp luật về bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào 432.1.1 Các quy định về bổ nhiệm Kiểm sát viên 432.1.1.1 Quy định về nguyên tắc bổ nhiệm Kiểm sát viên 432.1.1.2 Quy định về tiêu chuẩn Kiểm sát viên 442.1.1.3 Quy định về thủ tục bổ nhiệm Kiểm sát viên 462.1.2 Các quy định về quản lý Kiểm sát viên 472.1.2.1 Quy định về nguyên tắc quản lý Kiểm sát viên 472.1.2.1 Quy định về quản lý Nhà nước đối với Kiểm sát viên 482.1.3 Các quy định về sử dụng Kiểm sát viên 51

2.2 Thực tiễn thi hành các quy định pháp luật về bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào 53

Chương 3 ĐỊNH HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ BỔ NHIỆM, TUYỂN DỤNG VÀ SỬ DỤNG KIỂM SÁT VIÊN Ở NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO 66

dụng Kiểm sát viên ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào 66

3.2 Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về bổ nhiệm, tuyển dụng và sử dụng Kiểm sát viên ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào 733.2.1 Giải pháp hoàn thiện pháp luật về bổ nhiệm Kiểm sát viên 733.2.2 Giải pháp hoàn thiện pháp luật về quản lý Kiểm sát viên 753.2.3 Giải pháp hoàn thiện pháp luật về sử dụng Kiểm sát viên 77

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài

Xây dựng và hoàn thiện cơ chế về bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên là một trong những nội dung rất quan trọng trong quá trình thực hiện cải cách ở các cơ quan Tư pháp nói riêng và ở trong bộ máy Nhà nước nói chung Bởi, nội dung của việc bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên rất rộng, bao gồm các hoạt động như: tuyển chọn, khen thưởng, kỷ luật… Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là chúng ta phải làm sao để công tác bổ nhiệm, quản lý và

sử dụng Kiểm sát viên vừa bảo đảm được những nét chung giống như việc bổ nhiệm, quản lý, sử dung cán bộ, công chức vừa bảo đảm được những nét đặc thù riêng để Kiểm sát viên có thể thực hiện tốt nguyên tắc làm việc độc lập và chỉ tuân theo pháp luật

Nhận thức được vai trò quan trọng đó, trong thời gian qua, Nhà nước

CH DCND Lào đã ban hành rất nhiều văn bản pháp luật nhằm điều chỉnh hoạt động bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên Việc ban hành những văn bản pháp luật đó đã được thực hiện và đạt được rất nhiều kết quả tích cực Tuy nhiên, các quy định pháp luật trong lĩnh vực bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên ở Lào vẫn còn một số hạn chế, nhược điểm, bất cập nhất định Những hạn chế đó đã làm ảnh hưởng xấu đến việc thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp của Kiểm sát viên ở CHDCND Lào Do đó, Nhà nước và xã hội đòi hỏi cần phải có các công trình khoa học pháp lý nhằm xem xét và nghiên cứu hệ thống các quy định trong hoạt động

bổ nhiệm, quản lý, sử dụng Kiểm sát viên để làm rõ mặt tích cực cũng như các nhược điểm của hệ thống pháp luật trong lĩnh vực bổ nhiệm, quản lý và

sử dụng Kiểm sát viên ở Lào trong giai đoạn hiện nay

Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn đó, tác giả đã chọn đề tài: “Hoàn thiện

pháp luật về bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên ở CHDCND Lào”

làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sĩ của mình với mong muốn đóng góp

một phần nhỏ bé của mình vào việc tiếp tục hoàn thiện các quy định của pháp luật trong hoạt động bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên ở nước CHDCND Lào.

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Pháp luật về hoạt động bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên ở CHDCND Lào là một trong những vấn đề khá rộng và luôn mang tính thời sự cao Tuy nhiên, trong những năm gần đây ở CHDCND Lào, chỉ có một số công trình nghiên cứu liên quan đến lĩnh vực này như: Giáo trình Luật học của Trường Đại học Quốc gia Lào; các hội thảo trong nước và hội thảo quốc

tế nghiên cứu…và gần như chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu về vấn đề này một cách toàn diện

Do vậy, việc nghiên cứu một cách đầy đủ, toàn diện và có hệ thống các quy định pháp luật về hoạt động bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên Đồng thời tìm hiểu thực trạng pháp luật, thực tiễn thi hành các quy định của pháp luật và đưa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên trong thời gian tới là đòi hỏi cấp bách và rất cần thiết đối với khoa học pháp lý ở nước CHDCND Lào

3 Đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu luận văn

- Về đối tượng nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu của luận văn chính là

các vấn đề lý luận về bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên; các quy định pháp luật về bộ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên; thực tiễn thi hành quy định pháp luật về bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên ở nước CHDCND Lào

- Về phạm vi nghiên cứu: Phạm vi nghiên cứu luận văn là những vấn đề

lý luận và thực tiễn liên quan đến pháp luật của CHDCND Lào về công tác bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên Đồng thời, luận văn còn nghiên cứu nội dung các quy định của pháp luật về công tác bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên của một số quốc gia trên thế giới trong giai đoạn hiện nay để nước CHDCND Lào có thể học tập kinh nghiệm trong hoạt động này Trên cơ

sở đó, tác giả đánh giá các quy định của pháp luật hiện hành về công tác bổ nhiêm, quản lý và sử dụng kiểm sát viên Đồng thời, đánh giá thực tiễn thực hiện các quy định này để tìm ra những điểm còn hạn chế trong các quy định

và đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện những hạn chế, tồn tại của hoạt động này trong thời gian tới

4 Mục tiêu nghiên cứu của luận văn

Mục tiêu của việc nghiên cứu luận văn là tìm hiểu các quy định của pháp luật Lào trong hoạt động bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên ở nước CHDCND Lào và một số quốc gia trên thế giới để từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho hoạt động bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên ở CHDCND Lào Đồng thời, tìm hiểu thực trạng pháp luật, thực tiễn thi hành các quy định của pháp luật và đưa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên, đáp ứng nhu cầu thực hiện quyền công tố và kiểm sát tư pháp trong giai đoạn hiện nay

5 Các câu hỏi nghiên cứu

Để đạt được mục tiêu nghiên cứu toàn diện của đề tài, luận văn phải trả lời những câu hỏi sau:

(1) Công tác bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên ở nước CHDCND Lào có vai trò như thế nào?

(2) Pháp luật của một số quốc gia trên thế giới quy định về bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên như thế nào? Cụ thể là quốc gia Liên Bang Nga, Pháp và Việt Nam quy định về bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên?

(2) Các quy định về bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên của các quốc gia rút ra bài học kinh nghiệm cho nước CHDCND Lào?

(3) Thực trạng và thực tiễn thi hành các quy định pháp luật về bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào?

(4) Những thành tựu và khó khăn khi thi hành pháp luật về bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên ở nước CHDCND Lào?

(5) Để hoàn thiện pháp luật về bổ nhiệm, tuyển dụng và sử dụng Kiểm sát viên ở nước CHDCND Lào thì cần có những định hướng và giải pháp?

6 Các phương pháp nghiên cứu áp dụng để thực hiện luận văn

Phương pháp nghiên cứu được tác giả sử dụng để nghiên cứu luận văn này bao gồm: phương pháp luận biện chứng duy vật và những quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng nhân dân Cách mạng Lào

Bên cạnh đó, tác giả còn sử dụng phương pháp phân tích; phương pháp chứng minh; phương pháp lịch sử; phương pháp thống kê… Những phương pháp nghiên cứu hiện đại này bảo đảm độ tin cậy của các kết quả nghiên cứu của luận văn

7 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn

Qua việc nghiên cứu, phân tích các quy định của pháp luật về bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên trong thời gian qua tại CHDCND Lào, luận văn đã sẽ đóng góp những ý nghĩa khoa học và thực tiễn sau:

(1) Nghiên cứu những vấn đề lý luận của pháp luật về hoạt động bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên tại Lào

(2) Phân tích, đánh giá thực trạng các quy định của pháp luật về hoạt động tuyển dụng, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên tại Lào

(3) Đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện các quy định của pháp luật về tuyển dụng, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên tại CHDCND Lào

8 Bố cục của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo thì kết cấu luận văn gồm 3 chương như sau:

Chương 1 Một số vấn đề lý luận về công tác bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên ở nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào.

Chương 2 Thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật về bổ nhiệm, sử dụng và quản lý Kiểm sát viên ở nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào.

Chương 3 Định hướng và một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật

về bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên ở nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào.

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC BỔ NHIỆM, QUẢN LÝ

VÀ SỬ DỤNG KIỂM SÁT VIÊN Ở NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ

NHÂN DÂN LÀO 1.1 Bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

1.1.1 Bổ nhiệm Kiểm sát viên

Bổ nhiệm Kiểm sát viên là một trong những hoạt động rất quan trọng của Viện kiểm sát các quốc gia trên thế giới nói chung và ở CHDCND Lào nói riêng Việc bổ nhiệm Kiểm sát viên ở Lào thường không diễn ra thường xuyên mà thường được tiến hành theo từng đợt nhất định trong năm và thường dựa vào những chỉ tiêu, kế hoạch hằng năm của ngành đề ra

“Bổ nhiệm” là một thuật ngữ được rất nhiều nhà nghiên cứu, nhà khoa học tìm hiểu Nghiên cứu về thuật ngữ này, có rất nhiều quan điểm và cách hiểu khác nhau Bởi, khi nghiên cứu thì các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu thường xét ở những góc độ không giống nhau

Theo từ điển Tiếng Lào, “bổ nhiệm” được hiểu là: “cử giữ một chức vụ

quan trọng trong nhà nước”(1) Còn theo Quyết định số 12/2004 của Thủ tướng Chính phủ Lào về việc ban hành Quy chế bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, luân chuyển, từ chức, miễn nhiệm cán bộ, công chức lãnh đạo thì “bổ nhiệm” được

hiểu là: “việc người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền ra quyết định cử cán

bộ, công chức giữ một chức vụ lãnh đạo có thời hạn trong cơ quan, đơn vị” ( 2

)

Hay theo Quy chế Bổ nhiệm, bổ nhiệm lại cán bộ, công chức của Bộ

Công thương ở CHDCND Lào thì “bổ nhiệm” được hiểu là: “việc công chức,

viên chức được quyết định giữ một chức vụ lãnh đạo, quản lý có thời hạn trong cơ cấu tổ chức của cơ quan, đơn vị” ( 3 )

2 Quyết định số 12/2004 của Thủ tướng Chính phủ Lào về việc ban hành Quy chế bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, luân chuyển, từ chức, miễn nhiệm cán bộ, công chức lãnh đạo

Còn theo Luật về Cơ quan Công tố năm 2009 của Lào thì khái niệm

“bổ nhiệm Kiểm sát viên” không được quy định rất cụ thể, chi tiết Tuy nhiên,

chúng ta có thể hiểu đó là: việc cán bộ, công chức đáp ứng đầy đủ các tiêu

chuẩn về Kiểm sát viên được quy định cụ thể trong Luật về Cơ quan Công tố của Lào, theo trình tự, thủ tục nhất định sẽ được giữ chức danh để thực hiện chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp.

Các tiêu chuẩn chung của Kiểm sát viên được pháp luật Lào quy định rất cụ thể Theo đó, bao gồm các tiêu chuẩn như: Là công dân Lào trung thành với Tổ quốc và Hiến pháp, chế độ chính trị của nước CHDCND Lào; có phẩm chất đạo đức tốt, trung thực, có tinh thần kiên quyết bảo vệ pháp luật của quốc gia mình; có trình độ cao đẳng luật trở lên; có sức khỏe để thực hiện công việc… Như vậy, nếu cán bộ, công chức và cá nhân nào nếu đáp ứng các tiêu chuẩn trên và được thực hiện các trình tự, thủ tục bổ nhiệm khác thì sẽ được giữ chức danh là Kiểm sát viên Khi được bổ nhiệm làm Kiểm sát viên thì Kiểm sát viên sẽ thực hiện các chức năng, nhiệm vụ chung của ngành Kiểm sát nhân dân Lào, trong đó có chức năng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp của nước CHDCND Lào Đồng thời, Kiểm sát viên phải thực hiện các nhiệm vụ khác như: bảo vệ Hiến pháp và pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, góp phần bảo đảm pháp luật Lào được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất

Chức năng thực hiện quyền công tố của Kiểm sát viên chúng ta có thể hiểu đó là: hoạt động thay mặt Viện kiểm sát nhân dân trong tố tụng hình sự

để thực hiện việc buộc tội của Nhà nước đối với người phạm tội, hoạt động này được thực hiện ngay từ khi giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và trong suốt quá trình khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử vụ án hình sự Việc thực hiện quyền công tố nhằm mục đích giúp mọi hành vi phạm

3 Quy chế bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, kéo dài thời gian giữ chức vụ đối với công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo quản lý thuộc Bộ Công Thương Lào, Viên Chăn, 2013.

tội, người phạm tội phải được phát hiện, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử kịp thời, nghiêm minh, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không làm oan người vô tội, không để lọt tội phạm và người phạm tội và không để người nào

bị khởi tố, bị bắt, tạm giữ, tạm giam, bị hạn chế quyền con người, quyền công dân trái luật

Chức năng thực Kiểm sát hoạt động tư pháp của Kiểm sát viên là hoạt động của Kiểm sát viên trong nhiệm vụ, quyền hạn của mình để kiểm sát tính hợp pháp của các hành vi, quyết định của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động tư pháp, được thực hiện ngay từ khi tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố vàtrong suốt quá trình giải quyết vụ án hình sự; trong việc giải quyết vụ án hành chính, vụ việc dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động; việc thi hành án, việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp; các hoạt động tư pháp khác theo quy định của pháp luật

Việc bổ nhiệm Kiểm sát viên được thực hiện rất chặt chẽ, theo đó các

cơ quan, cá nhân có trách nhiệm trong việc bổ nhiệm Kiểm sát viên thì phải thực hiện một số công việc ban đầu như: Viện trưởng các Viện Kiểm sát đề xuất và nhận xét đánh giá đối với cán bộ, công chức được đề xuất làm Kiểm sát viên; họp bàn trong tập thể lãnh đạo cơ quan, đơn vị mình Sau đó, xin ý kiến cấp ủy và tổ chức họp lấy ý kiến trong cơ quan, đơn vị mình Tiếp đó là Viện trưởng Viện kiểm sát cao hơn ra quyết định bổ nhiệm hoặc đề nghị cấp

có thẩm quyền xem xét, quyết định bổ nhiệm và phải chịu trách nhiệm về quyết định hoặc đề xuất của mình

1.1.2 Quản lý Kiểm sát viên

“Quản lý” cũng là một trong những thuật ngữ được xuất hiện rất sớm

trong khoa học pháp lý ở các nước trên thế giới nói chung và ở CHDCND Lào nói riêng, quan tâm nghiên cứu Xét trên phương diện nghĩa của từ thì quản lý có thể được hiểu là duy trì hay phụ trách một công việc nào đó Tuy nhiên, khi nghiên cứu về thuật ngữ này có rất nhiều quan điểm khác nhau, ví

dụ theo Tailor (1856-1915) quản lý được định nghĩa là: “Làm quản lý là bạn

phải biết rõ: muốn người khác làm việc gì và hãy chú ý đến cách tốt nhất, kinh tế nhất mà họ làm” ( 4 )

Hay theo Fayel thì ông cho rằng, “quản lý là một hoạt động mà mọi tổ

chức (gia đình, doanh nghiệp, chính phủ) đều có, nó gồm 5 yếu tố tạo thành là: kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, điều chỉnh và kiểm soát Quản lý chính là thực hiện kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo điều chỉnh và kiểm soát ấy”(5)

Hoặc theo Hard Koont: “Quản lý là xây dựng và duy trì một môi

trường tốt giúp con người hoàn thành một cách hiệu quả mục tiêu đã định”6

Hay quan điểm khác của Peter F Druker thì cho rằng: “Suy cho cùng, quản lý

là thực tiễn Bản chất của nó không nằm ở nhận thức mà là ở hành động; kiểm chứng nó không nằm ở sự logic mà ở thành quả; quyền uy duy nhất của

nó là thành tích”7.

Theo Từ điển Tiếng Lào thì “quản lý” được hiểu là: “đặc trưng cho

quá trình điều khiển và dẫn hướng tất cả các bộ phận của một tổ chức, thường là tổ chức kinh tế, thông qua việc thành lập và thay đổi các nguồn tài nguyên (nhân lực, tài chính, vật tư, trí thực và giá trị vô hình)”8

Quản lý Kiểm sát viên là một trong những hoạt động rất quan trọng, nhằm giúp ngành Kiểm sát nhân dân Lào có những chính sách, phương hướng

cụ thể để các Kiểm sát viên thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình đối với ngành Kiểm sát nhân dân và đối với xã hội Lào Việc quản lý Kiểm sát viên tốt sẽ có vai trò rất tích cực, nó là sự phối hợp có hiệu quả giữa các hoạt động của Kiểm sát viên trong một đơn vị

4 li-luan-va-thuc-tien.aspx

5 li-luan-va-thuc-tien.aspx

6 li-luan-va-thuc-tien.aspx

7 li-luan-va-thuc-tien.aspx

http://www.cleveroffice.info/vn/Tin-tuc/Ly-thuyet-quan-ly/34-Quan-ly-la-gi-Su-thong-nhat-hoan-hao-giua-8 Từ điển Tiếng Lào, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Lào, Viên Chăn 199http://www.cleveroffice.info/vn/Tin-tuc/Ly-thuyet-quan-ly/34-Quan-ly-la-gi-Su-thong-nhat-hoan-hao-giua-8.

Qua đó, chúng ta có thể hiểu quản lý Kiểm sát viên là sự tác động có tổ chức, có mục đích của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân các cấp đến các Kiểm sát viên trong việc họ thực hiện các hoạt động thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của mình trong ngành Kiểm sát nhằm sử dụng thống nhất, có hiệu quả các quy định của pháp luật để đạt những mục tiêu mà ngành Kiểm sát nhân dân Lào đã đề ra.

Hoạt động quản lý Kiểm sát viên ở Lào có những đặc điểm như:

Thứ nhất, quản lý Kiểm sát viên và hoạt động mang tính tất yếu đối với

ngành Kiểm sát ở CHDCND Lào Đúng vậy, tính tất yếu của hoạt động này được thể hiện ở chỗ, bản chất con người là sự dung hòa các mối quan hệ xã hội, do đó con người không thể tồn tại và phát triển nếu không quan hệ và hoạt động với người khác Khi các Kiểm sát viên cùng tham gia các hoạt động trong ngành của mình với nhau thì tất yếu phải có “ý chí điều khiển” hay nói cách khác phải có sự quản lý của con người nếu muốn có trật tự và đạt hiệu quả cao Mặt khác, con người luôn hoạt động để thỏa mãn các nhu cầu, nhưng khi thỏa mãn nhu cầu này lại phát sinh nhu cầu khác Do đó, con người phải tham dự vào nhiều hình thức hoạt động với nhiều loại hình tổ chức khác nhau Chính vì thế, hoạt động quản lý Kiểm sát viên tồn tại như một tất yếu

Thứ hai, hoạt động quản lý Kiểm sát viên thể hiện mối quan hệ giữa

con người với con người Đúng vậy, thực chất của quan hệ giữa con người với con người trong quản lý Kiểm sát viên là quan hệ giữa chủ thể quản lý (là các Viện trưởng, phó Viện trưởng Viện kiểm sát các cấp) đối với đối tượng quản

lý (là các Kiểm sát viên thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp) Như vậy, đặc trưng nổi bật của hoạt động quản lý Kiểm sát viên là hoạt động cụ thể của con người và dù ở cấp độ nào cũng là sự biểu hiện của mối quan hệ giữa con người với con người

Thứ ba, quản lý Kiểm sát viên là sự tác động có ý thức Các Viện

trưởng, phó Viện trưởng Viện kiểm sát các cấp quản lý các Kiểm sát viên thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp dưới quyền của

mình là để điều khiển hành vi, phát huy cao nhất tiềm năng và năng lực của Kiểm sát viên nhằm hoàn thành những mục tiêu, nhiệm vụ mà ngành Kiểm sát Lào đã đề ra Do vậy, sự tác động này phải là sự tác động bằng tình cảm (tâm lý) dựa trên những nhận thức khoa học một cách khách quan, đúng đắn

và bằng ý chí thì có như vậy việc quản lý Kiểm sát viên mới đạt hiệu quả tích cực cao

Thứ tư, quản lý Kiểm sát viên là sự tác động bằng quyền lực Đúng

vậy, hoạt động quản lý Kiểm sát viên là hoạt động được tiến hành dựa trên cơ

sở các công cụ, phương tiện và cách thức tác động nhất định Tuy nhiên, không giống với các hoạt động khác, hoạt động quản lý Kiểm sát viên chỉ có thể tồn tại nhờ yếu tố quyền lực Với tư cách là sức mạnh được thừa nhận, quyền lực là nhân tố giúp cho các Viện trưởng, phó Viện trưởng các Viện kiểm sát ở Lào tác động tới các Kiểm sát viên để điều khiển hành vi của họ Quyền lực được thể hiện thông qua các quyết định quản lý, nguyên tắc quản

lý và các chế độ, chính sách khác… Nhờ có quyền lực mà các Viện trưởng, phó Viện trưởng các Viện kiểm sát mới đảm trách được vai trò của mình là duy trì được trật tự, kỷ luật của cơ quan, đơn vị

Thứ năm, quản lý Kiểm sát viên là hoạt động được thực hiện theo quy

trình nhất định Đúng vậy, hoạt động quản lý Kiểm sát viên không chỉ được tiến hành dựa trên cơ sở những kiến thức, chuyên môn mà còn được thực hiện theo một quy trình nhất định Bao gồm lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra Với quy trình như vậy thì hoạt động quản lý Kiểm sát viên được coi là hoạt động lao động mang tính gián tiếp và tổng hợp Nghĩa là nó không trực tiếp tạo

ra kết quả mà nhờ thực hiện các vai trò định hướng, thiết kế, duy trì, thúc đẩy

để từ đó mang lại hiệu quả cao cho hệ thống ngành Viện kiểm sát

Ngoài ra, hoạt động quản lý Kiểm sát viên là hoạt động nhằm hướng

tới mục tiêu chung của ngành Kiểm sát Trong thực tiễn, hiệu quả quản lý của hoạt động cụ thể được thể hiện bằng những kết quả cuối cùng mà nó mang lại nhằm thỏa mãn các nhu cầu nhất định và phải đáp ứng lợi ích của đối tượng

Trong ngành Kiểm sát, không phải tất cả các mục tiêu, nhiệm vụ chung của ngành đề ra cũng được thực hiện một cách triệt để Bởi, điều đó còn phụ thuộc vào điều kiện kinh tế- xã hội của những giai đoạn lịch sử nhất định và phải cùng hướng tới các mục tiêu chung để nhau giải quyết, thực hiện thì những nhiệm vụ của ngành được đưa ra mới đảm bảo có kết quả tốt.

1.1.3 Sử dụng Kiểm sát viên

“Sử dụng” là một trong những thuật ngữ có tính đa nghĩa nên có sự

khác biệt giữa nghĩa rộng và nghĩa hẹp Hơn nữa, do có sự khác biệt về thời

đại, xã hội, chế độ, nghề nghiệp nên “sử dụng” có nhiều cách giải thích, lý

giải khác nhau Cùng với sự phát triển của phương thức xã hội hóa sản xuất

và sư mở rộng trong thức của con người thì sự khác biệt về nhận thức và lý giải khái niệm “sử dụng” càng trở nên rõ rệt

Theo từ điển Tiếng Lào thì thuật ngữ “sử dụng” được hiểu là: “dùng

trong một công việc” Như vậy, “sử dụng Kiểm sát viên” chúng ta có thể hiểu

đó là việc bố trí, sắp xếp công việc cho Kiểm sát viên trong quá trình thực hiện quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp của cơ quan, cá nhân có thẩm quyền, đặc biệt là của Viện trưởng, phó Viện trưởng Viện kiểm sát các cấp ở CHDCND Lào hiện nay nhằm đạt được những hiệu quả nhất định

Với chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp, kiểm sát viên phải tham gia tố tụng hình sự ngay từ khi có tin báo, tố giác tội phạm để tiến hành kiểm sát việc giải quyết tin báo, tố giác về tội phạm; xem xét quyết định việc khởi tố hay không khởi tố vụ án, khởi tố hay không khởi tố bị can Kiểm sát viên phải tham gia kiểm sát điều tra ngay từ đầu nhằm phát hiện và xử lý kịp thời các vi phạm pháp luật để giải quyết, bảo đảm việc bắt, tạm giữ, tạm giam, điều tra đúng quy định của pháp luật Do đó, việc bố trí, sắp xếp, sử dụng Kiểm sát viên của các cá nhân, cơ quan có thẩm quyền là rất quan trọng Bởi việc sử dụng Kiểm sát viên đúng trong các trường hợp cụ thể sẽ góp phần giải quyết các công việc rất nhanh chóng và

hiệu quả, chất lượng cao Từ đó, nâng cao uy tín, hình ảnh người Kiểm sát của Viện kiểm sát trong lòng nhân dân.

Tại Đại hội đại biểu lần thứ VIII của Đảng NDCM Lào đã xác định Chiến lược phát triển kinh tế- xã hội thời kỳ 2011-2020, theo đó phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là khâu đột phá mang tính chiến lược, bảo đảm cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước Trong lĩnh vực tư pháp, Bộ Chính trị Lào đã có Kết luận số 52 - KL/TW, ngày 22/6/2011 về việc thực hiện Nghị quyết số 32-NQ/TW về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 Việc triển khai thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế, xã hội cũng như Chiến lược cải cách tư pháp của Đảng NDCM Lào đặt ra yêu cầu phát triển, sử dụng nhân lực của đất nước và của từng ngành, lĩnh vực và từng địa phương, đơn vị Đặc biệt là việc sử dụng Kiểm sát viên trong ngành Kiểm sát nhân dân

Cùng với việc ban hành Chiến lược phát triển, sử dụng nhân lực ở CHDCND Lào thời kỳ 2011-2020; Thủ tướng Chính phủ Lào đã có Quyết định số 217/QĐ-TTg ngày 10/8/2011 Phê duyệt Quy hoạch phát triển, sử dụng nhân lực ở Lào giai đoạn 2011- 2020 Theo đề nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Thủ tướng Chính phủ Lào đã có văn bản

số 122/TTg ngày 8/12/2011 đồng ý bổ sung Quy hoạch phát triển, sử dụng nhân lực ngành Kiêm sát nhân dân vào Quy hoạch phát triển nhân lực Lào giai đoạn 2011-2020

Việc ban hành các Chiến lược sử dụng nhân lực, các quy hoạch sử dụng nhân lực, đặc biệt là việc sử dụng Kiểm sát viên trong ngành Kiểm sát nhân dân ở Lào hiện nay thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước Lào đội ngũ Kiểm sát viên ở CHDCND Lào là rất lớn Việc quan tâm đến vấn đề sử dụng Kiểm sát viên không những nhằm phát triển nguồn nhân lực của ngành Kiểm sát nhân dân mà còn đáp ứng yêu cầu thực hiện Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 và yêu cầu hội nhập quốc tế ở CHDCND Lào hiện nay

Tuy nhiên, việc đánh giá đầy đủ, toàn diện về hiện trạng phát triển, sử dụng Kiểm sát viên về số lượng, chất lượng, trong đó xác định rõ những điểm mạnh, những hạn chế, yếu kém của Kiểm sát viên so với nhu cầu phát triển của đất nước rồi đưa ra những biện pháp đã thực hiện được và rút ra bài học kinh nghiệm hay đề xuất hướng khắc phục trong thời gian tới là rất quan trọng.

1.2 Nguyên tắc bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

1.2.1 Nguyên tắc bổ nhiệm Kiểm sát viên

Đây là một trong những nguyên tắc rất quan trọng trong các nguyên tắc của ngành Kiểm sát nhân dân Lào Nguyên tắc này xuất phát từ nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa, đòi hỏi tính thống nhất của pháp luật Hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp của ngành Kiểm sát là hoạt động áp dụng pháp luật, do vậy đòi hỏi tính thống nhất để đảm bảo cho mọi công dân được bình đẳng trước pháp luật khi tham gia giải quyết các vấn đề thuộc chức năng, nhiệm vụ của mình

Nguyên tắc này được quy định rất sớm trong các văn bản pháp luật ở Lào Bản Hiến pháp của nước CHDCND Lào năm 1947 là bản Hiến pháp quan trọng đầu tiên ghi nhận nguyên tắc này trong văn bản pháp lý cao nhất ở nước CHDCND Lào lúc đó và việc bổ nhiệm Kiểm sát viên đều do Chính phủ Lào bổ nhiệm(9) Tuy nhiên, đến Hiến pháp năm 1991 (sửa đổi, bổ sung năm

2003) thì việc bổ nhiệm Kiểm sát viên được quy định khác, theo đó: “Quốc

hội có quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tối cao” Bên cạnh đó, tại Điều 24 Luật về Cơ quan Công tố năm

2009 quy định: “Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao có quyền bổ

nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Kiểm sát viên các Viện kiểm sát nhân dân địa phươngViện kiểm sát quân sự quân khu và tương đương, Viện kiểm sát quân

sự khu vực theo đề nghị của Hội đồng tuyển chọn Kiểm sát viên”

9 Quốc hội nước CHDCND Lào, Hiến pháp nước CHDCND Lào năm 1947.

Như vậy, chúng ta có thể thấy pháp luật hiện hành ở nước Cộng hòa

DCND Lào quy định hai nguyên tắc bổ nhiệm Kiểm sát viên, đó là: Quốc hội

bổ nhiệm Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tối cao; Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao bổ nhiệm Kiểm sát viên các Viện kiểm sát nhân dân địa phương, Viện kiểm sát quân sự quân khu và tương đương, Viện kiểm sát quân sự khu vực Theo quy định này, việc bổ nhiệm Kiểm sát viên các Viện kiểm sát ở Lào gần như mang tính nội bộ khép kín, bởi tất cả các Kiểm sát viên đều do Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao bổ nhiệm

Mặt khác, yêu cầu cơ bản của việc xây dựng Nhà nước pháp quyền là phải đảm bảo tính độc lập của Viện kiểm sát và tại Điều 42 Hiến pháp 1991

của Lào (sửa đổi, bổ sung năm 2003) cũng đã quy định rõ“Khi thực hành

quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp, Kiểm sát viên độc lập và chỉ tuân theo pháp luật” Do vậy, việc đảm bảo tính độc lập của các Kiểm sát

viên khi họ thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình để giảm thiểu tối đa sự can thiệp từ các yếu tố bên ngoài là yêu cầu hết sức cần thiết

Nhiệm vụ cải cách Tư pháp nói chung, trong đó có cải cách hệ thống

Viện kiểm sát đã được Bộ Chính trị Lào khẳng định rõ tại Nghị quyết số 32-

NQ/TW ngày 02/5/2010 về Chiến lược Cải cách tư pháp đến năm 2020 Theo

đó đã xác định một trong các nhiệm vụ trọng tâm của cải cách Tư pháp

là “Xây dựng, hoàn thiện tổ chức và hoạt động của Viện kiểm sát nhân

dân” và việc“Tăng quyền hạn, trách nhiệm tố tụng của Kiểm sát viên để họ chủ động thực thi nhiệm vụ, nâng cao tính độc lập và chịu trách nhiệm trong hoạt động tố tụng” cũng là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Chiến

lược cải cách Tư pháp Như vậy có thể thấy, cùng với yêu cầu đổi mới mô

hình tổ chức của tòa án thì vấn đề nâng cao tính độc lập của Thẩm phán là hết

sức quan trọng

Bên cạnh đó, Nghị quyết số 32-NQ/TW cũng đặt ra phương hướng,

nhiệm vụ của Chiến lược Cải cách tư pháp là phải“Đổi mới và tăng cường sự

lãnh đạo của Đảng, phát huy vai trò giám sát của các cơ quan dân cử đối

với hoạt động tư pháp” Theo đó đã đặt ra yêu cầu phải đảm bảo vai trò lãnh

đạo toàn diện, tuyệt đối của Đảng nhưng không ảnh hưởng tới tính độc lập của các Viện kiểm sát nói riêng và của các cơ quan tư pháp nói chung; tăng cường sự giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp đối với hoạt động của các cơ quan tư pháp, trong đó có Viện kiểm sát, mà ở đây chính là hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp của các Kiểm sát viên

Nguyên tắc bổ nhiệm Kiểm sát viên phải đảm bảo cho Nhà nước lựa chọn được những người có đủ tiêu chuẩn như: có bằng cấp ở trình độ Đại học Luật, có kinh nghiệm trong hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động xét xử Chế độ bổ nhiệm Kiểm sát viên như vậy đã tạo ra môi trường pháp lý quan trọng, thuận lợi để các Kiểm sát viên được độc lập khi thực hiện các công việc của mình; có điều kiện tích lũy kinh nghiệm, nâng cao trình độ chuyên môn và có ý thức, trách nhiệm cá nhân hơn trong việc

thực hiện nguyên tắc: “Khi thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt

động tư pháp, Kiểm sát viên chỉ tuân theo pháp luật”.

1.2.2 Nguyên tắc quản lý Kiểm sát viên

Quản lý Kiểm sát viên nói riêng và quản lý cán bộ công chức nói chung

là một trong những hoạt động rất quan trọng hiện nay không chỉ ở Việt Nam

mà còn ở các nước trên thế giới, đặc biệt là quốc gia Lào Bởi, thông qua việc quản lý thì sẽ đảm bảo cho các chính sách, quy định pháp luật về cán bộ công chức được thực hiện trên thực tế Đồng thời, thông qua công tác quản lý, các

cơ quan có thẩm quyền sẽ biết rõ tình hình đội ngũ, cán bộ, công chức hay những hạn chế còn tồn tại, nhu cầu tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng để từ đó

có những quy hoạch sử dụng hợp lý nhất theo chức năng, yêu cầu của mỗi cơ quan, tổ chức trong bộ máy nhà nước nói chung

Cũng giống như vậy, quản lý Thẩm phán được thể hiện thông qua việc ban hành các văn bản pháp luật, các quy chế đạo tạo, thi tuyển, đánh giá cán bộ; chỉ đạo tổ chức thực hiện chế độ tiền lương và các chế độ, chính sách đãi

ngội, khen thưởng, kỷ luật; hay thông qua việc thống kê, thanh tra, kiểm tra việc thi hành các quy định và chủ đạo, tổ chức giải quyết các khiếu nại, tố cáo đối với Kiểm sát viên Bên cạnh đó, vai trò lãnh đạo toàn diện của Đảng nhân dân Cách mạng Lào đối với Nhà nước sẽ là những yếu tố rất quan trọng nhằm thiết lập các nguyên tắc cơ bản để quản lý Kiểm sát viên nói riêng và cán bộ công chức nói chung Theo đó, ở Cộng hòa DCND Lào quản lý Kiểm sát viên theo những nguyên tắc sau:

Một là, nguyên tắc quản lý Kiểm sát viên phải đặt dưới sự lãnh đạo

chung của Đảng Đúng vậy, xuất phát từ yêu cầu, nhiệm vụ của thời kỳ Công nghiệp hóa- hiện đại hóa đất nước nhằm thực hiện tốt những mục tiêu của đất nước như: dân giàu, nước mạnh, dân chủ, thống nhất và thịnh vượng vững bước đi lên Chủ nghĩa xã hội thì việc quản lý Kiểm sát viên cần phải dựa vào những quan điểm quản lý cán bộ của Đảng nhân dân Cách mạng Lào Thông qua công tác cán bộ được đổi mới sẽ có vai trò quyết định thực hiện thắng lợi những mục tiêu mà Đảng nhân dân Cách mạng Lào đã đặt ra

Đồng thời, quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc Lào là một trong những nhiệm vụ rất quan trọng nhằm tạo

ra môi trường thực tiễn để rèn luyện, tuyển chọn và đào tạo Kiểm sát viên nâng cao kiến thức, năng lực của mình

Theo đó, dưới sự lãnh đạo của Đảng nhân dân Cách mạng Lào, Đảng nhân dân Cách mạng Lào đã quán triệt quan điểm giai cấp công nhân của Đảng phát triển truyền thống yêu nước và đoàn kết dân tộc, gắn với việc xây dựng đội ngũ Kiểm sát viên với xây dựng tổ chức và đổi mới cơ chế, chính sách; nâng cao trình độ dân trí để có thể tuyển chọn, giáo dục, bồi dưỡng Kiểm sát viên

Ngoài ra, Đảng còn thống nhất lãnh đạo công tác quản lý Kiểm sát viên

và quản lý đội ngũ cán bộ, công chức theo nguyên tắc tập trung dân chủ Đồng thời, phát huy trách nhiệm của các tổ chức thành viên trong hệ thống

chính trị trong việc góp phần xây dựng đội ngũ Kiểm sát viên vững mạnh trong bộ máy nhà nước.

Hai là, nguyên tắc quản lý Kiểm sát viên là quản lý nguồn nhân lực đặc

biệt Đúng vậy, Kiểm sát viên làm việc trong bộ máy Nhà nước, họ là nguồn nhân lực rất đặc biệt trong xã hội Bởi, họ là những người có quyền sử dụng quyền lực của Nhà nước cũng như nguồn lực của Nhà nước để tiến hành các hoạt động quản lý Do vậy, việc quản lý Kiểm sất viên cần tuân theo một số nguyên tắc khoa học trong quản lý nguồn nhân lực Cụ thể:

Nguyên tắc công bằng, bình đẳng cho tất cả mọi người đối với nền công vụ, bao gồm: cả vấn đề dân tộc, sắc tộc, tôn giáo, đảng phái, giới tính;

Nguyên tắc tất cả các Kiểm sát viên đều có cơ hội việc làm như nhau,

mà nhằm bảo vệ Kiểm sát viên khi họ thực thi vai trò xã hội đặc biệt của họ đối với xã hội Đồng thời, xác định những tiêu chuẩn nghề nghiệp của họ

Ba là, nguyên tắc quản lý Kiểm sát viên gắn liền với phát triển đội ngũ

Kiểm sát viên Quản lý Kiểm sát viên là một trong những hoạt động rất quan trọng, bởi thông qua việc quản lý thì mục đích chính nhằm đạt được đó là phát triển đội ngũ Kiểm sát viên đáp ứng đòi hỏi của Nhà nước và của cả xã hội Do vậy, quản lý Kiểm sát viên phải luôn gắn liền với đào tạo, bồi dưỡng nhằm tạo cơ hội để Kiểm sát viên được thăng tiến hơn theo sự nghiệp của

mình, góp phần làm cho đội ngũ Kiểm sát viên của Cộng hòa DCND Lào ngày càng vững mạnh hơn.

Bốn là, nguyên tắc quan hệ lao động của Kiểm sát viên trong cơ quan

Nhà nước là quan hệ đặc biệt Đúng vậy, quan hệ lao động của Kiểm sát viên trong cơ quan Nhà nước là mối quan hệ đặc biệt Tính đặc biệt này là do bản chất của cơ quan Nhà nước Cộng hòa DCND Lào quyết định Bởi, Kiểm sát viên trong Viện kiểm sát nói riêng và cán bộ, công chức trong cơ quan Nhà nước nói chung vừa là người sử dụng lao động, đồng thời vừa là người lao động trong cơ quan Nhà nước Do đó, mối quan hệ giữa Nhà nước và Kiểm sát viên là mối quan hệ rất phức tạp, đòi hỏi phải được điều chỉnh bằng pháp luật Nếu các mối quan hệ này không được điều chỉnh bằng pháp luật dựa trên

cơ sở những nguyên tắc mang tính pháp lý, công khai, thống nhất, bình đẳng…thì không thể điều hành hoạt động các cơ quan Nhà nước Bên cạnh

đó, có nhiều quy tắc, quy chế được ban hành nhằm bảo vệ mối quan hệ giữa Nhà nước và Kiểm sát viên như các chế độ phúc lợi… để làm cho Kiểm sát viên có trách nhiệm với công việc hơn, cũng như thể hiện trách nhiệm của Nhà nước đối với công việc, ngành nghề của Kiểm sát viên ở Cộng hòa DCND Lào trong giai đoạn hiện nay Tuy nhiên, tính hai mặt trong mối quan

hệ Kiểm sát viên với Nhà nước đòi hỏi cần phải thiết lập một Đạo luật cụ thể nhằm điều chỉnh đạt hiệu quả cao hơn

1.2.3 Nguyên tắc sử dụng Kiểm sát viên

Hoạt động sử dụng Kiểm sát viên là một trong những hoạt động rất quan trọng trong hoạt động chung của ngành Kiểm sát nhân dân Lào Bởi vì, thông qua việc sử dụng sẽ quyết định đến chất lượng và hiệu quả của công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp của nước CHDCND Lào Do vậy, trong suốt quá trình lãnh đạo sự nghiệp Cách mạng, Đảng nhân dân Cách mạng Lào đã rất chú trọng đến vấn đề này và coi đây là một trong những nhiệm vụ hàng đầu cần phải thực hiện trong quá trình đổi mới, nhằm nâng cao chất lượng hiệu quả của công tác thực hành quyền công

tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp trong giai đoạn hiện nay Việc sử dụng Kiểm sát viên không được thực hiện một cách tùy tiện theo cảm tính, chủ quan, mà cần phải dựa vào những căn cứ khoa học Đặc biệt, trong công tác cán bộ, cần phải coi trọng cả đức và tài, coi đức là gốc Đồng thời, việc sử dụng Kiểm sát viên cũng phải đảm bảo đúng tiêu chuẩn, phù hợp với điều kiện đặc thù của quốc gia mình Những quan điểm của Đảng nhân dân Cách mạng Lào về công tác cán bộ luôn là những cơ sở để xây dựng các nguyên tắc khoa học trong việc lựa chọn và sử dụng Kiểm sát viên Việc sử dụng Kiểm sát viên ở CHDCND Lào tuân theo những nguyên tắc cơ bản sau đây:

Một là, nguyên tắc bảo đảm đúng tiêu chuẩn Kiểm sát viên được bố trí,

sử dụng Theo đó, việc bố trí, sử dụng Kiểm sát viên phải tuân theo các tiêu chuẩn như: Phải có tinh thần yêu nước sâu sắc, tận tụy phục vụ nhân dân, phấn đấu thực hiện có kết quả mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, phấn đấu thực hiện có kết quả đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước;

Đồng thời, Kiểm sát viên phải cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ không được tham nhũng và kiên quyết đấu tranh phòng chống tham nhũng Có ý thức tổ chức kỷ luật, trung thực, gắn bó với nhân dân và được nhân dân tín nhiệm

Bên cạnh đó, Kiểm sát viên phải là người có trình độ hiểu biết về lý luận chính trị, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, có trình độ văn hóa, chuyên môn, đủ năng lực và sức khỏe để làm việc hiệu quả, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ được giao

Các tiêu chuẩn trên phải có quan hệ mật thiết với nhau Cần coi trọng

cả đức và tài, coi đức là gốc Ngoài ra, Kiểm sát viên cần phải gương mẫu về đạo đức, lối sống, có tác phong dân chủ, khoa học, có khả năng đoàn kết cán bộ; có tư duy độc lập, sáng tạo, có ý thức hợp tác, say mệ trong việc nghiên cứu lý luận vào thực tiễn và phải luôn bám sát đời sống xã hội, có khả năng tổng kết thực tiễn

Hai là, nguyên tắc khách quan, công bằng Đây là một trong những

nguyên tắc rất quan trọng trong việc sử dụng Kiểm sát viên, nguyên tắc này đòi hỏi việc sử dụng Kiểm sát viên phải căn cứ vào nhu cầu thực tế công việc, cũng như hệ thống văn bản của Nhà nước hoặc cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành Tiêu chuẩn, chức danh và năng lực thực tế hay những kết quả đánh giá trực tiếp được coi là những căn cứ để sắp xếp, bố trí Kiểm sát viên Nguyên tắc khách quan, công bằng giúp việc sử dụng Kiểm sát viên loại trừ được yếu tố chủ quan, cảm tính hay thiện vị trong công tác bố trí và sử dụng Kiểm sát viên như lựa chọn, sắp xếp những người không đủ tiêu chuẩn vào chức danh Kiểm sát viên, có hành vi hối lộ hoặc ưu tiên người nhà vào công tác…

Ba là, nguyên tắc tập trung dân chủ Tập trung và dân chủ là hai mặt rất

quan trọng trong việc lựa chọn và sử dụng Kiểm sát viên trong nguyên tắc này

ở CHDCND Lào hiện nay Tính tập trung thể hiện ở việc cấp trên có quyền hạn và trách nhiệm tham gia vào việc lựa chọn, bổ nhiệm, phê chuẩn, quản lý, điều động Kiểm sát viên trong phạm vi thẩm quyền của mình theo quy định của pháp luật Tính dân chủ trong nguyên tắc này được thể hiện ở tính công khai, tính tập thể như tổ chức lấy ý kiến nhận xét, đánh giá của nhiều người, nhiều bộ phận hay ở việc tiến hành bầu cử người lãnh đạo, người quản lý

Đây là nguyên tắc không thể thiếu trong việc sử dụng Kiểm sát viên ở CHDCND Lào hiện nay Việc thực hiện đúng nguyên tắc này sẽ góp phần hạn chế bệnh thành tích, quan liêu cũng như nguy cơ chuyên quyền, độc đoán trong công tác cán bộ, tạo điều kiện lựa chọn cán bộ đúng tiêu chuẩn, có phẩm chất và năng lưc hoàn thành tốt công tác được giao

Bốn là, nguyên tắc tương xứng với yêu cầu công việc Đây là một trong

những nguyên tắc được sử dụng từ rất lâu trong ngành Kiểm sát nhân dân Lào Theo đó, để nguyên tắc này được bảo đảm trong thực tiễn thì việc thực hiện nguyên tắc này đòi hỏi khi lựa chọn, bố trí và sử dụng Thẩm phán phải xem xét phẩm chất, trình độ, năng lực, kinh nghiệm hiện có của người Kiểm

sát viên có đáp ứng được yêu cầu công việc hay không Bởi, chỉ khi nào có sự tương xứng với yêu cầu công việc thì Kiểm sát viên mới thực thi có hiệu quả công việc thuộc thẩm quyền của mình.

Năm là, nguyên tắc đảm bảo cơ cấu hợp lý giữa các nhóm cán bộ

Nguyên tắc này có vai trò rất lớn trong việc phát huy sức mạnh của tập thể, của tổ chức nhờ việc bổ sung cho nhau về kiến thức, kinh nghiệm thực tiễn, chuyên môn nghiệp vụ… của các chủ thể khác nhau Theo nguyên tắc này thì đỏi hỏi trong hoạt động lựa chọn, bố trí, sử dụng Kiểm sát viên cần có sự kết hợp tốt để có cơ cấu hợp lý giữa người già và người trẻ, người tại địa phương

và người từ mới khác tới hoặc giữa nam và nữ…

Sáu là, nguyên tắc đảm bảo quyền lựa chọn và sử dụng Kiểm sát viên

phải dựa trên quy hoạch cán bộ, công chức Đây là một trong những nguyên tắc không thể thiếu trong việc sử dụng Kiểm sát viên ở CHDCND Lào hiện nay Theo đó, nguyên tắc này đòi hỏi các cơ quan, tổ chức phải xây dựng các chính sách và biện pháp nhằm tạo nguồn cán bộ, công chức, đặc biệt là Kiểm sát viên Việc thực hiện tốt nguyên tắc này sẽ giúp ngành Kiểm sát nhân dân Lào đảm bảo được tính chủ động, ổn định trong hoạt động của cơ quan, tổ chức nói chung và trong công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát các hoạt động tư pháp nói riêng Đây cũng là cơ sở để thực hiện các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng dựa vào nhu cầu công việc

1.3 Vai trò của công tác bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

Trong thời gian qua, vai trò của công tác bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên ở CHDCND Lào là rất lớn, góp phần không nhỏ trong việc thúc đẩy sự phát triển và định hướng cho hoạt động thực hiện quyền công tố, kiểm sát các hoạt động tư pháp Do có sự quan tâm của Nhà nước mà các hoạt động thực hiện quyền công tố, kiểm sát các hoạt động tư pháp của Kiểm sát viên đã được quy định, trong đó có các quy định về việc bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên nên đội ngũ Kiểm sát viên có chất lượng, đảm bảo cho

hoạt động thực hiện quyền công tố, kiểm sát các hoạt động tư pháp ngày càng được công bằng, minh bạch Công tác này có vai trò rất quan trọng, bởi thông qua đó sẽ phản ánh được chất lượng của Kiểm sát viên, từ đó phản ánh chất lượng của hoạt động thực hiện quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp ở Lào hiện nay.

Một là, công tác bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên sẽ giúp

cho Nhà nước thực hiện các vai trò của mình trong đời sống xã hội Điều này được thể hiện rất chi tiết trong thực tiễn phát triển của hệ thống Kiểm sát viên trong thời gia vừa qua tại Lào Bởi, những thành tựu của công cuộc đổi mới

cơ chế, chính sách bổ nhiệm, tuyển dụng, quản lý, sử dụng nhằm nâng cao chất lượng Kiểm sát viên đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng của hoạt động thực hiện quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp, góp phần làm cho Nhà nước thực hiện các chức năng của mình được hoàn thiện hơn Đó là chủ trương đúng đắn, cần thiết, phù hợp chung với xu thế chung trên thế giới với thực tiễn phát triển ở Lào hiện nay

Những kết quả đã đạt được trong thời gian qua về công tác bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên là phù hợp với lợi ích lâu dài, phương hướng của Lào về hoạt động tư pháp, đáp ứng được những mục tiêu chủ yếu của việc thực hiện các chính sách của Đảng và Nhà nước Lào, góp phần tạo dựng những cơ sở quan trọng trong hoạt động thực hiện quyền công tố, kiểm sát các hoạt động tư pháp trong tình hình mới

Thông qua chức năng của mình, nhà nước đã đề ra những tiêu chuẩn để

bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên nhằm đạt yêu cầu, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên một cách có hiệu quả là điều kiện để cho các hoạt động thực hiện quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp được đảm bảo công bằng, khách quan

Hai là, thông qua công tác bổ nhiệm Kiểm sát viên, Nhà nước sẽ tuyển

chọn được những con người có phẩm chất, năng lực, trí tuệ và đạo đức đảm bảo thực hiện được hoạt động nghề nghiệp của mình là thực hiện quyền công

tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp Dựa vào những tính chất, chức năng của Kiểm sát viên mà tiêu chuẩn, điều kiện, hình thức bổ nhiệm có những điểm đặc thù Đây là bước đầu tiên có ảnh hưởng nhiều đến chất lượng đội ngũ Kiểm sát viên, do vậy trong quá trình bổ nhiệm Kiểm sát viên cần tuân thủ những nguyên tắc chung nhất định và quy trình khoa học từ hình thức đến nội dung tuyển chọn để hoạt động này đảm bảo có kết quả cao hơn.

Ba là, thông qua công tác quản lý Kiểm sát viên, Nhà nước CHDCND

Lào sẽ nắm được tình hình đội ngũ Kiểm sát viên, những hạn chế còn tồn tại, hay nhu cầu tuyển dụng thực tế để từ đó có những quy hoạch quản lý phù hợp theo chức năng, yêu cầu của mỗi địa phương, mỗi thời kỳ phát triển của đất nước

Bốn là, thông qua công tác sử dụng Kiểm sát viên, Nhà nước sẽ lựa

chọn, bố trí, sử dụng đúng cán bộ sẽ phát huy hiệu quả hoạt động của ngành Kiểm sát Bởi, đó là điều kiện để Kiểm sát viên cống hiến, phát huy năng lực, đồng thời sẽ góp phần ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống

Ngoài ra, công tác bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên còn có

vai trò rất quan trọng góp phần vào việc xây dựng hệ thống đội ngũ Kiểm sát viên có chất lượng, bảo đảm yêu cầu cải cách tư pháp của bộ máy Nhà nước Lào nói chung và hoạt động cải cải cách chế độ công vụ nói riêng, hướng tới xây dựng nền tư pháp “trong sạch, vững mạnh”, từng bước hiện đại; đội ngũ Kiểm sát viên có đủ năng lực; hệ thống các cơ quan nhà nước hoạt động có hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với thể chế nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế Đồng thời, hoạt động này còn đáp ứng yêu cầu xây dựng đội ngũ Kiểm sát viên có phẩm chất chính trị, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tinh thần trách nhiệm và tận tụy phục vụ nhân dân ngày càng có hiệu quả cao hơn

1.4 Quy định pháp luật của một số quốc gia trên thế giới về bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên và bài học kinh nghiệm cho nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

1.4.1 Quy định pháp luật của một số quốc gia trên thế giới về bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên

1.4.1.1 Bài học kinh nghiệm từ Liên Bang Nga

So với các quốc gia khác trên thế giới, Viện kiểm sát Liên bang Nga được hình thành từ rất sớm, trước đó có tên gọi là Viện công tố Sau đó, đến năm 1922 thì Viện kiểm sát Nga được thành lập lại, thực chất là áp dụng mô hình kiểm sát từ trước năm 1864, hệ thống cơ quan Viện kiểm sát ở Liên Xô

có chức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật của chính quyền hành pháp, các Xô viết địa phương, các tổ chức kinh tế, tổ chức quần chúng, hệ thống Tòa án Mục đích của việc thực hiện chức năng kiểm sát là để đảm bảo pháp luật được tuân thủ, thi hành nghiêm chỉnh và thống nhất Từ đó, cấu trúc của Viện kiểm sát Nga về cơ bản được giữ nguyên cho đến nay và được khẳng định trong các Hiến pháp 1936, 1977, 1993 và Luật liên bang về Viện kiểm sát Liên bang Nga năm 1995 Các quy định của Luật Viện kiểm sát Nga năm

1995, có hiệu lực năm 1996 quy định rất rõ ràng về hoạt động bổ nhiệm, quản

lý và sử dụng Kiểm sát viên mà các quốc gia khác cần học tập kinh nghiệm để hoàn thiện pháp luật của quốc gia mình Cụ thể:

Thứ nhất, Viện kiểm sát Liên bang Nga là một cơ quan có vị trí riêng

biệt với các cơ quan hành pháp và tư pháp Theo đó, việc quản lý, sử dụng Kiểm sát viên ở Viện kiểm sát Nga được quy định rất chi tiết, cụ thể tại Điều

4 Luật Viện kiểm sát Nga năm 1996, đó là: việc quản lý được xây dựng theo

nguyên tắc “tập trung thống nhất, trên cơ sở các Kiểm sát viên cấp dưới phải

phục tùng các Kiểm sát viên cấp trên và tất cả đều phục tùng Tổng kiểm sát trưởng Liên bang Nga” và “hoàn toàn độc lập với các cơ quan, công dân, tổ chức”, theo đó các cơ quan thuộc Viện kiểm sát được “thực hiện các thẩm quyền của mình một cách độc lập với các cơ quan quyền lực của liên bang,

của các chủ thể liên bang, của các chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội”.

Viện kiểm sát Trung ương Liên bang Nga do Tổng kiểm sát trưởng Liên bang Nga lãnh đạo (Tổng kiểm sát trưởng Liên bang Nga là do Hội đồng Liên bang bổ nhiệm, bãi nhiệm theo đề nghị của Tổng thống Liên bang Nga) Giúp việc cho Tổng kiểm sát trưởng Liên bang Nga có một Phó Tổng kiểm sát trưởng thứ nhất và một số Phó Tổng kiểm sát trưởng (các chức danh này

do Hội đồng Liên bang bổ nhiệm, bãi nhiệm theo đề nghị của Tổng kiểm sát trưởng Liên bang Nga)

Trong Viện kiểm sát Trung ương Liên bang Nga thành lập Ủy ban kiểm sát Ủy ban kiểm sát Viện kiểm sát Trung ương Liên bang Nga là cơ quan tư vấn Thành phần của Ủy ban kiểm sát Viện kiểm sát Trung ương Liên bang Nga gồm có Tổng kiểm sát trưởng Liên bang Nga (Chủ tịch) và Phó Tổng kiểm sát trưởng thứ nhất, các Phó Tổng kiểm sát trưởng khác và các Kiểm sát viên (các cán bộ kiểm sát khác) do Tổng kiểm sát trưởng Liên bang Nga bổ nhiệm Như vậy, qua quy định này chúng ta có thể thấy, việc quản lý Kiểm sát viên trong toàn hệ thống ngành Kiểm sát Liêng bang Nga rất là chặt chẽ, vững mạnh Từ đó, tạo ra hiệu quả quản lý, sử dụng Kiểm sát viên rất cao

Thứ hai, để bảo đảm tính độc lập cho các cơ quan Viện kiểm sát, Luật

liên bang quy định không cho phép các cơ quan khác can thiệp vào việc thực hiện công tác kiểm sát Tại Điều 5 Luật Viện kiểm sát Nga 1996 quy định:

“việc tác động dưới bất cứ hình thức nào của các cơ quan quyền lực liên bang, của các chủ thể liên bang, của các chính quyền địa phương, của các tổ chức xã hội, và của các phương tiện thông tin đại chúng đến các Kiểm sát viên hay Dự thẩm viên nhằm gây ảnh hưởng đến các quyết định của họ hoặc cản trở hoạt động của họ đều phải chịu trách nhiệm theo luật định” Như

vậy, pháp luật nước Liên Bang Nga rất quan tâm đến việc quản lý, sử dụng Kiểm sát viên Việc quy định như vậy sẽ giúp cho Kiểm sát viên yên tâm làm việc, thực hiện tốt những công việc thuộc thẩm quyền của mình theo đúng

quy định của pháp luật, đảm bảo tính công minh mà không phải lo những áp lực gây khó khăn từ phía cơ quan hay cá nhân nào

Thứ ba, hệ thống Viện kiểm sát Liên bang Nga được tổ chức theo đơn

bị hành chính, bao gồm: Viện kiểm sát Trung ương Liên bang Nga, Viện kiểm sát các chủ thể thuộc Liên bang Nga và cấp tương đương, Viện kiểm sát các thành phố, quận, huyện và các Viện kiểm sát ngang cấp với các cơ quan quyền lực, các Viện kiểm sát chuyên trách (như: Viện kiểm sát trong lĩnh vực giao thông, Viện kiểm sát bảo vệ môi trường…), các Viện nghiên cứu khoa học, các trường đào tạo cán bộ kiểm sát, hệ thống Viện kiểm sát quân sự các cấp Do vậy, việc quản lý, sử dụng Kiểm sát viên ở Liên Bang Nga cũng theo đơn vị hành chính Việc quy định như vậy sẽ giúp các Viện kiểm sát trong hệ thống Viện kiểm sát Liên bang Nga quản lý, sử dụng Kiểm sát viên có hiệu quả cao hơn Bởi, mỗi cấp Kiểm sát quản lý, sử dụng thì sẽ đánh giá, nhận xét được cụ thể từng Kiểm sát viên hơn

Thứ tư, việc bổ nhiệm Kiểm sát viên ở Liên bang Nga được quy định

rất chi tiết, cụ thể Theo đó, các Kiểm sát viên và Dự thẩm viên phải là công dân Liên bang Nga, có trình độ đại học pháp lý, có những phẩm chất nghề nghiệp và đạo đức cần thiết, có đủ sức khỏe để hoàn thành các nhiệm vụ được giao Khi bổ nhiệm, luật còn quy định một thời gian thử thách, thời gian này

có thể kéo dài tới 6 tháng Việc quy định tiêu chuẩn rất cao như vậy góp phần rất quan trọng cho hoạt động thực hiện tốt các công việc thực hành quyền công tố sau này của Kiểm sát viên, góp phần xây dựng đội ngũ Kiểm sát viên

ở Liên bang Nga ngày càng vững mạnh về nghiệp vụ, thực hiện giải quyết nhiều công việc đảm bảo lợi ích cho nhà nước và mọi công dân trong xã hội

Bên cạnh đó, đối với chức vụ trợ lý Kiểm sát viên và trợ lý Dự thẩm viên thành phố, quận, huyện và cấp tương đương, trong những trường hợp đặc biệt có thể bổ nhiệm cả những người đang còn học tại các khoa luật của các trường đại học Việc quy định như vậy sẽ giúp cho Kiểm sát viên thực hiện tốt các công việc của mình hơn, bởi những người còn đang học tại các khoa

luật của trường Đại học là những người có kiến thức rất giỏi, họ sẽ giúp các Kiểm sát viên giải quyết công việc nhanh chóng, hiệu quả hơn.

Chức danh Kiểm sát viên (Viện trưởng Viện kiểm sát) thành phố, quận, huyện và cấp tương đương cũng được quy định rất chi tiết Theo đó, chức danh Kiểm sát viên chỉ được phong cho người không dưới 25 tuổi và đã từng

là Kiểm sát viên hoặc Dự thẩm viên ở các cơ quan kiểm sát không ít hơn 3 năm Còn chức danh Kiểm sát viên (Viện trưởng Viện kiểm sát) các nước cộng hoà, các vùng, khu vực, thành phố trực thuộc liên bang như thành phố Mátxcơva và thành phố Saint-Peterburg, các vùng tự trị, các khu vực tự trị và cấp tương đương chỉ được phong cho người không dưới 30 tuổi và đã từng là Kiểm sát viên hoặc Dự thẩm viên ở các cơ quan kiểm sát không ít hơn 5 năm

Thứ năm, các chế độ và những đảm bảo cho hoạt động của Kiểm sát

viên được quy định rất chi tiết, rất đảm bảo, tương xứng với công việc mà họ làm Theo đó, các Kiểm sát viên của Viện kiểm sát các cấp thực hiện hoạt động nghiên cứu khoa học và giảng dạy tại các trường đào tạo và các Viện khoa học thuộc hệ thống cơ quan Viện kiểm sát Liên bang Nga đều được phong các ngạch, bậc tùy theo chức trách mà họ đang đảm nhiệm và số năm công tác trong ngành

Đối với Kiểm sát viên được hưởng lương theo chức vụ mà họ đảm nhiệm, trợ cấp về ngạch, trợ cấp về thâm niên, trợ cấp cho những điều kiện làm việc đặc biệt, phụ cấp phần trăm (%) đối với cán bộ có chức danh khoa học, tiền thưởng hàng quý, hàng năm và một số khoản tiền bồi dưỡng khác, được cấp trang phục của ngành và họ được bảo đảm về mặt vật chất và xã hội

Đối với các Kiểm sát viên, do họ là những người đại diện cho cơ quan quyền lực nhà nước nên bản thân họ cũng như những người có quan hệ thân tộc gần gũi với họ được sự bảo vệ đặc biệt của Nhà nước theo quy định của

Luật Liên bang đó là: “Về chế độ bảo vệ của Nhà nước đối với các Kiểm sát

viên, những người có chức vụ của các cơ quan bảo vệ pháp luật và cơ quan kiểm tra”, họ được trang bị và sử dụng súng và một số trang thiết bị đặc biệt

khác theo quy định của Luật Liên bang;

Việc khởi tố hình sự và điều tra vụ án hình sự đối với Kiểm sát viên tại Nga (chỉ trừ những trường hợp khi Kiểm sát viên bị bắt khi đang gây án) thì thẩm quyền duy nhất sẽ thuộc về các cơ quan Viện kiểm sát Pháp luật Liên Bang Nga không cho phép tạm giữ, dẫn giải hay khám người Kiểm sát viên

và Dự thẩm viên, khám đồ đạc và phương tiện giao thông của họ, trừ trường hợp bắt giữ họ trong lúc họ đang gây án và những trường hợp khác do luật liên bang quy định Đây là chế độ rất đặc biệt của pháp luật Nga giành cho các Kiểm sát viên Quy định này góp phần thể hiện sự ưu tiên đặc biệt của Nhà nước đối với những người thực hành quyền công tố ở Nga hiện nay mà các quốc gia khác phải học tập, đặc biệt là nước Cộng hòa DCND Lào

1.4.1.2 Bài học kinh nghiệm từ Việt Nam

Viện Kiểm sát nhân dân Việt Nam được thành lập năm 1960, qua 56 năm thành lập và phát triển, tuy lịch sử có nhiều biến cố nhưng ngành Kiểm sát nhân dân Việt Nam đã vượt qua mọi khó khăn, thách thức hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó

Từ ngày được thành lập đến nay (26/7/1960- 26/7/2016), đất nước ngày càng phát triển và mở rộng hội nhập quốc tế nên pháp luật cũng đã thay đổi Theo đó, các quy định về bổ nhiệm, quản lý, sử dụng Kiểm sát viên cũng như các quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của ngành kiểm sát cũng thay đổi theo cho phù hợp với tiến độ cải cách tư pháp của Đảng và Nhà nước Qua năm 56 năm hình thành và phát triển đến nay ngành Kiểm sát nhân dân Việt Nam đã đủ khả năng gánh vác trọng trách mà được Đảng, Nhà nước

và nhân dân giao phó

Thứ nhất, các quy định về tiêu chuẩn bổ nhiệm Kiểm sát viên rất chặt

chẽ, chi tiết Trên cơ sở quy định của Hiến pháp sửa đổi, bổ sung quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của ngành Kiểm sát nhân dân qua các giai

đoạn lịch sử cho phù hợp với sự phát triển của đất nước thì Luật về Cơ quan Công tố năm 2009 cũng sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với Hiến pháp Hiện nay, trên cơ sở Hiến pháp năm 2013, Luật về Cơ quan Công tố cũng đang được xem xét sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với quy định của Hiến pháp Theo đó, Điều 2 Luật về Cơ quan Công tố năm 2009 quy định chức năng,

nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân dân: “1 Viện kiểm sát nhân dân là cơ quan

thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2 Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ Hiến pháp và pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất” Qua đó cho thấy, ngành Kiểm sát nhân dân đã lớn mạnh cả về

nhân lực và vật lực, đáp ứng được yêu cầu của công cuộc đổi mới đất nước và hội nhập quốc tế hiện nay

Với chức năng nhiệm vụ quan trọng đó, việc bổ nhiệm, quản lý và sử dụng Kiểm sát viên để họ thực hiện các nhiệm vụ trên có hiệu quả trong đời sống là đặc biệt cần thiết Tại Điều 74 và 75 Luật về Cơ quan Công tố năm

2009 quy định rất chi tiết về Kiểm sát viên và tiêu chuẩn bổ nhiệm Kiểm sát

viên, theo đó Kiểm sát viên là: “người được bổ nhiệm theo quy định của pháp

luật để thực hiện chức năng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp” Để trở thành Kiểm sát viên thì công dân phải đáp ứng các tiêu chuẩn

cụ thể như: Là công dân Việt Nam trung thành với Tổ quốc và Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, có phẩm chất đạo đức tốt, liêm khiết, trung thực, bản lĩnh chính trị vững vàng, có tinh thần kiên quyết bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa; Có trình độ cử nhân luật trở lên; Đã được đào tạo

về nghiệp vụ kiểm sát; Có thời gian làm công tác thực tiễn theo quy định của Luật này; Có sức khỏe bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ được giao Như vậy, với việc quy định rất chi tiết, cụ thể về các tiêu chuẩn như vậy thì chất lượng của Kiểm sát viên ngay từ đầu sẽ được nâng cao, đáp ứng việc giải quyết các công

việc cụ thể trong ngành Kiểm sát Việc quy định tiêu chuẩn bổ nhiệm Kiểm sát viên chưa được đầy đủ cũng như quy trình bổ nhiệm chưa được chặt chẽ ở Lào như hiện nay vô hình chung làm cho chất lượng bổ nhiệm Kiểm sát viên không đạt hiệu quả cao, hiệu quả công việc của Kiểm sát viên thấp, dẫn đến việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của toàn ngành Kiểm sát Lào sẽ đi xuống

Do đó, pháp luật Lào cần quy định các tiêu chuẩn bổ nhiệm Kiểm sát viên cụ thể như ở Việt Nam hiện nay để nâng cao chất lượng hiệu quả thực hiện nhiệm vụ, chức năng của ngành Kiểm sát nhân dân Lào

Thứ hai, ở Việt Nam các ngạch Kiểm sát viên ở Việt Nam được chia

thành nhiều ngạch theo thứ tự khác nhau Tại điều 76 Luật về Cơ quan Công

tố quy định về ngạch Kiểm sát viên như sau: Ngạch Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân gồm có:

- Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tối cao;

- Kiểm sát viên cao cấp;

- Kiểm sát viên trung cấp;

- Kiểm sát viên sơ cấp

Ngoài ra, ở Viện kiểm sát nhân dân tối cao Việt Nam còn có thể được

bố trí bốn ngạch Kiểm sát viên; ở Viện kiểm sát quân sự trung ương có Viện trưởng là Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tối cao và có thể được bố trí các ngạch Kiểm sát viên cao cấp, trung cấp, sơ cấp; các Viện kiểm sát khác có thể được bố trí các ngạch Kiểm sát viên cao cấp, trung cấp, sơ cấp Như vậy, việc quy định thành nhiều ngạch Kiểm sát viên theo những thứ tự khác nhau

đã tạo điều kiện cho việc quản lý Kiểm sát viên cũng như việc thực hiện các các công việc của từng ngạch Kiểm sát viên hợp lý, hiệu quả hơn Do đó, trong thời gian tới, Luật về Cơ quan Công tố năm 2009 của Lào cần quy định các ngạch Kiểm sát viên như ở Việt Nam để việc quản lý cũng như giải quyết các chế độ cho Kiểm sát viên được hợp lý, phù hợp với công sức, trí tuệ, kỹ năng nghề nghiệp mà họ cống hiến cho ngành Kiểm sát hơn

Thứ ba, đối với mỗi ngạch Kiểm sát viên, pháp luật Việt Nam có những

quy định bổ nhiệm khác nhau Cụ thể, đối với Kiểm sát viên sơ cấp thì tiêu

chuẩn bộ nhiệm được quy định rất chi tiết tại Điều 77 của Luật về Cơ quan Công tố năm 2009, theo đó: người có đủ tiêu chuẩn quy định tại Điều 75 của Luật này và có đủ các điều kiện sau đây thì có thể được bổ nhiệm làm Kiểm sát viên sơ cấp của Viện kiểm sát nhân dân; nếu là sĩ quan quân đội tại ngũ thì

có thể được bổ nhiệm làm Kiểm sát viên sơ cấp của Viện kiểm sát quân sự:

- Có thời gian làm công tác pháp luật từ 04 năm trở lên;

- Có năng lực thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp;

- Đã trúng tuyển kỳ thi vào ngạch Kiểm sát viên sơ cấp”

Như vậy, theo quy định trên, nếu người có đủ tiêu chuẩn chung và những tiêu chuẩn riêng theo quy định của pháp luật như: có thời gian làm công tác pháp luật từ 04 năm trở lên; có năng lực thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp Đặc biệt phải là người đã trúng tuyển kỳ thi vào ngạch Kiểm sát viên sơ cấp thì sẽ được bổ nhiệm làm Kiểm sát viên Và quy trình bổ nhiệm Kiểm sát viên quân sự được thực hiện giống như quy trình bổ nhiệm Kiểm sát viên của Viện kiểm sát nhân dân Quy định như vậy rất hợp

lý, không làm giảm đi chất lượng của Kiểm sát viên được bổ nhiệm, đồng thời còn tránh được sự rườm rà trong việc quy định các tiêu chuẩn bổ nhiệm Kiểm sát viên

Đối với Kiểm sát viên trung cấp Tiêu chuẩn bổ nhiệm được quy định

rất cụ thể tại Điều 78 Luật về Cơ quan Công tố năm 2009, theo đó để được bổ nhiệm Kiểm sát viên trung cấp thì người có đủ tiêu chuẩn quy định tại Điều

75 của Luật về cơ quan Công tố năm 2009 và có đủ các điều kiện sau đây thì

có thể được bổ nhiệm làm Kiểm sát viên trung cấp của Viện kiểm sát nhân dân; nếu là sĩ quan quân đội tại ngũ thì có thể được bổ nhiệm làm Kiểm sát viên trung cấp của Viện kiểm sát quân sự:

- Đã là Kiểm sát viên sơ cấp ít nhất 05 năm;

- Có năng lực thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp;

- Có khả năng hướng dẫn nghiệp vụ thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp đối với Kiểm sát viên sơ cấp;

- Đã trúng tuyển kỳ thi vào ngạch Kiểm sát viên trung cấp

Trong trường hợp do nhu cầu cán bộ của Viện kiểm sát nhân dân, người đã có thời gian làm công tác pháp luật từ 10 năm trở lên, có đủ tiêu chuẩn quy định tại Điều 75 của Luật về Cơ quan Công tố năm 2009, các điểm

b, c và d khoản 1 Điều 78 thì có thể được bổ nhiệm làm Kiểm sát viên trung cấp của Viện kiểm sát nhân dân; nếu là sĩ quan quân đội tại ngũ thì có thể được bổ nhiệm làm Kiểm sát viên trung cấp của Viện kiểm sát quân sự

Đối với Kiểm sát viên cao cấp thì tiêu chuẩn bổ nhiệm được quy định tại Điều 79 Luật về Cơ quan Công tố năm 2009 Theo đó, người có đủ tiêu

chuẩn quy định tại Điều 75 của Luật về Cơ quan Công tố năm 2009 và có đủ các điều kiện sau đây thì có thể được bổ nhiệm làm Kiểm sát viên cao cấp của Viện kiểm sát nhân dân; nếu là sĩ quan quân đội tại ngũ thì có thể được bổ nhiệm làm Kiểm sát viên cao cấp của Viện kiểm sát quân sự:

- Đã là Kiểm sát viên trung cấp ít nhất 05 năm;

- Có năng lực thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp;

- Có khả năng hướng dẫn nghiệp vụ thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp đối với Kiểm sát viên cấp dưới;

- Đã trúng tuyển kỳ thi vào ngạch Kiểm sát viên cao cấp

Trong trường hợp do nhu cầu cán bộ của Viện kiểm sát nhân dân, người đã có thời gian làm công tác pháp luật từ 15 năm trở lên, có đủ tiêu chuẩn quy định tại Điều 75 của Luật về Cơ quan Công tố năm 2009, các điểm

b, c và d khoản 1 Điều 79 của Luật này thì có thể được bổ nhiệm làm Kiểm sát viên cao cấp của Viện kiểm sát nhân dân; nếu là sĩ quan quân đội tại ngũ thì có thể được bổ nhiệm làm Kiểm sát viên cao cấp của Viện kiểm sát quân sự

Đối với Kiểm sát viên Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Tiêu chuẩn bổ

nhiệm được quy định cao hơn so với các tiêu chuẩn bổ nhiệm Kiểm sát viên ở