Tư tưởng hồ chí minh về đạo đức công chức và vận dụng tư tưởng đó trong xây dựng đạo đức công chức ở việt nam hiện nay tt

Việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức để xây dựng đạo đức công chức hiện nay là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong sự nghiệp trồng người của Đảng.. Hơn nữa, việc

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN THỊ KHUYấN

tư tưởng hồ chí minh về đạo đức công chức

và vận dụng tư tưởng đó trong xây dựng đạo đức

công chức ở việt nam hiện nay

Ngành : Đạo đức học

Mó số : 9 22 90 06

TểM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC

HÀ NỘI - 2019

Công trình được hoàn thành tại

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Văn Phúc

Vào hồi ngày tháng năm 2019

Có thể tìm hiểu luận án tại:

Thư viện Quốc gia

Thư viện Học viện Khoa học xã hội

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, vĩ đại khi Người bàn về đạo đức và càng vĩ đại khi Người thực hành đạo đức Tư tưởng đạo đức và tấm gương trong sáng của Người là giá trị tinh thần vô giá của các thế hệ người Việt Nam học tập, noi theo Việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức để xây dựng đạo đức công chức hiện nay là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong sự nghiệp trồng người của Đảng Trong đó cán

bộ công chức vừa là đối tượng vừa là chủ thể của quá trình này

Đội ngũ cán bộ công chức Việt Nam là bộ phận rường cột của hệ thống chính trị, vì thế, đạo đức của họ góp phần quan trọng, quyết định khả năng vận hành của bộ máy nhà nước và tạo dựng niềm tin của nhân dân đối với Đảng, đối với Nhà nước

Ngay từ năm 1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ban hành Sắc lệnh 76/SL về quy chế công chức, bước đầu xác định các vấn đề cơ bản về đội ngũ, vị trí, vai trò, nhiệm vụ và những yêu cầu năng lực, phẩm chất đối với đội ngũ cán bộ công chức trong xã hội mới

Từ đó, đội ngũ cán bộ công chức đã phát huy được vai trò của mình cùng toàn thể nhân dân đẩy mạnh công cuộc kháng chiến - kiến quốc, làm nên những kỳ tích vẻ vang của dân tộc Việt Nam ở nửa cuối thế kỷ XX Bước sang thời kỳ đổi mới, ngày càng nhận thức rõ tầm quan trọng đặc biệt của đội ngũ công chức trong nền hành chính quốc gia, Nhà nước đã ban hành Pháp lệnh cán bộ công chức và được Uỷ ban Thường vụ Quốc hội thông qua, Chủ tịch nước ký Lệnh công bố ngày 9 tháng 3 năm 1998,

và sửa đổi năm 2000, 2003 Luật Cán bộ công chức đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XII, kỳ họp thứ 4 thông qua ngày 13 tháng 11 năm 2008

Sau hơn 30 năm đổi mới chúng ta đã xây dựng được đội ngũ cán bộ công chức vừa có đức, vừa có tài, tư duy năng động và sáng tạo đã hoàn thành nhiệm vụ được giao Tuy nhiên, trước một thực tế hiện nay, một bộ phận cán bộ công chức đã không giữ vững được đạo đức cách mạng, thiếu

ý thức chấp hành pháp luật, thiếu ý thức tự giác học tập đạo đức, từ đó đi đến độc đoán, chuyên quyền, hách dịch lên mặt "quan cách mạng", tạo bè

2

tạo cánh lợi dụng địa vị, chức quyền để mưu cầu lợi ích riêng Họ đã trở thành sâu mọt của dân, vì thế việc xây dựng đạo đức cách mạng, đạo đức công chức cho đội ngũ này theo tư tưởng Hồ Chí Minh để họ hoàn thành tốt trách nhiệm của mình trước nhân dân là một yêu cầu bức thiết Hơn nữa, việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức trong xây dựng đội ngũ này không chỉ xuất phát từ sự suy thoái đạo đức lối sống của một bộ phận cán bộ công chức hiện nay mà còn định hướng phát triển lâu dài trong tương lai với tầm nhìn, hành động, chiến lược

Sự nghiệp đổi mới đất nước đang đi vào chiều sau, yêu cầu cải cách hành chính và rộng hơn là yêu cầu đổi mới chính trị đòi phải có được đội ngũ công chức phát triển toàn diện vừa "hồng" vừa "chuyên", nhân cách phong phú, đáp ứng được yêu cầu hết sức nặng nề nhưng hết sức vẻ vang mà đất nước đang đặt lên vai họ Ở đây, tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức là cơ sở thế giới quan, phương pháp luận,

là kim chỉ nam định hướng trong công tác xây dựng đạo đức công chức

ở Việt Nam hiện nay

Chính vì vậy, việc nghiên cứu, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh, trong

đó đặc biệt là tư tưởng đạo đức của Người là điều cần thiết, ở đó có những giá trị đạo đức mà cán bộ, công chức hiện nay nên biết tới, học tập và vận dụng trong việc lựa chọn quan điểm sống và phong cách sống của mình

Người cán bộ công chức phải luôn là một gương sáng về đạo đức Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khái quát đạo đức ấy ở 8 chữ "cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư" Mỗi cán bộ nếu nhận thức đúng vị trí của mình, giữ đúng phẩm chất cách mạng và chuẩn mực đạo đức sẽ làm cho bộ máy tổ chức luôn có được sự trong sạch, đoàn kết, vững mạnh, ở đó không có chỗ để những quốc nạn như quan liệu, tham nhũng, lãng phí có thể tồn tại

Với những lý do trên, việc nghiên cứu về đạo đức công chức nói chung và việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong việc xây dựng đạo đức công chức trong giai đoạn hiện nay có ý nghĩa cả về mặt lý luận và

thực tiễn Chính vì vậy, tác giả thực hiện nghiên cứu đề tài "Tư tưởng Hồ

Chí Minh về đạo đức công chức và vận dụng tư tưởng đó trong xây dựng đạo đức công chức ở Việt Nam hiện nay" làm đề tài luận án tiến sĩ

Triết học của mình

3

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích

Trên cơ sở làm rõ tầm quan trọng và thực trạng vận dụng tư tưởng

Hồ Chí Minh về đạo đức công chức ở Việt Nam Luận án đưa ra một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức trong xây dựng đạo đức công chức ở Việt Nam hiện nay

2.2 Nhiệm vụ

Để thực hiện được mục đích trên, luận án có nhiệm vụ:

Thứ nhất, tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài, luận

án đã khái quát tình hình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức

Thứ hai, làm rõ một số nội dung cơ bản xung quanh tư tưởng Hồ Chí

Minh về đạo đức công chức

Thứ ba, phân tích thực trạng việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về

đạo đức công chức trong xây dựng đạo đức công chức ở Việt Nam hiện nay và nguyên nhân của thực trạng đó

Thứ tư, đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả của

việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức trong xây dựng đạo đức công chức ở nước ta hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng: đối tượng nghiên cứu là tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức và vận dụng tư tưởng đó trong xây dựng đạo đức công chức

ở Việt Nam hiện nay

- Phạm vi nghiên cứu:

+ Luận án nghiên cứu việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức trong xây dựng đạo đức công chức ở Việt Nam hiện nay

+ Thời gian khảo sát tính từ năm 1986 đến nay

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận án

Cơ sở lý luận: Luận án dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác -

Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm đường lối của Đảng cộng sản Việt Nam về đạo đức, công chức và đạo đức công chức Đồng thời luận án

có kế thừa một số thành tựu của các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học có liên quan đến luận án

sử dụng kết quả nghiên cứu điều tra xã hội học của các công trình đã công

bố liên quan đến đề tài

5 Cái mới của luận án

- Luận án góp phần làm rõ cơ sở hình thành, nội dung và giá trị lý luận, ý nghĩa thực tiễn của tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức

- Luận án chỉ ra thực trạng xây dựng đạo đức công chức ở Việt Nam hiện nay dưới ánh sáng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức

Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả của việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức trong xây dựng đạo đức công chức hiện nay

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

Luận án góp phần nâng cao việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức ở nước ta hiện nay nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của nền hành chính nhà nước

Kết quả nghiên cứu của luận án có thể dùng làm tài liệu tham khảo phục vụ cho việc nghiên cứu và giảng dạy vấn đề liên quan đến tư tưởng

Hồ Chí Minh về đạo đức công chức, xây dựng đạo đức công chức theo tư

tưởng Hồ Chí Minh

7 Kết cấu của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội

dung luận án gồm 4 chương, 14 tiết

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN

5

phải kể đến các công trình nghiên cứu sau: Tác giả Đức Vượng: "Hồ Chí

Minh với vấn đề đào tạo cán bộ" Nxb Chính trị quốc gia Hà Nội, 1995; Đại

tướng Võ Nguyên Giáp (1997) "Tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường cách

mạng Việt Nam" Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội; Tác giả Trần Văn Phòng

(2003), Tiêu chuẩn đạo đức của người cán bộ lãnh đạo chính trị hiện nay,

Tạp chí Lý luận chính trị, số 5; Tác giả Thành Duy và Lê Quý Đức (2007)

"Học tập tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh - Xây dựng nền văn hóa ở nước

ta hiện nay", Nxb Lý luận Chính trị, Hà Nội; Tác giả Hoàng Trung (2010)

"Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh qua các phạm trù mà Người sử dụng",

Nxb Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh; Tác giả Nguyễn Đăng

Thành, Võ Kim Sơn (chủ biên, 2012) giáo trình "Đạo đức công vụ" Nxb Lao động, Hà Nội; Tác giả Vũ Khiêu (2014) "Học tập đạo đức Bác Hồ", Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội; Tác giả Nguyễn Thị Kim Dung, "Quan

điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về sử dụng cán bộ" Tạp chí Lý luận chính

trị số 6-2013

Bên cạnh các công trình trên, một số văn bản pháp luật cũng quy định phẩm chất, đạo đức đối với người cán bộ, công chức theo tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức người cán bộ, người công chức như: Luật Cán bộ, công chức năm 2008 là văn bản pháp luật cao nhất liên quan đến Cán bộ, công chức Trong Luật quy định một số nội dung có tính định hướng về cách ứng xử của cán bộ, công chức trong thực thi công vụ

Như vậy, các công trình trên đã nghiên cứu đạo đức công chức ở những khía cạnh khác nhau nhằm góp phần giải quyết những vấn đề cấp thiết của thực tiễn đạo đức công chức trong nền công vụ Việt Nam và góp phần làm sáng tỏ những vấn đề lý luận, thực tiễn của đạo đức công chức ở nước ta hiện nay Những công trình này ở một mức độ nhất định

đã đề cập đến một số phương diện trong tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức Những công trình đó đã gợi mở cho tôi nhiều ý tưởng quan trọng, đồng thời là nguồn tư liệu quý báu trong quá trình tôi thực hiện đề tài của mình Tuy nhiên, những công trình trên do khuôn khổ và mục đích riêng, chưa làm sáng tỏ được tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức, cũng như chưa vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức trong xây dựng đạo đức công chức trong điều kiện hiện nay

6

1.2 Những nghiên cứu liên quan đến thực trạng vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức trong xây dựng đạo đức công chức ở Việt Nam hiện nay

Trong những năm qua, cùng với công cuộc đổi mới phát triển kinh tế -

xã hội của đất nước, vấn đề văn hóa, tư tưởng, đạo đức, đạo đức công chức cũng được quan tâm cả trên lĩnh vực lý luận lẫn thực tiễn Điển hình là các công trình nghiên cứu vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công

chức: Cuốn sách "Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề cán bộ và công

tác cán bộ trong sự nghiệp đổi mới hiện nay", Nxb Chính trị quốc gia, Hà

Nội, 1997; Tác giả Nguyễn Chí Mỳ (chủ biên, 1999) "Sự biến đổi thang

giá trị đạo đức trong nền kinh tế thị trường với việc xây dựng đạo đức mới chi cán bộ quản lý ở nước ta hiện nay" Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội;

Tác giả Nguyễn Trọng Chuẩn, Nguyễn Văn Phúc (đồng chủ biên, 2003),

"Mấy vấn đề đạo đức trong điều kiện kinh tế thị trường", Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội; Tác giả Bùi Thế Vĩnh (chủ biên), (2003) "Xây dựng đạo

đức cán bộ, công chức Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế" Nxb Thống kê, Hà Nội; Tác giả Nguyễn

Trọng Điều (2003)"Nâng cao phẩm chất và năng lực đội ngũ cán bộ công

chức đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế", Tạp chí cộng sản, số 18;

Tác giả Lương Đình Hải (2004), "Mấy vấn đề về phẩm chất đạo đức của

cán bộ, Đảng viên trong thời kỳ đổi mới", Tạp chí Triết học, số 5; Tác giả

Nguyễn Thế Kiệt (chủ biên) (2005) "Đạo đức người cán bộ lãnh đạo chính

trị hiện nay Thực trạng và giải pháp" Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội;

Tác giả Trần Đình Huỳnh (2005) "Hồ Chí Minh kiến trúc sư lỗi lạc của

nền hành chính nhà nước Việt Nam", Nxb Lao động - Xã hội, Hà Nội;

Luận văn thạc sỹ của tác giả Phan Kiều Thanh Hương (2010), "Đạo đức

công vụ trong hoạt động quản lý nhà nước ở Thành phố Hồ Chí Minh";

Tác giả Nguyễn Thế Kiệt (2011)"Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh với việc

nâng cao đạo đức cách mạng cho cán bộ lãnh đạo, quản lý ở Việt Nam hiện nay", Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội; Tác giả Trần Đình Thắng

"xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên gắn với việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng", Tạp chí Tổ chức nhà nước số 4/2012; Luận án

Tiến sĩ Triết học "Trách nhiệm công vụ và đạo đức công chức ở nước ta hiện

nay" (2012) tác giả Cao Minh Công; Luận án Tiến sĩ triết học "Đạo đức công

vi khác nhau các tác giả đã trực tiếp hoặc gián tiếp đề cập đến thực trạng vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng đạo đức công chức Đánh giá thực trạng, các tác giả đã phân tích những hoạt động nghiên cứu, hệ thống hóa các yêu cầu, các chuẩn mục đạo đức theo tư tưởng Hồ Chí Minh

và việc vận dụng các yêu cầu, các chuẩn mục đó trong xây dựng các chuẩn mực cũng như thực hiện các chuẩn mực đạo đức của công chức trong điều kiện hiện nay Đồng thời, các tác giả cũng phân tích quá trình cải cách hành chính nhằm hướng tới một nền hành chính với những công chức, viên chức thực sự là công bộc của nhân dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh Tuy nhiên, những đánh giá đó còn tản mạn, chưa hệ thống và chưa mang tính chất toàn diện

1.3 Những nghiên cứu liên quan đến giải pháp nâng cao hiệu quả của việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức trong xây dựng đạo đức công chức ở Việt Nam hiện nay

Tác giả Thang Văn Phúc (2000), Nâng cao chất lượng công tác giáo

dục đạo đức cộng sản trong điều kiện cải cách hành chính nhà nước", Tạp

chí Cộng sản, số 11; Nhóm tác giả Tô Tử Hạ, Trần Anh Tuấn, Nguyễn Thị

Kim Thảo (2002) "Đạo đức trong nền công vụ" Nhà xuất bản Lao động -

Xã hội, Hà Nội; Tác giả Nguyễn Hữu Khiển (2003), Đạo đức công vụ và

vấn đề nâng cao đạo đức công vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức ở nước ta hiện nay, Tạp chí Triết học, số 10; Tác giả Đào Duy Quát (chủ biên, 2004)

"Về giáo dục đạo đức cách mạng trong cán bộ Đảng viên hiện nay, thực

trạng và giải pháp", Nhà xuất bản chính trị quốc gia, Hà Nội; Tác giả

8

Nguyễn Duy Quý (chủ biên), "Đạo đức xã hội ở nước ta hiện nay - Vấn đề

và giải pháp" của Viện Khoa học Xã hội Việt Nam do Nhà xuất bản Chính

trị quốc gia xuất bản năm 2006; Tác giả Lê Thị Hằng "Vấn đề nâng cao

đạo đức công chức trong cải cách hành chính ở nước ta hiện nay" đăng

trên tạp chí Triết học, số 6, tháng 6 -2009; Tác giả Trần Sĩ Phán: "Mấy vấn

đề đạo đức người cán bộ, đảng viên trong văn kiện Đại hội X của Đảng", Tạp chí Triết học số 5 - 2008, tr3-7; Tác giả Ngô Thành Can:

"Xây dựng tính chuyên nghiệp của đội ngũ cán bộ công chức", Tạp chí

Tổ chức nhà nước, (4- 2010), tr.39 - 40; Tác giả Nguyễn Tiến Trung "Vài

nét về đạo đức công vụ của cán bộ, công chức", Tạp chí Tổ chức Nhà

nước số 8/2010; Tác giả Lê Đình Mùi "Giải pháp thực hiện pháp luật về

đạo đức công chức trong giai đoạn hiện nay" đăng trên tạp chí Tổ chức

Nhà nước số 3/ 2012; Tác giả Đỗ Xuân Tuất, "Tư tưởng Hồ Chí Minh về

giáo dục đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên với cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn đảng hiện nay" Tạp chí lý luận chính trị số 7/2012; Tác

giả Cao Minh Công "Một số giải pháp nhằm nâng cao đạo đức công chức

trong thực thi công vụ ở Việt Nam hiện nay"- Hội thảo khoa học, Học viện

Hành chính tháng 12/2013; Nguyễn Thị Hoài Phương (2014) "Tư tưởng

Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng và sự vận dụng của Đảng ta trong giai đoạn hiện nay" Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội; Tác giả Trần Thị Anh

Đào (2016) "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh để ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống và những biểu hiện "tự diễn biến" , "tự chuyển hóa" trong nội bộ - thực trạng

và giải pháp"; Tác giả Trần Đình Huỳnh (2016), "Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng để góp phần ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ - thực trạng và giải pháp";

Các công trình trên đã trình bày ở những khía cạnh khác nhau về phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức Đây là cơ sở thuận lợi cho nghiên cứu sinh kế thừa trong quá trình thực hiện đề tài

1.4 Đánh giá tình hình nghiên cứu và những vấn đề cần tiếp tục làm rõ trong luận án

Tổng kết các công trình của các tác giả về nội dung này:

9

Thứ nhất, các công trình nghiên cứu trên đây đã phân tích, đề cập

nhiều khía cạnh khác nhau liên quan tới đạo đức công chức, chuẩn mực đạo đức công chức

Thứ hai, luận giải một số nội dung cơ bản tư tưởng Hồ Chí Minh về

đạo đức công chức như là luận cứ khoa học cho việc xây dựng những chuẩn mực đạo đức của đội ngũ công chức ở nước ta

Thứ ba, các công trình nghiên cứu trên đã có những đóng góp quan

trọng khi khẳng định quan điểm của Đảng, Nhà nước ta trong việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức trong xây dựng đạo đức cho đội ngũ công chức hiện nay là yêu cầu bức bách cả trên phương diện lý luận và thực tiễn

Dựa trên những tư liệu hiện có để tập trung nghiên cứu một cách có hệ

thống và trực tiếp Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức và vận

dụng tư tưởng đó trong xây dựng đạo đức công chức ở Việt Nam hiện nay,

tác giả sẽ sẽ tiếp tục đi sâu vào giải quyết một số vấn đề sau dưới góc độ triết học:

Thứ nhất, làm rõ hơn tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức;

những nội dung, nguyên tắc, giá trị lý luận và ý nghĩa thực tiễn của tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức trong xây dựng đạo đức công chức ở Việt Nam hiện nay

Thứ hai, luận án xác định và phân tích những nhân tố tác động đến sự

vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức trong xây dựng đạo đức công chức ở Việt Nam hiện nay; đồng thời đánh giá thực trạng vận dụng đó

Thứ ba, luận án xác định một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao

hiệu quả của việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức trong xây dựng đạo đức công chức ở nước ta hiện nay

Chương 2 TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CÔNG CHỨC

2.1 Khái niệm đạo đức, đạo đức công chức, đạo đức công chức theo tư tưởng Hồ Chí Minh

2.1.1 Khái niệm đạo đức

Với tư cách là hình thái ý thức xã hội, đạo đức là toàn bộ tư tưởng, quan điểm, nguyên tắc, chuẩn mực xã hội nhằm điều chỉnh và đánh giá

10

cách ứng xử của con người trong quan hệ với nhau và quan hệ với xã hội, chúng được thực hiện bởi niềm tin cá nhân, truyền thống và sức mạnh của

dư luận xã hội

2.1.2 Công chức, đạo đức công chức, xây dựng đạo đức công chức

Công chức là một bộ phận quan trọng của nền hành chính quốc gia,

bộ phận này như là xương sống của một cơ thể, vì vậy các quốc gia trên thế giới đều quan tâm xây dựng đội ngũ công chức vững mạnh về mọi mặt Hoạt động của công chức ngày càng tỏ rõ vai trò to lớn ở cả tầm quốc gia

và quốc tế Chính vì vậy, nhiều quốc gia quan niệm, công chức là những người được hưởng lương từ ngân sách nhà nước, được quy định bởi những quy chế hoặc luật công chức, là những người làm việc trong hệ thống

chính quyền nhà nước

Như vậy, có thể thấy rằng, công chức là bộ phận quan trọng của hệ thống chính trị bao gồm những người được tuyển dụng, bổ nhiệm vào các chức vụ, chức danh, ngạch, bậc trong biên chế nhà nước hoặc được giao giữ một công việc thường xuyên, làm trong cơ quan hành chính nhà nước các cấp, đảm bảo chức năng quản lý hành chính và được hưởng lương từ ngân sách nhà nước

Đạo đức công chức là một dạng đặc biệt của đạo đức nghề nghiệp Ở đây đạo đức nghề nghiệp là dạng đặc thù của đạo đức xã hội, nó ra đời

cùng với sự phát triển của một nghề nhất định Đạo đức nghề nghiệp là hệ

thống các nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực đạo đức của một nghề cụ thể, trên cơ sở đó mà các thành viên của ngành nghề đó tự đánh giá, điều chỉnh hành vi của bản thân cho phù hợp với nhu cầu của lợi ích, mục đích của sự tiến bộ xã hội

Xây dựng đạo đức là quá trình tác động có tính tích cực, có mục tiêu,

có kế hoạch với hình thức đa dạng bằng nhiều con đường của chủ thể tới đối tượng nhằm giúp họ thấm nhuần tự giác một cách toàn bộ phẩm chất đạo đức, hướng tới các quá trình hoàn thiện xã hội và con người mang tính dân tộc và nhân văn

Từ đây có thể hiểu đạo đức công chức cũng là quá trình tác động tích cực có mục tiêu có kế vơi hình thức đa dạng bằng nhiều con đường của chủ thể tới công chức nhằm giúp họ thấm nhuần tự giác một cách toàn bộ

11

phẩm chất đạo đức công chức trong thực thi công vụ hướng tới các quá trình hoàn thiện xã hội và con người mang tính dân tộc và nhân văn

2.1.3 Đạo đức công chức theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Chủ tịch Hồ Chí Minh không dùng thuật ngữ "đạo đức cán bộ, công chức" mà sử dụng thuật ngữ đạo đức cách mạng, "đạo đức cách mạng" để chỉ đạo đức của người đi làm cách mạng Đạo đức cách mạng thực chất là đạo đức của thời đại mới, đạo đức của những người phụng sự cho sự nghiệp cách mạng Đạo đức cách mạng của người cán bộ chỉ được biểu hiện thông qua hành vi hoạt động của họ vì sự nghiệp chung của nhà nước, của quốc gia, dân tộc

Theo Hồ Chí Minh, "Người làm cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng mới hoàn thành được nhiệm vụ vẻ vang" Điều đó không có nghĩa là Hồ Chí Minh coi nhẹ phẩm chất chính trị, phẩm chất chuyên môn của người cách mạng, mà đây là những tiêu chí phải có ở người cách mạng, phải vừa hồng vừa chuyên Người đã từng nói: có đức

mà không có tài thì làm việc gì cũng khó, có tài mà không có đức thì vô dụng Đạo đức công chức có ảnh hưởng lớn tới đạo đức của các đối tượng khác trong xã hội, tới mọi mặt đời sống của xã hội, cơ quan, tổ chức Đạo đức công chức là tấm gương phản chiếu đời sống nhà nước, chế độ công

vụ của một quốc gia trong những thời đại nhất định

Đạo đức công chức còn biểu hiện trong quan hệ giữa các công chức với nhau, trong quan hệ giữa công chức với nhân dân, trong thực hiện mục tiêu lý tưởng của bản thân mỗi công chức Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh thì người công chức có phẩm chất đạo đức tốt phải luôn là tấm gương về lòng trung thực, dũng cảm, liêm chính, phải đặt lợi ích của quốc gia, của nhân dân trên lợi ích của cá nhân Người công chức phải luôn đặt mục tiêu, lý tưởng, sống, làm việc, học tập để phụng sự nhân dân, phụng sự tổ quốc, luôn phấn đấu vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh

2.2 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức công chức

2.2.1 Cơ sở thực tiễn

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói rằng: cán bộ là gốc của mọi công việc, trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, việc chăm lo xây dựng đội ngũ công chức có đủ trình độ, năng lực,