MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Tổ chức cơ sở đảng (TCCSĐ) nông thôn ở các tỉnh phía Bắc Cộng hoà Dân chủ Nhân dân (CHDCND) Lào là nền tảng của Đảng Nhân dân cách mạng (NDCM) Lào, là hạt nhân chính trị ở cơ sở. Sự phát triển kinh tế- xã hội, quốc phòng, an ninh ở các bản, cụm bản ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào, phụ thuộc quyết định vào năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của TCCSĐ nông thôn. Chất lượng của TCCSĐ là yếu tố cơ bản quyết định năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức đảng ở nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào. Nâng cao chất lượngTCCSĐ ở nông thôn là điều kiện then chốt, quyết định sự nghiệp đổi mới, phát triển kinh tế-xã hội, công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH,HĐH) nông nghiệp, nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào. Điều kiện địa lý tự nhiên, KT-XH ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào hiện nay đang đòi hỏi phải nâng cao chất lượng các tổ chức cơ sở đảng nông thôn. Thực trạng chất lượng các TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào đang đặt ra rất nhiều vấn đề cần được tiếp tục nghiên cứu giải quyết. Trong công tác xây dựng Đảng, việc xây dựng và củng cố các tổ chức cơ sở Đảng ở bản, cụm phải được coi là một nội dung quan trọng hàng đầu và được tiến hành thường xuyên. Quan tâm xây dựng và củng cố tổ chức cơ sở đảng các bản, cụm bản ở địa phương là nội dung quan trọng của công tác xây dựng Đảng. Các tổ chức cơ sở Đảng ở bản, cụm vùng nông thôn các tỉnh phía bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào giữ một vai trò quan trọng trong việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân, là nơi thể hiện ý chí và nguyện vọng của nhân dân một cách toàn diện và trực tiếp về các lĩnh vực của đời sống xã hội. Vì vậy, việc xây dựng và củng cố các tổ chức cơ sở Đảng ở bản, cụm đối với các tỉnh phía bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào là một nội dung quan quan trọng trong công tác xây dựng Đảng. Các bản, cụm bản nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào. Công cuộc đổi mới do Đảng NDCM Lào khởi xướng và lãnh đạo thực chất là một cuộc cách mạng lớn đã và đang được triển khai sâu rộng trên khắp cả nước. Hiện nay, các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào bao gồm: Tỉnh Bo Kẹo, Luông Năm Thà, Phông Sa Ly, U Đôm Xay, Hua Phăn, Xiêng Khoang, Luông Pra Bang, Xay Nha Bu Ly, trong đó có một số tỉnh là trung tâm du lịch lớn của đất nước với nhiều tiềm năng kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội. Các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào bước vào thời kỳ mới đang ra sức thực hiện nhiệm vụ đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, công nghiệp hóa, dịch vụ, xây dựng kết cấu hạ tầng,… triển khai nhiều dự án trọng điểm quốc gia và của các tỉnh trên địa bàn. Trong những năm qua, quán triệt các quan điểm chỉ đạo của Đảng NDCM Lào, các cấp ủy đảng từ tỉnh đến cơ sở đã tập trung chỉ đạo, xây dựng củng cố TCCSĐ nông thôn ngày càng trong sạch vững mạnh. Từ đó tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của địa phương, cơ sở. Tuy nhiên việc xây dựng, củng cố, nâng cao chất lượng TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào trong thời gian qua còn bộc lộ nhiều hạn chế, khuyết điểm, ảnh hưởng không nhỏ đến thực hiện nhiệm vụ chính trị. Cụ thể là vẫn còn một số cấp ủy chưa nhận thức đầy đủ, sâu sắc vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của TCCSĐ, nhất là vai trò, chức năng của chi bộ và chi ủy. Một số cấp ủy đảng trong đảng bộ, chi bộ chưa phát huy tốt vai trò lãnh đạo đối với các tổ chức trong hệ thống chính trị. Công tác xây dựng đảng nói chung, công tác đảng viên và củng cố, nâng cao chất lượng TCCSĐ nói riêng ở nhiề u TCCSĐ còn mang tính hình thức, chưa đúng thực chất. Chất lượng và hiệu quả của công tác kiểm tra giám sát trong Đảng chưa cao, việc thực hiện công tác tổ chức kỷ luật trong đảng ở một số nơi một số thời điểm còn bị buông lỏng. Công tác quản lý đảng viên ở một số đảng bộ, chi bộ lỏng lẻo, còn nặng về quản lý thông qua hồ sơ, lý lịch mà chưa chú trọng quản lý các mặt hoạt động khác như: phẩm chất, đạo đức lối sống, sinh hoạt, quan hệ với dân... Việc chấp hành các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng ở một s ố TCCSĐ chưa thường xuyên và chưa nghiêm túc. Chất lượng sinh hoạt đảng, nhất là sinh hoạt chi bộ chưa
Trang 1HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH
KHAM PHOUY CHAN THA VA DY
CHÊT L¦îNG Tæ CHøC C¥ Së §¶NG N¤NG TH¤N
ë C¸C TØNH PHÝA B¾C CéNG HßA D¢N CHñ NH¢N D¢N LµO
GIAI §O¹N HIÖN NAY
LUẬN ÁN TIẾN SĨ
CHUYÊN NGÀNH: XÂY DỰNG ĐẢNG VÀ CHÍNH QUYỀN NHÀ NƯỚC
HÀ NỘI - 2019
Trang 2MỤC LỤC
Trang
Chương 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC NGHIÊN
1.1 Các công trình nghiên cứu của các tác giả Cộng hòa Dân chủ Nhân
1.2 Các công trình nghiên cứu của nước ngoài 14 1.3 Khái quát các kết quả nghiên cứu và những vấn đề luận án sẽ tập
Chương 2: CHẤT LƯỢNG TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG NÔNG THÔN Ở
CÁC TỈNH PHÍA BẮC CỘNG HÕA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO - NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 33 2.1 Khái quát về nông thôn và chức năng, nhiệm vụ, vai trò, đặc điểm
các tổ chức cơ sở đảng nông thôn ở các tỉnh phía Bắc Cộng hòa Dân
2.2 Chất lượng và tiêu chí đánh giá chất lượng tổ chức cơ sở đảng nông
thôn các tỉnh phía Bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào 56
Chương 3: CHẤT LƯỢNG TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG NÔNG THÔN Ở
CÁC TỈNH PHÍA BẮC CỘNG HÕA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO -THỰC TRẠNG, NGUYÊN NHÂN VÀ NHỮNG
3.1 Thực trạng chất lượng tổ chức cơ sở đảng nông thôn ở các tỉnh phía
Bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào (từ năm 2010 đến nay) 73
Chương 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP CHỦ YẾU
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG NÔNG THÔN Ở CÁC TỈNH PHÍA BẮC CỘNG HÕA DÂN
4.1 Những yếu tố tác động, mục tiêu, phương hướng nâng cao chất
lượng tổ chức cơ sở đảng nông thôn ở các tỉnh phía Bắc Cộng hòa
4.2 Những giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng
nông thôn ở các tỉnh phía Bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào đến
Trang 3DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BBTTW : Ban Bí thư Trung ương
BCHTW : Ban Chấp hành Trung ương
CHDCND : Cộng hòa Dân chủ Nhân dân CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa MTLXDĐN : Mặt trận Lào xây dựng đất nước NDCM : Nhân dân cách mạng
TCCSĐ : Tổ chức cơ sở đảng
TTATXH : Trật tự an toàn xã hội
Trang 4DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
Trang
Sơ đồ 2.1: Mô hình tổ chức của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào 44
Sơ đồ 2.2: Mô hình tổ chức đảng địa phương và cơ sở 44
Trang 5MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Tổ chức cơ sở đảng (TCCSĐ) nông thôn ở các tỉnh phía Bắc Cộng hoà Dân chủ Nhân dân (CHDCND) Lào là nền tảng của Đảng Nhân dân cách mạng (NDCM) Lào, là hạt nhân chính trị ở cơ sở Sự phát triển kinh tế- xã hội, quốc phòng, an ninh ở các bản, cụm bản ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào, phụ thuộc quyết định vào năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của TCCSĐ nông thôn Chất lượng của TCCSĐ là yếu tố cơ bản quyết định năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức đảng ở nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào Nâng cao chất lượngTCCSĐ ở nông thôn là điều kiện then chốt, quyết định sự nghiệp đổi mới, phát triển kinh tế-xã hội, công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH,HĐH) nông nghiệp, nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào Điều kiện địa lý tự nhiên, KT-XH ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào hiện nay đang đòi hỏi phải nâng cao chất lượng các tổ chức cơ sở đảng nông thôn
Thực trạng chất lượng các TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào đang đặt ra rất nhiều vấn đề cần được tiếp tục nghiên cứu giải quyết Trong công tác xây dựng Đảng, việc xây dựng và củng cố các tổ chức cơ
sở Đảng ở bản, cụm phải được coi là một nội dung quan trọng hàng đầu và được tiến hành thường xuyên Quan tâm xây dựng và củng cố tổ chức cơ sở đảng các bản, cụm bản ở địa phương là nội dung quan trọng của công tác xây dựng Đảng Các tổ chức cơ sở Đảng ở bản, cụm vùng nông thôn các tỉnh phía bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào giữ một vai trò quan trọng trong việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân, là nơi thể hiện ý chí và nguyện vọng của nhân dân một cách toàn diện và trực tiếp về các lĩnh vực của đời sống xã hội Vì vậy, việc xây dựng
và củng cố các tổ chức cơ sở Đảng ở bản, cụm đối với các tỉnh phía bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào là một nội dung quan quan trọng trong công tác xây dựng Đảng Các bản, cụm bản nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào
Công cuộc đổi mới do Đảng NDCM Lào khởi xướng và lãnh đạo thực chất là một cuộc cách mạng lớn đã và đang được triển khai sâu rộng trên khắp cả
Trang 6nước Hiện nay, các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào bao gồm: Tỉnh Bo Kẹo, Luông Năm Thà, Phông Sa Ly, U Đôm Xay, Hua Phăn, Xiêng Khoang, Luông Pra Bang, Xay Nha Bu Ly, trong đó có một số tỉnh là trung tâm du lịch lớn của đất nước với nhiều tiềm năng kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội Các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào bước vào thời kỳ mới đang ra sức thực hiện nhiệm vụ đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, công nghiệp hóa, dịch vụ, xây dựng kết cấu hạ tầng,… triển khai nhiều dự án trọng điểm quốc gia và của các tỉnh trên địa bàn
Trong những năm qua, quán triệt các quan điểm chỉ đạo của Đảng NDCM Lào, các cấp ủy đảng từ tỉnh đến cơ sở đã tập trung chỉ đạo, xây dựng củng cố TCCSĐ nông thôn ngày càng trong sạch vững mạnh Từ đó tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị của địa phương, cơ sở
Tuy nhiên việc xây dựng, củng cố, nâng cao chất lượng TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào trong thời gian qua còn bộc lộ nhiều hạn chế, khuyết điểm, ảnh hưởng không nhỏ đến thực hiện nhiệm vụ chính trị Cụ thể là vẫn còn một số cấp ủy chưa nhận thức đầy đủ, sâu sắc vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của TCCSĐ, nhất là vai trò, chức năng của chi bộ và chi ủy Một
số cấp ủy đảng trong đảng bộ, chi bộ chưa phát huy tốt vai trò lãnh đạo đối với các tổ chức trong hệ thống chính trị Công tác xây dựng đảng nói chung, công tác đảng viên và củng cố, nâng cao chất lượng TCCSĐ nói riêng ở nhiều TCCSĐ còn mang tính hình thức, chưa đúng thực chất Chất lượng và hiệu quả của công tác kiểm tra giám sát trong Đảng chưa cao, việc thực hiện công tác tổ chức kỷ luật trong đảng ở một số nơi một số thời điểm còn bị buông lỏng Công tác quản lý đảng viên ở một số đảng bộ, chi bộ lỏng lẻo, còn nặng về quản lý thông qua hồ sơ, lý lịch mà chưa chú trọng quản lý các mặt hoạt động khác như: phẩm chất, đạo đức lối sống, sinh hoạt, quan hệ với dân Việc chấp hành các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng ở một số TCCSĐ chưa thường xuyên
và chưa nghiêm túc Chất lượng sinh hoạt đảng, nhất là sinh hoạt chi bộ chưa
Trang 7cao, chưa phát huy được tính lãnh đạo, tính giáo dục và tính chiến đấu trong sinh hoạt đảng Một bộ phận đảng viên có biểu hiện ngại khó, ngại khổ, lười học tập, lười suy nghĩ; thiếu chủ động sáng tạo trong công tác và học tập; thiếu rèn luyện tu dưỡng về tư tưởng, đạo đức và chuyên môn, nghiệp vụ, còn tư tưởng trung bình chủ nghĩa Việc tổng kết, đánh giá những hạn chế, vướng mắc trong tổ chức mô hình cơ sở Đảng ở vùng nông thôn còn chậm, hiệu quả chưa đạt được như kỳ vọng
Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, công tác xây dựng Đảng ở các đảng bộ bản, cụm bản các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào cũng bộc lộ một số vấn
đề cần quan tâm như: việc đánh giá chất lượng TCCSĐ hằng năm ở đảng bộ bản, cụm bản còn sơ sài, nặng về hình thức, không thực chất; vẫn còn tình trạng
"thôn, bản trắng đảng viên" và sinh hoạt "chi bộ ghép" Đây là một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn đến việc chưa kịp thời đưa ra các giải pháp nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của TCCSĐ sát với thực tế
Tình hình phát triển kinh tế, đời sống xã hội ở nông thôn các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào cũng có những diễn biến phức tạp, một số loại tội phạm
có xu hướng gia tăng về số lượng và hình thức hoạt động Nhiệm vụ bảo vệ chính trị nội bộ của các TCCSĐ nông thôn càng khó khăn và nặng nề hơn bao giờ hết
Trước thực trạng chất lượng TCCSĐ, trước yêu cầu nhiệm vụ mới, trước
sự diễn biến phức tạp của tình hình trong nước và thế giới đòi hỏi phải tiếp tục nâng cao chất lượng TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào để đủ sức lãnh đạo, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng nông thôn các tỉnh trên địa bàn trong tình hình mới Cần có, những nghiên cứu sâu sắc cả về mặt lý luận và thực tiễn, từ đó, đề xuất những giải pháp hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở Đảng ở vùng nông thôn đặc biệt là ở các bạn cụm các tỉnh phía Bắc
Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Vì vậy tác giả chọn đề tài "Chất lượng tổ chức cơ sở đảng nông thôn ở các tỉnh phía Bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào giai đoạn hiện nay"
Trang 82 Mục đích và nhiệm vụ của luận án
2.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn về chất lượng TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào, luận án đề xuất các giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào đến năm 2025
2.2 Nhiệm vụ của luận án
Chất lượng tổ chức cơ sở đảng ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào giai đoagn hiện nay
Để thực hiện tốt mục đích nêu trên, luận án có những nhiệm vụ sau:
- Khảo cứu những công trình khoa học tiêu biểu về nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở Đảng
- Phân tích, khái quát làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về chất lượng TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc nước CHDCND Lào giai đoạn hiện nay
- Điều tra, khảo sát, đánh giá đúng thực trạng chất lượng TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào từ năm 2010 đến nay, xác định nguyên nhân của thực trạng và những vấn đề đặt ra
- Nêu phương hướng và đề xuất những giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào đến năm 2025
3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Luận án nghiên cứu chất lượng TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào giai đoạn hiện nay
Trang 9điểm của Đảng NDCM Lào và Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng Đảng, nhất là về TCCSĐ
Luận án đã kế thừa có chọn lọc những kết quả nghiên cứu về mặt lý luận của các công trình khoa học có liên quan
4.2 Cơ sở thực tiễn
Cơ sở thực tiễn của luận án là thực trạng xây dựng và hoạt động của các TCCSĐ nông thôn, nhất là nghiên cứu các báo cáo, điều tra, tổng kết đánh giá chất lượng TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào từ năm 2010 đến nay
4.3 Phương pháp nghiên cứu
Luận án sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và các phương pháp nghiên cứu của các khoa học chuyên ngành, liên ngành khác Ngoài ra luận án được nghiên cứu nhiệm vụ của luận án: phương pháp cụ thể, lôgic - lịch sử, phân tích,lãnh đạo tổng hợp, so sánh thống kê ,điều tra, khảo sát, tổng kết thực tiễn
5 Những đóng góp mới về khoa học của luận án
- Luận án đưa ra quan niệm và tiêu chí đánh giá chất lượng TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào giai đoạn hiện nay
- Luận án đề xuất những giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào đến năm 2025
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
- Luận án góp phần làm sáng tỏ cơ sở lý luận về chất lượng TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào giai đoạn hiện nay
- Kết quả nghiên cứu của luận án có thể được dùng làm tài liệu tham khảo cho các TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào giai đoạn hiện nay
- Đồng thời kết quả nghiên cứu của luận án còn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo phục vụ trong giảng dạy, học tập và nghiên cứu môn học xây dựng Đảng ở các Trường Chính trị và Hành chính tỉnh và Học viện Chính trị -Hành chính quốc gia Lào
7 Kết cấu của luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung luận án được kết cấu 4 chương, 9 tiết
Trang 10Chương 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC NGHIÊN CỨU
LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
Công tác xây dựng Đảng nói chung, xây dựng và nâng cao chất lượng TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào nói riêng là vấn đề hết sức quan trọng, luôn được Đảng NDCM Lào, Chủ tịch Cay xỏn Phôm vi hản và các cấp ủy đảng quan tâm Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị và cấp ủy đảng các cấp từ Trung ương đến cơ sở ở CHDCND Lào đã có nhiều nghị quyết, chỉ thị, hướng dẫn về xây dựng Đảng Đặc biệt là vấn đề chất lượng và nâng cao chất lượng TCCSĐ nông thôn Văn kiện Đại hội toàn quốc lần thứ IX của Đảng NDCM Lào đã khẳng định: "Củng cố sự đoàn kết thống nhất về tư tưởng và hành động của toàn Đảng làm cho các tổ chức đảng và đảng viên trong sạch vững mạnh về mọi mặt" [123, tr.95] Có nhiều tác phẩm, bài viết, bài nói của các nhà kinh điển, nhà khoa học, các văn kiện của Đảng NDCM Lào và các văn kiện của Đảng Cộng sản Việt Nam đã đề cập vấn đề này trên nhiều góc độ khác nhau
1.1 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA CÁC TÁC GIẢ CỘNG HÕA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
1.1.1 Sách và đề tài khoa học
1.1.1.1 Sách
- "Cuộc sống và sự nghiệp vĩ đại của Chủ tịch Cay xỏn Phôm vi hản vĩ nhân của nước Lào" Ban Tổ chức Trung ương [90] Nội dung cơ bản của công
trình này là phân tích tư tưởng của Chủ tịch Cay Xỏn phôm Vi Hản; về công tác
tổ chức Đảng và xây dựng đảng NDCM Lào Công trình đã khắc họa những nhân tố tác động khách quan, chủ quan đến vị thế, vai trò lãnh đạo của đảng cầm quyền trong giai đoạn mới Theo tác giả, người cán bộ Đảng viên khi thực hiện nhiệm vụ cách mạng thì phải có trình độ nhận thức, có khả năng thực hiện và hoàn thành tốt nhiệm vụ, trong những hoàn cảnh khó khăn, phức tạp còn cần đến
cả sự hi sinh, cống hiến Để đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao trong thực
Trang 11hiện nhiệm vụ cách mạng thời kỳ mới, mỗi một đảng viên cần phải nâng cao trách nhiệm; cải tiến phương pháp làm việc; luôn có tinh thần cầu thị, phấn đấu vươn lên trong công việc; phải có lập trường chính trị vững vàng; có khả năng vận động quần chúng; có sự am hiểu về pháp luật; đặc biệt phải nhanh nhạy trong việc nắm bắt thông tin, tư tưởng của Đảng viên trong tổ chức, của quần chúng nơi công tác, cư trú
- "Truyền thống 55 năm về công tác tổ chức" của Ban Tổ chức Trung
ương Đảng NDCM Lào [89, tr.31-34] Đây là cuốn sách tổng kết khá công phu
về quá trình ra đời, trưởng thành và phát triển của công tác tổ chức của Đảng NDCM Lào qua các thời kỳ lịch sử Công trình đã khẳng định công tác tổ chức đảng là một phận quan trọng của Đảng NDCM Lào, là trọng tâm của Đảng, cán
bộ, đảng viên và của nhân dân các bộ tộc Lào, do Đảng NDCM Lào thiết lập, lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp và toàn diện Công tác tổ chức đảng xuất phát từ nhân dân, do dân và vì nhân dân các bộ tộc Lào
Cuốn sách nhằm mục đích tuyên truyền, giáo dục cán bộ, đảng viên cũng như nhân dân các bộ tộc Lào quán triệt, nắm vững đường lối đúng đắn của Đảng, thấy được truyền thống 55 năm tốt đẹp của công tác tổ chức đảng để cùng nhau giữ gìn và phát huy truyền thống vẻ vang của Đảng NDCM Lào
Cuốn sách đã đi sâu làm rõ hai vấn đề lớn là nguyên tắc, quy chế tổ chức và hoạt động của cán bộ, đảng viên; giải pháp nâng cao chất lược tổ chức cơ sở đảng
Thứ nhất, trong công tác tổ chức của đảng, phải kiên định về về lập trưởng tư tưởng, lý luận, mạnh về mặt tổ chức, người cán bộ ngoài việc phải giỏi
về chuyên môn còn phải có ý thức tổ chức kỷ luật cao, có phong cách làm việc khoa học, mưu lược Từ đó, đảm bảo hoàn tốt nhiệm vụ phục vụ với đảng, với tổ quốc, với nhân dân, góp phần giữ vững ổn định chính trị, kinh tế, an ninh, an toàn xã hội Các quan điểm quan trọng đã được làm rõ như: đảm bảo lãnh đạo của Đảng trong nhiệm vụ chính trị và giữ gìn trật tự an toàn xã hội (TTATXH), xây dựng đất nước ổn định vững chắc, củng cố bộ máy tổ chức cơ sở đảng và xây dựng Đảng, công tác xây dựng đảng, công tác bảo vệ đảng, công tác nghiên
Trang 12cứu chính sách và khen thưởng cán bộ, đảng viên, công tác bồi dưỡng, giáo dục cán bộ, đảng viên và công tác quản lý cán bộ, nghiên cứu lập kế hoạch của mình Bên cạnh việc đi sâu làm rõ các vấn đề về nguyên tắc, quy chế tổ chức và hoạt động của cán bộ, đảng viên, cuốn sách cũng bàn đến những vấn đề cơ bản về củng cố TCCSĐ, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng NDCM Lào Cuốn sách đề cập, có hệ thống những vấn đề cơ bản về củng cố TCCSĐ, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng NDCM Lào
Đó là những bài học kinh nghiệm về củng cố và nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu các TCCSĐ nông thôn, nêu rõ thực trạng và những yêu cầu mới về năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu, đề ra những giải pháp chủ yếu nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng các cấp
Thứ hai, về giải pháp nâng cao chất lược tổ chức cơ sở đảng bao gồm 4 giải pháp cơ bản gồm: Một là, mở rộng sinh hoạt tự phê bình và phê bình trong
tổ chức đảng ở các cấp Hai là, giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ trong, sinh hoạt và hoạt động của tổ chức đảng Ba là, làm tốt công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ, đảng viên làm lãnh đạo, lấy đây làm nòng cốt để từ đó nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức đảng Bốn là, thường xuyên bồi dưỡng nâng cao trình độ đội ngũ đảng viên các cấp đặc biệt là ở các TCCSĐ vùng nông thôn, nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ lãnh đạo của Đảng trong thời kỳ mới
- Cuốn sách: "Về chức năng, vai trò, nhiệm vụ của tổ chức cơ sở đảng" của
Học viện Chính trị và Hành chính quốc gia Lào [127, tr.36-37] Cuốn sách tập trung làm rõ 2 nội dung cơ bản
Thứ nhất, Về chức năng, vai trò: TCCSĐ có chức năng, vai trò lãnh đạo
các tổ chức trong hệ thống chính trị, xây dựng nội bộ tổ chức đảng, xây dựng hệ thống hành chính và các tổ chức quần chúng, quan tâm đời sống về vật chất và tinh thần của nhân dân ở cơ sở Đảng ủy cơ sở có chức năng, vai trò lãnh đạo, kiểm tra tổ chức thực hiện các nghị quyết; chỉ thị, của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước; kiểm tra thực hiện nguyên tắc sinh hoạt đảng theo Điều lệ Đảng NDCM Lào
Trang 13Thứ hai, về nhiệm vụ: Các TCCSĐ có bảy nhiệm vụ cơ bản: Một là, tuyệt
đối chấp hành đường lối, chính sách của Ðảng, pháp luật của Nhà nước; hai là đề
ra phương hướng lạnh đạo, thực hiện nhiệm vụ chính trị của TCCSĐ các cấp có hiệu quả Ba là, xây dựng TCCSĐ trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng
và tổ chức Bốn là, thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ trong sinh hoạt của TCCSĐ Năm là, không ngừng nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng, thực hiện tự phê bình và phê bình, giữ gìn kỷ luật và tăng cường đoàn kết thống nhất trong Ðảng Sáu là, thường xuyên giáo dục, rèn luyện và quản lý cán bộ, đảng viên, nâng cao phẩm chất đạo đức cách mạng, trình độ kiến thức, năng lực công
tác Bảy là, TCCSĐ phải làm công tác phát triển đảng viên
Nội dung công tác lãnh đạo của TCCSĐ là lãnh đạo việc xây dựng chính quyền cơ sở, lãnh đạo các cơ quan, các tổ chức chính trị xã hội, các tổ chức xã hội nghề nghiệp thực hiện tốt chủ trương đường lối của Đảng NDCM Lào trong việc xây dựng và bảo vệ tổ quốc; vận động quần chúng nhân dân chấp hành chủ chương của đảng, chính sách pháp luật của nhà nước, xây dựng cuộc sống ấm no hạnh phúc Liên hệ mật thiết với nhân dân, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần
và bảo vệ lợi ích chính đáng của nhân dân; lãnh đạo nhân dân tham gia xây dựng
và thực hiện đường lối, chính sách của Ðảng và pháp luật của Nhà nước Kiểm tra việc thực hiện, bảo đảm các nghị quyết, chỉ thị của Ðảng và pháp luật của Nhà nước được chấp hành nghiêm chỉnh; kiểm tra tổ chức đảng và đảng viên chấp hành Ðiều lệ Ðảng Ðảng ủy cơ sở nếu được cấp ủy cấp trên trực tiếp ủy quyền thì được quyết định kết nạp và khai trừ đảng viên
Trang 14với xây dựng đơn vị cơ sở vững mạnh trong Đảng NDCM Lào hiện nay - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn Trong phần thứ hai bàn về: Những giải pháp cơ bản nhằm tăng cường kết hợp xây dựng TCCSĐ trong sạch vững mạnh với xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện trong Đảng NDCM Lào giai đoạn hiện nay
- Đề tài khoa học cấp tỉnh: "Về xây dựng chi bộ vững mạnh biết lãnh đạo toàn diện trong giai đoạn hiện nay" của Trường cao đẳng Chính trị và Hành
chính, tỉnh Luông Pra Bang [136] Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài là: xây dựng chi bộ vững mạnh biết lãnh đạo toàn diện ở tỉnh Luông Pra Bang Ngoài phần mở đầu, kết luận và phụ lục, đề tài được phân bố cục thành hai phần Trong phần một: Những luận cứ khoa học về sự cần thiết xây dựng chi bộ vững mạnh biết lãnh đạo toàn diện Phần thứ hai bàn về những yêu cầu, phương hướng
và giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng việc xây dựng chi bộ vững mạnh biết lãnh đạo toàn diện ở tỉnh Luông Pra Bang trong giai đoạn hiện nay
1.1.2 Luận án tiến sĩ và luận văn thạc sĩ
1.1.2.1 Luận án tiến sĩ
- "Chất lượng tổ chức cơ sở đảng ở các sư đoàn bộ binh Quân đội nhân dân Lào" của Bun phêng Sỉ pa xợt [7] Nội dung chính của luận án tác giả đã
nghiên cứu khá công phu, phân tích một số vấn đề khá cơ bản về cơ sở lý luận về
"chất lượng TCCSĐ ở các sư đoàn bộ binh Quân đội nhân dân Lào"; đánh giá đúng thực trạng, xác định rõ nguyên nhân và những yêu cầu đòi hỏi mới về chất lượng TCCSĐ Từ căn cứ lý luận và thực tiễn đã xây dựng, tác giả đã đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng TCCSĐ như: Nâng cao chất lượng của đội ngũ đảng viên, chất lượng cấp ủy đảng ở các đảng bộ; chất lượng sinh hoạt và năng lực tổ chức thực tiễn của các chi bộ; phát huy vai trò chỉ đạo của các đảng ủy, cơ quan chính trị cấp trên và sự tham gia xây dựng Đảng của các tổ chức đoàn thể quần chúng trong đơn vị nhằm không ngừng nâng cao chất lượng TCCSĐ ở các sư đoàn
Trang 15bản ở tỉnh Viêng Chăn, CHDCND giai đoạn hiện nay Tổ chức cơ sở đảng còn là nơi kết nạp, sàng lọc đội ngũ đảng viên TCCSĐ trong sạch vững mạnh sẽ bảo đảm cho Đảng vững mạnh chất lượng TCCSĐ trong cuộc vận động đổi mới và chỉnh đốn Đảng hiện nay Công cuộc đổi mới là một nội dung cùng với nội dung đổi mới về kinh tế làm cho bộ mặt nông thôn thay đổi một cách căn bản Thông qua việc khảo sát, đánh giá chất lượng các chi bộ bản ở tỉnh Viêng Chăn về thành tựu, hạn chế, nguyên nhân của những hạn chế, tác giả luận văn đã có những gợi ý về định hướng và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng các chi bộ bản ở tỉnh Viêng Chăn, CHDCND Lào giai đoạn tiếp theo Những kết quả nghiên cứu này có ý nghĩa lớn trong việc tham khảo để nâng cao chất TCCSĐ vùng nông thôn ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào
- "Nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên ở nông thôn tỉnh Luồng Năm Thà Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào giai đoạn hiện nay" của Chăn ma ni Xẻng
[8] Luận văn đã đánh giá chất lượng đội ngũ đảng viên ở nông thôn tỉnh Luông Năm Thà, CHDCND Lào giai đoạn hiện nay Chất lượng đội ngũ đảng viên bao gồm chất lượng của từng cá nhân đảng viên gắn với chất lượng của cả đội ngũ đảng viên, nó được quy định bởi yêu cầu, nhiệm vụ chính trị của cách mạng trong từng giai đoạn
Để có tiêu chí đánh giá đúng về chất lượng đội ngũ đảng viên nông thôn hiện nay, trước hết phải căn cứ vào đặc thù của khu vực nông thôn nói chung và nông thôn tỉnh Luông Năm Thà nói riêng để đánh giá cho chính xác Từ đó luận văn đã xác định phương hướng, đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên ở nông thôn tỉnh Luông Năm Thà, CHDCND Lào giai đoạn hiện nay
1.1.3 Các bài viết trên tạp chí
- " Xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong sạch vững mạnh, kết hợp với xây dựng bản, cụm bản phát triển" của Som phon kheo Ni lăn lặt [51] Về nhận thức:
xây dựng các đảng ủy, chi ủy bản, cụm bản phát triển có vai trò rất quan trọng;
do đó các TCCSĐ đều rất coi trọng việc kiện toàn cấp ủy và các ban tham mưu cấp ủy; việc thực hiện các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng được nhiều cấp
Trang 16ủy, TCCSĐ tiến hành tốt theo đúng quy định của Điều lệ Đảng NDCM Lào và các quy định của cấp trên
- "Phấn đấu làm cho công tác kiểm tra, giám sát một cách tích cực" của
Bun thong Chít ma ny [114] Về phương hướng công tác kiểm tra, giám sát giai đoạn 2016 - 2020 như sau: Thứ nhất tiếp tục nghiên cứu quán triệt nắm vững triển khai tinh thần Nghị quyết Đại hội lần thứ X của Đảng, Điều lệ, chỉ thị của Đảng và pháp luật của Nhà nước về công tác giám sát, kiểm tra và chống tham nhũng thành kế hoạch, chương trình hành động cụ thể, nghiên cứu, đề ra nguyên tắc, quy chế, cơ chế giám sát, kiểm tra đầy đủ một cách toàn diện, đồng thời lãnh đạo tổ chức thực hiện một cách hiệu quả Thứ hai, phải nắm vững quan điểm của Đảng về công tác kiểm tra, giám sát ngăn ngừa, đấu tranh chống tham nhũng, coi công tác này là một trong những chức năng lãnh đạo của Đảng, là trách nhiệm của cấp ủy và cán bộ lãnh đạo các cấp, phải nắm rõ tác hại của việc coi thường công tác kiểm tra, giám sát và tác hại của tham nhũng, tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy và trách nhiệm của ban kiểm tra các cấp trong công tác kiểm tra, giám sát, kiểm tra chấp hành Điều lệ Đảng và pháp luật của Nhà nước Thứ ba, tăng cường trách nhiệm của cấp ủy và ban kiểm tra các cấp trong công tác kiểm tra, giám sát - kiểm tra tổ chức, cá nhân trong bộ máy tổ chức của Đảng và Nhà nước, tổ chức quần chúng và doanh nghiệp Nhà nước trong việc thực hiện nghị quyết, chỉ thị của Đảng, pháp luật của Nhà nước phải thường xuyên liên tục kiểm tra đối tượng, phải kiểm tra cả người, cả về trách nhiệm, phong cách làm việc và cơ chế, nguyên tắc tổ chức và cá nhân đó Thứ tư, chú trọng ngăn ngừa
và xử lý tệ nạn tham nhũng, lãng phí trong bộ máy tổ chức và đội ngũ đảng viên, cán bộ tổ chức, các cơ quan đơn vị một cách nghiêm chỉnh, coi trọng công tác ngăn ngừa và xử lý tham nhũng là trách nhiệm trực tiếp của cấp ủy và mọi tổ chức phải có biện pháp ngăn ngừa ngay từ đầu để không xảy ra tham nhũng Thứ năm, tăng cường sự quan tâm đối với công tác cải cách bộ máy tổ chức kiểm tra, giám sát các cấp, các cơ quan ban ngành, quan tâm xây dựng bồi dưỡng cán bộ kiểm tra, đồng thời tạo điều kiện cho ủy ban kiểm tra các cấp thực hiện chức năng, nhiệm vụ, vai trò của mình một cách hiệu quả cao, tạo điều kiện thuận lợi
Trang 17về cơ sở vật chất, kỹ thuật, tinh thần và thực hiện tốt các chính sách đối với công tác kiểm tra phù hợp với nhiệm vụ chính trị Đồng thời ủy ban kiểm tra các cấp phải chủ động cải thiện và nâng cao trách nhiệm của mình nhằm đảm bảo làm tròn nhiệm vụ là tham mưu cho cấp ủy và chính quyền cấp mình
- "Quan tâm xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và phong cách lãnh đạo" của Chăn sy Phổ sy khăm [118] Về công tác chính trị, tư
tưởng, tình hình chính trị thế giới và khu vực có nhiều diễn biến mau chóng, phức tạp, khó lường; mặt trái cơ chế thị trường; sự phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ; toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch tăng cường chống phá, Đảng và Nhà nước Lào Cán bộ, đảng viên và nhân dân tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, yên tâm công tác lao động, sản xuất, đời sống của nhân dân tương đối
ổn định Công tác chính trị tư tưởng trong cán bộ, đảng viên và nhân dân các bộ tộc Lào đã được tiến hành dưới nhiều hình thức, biện pháp đúng đắn, sáng tạo, phù hợp với đặc điểm của từng cơ quan đơn vị và cơ sở Sự quan tâm công tác chính trị, tư tưởng của Đảng Nhân dân cách mạng Lào, các cơ quan đơn vị và nhân dân đã tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của cán bộ, đảng viên và nhân dân, góp phần tích cực giáo dục, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, lòng trung thành với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân, xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần sẵn sàng nhận nhiệm vụ, ý thức kỷ luật
- "Nâng cao chất lượng lãnh đạo của cấp ủy các cấp trong xây dựng và củng cố tổ chức cơ sở đảng" của Hum phăn Phủi khêm phon [128], đã nêu vị trí,
vai trò của TCCSĐ là nền tảng, là nơi mà tổ chức đảng và đảng viên gắn bó mật thiết với quần chúng, nắm bắt tâm tư nguyện vọng của cán bộ, chiến sĩ, là nơi quán triệt, chấp hành chủ trương, đường lối, nhiệm vụ chính trị của cấp trên để
cụ thể hóa, đề ra nhiệm vụ của cấp mình và trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện nó, biến chủ trương, đường lối, nhiệm vụ của Đảng thành hiện thực cuộc sống, là nơi tổng kết thực tiễn bổ sumg vào chủ trương, đường lối của Đảng ngày càng hoàn thiện và đúng đắn Vì vậy, củng cố nâng cao chất lượng hoạt động của TCCSĐ là vấn đề hết sức quan trọng trong giai đoạn mới
Trang 18- "Xây dựng tổ chức cơ sở đảng vững mạnh - biết lãnh đạo toàn diện ở nông thôn tỉnh Hua Phăn Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào giai đoạn hiện nay"
của Tông dê giang Gông xêng [57] Về xây dựng chi bộ trong sạch vững mạnh biết lãnh đạo, toàn diện về chính trị, tư tưởng và tổ chức Tổ chức cơ sở đảng trực tiếp tiến hành các hoạt động xây dựng nội bộ Đảng và tiến hành các hoạt động củng cố kiện toàn công tác tổ chức cán bộ, công tác đảng viên ở nông thôn Tỉnh Hua Phăn Thực hiện các nguyên tắc xây dựng Đảng, chế độ sinh hoạt đảng; xây dựng nghị quyết của Đảng theo nguyên tắc tập trung dân chủ
1.2 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA NƯỚC NGOÀI
1.2.1 Các sách và đề tài khoa học
1.2.1.1 Các sách
* Các sách của các học giả Việt Nam
- "Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng trong thời kỳ mới" của Nguyễn Phú Trọng, Tô Huy Rứa, Trần Khắc Việt [59] Cuốn sách
được trình bày với ba nội dung trọng tâm bao gồm:
Một là, những vấn đề chung về đảng cầm quyền Ở phần này, cuốn sách
đã đề cập một cách khái quát, có hệ thống lý luận và thực tiễn về đảng cầm quyền, đưa ra khái niệm, bản chất, nguyên tắc tổ chức và hoạt động của đảng cầm quyền, đặc điểm hoạt động của Đảng Cộng sản Việt Nam khi có chính quyền, tính chất hoạt động lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam
Hai là, tình hình đổi mới chỉnh đốn Đảng những năm qua Ở phần này,
cuốn sách đã đề cập một cách bài bản về tình hình đổi mới, chỉnh đốn Đảng trong những năm vừa qua, trong đó các tác giả đã giành một phần quan trọng luận giải về chất lượng các TCCSĐ
Ba là, phương hướng, các giải pháp nâng cao năng lực lãnh đạo và sức
chiến đấu của Đảng trong thời kỳ mới Từ sự phân tích công phu, làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn những vấn đề cơ bản về xây dựng Đảng nói chung, các TCCSĐ nói riêng, cuốn sách đã đề xuất phương hướng và giải pháp cấp bách để không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng Cộng sản Việt Nam trong thời kỳ mới
Trang 19- "Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các đảng bộ phường
ở Thủ đô Hà Nội giai đoạn hiện nay" của Đỗ Ngọc Ninh [45]
Đây là kết quả nghiên cứu của đề tài khoa học cấp Bộ năm 2002-2003 của Học viện CTQG Hồ Chí Minh, do Viện xây dựng Đảng là cơ quan chủ trì Cuốn sách tập trung làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến việc nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các đảng bộ phường ở Thủ đô Hà Nội giai đoạn hiện nay; phân tích, đánh giá thực trạng năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các đảng bộ phường ở Thủ đô Hà Nội trong khoảng thời gian từ năm 1996 đến năm 2003; đề xuất phương hướng và giải pháp chủ yếu, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các đảng bộ phường trong những năm sắp tới
- "Những vấn đề cơ bản về tổ chức và hoạt động của chi bộ đảng" của
Nguyễn Duy Hùng [20] Qua nghiên cứu cuốn sách này giúp cho các chi bộ nắm được chủ trương, đường lối của Đảng và những nội dung của việc xây dựng, tổ chức, hoạt động của chi bộ, nâng cao chất lượng đảng viên gắn với việc nâng cao chất lượng và hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở Nội dung kết cấu của cuốn sách được tác giả chia làm 5 phần lớn: Một là, vị trí, vai trò và nhiệm vụ của chi bộ qua các tác phẩm của chủ tịch Hồ Chí Minh và văn kiện Đại hội Đảng lần thứ X Hai là, một số quy định của Trung ương Đảng và hướng dẫn của Ban
tổ chức Trung ương về chức năng, nhiệm vụ của chi bộ và nâng cao chất lượng TCCSĐ và đảng viên Ba là, một số nội dung hoạt động và mẫu văn bản trong công tác ở chi bộ Bốn là, một số tình huống xảy ra và cách giải quyết Năm là, nội dung Nghị quyết số 22-NQ/TW ngày 02/02/2008, về nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của TCCSĐ và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên của Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại Hội nghị lần thứ 6 khóa X
- "Đổi mới phương thức lãnh đạo của các tổ chức cơ sở đảng trực thuộc Đảng bộ khối cơ quan Trung ương" của Hoàng Xuân Cừ [9]
Nội dung cuốn sách trình bày một cách sâu sắc cơ sở lý luận và thực tiễn của yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong các TCCSĐ nói chung, trong đó có các TCCSĐ trực thuộc Đảng bộ Khối các cơ quan Trung
Trang 20ương nói riêng Nội dung cuốn sách đi sâu phân tích thực tiễn tổ chức, hiệu quả hoạt động ở các TCCSĐ trực thuộc Đảng bộ Khối, từ đó đề xuất những giải pháp thích hợp nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các TCCSĐ của
hệ thống này góp phần xây dựng Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh
- "Một số vấn đề về xây dựng tổ chức cơ sở đảng hiện nay" của Nguyễn
Đức Hà [16].Cuốn sách này bao gồm những bài viết vừa mang tính nghiên cứu
lý luận, vừa là sự tổng kết thực tiễn về công tác xây dựng, củng cố TCCSĐ trong những năm gần đây Với những bài viết phục vụ cho đề tài như: "Nâng cao chất lượng TCCSĐ và đội ngũ cán bộ, đảng viên"; "Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong các loại hình TCCSĐ"; "Đánh giá đúng chất lượng TCCSĐ và đảng viên hằng năm" Về công tác chi bộ ở xã, phường, thị trấn, cuốn sách tập trung phân tích, đánh giá về vai trò, vị trí của chi bộ; các mặt công tác của chi bộ như hoạt động lãnh đạo, công tác tư tưởng, công tác cán bộ, phát triển đảng viên… Đặc biệt, cuốn sách còn tập hợp, phân tích những tình huống thường xảy ra trong hoạt động của chi bộ cũng như hướng xử lý
- "Đảng Cộng sản Việt Nam 80 năm xây dựng và phát triển" của Học viện
Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh [18] Đây là cuốn sách tổng hợp những bài viết của các nhà khoa học trong và ngoài Học viện Chính trị quốc gia
Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Việt Nam trải qua 80 năm xây dựng và phát triển, trong đó có những bài viết đề cập đến công tác xây dựng đảng nói chung, nâng cao chất lượng TCCSĐ nói riêng Những bài viết đó sẽ là gợi mở quan trọng để luận án nghiên cứu và kế thừa
- "Những điều cần biết trong sinh hoạt chi bộ ở khu dân cư" của Hội đồng
chỉ đạo xuất bản sách xã, phường, thị trấn [19] Cuốn sách bao gồm các bài nghiên cứu, trao đổi về những vấn đề thực tiễn đang đặt ra và một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ở khu dân cư đô thị và ở nông thôn Cuốn sách này cũng hướng dẫn những văn bản hướng dẫn cơ bản trong sinh hoạt chi bộ như: biên bản sinh hoạt chi bộ, các văn bản về đại hội chi bộ, các tài liệu
về hồ sơ kết nạp đảng viên và công nhận đảng viên chính thức…
Trang 21* Các sách của các học giả Trung Quốc
- "Công tác xây dựng Đảng trong giai đoạn hiện nay" của Nhiệm Khắc Lễ
[24] Cuốn sách được trình bày với sáu nội dung cơ bản bao gồm: Một là, kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa với nhiệm vụ mới xây dựng Đảng Hai là, vấn đề cơ bản của công tác xây dựng Đảng trong tình hình mới Ba là, bám sát trung tâm xây dựng kinh tế, nắm chắc công tác xây dựng Đảng Bốn là, xây dựng tổ chức
cơ sở trong tình hình mới Năm là, xây dựng đội ngũ cán bộ và bồi dưỡng người
kế tục sự nghiệp xã hội chủ nghĩa Sáu là, kết hợp tinh thần thời đại phát huy tác phong tốt đẹp Quyển sách được chia thành 6 chương như sau: Chương I: Kinh
tế thị trường xã hội chủ nghĩa với nhiệm vụ mới xây dựng Đảng Chương II: Vấn
đề cơ bản của công tác xây dựng Đảng trong tình hình mới Chương III: Bám sát trung tâm xây dựng kinh tế, nắm chắc công tác xây dựng Đảng Chương IV: Xây dựng tổ chức cơ sở trong tình hình mới
- "Kiên trì phương châm quản lý Đảng nghiêm minh, triển khai cuộc xây dựng Đảng phong liêm chính và đấu tranh chống tham nhũng" của Chu Húc
Đông [13] Theo tác giả, Đảng Cộng sản Trung Quốc nhất quán và kiên trì trong cuộc chiến chống tham những, coi đây là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của đảng sự thành công hay thất bại của công cuộc xây dựng hiện đại hoá xã hội chủ nghĩa phụ thuộc một phần vào công cuộc chống tham nhũng Làm tốt công tác này cũng chính là việc thể hiện bản chất tốt đẹp của đảng cộng sản, góp phần củng cố mối liên hệ máu thịt giữa đảng với quần chúng nhân dân
Phân tích về nguyên nhân của nạn tham nhũng ở Trung Quốc trong giai đoạn hiện nay, tác giải cho rằng có một số nguyên nhân chủ yếu như, sự phát triển kinh tế thị trường quá nhanh sau một thời gian cải cách; hội nhập dẫn đến
sự biến đổi của đạo đức văn hoá; công tác đào tạo, bồi dưỡng và sử sụng cán bộ
có những lỗ hổng; cơ chế ràng buộc quyền lực chưa tốt;
Từ việc phân tích thực trạng và nguyên nhân của tệ nạn tham nhũng tại Trung Quốc, tác giả đề xuất một số biện pháp nhằm xây dựng đảng, phòng chống tham nhũng như là, tăng cường công tác xây dựng tư tưởng chính trị cho đảng viên nhất là đội ngũ cán bộ chủ chốt; mạnh tay trong xử lý cán bộ, đảng
Trang 22viên tham nhũng, kh6ng có "vùng cấm" trong xử lý tham nhũng; hoàn thiện khung pháp lý về việc chống tham nhũng; tăng cường kiểm tra, giám sát đối với cán bộ, đảng viên; phát huy dân chủ, mở rộng kênh tiếp nhận thông tin tiếp nhận
tố cáo, tố giác tham nhũng trong đó có cả phương thức thông qua mạng internet
- "Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh trong tình hình mới - Kinh nghiệm Việt Nam, kinh nghiệm Trung Quốc" của Lưu Kỳ Bảo [5] Tác giả đã
trình bày những kinh nghiệm của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong việc xây dựng tác phong đảng liêm chính Điều căn bản trong việc xây dựng đảng liêm chính là phải tạo ta khung pháp lý đầy đủ, đủ mạnh, có sức răn đe những người tham nhung và cả những người có ý định tham nhũng
Theo tác giả, thời gian qua Đảng Cộng sản Trung Quốc "đã kiên trì trị cả ngọn lẫn gốc, vừa chữa "bệnh tật đã có", lại phải chữa "bệnh tật chưa có", thực hiện xử lý có hệ thống, chú trọng phòng ngừa, giảm hiện tượng tham nhũng đến mức thấp nhất" và "thường xuyên tăng cường kiểm tra sát hạch, kiện toàn cơ chế
sử dụng kết quả sát hạch, thúc đẩy thực hiện các nhiệm vụ"
- "Tăng cường xây dựng tác phong cán bộ thiết thực thực hiện vì dân, thực tế, thanh liêm" của Bành Lập Binh [6] Tác giả đi sâu phân tích công tác
xây dựng đảng từ góc độ tác phong của cán bộ Theo đó, để có được người cán
bộ, đảng viên liêm khiết thì ngoài việc bồi dưỡng, giáo dục chính trị tư tưởng, còn cần phải tăng cường giám sát tác phong của cán bộ Đây không chỉ là việc nói chung chung về giám sát mà cần có nội dung cụ thể với những tiêu chí rõ ràng Lực lượng giám sát không chỉ là người của tổ chức mà còn cần phải phát huy vai trò giám sát của quần chúng, của xã hội
- "Tăng cường xây dựng kỷ luật, giữ gìn sự đoàn kết, thống nhất của Đảng" của Tạng Thắng Nghiệp [43] Theo tác giả, kỷ luật nghiêm minh là truyền
thống quý báu của Đảng Cộng sản Trung Quốc, là cội nguồn duy trì sự đoàn kết, thống nhất cả về nhận thức và hành động trong đảng, giúp đảng lãnh đạo nhân dân đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác Vì vậy, cần phải tăng cường xây dựng
kỷ luật đảng, nhất là trong điều kiện Trung Quốc mở rộng hợp tác kinh tế và sự chống phá của các thế lực thù địch nhằm cản trở tiến trình trở thành nền kinh tế
số 1 thế giới của Trung Quốc
Trang 23- "Trí tuệ Mao Trạch Đông và nghệ thuật lãnh đạo đương đại" của Chu
Kiến Quốc [49] Cuốn sách trình bày nhiều vấn đề trong đó có đề cập đến việc Chủ tịch Mao Trạch Đông trừng phạt những phần tử trong đảng tha hóa, biến chất Để có được người cán bộ là cả một quá trình rèn luyện, bồi dưỡng lâu dài,
để có được những cán bộ cấp cao còn phải vất vả gấp bội phần Những cán bộ lão thành như Lưu Thanh Sơn, Trương Tử Thiện có công rất lớn với đảng, với sự nghiệp cách mạng, với nhân dân Tuy nhiên, họ đã không giữ được bản chất cách mạng của người đảng viên, bị tha hóa biến chất, có tư tưởng công thần, tự cho mình quyền hưởng thụ cuộc sống sa hoa, họ tham nhũng, nhận hối lộ xử lý những cán bộ như vậy thật sự là việc cực chẳng đã Chủ tịch Mao Trạch Đông tuy rất đau lòng nhưng vẫn phải xử lý họ, xử một người để cứu vạn người
Các công trình nghiên cứu nêu trên đều bàn sâu về công tác xây dựng Đảng, trong đó rất coi trọng xây dựng TCCSĐ và đội ngũ cán bộ, đảng viên Đây chính là những gợi mở hữu ích giúp cho tác giả tập trung đi sâu hơn trong quá trình nghiên cứu đề tài luận án của mình
1.2.1.2 Các loại đề tài khoa học
- "Xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong sạch vững mạnh gắn với xây dựng đơn vị cơ sở vững mạnh toàn diện trong giai đoạn mới" của Tổng cục Chính trị
Quân đội nhân dân Việt Nam [58] Đề tài tập trung nghiên cứu và làm rõ tính tất yếu của việc xây dựng TCCSĐ nói chung và TCCSĐ trong lực lượng vũ trang (quân đội) nói riêng Xây dựng TCCSĐ trong quân đội có vai trò to lớn trong việc xây dựng lực lượng quân đội chính quy, hiện đại, vững mạnh toàn diện Trên cơ sở đánh giá thực trạng xây dựng TCCSĐ trong quân đội, những yêu cầu mới về xây dựng TCCSĐ trong quân đội, đề tài đã đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng xây dựng TCCSĐ góp phần xây dựng đơn vị quân đội vững mạnh toàn diện trong tình hình mới
- "Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và chất lượng đảng viên" của Nguyễn Ngọc Thịnh [53] Trên cơ sở khảo sát thực tế,
các tác giả đề tài đã phân tích sâu sắc những ưu điểm, hạn chế về năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của TCCSĐ và chất lượng đội ngũ đảng viên; chỉ ra nguyên
Trang 24nhân của thực trạng và kiến nghị, đề xuất 02 nhóm giải pháp nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của TCCSĐ và chất lượng đảng viên đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong thời kỳ mới
- "Nghiên cứu đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trực thuộc các đảng bộ xã ở huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ giai đoạn hiện nay" của Đỗ Đức Lương, Nguyễn Thị Thủy Hồng [30] Đề tài đã nghiên cứu
sinh hoạt chi bộ là hoạt động thường xuyên theo quy định của Điều lệ Đảng, là một khâu quan trọng trong hoạt động của chi bộ, chất lượng sinh hoạt chi bộ đóng vai trò quyết định chất lượng của chi bộ thể hiện và góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của TCCSĐ và toàn Đảng Sinh hoạt chi bộ và chất lượng sinh hoạt chi bộ là nhân tố quyết định vai trò lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng, giúp đảng viên nâng cao nhận thức chính trị, tư tưởng và thực hiện chức năng, lãnh đạo, giáo dục của chi bộ
1.2.2 Luận văn thạc sĩ và luận án tiến sĩ
- "Nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng cấp xã ở tỉnh Vĩnh Long hiện nay"của Nguyễn Văn Bé Tư [61] Theo tác giả, chất lượng TCCSĐ cấp xã là:
chất lượng lãnh đạo xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở vững mạnh, chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí, cửa quyền, ức hiếp nhân dân, lãnh đạo hoàn thành các nhiệm vụ kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng - an ninh và thực hiện có hiệu quả xây dựng đảng bộ theo quy định của Điều lệ Đảng
- "Chất lượng các đảng bộ xã vùng đồng bằng tỉnh Thanh Hóa giai đoạn hiện nay"của Lê Xuân Thành [52] đã đưa ra quan niệm về chất lượng các đảng
bộ xã vùng đồng bằng tỉnh Thanh Hóa và các tiêu chí đánh giá Trên cơ sở
Trang 25khung lý thuyết đã xây dựng và quá trình khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng các đảng bộ xã vùng đồng bằng tỉnh Thanh Hóa, luận văn đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng các đảng bộ xã vùng đồng bằng của tỉnh giai đoạn hiện nay
- "Chất lượng lãnh đạo của chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn hiện nay" của Ngô Văn Nam [42] đã phân tích làm rõ những vấn đề lý luận
và thực tiễn chủ yếu về chất lượng lãnh đạo của chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang giai đoạn hiện nay; đánh giá thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân khách quan, chủ quan, rút ra bài học kinh nghiệm; xác định mục tiêu, phương hướng và đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng lãnh đạo của chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn hiện nay
1.2.2.2 Luận án tiến sĩ
- "Nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng nông thôn (cấp xã) Đồng bằng sông Hồng hiện nay" của Đỗ Ngọc Ninh [45] Luận án gồm lời nói đầu, 2
chương với 5 tiết, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo
Luận án đã trình bày tương đối có hệ thống, khẳng định tính đúng đắn của những tư tưởng, quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam về vị trí, vai trò của TCCSĐ nói chung, đặc biệt là các TCCSĐ nông thôn trong cách mạng xã hội chủ nghĩa (XHCN) Trên cơ sở khung lý thuyết đã xây dựng và qua khảo sát thực tế công phu, luận án đã phân tích, đánh giá đúng thực trạng kinh tế - xã hội, thực trạng chất lượng chất lượng TCCSĐ nông thôn (cấp xã) Đồng bằng sông Hồng trên hai mặt: xây dựng nội bộ đảng và lãnh đạo các lĩnh vực, các tổ chức trong hệ thống chính trị; chỉ rõ ưu điểm, khuyết điểm, xác định đúng các nguyên nhân của thực trạng Luận án đề xuất 03 nhóm giải pháp lớn và kiến nghị (Xác định đúng nhiệm vụ chính trị, nâng cao chất lượng công tác tư tưởng; Nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên, xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt có chất lượng, đặc biệt chú ý đến bí thư đảng
ủy và chủ tịch xã; Đổi mới phương thức lãnh đạo, kiện toàn chi bộ, thực hiện đúng các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng, tăng cường sự chỉ đạo, giúp đỡ
Trang 26của cấp huyện) nhằm nâng cao chất lượng TCCSĐ nông thôn (cấp xã) Đồng bằng sông Hồng đáp ứng yêu cầu lãnh đạo trong thời kỳ mới
- "Năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng nông thôn vùng cao phía Bắc trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước" của Nguyễn Đức Ái [1] Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của luận án là các
TCCSĐ nông thôn vùng cao phía Bắc trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước Luận án đã trình bày thành ba vấn đề lớn với sáu nội dung
Ở vấn đề thứ nhất, tác giả đã khái quát nông thôn vùng cao phía Bắc và TCCSĐ nông thôn vùng cao phía Bắc trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước Các nội dung trong vấn đề này bao gồm: tình hình, đặc điểm vị trí quan trọng nông thôn vùng cao phía Bắc trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, liên quan trực tiếp đến công tác lãnh đạo, quản lý của TCCSĐ; chức năng, nhiệm vụ và đặc điểm hoạt động các TCCSĐ nông thôn vùng cao phía Bắc trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước Từ những vấn đề trên, luận án đã đi sâu khai thác, làm rõ TCCSĐ nông thôn vùng cao phía Bắc, đặc điểm về tổ chức và hoạt động của TCCSĐ, khẳng định vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của TCCSĐ Tiếp đến, tác giả làm rõ quan niệm về năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của TCCSĐ nông thôn vùng cao phía Bắc cùng các yếu tố cấu thành, đưa ra các tiêu chí đánh giá năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của TCCSĐ nông thôn vùng cao phía Bắc trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước
Ở vấn đề thứ hai, tác giả đã phân tích thực trạng năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của TCCSĐ nông thôn vùng cao phía Bắc trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước Nội dung của vấn đề này là đánh giá những thành tựu, hạn chế, nguyên nhân của hạn chế về dự lãnh đạo, sức chiến đấu của TCCSĐ nông thôn vùng cao phía Bắc, từ đó, rút ra một số bài học kinh nghiệm
Ở vấn đề thứ ba, tác giả đã xác định mục tiêu, yêu cầu và phương hướng
để nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của TCCSĐ nông thôn vùng cao phía Bắc trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước Đề xuất những giải pháp chủ yếu để nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của TCCSĐ nông thôn vùng cao phía Bắc trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước Các giải pháp
Trang 27chủ yếu được phân tích có tính hệ thống, lôgíc chặt chẽ, khoa học Nội dung của mỗi giải pháp đã được tác giả trình bày sát với thực tiễn của TCCSĐ, có mối liên
hệ biện chứng, tác động qua lại với nhau, bổ sung và hỗ trợ cho nhau
- "Nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên ở nông thôn đồng bằng sông Hồng trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước" của Cao
Thị Thanh Vân [62] Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo, luận án được trình bày thành 3 chương, 7 tiết Trong chương 1 của luận án, tác giả đã đưa ra quan niệm đảng viên nông thôn; vị trí, vai trò của đảng viên, của đảng viên nông thôn; những mối quan hệ cơ bản của đảng viên và công tác đảng viên, trong đó khẳng định mối quan hệ giữa đảng viên với đường lối, nhiệm vụ chính trị là mối quan hệ biện chứng cực kỳ quan trọng, chặt chẽ và quyết định lẫn nhau; mối quan hệ giữa đảng viên với tổ chức là quan hệ nhân quả, tác động biện chứng và rất quan trọng; mối quan hệ giữa đảng viên với quần chúng và phong trào quần chúng là quan hệ biện chứng, tất yếu Đồng thời luận
án đưa ra quan niệm về chất lượng đội ngũ đảng viên ở nông thôn Đồng bằng sông Hồng, tiêu chí đánh giá và những yêu cầu mới Trong chương 2, tác giả đã bàn về những đặc điểm chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội ở nông thôn Đồng bằng sông Hồng tác động đến chất lượng đảng viên và công tác đảng viên; đi sâu làm
rõ những đặc điểm về chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội của khu vực nông thôn Đồng bằng sông Hồng đã quy định những nét đặc thù của người dân nói chung
và đảng viên nói riêng ở nơi đây Xác định những đặc điểm của đảng viên nông thôn Đồng bằng sông Hồng có liên quan trực tiếp đến việc tìm ra các giải pháp hợp lý, có tính khả thi để nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên Luận án cũng tập trung đánh giá thực trạng chất lượng đội ngũ đảng viên và công tác đảng viên
ở nông thôn Đồng bằng sông Hồng giai đoạn 1986-2002; chỉ ra nguyên nhân của những ưu điểm và hạn chế, yếu kém, khuyết điểm của đội ngũ đảng viên và công tác đảng viên; rút ra bốn kinh nghiệm của việc nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên ở nông thôn Đồng bằng sông Hồng Ở chương thứ 3, luận án đã trình bày mục tiêu, phương hướng nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên ở nông thôn Đồng bằng sông Hồng và những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên ở nông thôn Đồng bằng sông Hồng hiện nay
Trang 28Tuy đối tượng nghiên cứu chính của luận án là chất lượng đội ngũ đảng viên, song công tác đảng viên và công tác xây dựng TCCSĐ lại có mối quan hệ khăng khít với nhau Do đó, trong luận án cũng bàn khá sâu về chất lượng TCCSĐ và nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của TCCSĐ nông thôn
- "Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng đồn biên phòng tuyến biên giới đất liền Việt Nam trong thời kỳ mới" của Hoàng
Văn Đồng [14] Đối tượng, phạm vi nghiên cứu là các TCCSĐ đồn biên phòng tuyến biên giới đất liền Việt Nam trong thời kỳ mới Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo, luận án đã trình bày thành 3 chương
6 tiết Trong chương 1, bàn về năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của TCCSĐ luận án được trình bày những vấn đề cơ bản về lý luận và thực tiễn Chương 2 đã nêu thực trạng năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của TCCSĐ luận án đã bàn về những nguyên nhân và một số kinh nghiệm trong nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của TCCSĐ Chương 3, luận án bàn về phương hướng và những giải pháp chủ yếu nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của TCCSĐ đồn biên phòng tuyến biên giới đất liền Việt Nam trong thời kỳ mới
- "Chất lượng các đảng bộ xã vùng Trung du Bắc Bộ giai đoạn hiện nay"
của Dương Trung Ý [68] Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo, luận án được trình bày thành 3 chương 6 tiết Chương 1 của luận
án trình bày khái quát đặc điểm, vai trò các xã vùng Trung du Bắc Bộ và đặc điểm, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của các đảng bộ xã vùng Trung du Bắc Bộ Giá trị khoa học nổi bật của chương 1 là đã đưa ra và luận giải khá sâu sắc quan niệm về chất lượng đảng bộ xã vùng Trung du Bắc Bộ cùng hệ tiêu chí đánh giá (gồm bốn nhóm tiêu chí) Chương 2 luận án tập trung phân tích đánh giá rõ thực trạng chất lượng các đảng bộ xã vùng Trung du Bắc Bộ từ năm 2001 đến 2008, chỉ rõ thành tựu, ưu điểm, những hạn chế, yếu kém; xác định các nguyên nhân và rút ra 8 kinh nghiệm có giá trị Chương 3 của luận án, phân tích những thuận lợi
và khó khăn trong việc nâng cao chất lượng các đảng bộ xã vùng Trung du Bắc
Bộ giai đoạn hiện nay Từ đó, đề ra mục tiêu, phương hướng và giải pháp cơ bản
để nâng cao chất lượng đảng bộ các xã vùng Trung du Bắc Bộ trong thời gian
Trang 29tới Các giải pháp của luận án vừa có tính đồng bộ, khả thi cao, vừa phân tích, khẳng định rõ căn cứ đề ra giải pháp; vị trí, vai trò, nội dung và những biện pháp
cụ thể để thực hiện từng giải pháp
1.2.3 Các bài viết trên tạp chí
- "Về nâng cao chất lượng các tổ chức cơ sở đảng" của Đức Lượng [31]
Từ sự phân tích vị trí, vai trò, thực trạng chất lượng các TCCSĐ, tác giả đã đề xuất một số biện pháp nâng cao chất lượng các TCCSĐ và đội ngũ đảng viên như: tiếp tục bổ sung, cụ thể hóa các quy định về chức năng, nhiệm vụ của TCCSĐ; nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng; tăng cường giáo dục, kiểm tra và công tác quản lý đội ngũ đảng viên; phát huy dân chủ, giữ vững kỷ luật, kỷ cương của Đảng
- "Nâng cao năng lực lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng ở Đảng bộ Hà Nội" của tác giả Nguyễn Công Soái [50] Bài báo đánh giá thực trạng các
TCCSĐ ở Đảng bộ Hà Nội và đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các TCCSĐ trong giai đoạn hiện nay
- "Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, góp phần xây dựng chính quyền địa phương vững mạnh" của tác giả Đoàn Văn Tình [55] Trên
cơ sở đánh giá thực trạng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã cả về ưu, khuyết
điểm, tác giả đã đề xuất 5 giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã hiện nay
- "Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã từ sau Hội nghị Trung ương 5 khóa IX và một số kiến nghị" của Trần Thị Hạnh [17] Tác giả đã phân
tích thực trạng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã và rút ra kết luận: Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã nhìn chung thấp hơn so với mặt bằng chung của đội ngũ cán bộ, công chức các cấp Từ đó tác giả
đã đề xuất 6 giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã hiện nay
- "Tiếp tục củng cố, nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng và đội ngũ cán bộ đảng viên" của Nguyễn Ngọc Lâm [23] Về nâng cao chất lượng đội ngũ
đảng viên và chất lượng công tác phát triển đảng viên Đổi mới nội dung,
Trang 30phương pháp giáo dục, rèn luyện, bồi dưỡng đảng viên về tư tưởng chính trị, trình độ năng lực, phẩm chất đạo đức, lối sống nói chung và trong từng lĩnh vực hoạt động của đảng viên Gắn việc phân công tác cho đảng viên với nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ và đánh giá chất lượng, khen thưởng, kỷ luật đảng viên; làm tốt công tác kiểm tra, giám sát đảng viên thi hành Điều lệ Đảng, thực hiện nhiệm vụ được giao, các quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước Chú trọng kết nạp vào Đảng những đoàn viên thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh
ưu tú và những quần chúng tiên tiến trong công nhân, nông dân, trí thức và người lao động trong các thành phần kinh tế
- "Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ ở Tam Kỳ: Cấp ủy các cấp cùng
vào cuộc" của Thanh Xuân [65] đã đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao chất
lượng chi bộ là đòi hỏi cấp bách để xây dựng Đảng ngày càng vững mạnh Thực
tế tại Tam Kỳ cho thấy, từ việc đẩy mạnh các giải pháp nâng cao chất lượng chi
bộ đã tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng trong chỉ đạo thúc đẩy sự phát triển ở các địa phương trên từng lĩnh vực Kết quả của năm 2016 sẽ là tiền đề để Tam Kỳ tiếp tục thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng Đảng của cả nhiệm kỳ 2015 - 2020;
trong đó phấn đấu hằng năm có hơn 75% số TCCSĐ đạt trong sạch vững mạnh
- "Về đánh giá phân loại tổ chức cơ sở đảng, đảng viên năm 2015 đề ra phương hướng, nhiệm vụ 2016" của Ban Tổ chức Trung ương [4] Về phương hướng
năm 2016- 2021, Ban Tổ chức Trung ương xác định 5 trọng tâm công tác như:
+ Tích cực chủ động, thực hiện và hoàn thành, nhiệm vụ, phục vụ Đại hội lần thứ XII của Đảng, tập trung tham mưu, phối hợp triển khai, quán triệt cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Đảng, xây dựng chương trình toàn khóa của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII và công tác tổ chức xây dựng Đảng
+ Tiếp tục triển khai đồng bộ các khâu của công tác cán bộ, nghiên cứu bộ sung, sửa đổi một số các quy định về công tác cán bộ; tham mưu giúp cấp ủy bố trí, sắp xếp và thực hiện tốt chính sách cán bộ sau đại hội đảng bộ các cấp và Đại hội lần thứ XII của Đảng
+ Tham mưu lãnh đạo, chỉ đạo chuẩn bị và tổ chức tốt bầu cử đại biểu HĐND các cấp và bầu cử Quốc hội
Trang 31+ Tiếp tục tham mưu, chỉ đạo xây dựng, củng cố TCCSĐ vững mạnh gắn với hệ thống chính trị ở cơ sở, xây dựng đội ngũ đảng viên, thực hiện tốt công tác bảo vệ chính trị nội bộ
+ Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức và xây dựng cơ quan Ban tổ chức Trung ương vững mạnh Nghiên cứu thí điểm thi tuyển một số chức danh lãnh đạo quản lý cấp vụ, cấp phòng
- "Xây dựng tổ chức cơ sở đảng Thừa Thiên Huế - một năm nhìn lại" của
Trần Quang Vinh [64] Về nội dung phương thức hoạt động của TCCSĐ được đổi mới Hầu hết TCCSĐ đều xây dựng quy chế làm việc và hoạt động theo quy chế Thực hiện đúng công tác Đảng lãnh đạo bằng nghị quyết, chủ trương, đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, giám sát nên đã phát huy tính năng động, sáng tạo, hiệu quả của chính quyền Công tác tuyên truyền, vận động nhân dân của mặt trận, đoàn thể được phát huy Nội dung sinh hoạt đảng ở chi bộ, đảng bộ cơ
sở cũng được đổi mới, chú trọng thảo luận, bàn bạc về nhiệm vụ và giải pháp thực hiện nghị quyết của Đảng, phân công cụ thể nhiệm vụ cho từng đảng viên gắn với thực hiện giám sát quản lý đảng viên
- "Xây dựng nông thôn mới trong sinh hoạt chi bộ" của Bảo Yến [69] Về
một số kinh nghiệm; tùy điệu kiện và nhiệm vụ cụ thể, chi ủy cần lựa chọn một
số vấn đề mới, khó, phức tạp gắn với nhiệm vụ của chi bộ và chức trách nhiệm
vụ của đảng viên để sinh hoạt chuyên đề (ít nhất mỗi quý một lần) nhằm tập trung sự lãnh đạo của chi bộ, nâng cao kiến thức, năng lực, phẩm chất đạo đức cho đội ngũ cán bộ, đảng viên Nội dung chuyên đề phải thiết thực, phong phú, sát hợp với yêu cầu lãnh đạo thực hiện, nhiệm vụ chính trị của chi bộ, của cơ quan đơn vị, chú trọng vào bàn biện pháp giải quyết trong từng thời điểm cụ thể
- "Chuyển biến trong đánh giá chất lượng tổ chức cơ sở đảng và đảng viên" của Trần Xuân [66] Về giải pháp khắc phục, tiếp tục nâng cao nhận thức
của cấp ủy đảng và đảng viên về vai trò, vị trí và tầm quan trọng của việc đánh giá chất lượng TCCSĐ và đảng viên Coi trọng bồi dưỡng, nâng cao năng lực công tác cho đội ngũ cán bộ bí thư, phó bí thư cấp ủy cơ sở; tiếp tục nghiên cứu sửa đổi bổ sung một số điểm trong Hướng dẫn 27 đề phù hợp với thực tiễn hơn,
Trang 32cụ thể hóa thêm tiêu chí đánh, xếp loại, kịp thời bổ sung nội dung phù hợp với từng loại hình TCCSĐ và yêu cầu trong giai đoạn mới Làm tốt công tác thẩm định, xem xét kết quả, xếp loại bảo đảm sát thực tế Tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan đảng, nhà nước, với các tổ chức chính trị - xã hội, để thực hiện đồng bộ giữa đánh giá, phân loại tập thể, cá nhân và chất lượng đảng viên Tăng cường công tác chỉ đạo, hướng dẫn kiểm tra, thực hiện đăng ký thi đua giữa các tập thể và cá nhân ngay từ đầu năm để theo dõi đánh giá sát, đúng dịp cuối năm, kịp thời biểu dương, khen thưởng các tổ chức đảng xuất sắc tiêu biểu Người đứng đầu cấp ủy, đảng viên giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý phải thực sự gương mẫu trong đánh giá phân loại, khắc phục tư tưởng nể nang, chiếu lệ, có động cơ xấu…
- "Tổ chức và hoạt động của chính quyền cơ sở nông thôn Hương Trấn Trung Quốc" của Nguyễn Minh Phương [48] Về tổ chức đảng Hương Trấn, tổ
chức đảng Hương Trấn là hạt nhân lãnh đạo và cầm quyền của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong chính quyền cơ sở nông thôn, là tổ chức đảng ở cơ sở của nông thôn, gồm Đảng ủy Hương Trấn, cấp dưới là các chi bộ đảng của thôn (hoặc đảng ủy) Đảng ủy Hương Trấn do Đại hội đảng viên hoặc Đại hội đại biểu đảng viên bầu ra, thông thường gồm 1 bí thư, 2-3 phó bí thư (trong đó 1 phó bí thư kiêm chức trưởng thôn Hương Trấn), ngoài ra còn có 01 ủy viên phụ trách tổ chức, 01 ủy viên phụ trách tuyên truyền, 01 ủy viên phụ trách công tác phụ nữ;
01 ủy viên quản lý công tác dân phòng, thường được gọi là đội trưởng đội vũ trang Đảng ủy Hương Trấn lãnh đạo toàn diện công tác quản lý hành chính, tư tưởng và tổ chức trong khu vực Hương Trấn; ủng hộ và bảo đảm cho công tác hành chính, tổ chức kinh tế và các tổ chức quần chúng có thể thực hiện đầy đủ chức năng, quyền hạn của mình Đảng ủy Hương Trấn hoạt động trên cơ sở
"Điều lệ Đảng Cộng sản Trung Quốc đối với công tác TCCSĐ nông thôn"
* Chức năng chủ yếu của chi bộ đảng thôn bao gồm:
- Quán triệt chấp hành phương châm, đường lối, chính sách của Đảng và nghị quyết của đảng ủy các cấp;
- Thảo luận các vấn đề quan trọng trong xây dựng kinh tế và phát triển xã hội của địa phương;
Trang 33- Lãnh đạo và thúc đẩy công tác hoạt động bầu cử dân chủ, quyết sách dân chủ, giám sát dân chủ, ủng hộ và bảo đảm triển khai các hoạt động tự quản theo quy định của pháp luật;
- Làm tốt công tác kiện toàn chi bộ, tiến hành giáo dục, quản lý và giám sát đảng viên;
- Phụ trách quản lý giáo dục và giám sát đối với cán bộ tổ, thôn và người quản lý các doanh nghiệp do thôn thành lập;
- Làm tốt các công tác xây dựng văn minh tinh thần XHCN, trật tự trị an
và kế hoạch hóa của thôn
1.3 KHÁI QUÁT CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LUẬN ÁN SẼ TẬP TRUNG NGHIÊN CỨU
1.3.1 Khái quát các kết quả nghiên cứu
Qua tổng quan nghiên cứu cho thấy, các công trình nghiên cứu liên quan đến chất lượng TCCSĐ đã được Đảng Nhân Cách mạng Lào và Đảng Cộng Sản Việt Nam cầm quyền luôn quan tâm và có những đầu tư nhất định cả trong nghiên cứu về lý luận và trong thực tiễn Có thể rút ra một số vấn đề như sau:
Ở CHDCND Lào, các công trình nghiên cứu có những nội dung rất gần với
đề tài luận án mà tác giả đang nghiên cứu như: "Xây dựng TCCSĐ trong sạch vững mạnh gắn với xây dựng đơn vị cơ sở vững mạnh toàn diện trong đảng bộ các cấp hiện nay", "Về xây dựng chi bộ vững mạnh biết lãnh đạo toàn diện trong giai đoạn hiện nay", "Chất lượng TCCSĐ ở các sư đoàn bộ binh Quân đội nhân dân Lào", "Chất lượng các chi bộ cơ sở bản ở tỉnh Viêng chăn Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào giai đoạn hiện nay", "Nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên
ở nông thôn tỉnh Luồng Năm Thà Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào giai đoạn hiện nay", …
Các công trình nghiên cứu của nước ngoài, nổi bật một số công trình tiêu biểu của Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam như: "Nâng cao năng lực lãnh đạo
và sức chiến đấu của các đảng bộ phường ở Thủ đô Hà Nội giai đoạn hiện nay",
"Xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong sạch vững mạnh gắn với xây dựng đơn vị
cơ sở vững mạnh toàn diện trong giai đoạn mới", "Nâng cao năng lực lãnh đạo,
Trang 34sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và chất lượng đảng viên", "Nâng cao chất lượng các đảng bộ xã, thị trấn ở huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình trong giai đoạn hiện nay", "Nâng cao chất lượng TCCSĐ cấp xã ở tỉnh Vĩnh Long hiện nay",
"Chất lượng các đảng bộ xã vùng đồng bằng tỉnh Thanh Hóa giai đoạn hiện nay", "Chất lượng lãnh đạo của chi bộ thôn, bản ở tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn hiện nay", "Nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở đảng nông thôn (cấp xã) Đồng bằng sông Hồng hiện nay", "Năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng nông thôn vùng cao phía Bắc trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước", "Chất lượng các đảng bộ xã vùng Trung du Bắc Bộ giai đoạn hiện nay",…
Các công trình trên, tuy không trực tiếp bàn về "Chất lượng TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào giai đoạn hiện nay" nhưng trên cơ sở lý luận và từ thực trạng qua phân tích, các tác giả đưa ra quan niệm chất lượng TCCSĐ ở các loại hình TCCSĐ cụ thể và xây dựng bộ tiêu chí đánh giá phù hợp Về đề xuất các giải pháp đa phần tập trung vào các vấn đề như: cần nâng cao nhận thức trong các cấp ủy và đội ngũ cán bộ, đảng viên về vai trò, tầm quan trọng của nâng cao chất lượng TCCSĐ; quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt ở cơ sở và đội ngũ đảng viên trong sạch vững mạnh gắn với kiện toàn các cấp ủy; thực hành dân chủ, công khai hoá, phát huy vai trò của các
tổ chức chính trị ở cơ sở trong công tác xây dựng đảng bộ, chi bộ; coi trọng kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật trong Đảng, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy cấp trên,…
Qua các công trình trên, đã đặt ra rất nhiều vấn đề cần phải tiếp tục nghiên cứu nhằm góp phần và nâng cao chất lượng TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào trong giai đoạn hiện nay
Các công trình nghiên cứu nêu trên, về lý luận và thực tiễn đã thể hiện được tâm huyết của các tác giả,trong nước và ngoài nước và các nhà khoa học, liên quan đến công tác xây dựng Đảng chất lượng và nâng cao chất lượng TCCSĐ nông thôn Có thể thấy rằng, việc nâng cao chất lượng TCCSĐ đã và đang được các đảng cầm quyền ở các nước như Việt Nam, Trung Quốc, Lào rất
Trang 35quan tâm, đều khẳng chất lượng và nâng cao chất lượng TCCSĐ là một trong những nhiệm vụ quan trọng, gồm: chất lượng cấp ủy cơ sở, chất lượng sinh hoạt của cấp ủy, chất lượng đội ngũ đảng viên, chất lượng và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên ở các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào là các cấp ủy, các tổ chức đảng
và từng đảng viên Các cấp ủy và các tổ chức đảng là chủ thể tiến hành các hoạt động tạo nguồn kết nạp đảng viên, giáo dục và thử thách đối tượng kết nạp vào Đảng, rèn luyện đảng viên, phân công quản lý, kiểm tra, đánh giá phân loại, xử
lý kỷ luật, sàng lọc đội ngũ đảng viên; không thể thiếu trong suốt quá trình lãnh đạo của đảng cầm quyền và trong công tác xây dựng nội bộ của Đảng
Các công trình trên nghiên cứu nhiều khía cạnh khác nhau của xây dựng
và nâng cao chất lượng TCCSĐ Tuy nội dung rất phong phú, đa dạng nhưng điểm chung là thể hiện rõ sự quan tâm của các tác giả đến xây dựng và nâng cao chất lượng TCCSĐ nói chung Tác giả luận án sẽ tiếp thu những giá trị khoa học, những gợi mở của các nhà khoa học đi trước để tiến hành nghiên cứu các vấn đề
mà nhiệm vụ của luận án đã đặt ra
1.3.2 Những vấn đề luận án sẽ tập trung nghiên cứu
Những các công trình nêu trên, Luận án sẽ tiếp tục tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn các tác giả, các nhà khoa học nêu trên chưa đề cập đến hoặc đề cập còn nhiều vấn đề chưa toàn diện, và chưa sâu sắc, cụ thể như sau:
Một là, lãnh đạo xây dựng quan niệm về chất lượng đội ngũ, đảng viên,
cùng bộ tiêu chí đánh giá chất lượng TCCSĐ nói chung sát với những đặc điểm của TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào nói riêng trong giai đoạn hiện nay
Hai là, khảo sát thực tiễn, đánh giá đúng thực trạng chất lượng TCCSĐ
nông thôn ở các tỉnh phía Bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào giai đoạn từ năm 2010 đến nay, chỉ rõ những ưu điểm và khuyết điểm, hạn chế, từ đó xác định các nguyên nhân và những vấn đề đặt ra đối với việc nâng cao chất lượng TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào từ nay đến năm 2025
Trang 36Ba là, dự báo những thuận lợi, khó khăn tác động đến việc nâng cao chất
lượng TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào
từ nay đến năm 2025
Bốn là, đề xuất những giải pháp đồng bộ, sát với thực tế nhằm nâng cao
chất lượng TCCSĐ nông thôn ở các tỉnh phía Bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào từ nay đến năm 2025
Trang 37Chương 2 CHẤT LƯỢNG TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG NÔNG THÔN Ở CÁC TỈNH PHÍA BẮC CỘNG HÕA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO - NHỮNG VẤN
ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
2.1 KHÁI QUÁT VỀ NÔNG THÔN VÀ CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ, VAI TRÕ, ĐẶC ĐIỂM CÁC TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG NÔNG THÔN Ở CÁC TỈNH PHÍA BẮC CỘNG HÕA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
2.1.1 Khái quát về các tỉnh phía Bắc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào
- Khái quát điều kiện tự nhiên các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào
Các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào phần lớn là tỉnh miền núi, có đường biên giới dài tiếp giáp với nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, phía Nam giáp tỉnh Viêng Chăn
và tỉnh Xay Xôm Bun, phía Đông giáp nước Cộng hòa XHCN Việt Nam, phía Tây Nam giáp Vương quốc Thái Lan và phía Tây Bắc giáp nước Myanma
Miền Bắc Lào bao gồm 08 tỉnh: tỉnh Bo Keo (6.196 km2); Luông Năm Tha (9.325km2); tỉnh U Đôm Xay (15.370 km2); tỉnh Phong SaLy (16.270km2) tỉnh Hua Phăn (16.500km2); tỉnh Xiêng Khoang (14.751km2); tỉnh Luông Pra Bang (16.875km2); tỉnh Xay Nha Bu Ly (16.398km2) Tổng diện tích là 112.126 km2 [134]
Với địa thế tự nhiên bình độ tương đối cao, địa hình hiểm trở, có nhiều thung lũng hẹp và sâu, sông suối phần lớn đều dốc và ngắn (trừ sông Mê Kông) Đây là lợi thế tự nhiên để phát triển thủy điện Các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào chịu ảnh hưởng của chế độ khí hậu á nhiệt đới, ẩm và khô, khí hậu quanh năm tương đối mát, nhiệt độ trung bình hằng năm là 20-210C Mùa mưa ở đây tương đối ngắn, chỉ kéo dài từ tháng 5 đến tháng 10 hằng năm, lượng mưa trung bình
cả năm là 1500-1700mm, độ ẩm trung bình từ 82-84% (xem phụ lục 1)
Các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào có diện tích rừng tự nhiên rộng, chiếm hơn một nửa diện tích đất tự nhiên toàn vùng, với kiểu kết cấu rừng nhiều tầng, nhiều lớp, cùng với sự phong phú của nhiều loài cây, trong đó có nhiều loài cây cho gỗ quý Tuy nhiên, do quản lý và khai thác không tốt cho nên diện tích rừng
tự nhiên trong những năm gần đây có xu hướng giảm (xem phụ lục 2)
Trang 38Qua khảo sát những năm gần đây cho thấy, các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào là nơi tập trung rất nhiều chủng loại khoáng sản khác nhau, trong đó có nhiều loại khoáng sản quý hiếm như: than đá, vàng, ngọc, đồng, chì…đã được phát hiện ở Luông Pra Bang, Xay Nha Bu Ly, U đôm Xay, Xiêng khoang, Hua Phăn, Luông năm Tha Về lâu dài, các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào có thể trở thành trọng điểm kinh tế công nghiệp của quốc gia, nhất là công nghiệp khai khoáng và chế biến các nguyên liệu từ khai khoáng
Tài nguyên nước: Các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào có 52 lưu vực sông và suối Tổng diện tích lưu vực 78.400km2 với chiều dài sông, suối 61.910km2 [134]
- Khái quát về kinh tế - xã hội nông thôn các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào
Nhờ ưu thế về vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên, nền kinh tế nông thôn các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào có điều kiện phát triển thuận lợi cả về nông, công, thương nghiệp, du lịch và dịch vụ
Về sản xuất nông - lâm nghiệp: đây là các ngành kinh tế truyền thống lâu đời ở nông thôn các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào Theo thống kê chưa đầy
đủ, tỷ lệ chỉ số phát triển kinh tế từ khai thác rừng ở nông thôn các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào mỗi năm đều tăng, góp phần không nhỏ vào việc tăng các sản phẩm thu nhập quốc dân từ 66,94% những năm 2005, đến 89% những năm 2015; tăng kim ngạch xuất khẩu từ 38,89% năm 2015, đến 85% những năm 2017 [125]
Sản xuất nông nghiệp cũng là ngành kinh tế có nhiều tiềm năng Theo thống kê, tổng số diện tích ruộng các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào đã tăng 55.600 ha năm 2005 lên đến 141.844 ha, năm 2017 Những năm gần đây, kết quả phát triển kinh tế từ sản xuất nông nghiệp các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào đã đạt được một số thành tích đáng kể Tổng thu nhập từ kinh tế nông nghiệp nông thôn (bao gồm cả thu nhập từ trồng trọt và chăn nuôi) đã tăng từ 35% năm 2005, lên 83,5% năm 2017 trong tổng thu nhập các ngành kinh tế của các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào Điều đáng chú ý là mặc dù những năm gần đây, dân số các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào có tăng mạnh, song sản lượng lương thực và thực phẩm tính bình quân cho đầu người có phần tăng lên (xem phụ lục 4)
Trang 39Khó khăn lớn nhất đang đặt ra cho vùng kinh tế nông nghiệp nông thôn khu vực các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào hiện nay là làm thế nào để xóa bỏ được tâm lý sản xuất nhỏ, tập quán du canh, du cư của các bộ tộc ít người; làm thế nào để đưa được tiến bộ khoa học - kỹ thuật và áp dụng một cách có hiệu quả đối với nền sản xuất nông nghiệp; chuyển đổi cơ cấu sản xuất cây trồng, vật nuôi
để đưa nền kinh tế nông nghiệp nông thôn các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào thực
sự trở thành một nền kinh tế mũi nhọn, không chỉ đáp ứng nhu cầu và an ninh lương thực mà còn phải tiến tới một nền kinh tế sản xuất hàng hóa nghiêng về xuất khẩu
Về công nghiệp: từ sau ngày nước CHDCND Lào ra đời (2/12/1975), nền kinh tế công nghiệp các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào dần dần được khôi phục và bước đầu phát triển Vai trò kinh tế nhà nước đối với các xí nghiệp dần dần được xác lập Trong thời kỳ phát triển kinh tế theo hướng quản lý tập trung, chỉ tính riêng các cơ sở nông nghiệp - thương mại từ 23.824 xí nghiệp quốc doanh (năm 2005) tăng lên 44.320 xí nghiệp (năm 2016) do Nhà nước trực tiếp quản lý, đã
có 15.823 xí nghiệp đóng trên địa bàn các tỉnh phía Bắc Tổng sản phẩm do các
xí nghiệp này mang lại từ 1.432 triệu kíp (năm 2005), lên đến 3.800 triệu kíp (năm 2017) [112]
Tại Hội nghị Trung ương 3 khóa V, từ ngày 27 đến ngày 29/06/1991 của Đảng NDCM Lào, đồng chí Cay xỏn Phôm vi hản, Tổng Bí thư của Đảng đã đánh giá: Vùng kinh tế các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào đã và đang thực sự trở thành khu vực kinh tế trọng điểm của đất nước
Trong điều kiện kinh tế thị trường hiện nay, lĩnh vực sản xuất công nghiệp, thủ công nghiệp nông thôn các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào cũng đang tạo ra nhiều kết quả mới đóng góp vào sự nghiệp đổi mới và xây dựng đất nước Trong cơ chế mới một số cơ cấu ngành nghề trong lĩnh vực công nghiệp, thủ công nghiệp cũng được thay đổi cho phù hợp Hệ thống các xí nghiệp sản xuất công nghiệp do Nhà nước quản lý đã được kiện toàn một bước, tạo ra hiệu quả cao trong quá trình hoạt động Bên cạnh kinh tế do Nhà nước quản lý nền kinh tế
tư nhân cũng bắt đầu từng bước phát triển, làm ăn có hiệu quả Đầu tư nước
Trang 40ngoài cũng bắt đầu tăng trong các lĩnh vực sản xuất công nghiệp, bước đầu đã tạo ra sự hài hòa kết hợp cùng phát triển giữa lĩnh vực kinh tế nhà nước và lĩnh vực kinh tế tư nhân trong nông thôn các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào
Để khai thác hết các tiềm năng tự nhiên và truyền thống văn hóa, các ngành dịch vụ thương nghiệp và du lịch ở khu vực nông thôn các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào gần đây cũng khá phát triển Một số vùng nông thôn trong tỉnh như: Xay Nha Bu Ly, Luông Pra Bang, Xiêng Khoang, Hua Phăn, Bo Keo, U Đôm Xay, đang dần dần trở thành các trung tâm thương nghiệp dịch vụ và du lịch của cả nước, dịch vụ và du lịch đã tăng từ 35% năm 2010 đến 45% năm
2017 Xu hướng này sẽ còn tăng mạnh vào những năm tới, khi Đảng và Nhà nước Lào chủ trương phát triển nền kinh tế hướng mạnh vào xuất khẩu, coi thương nghiệp dịch vụ và du lịch là đòn bẩy để thúc đẩy các ngành kinh tế khác phát triển [134]
Tuy có những thành tựu bước đầu, song bên cạnh đó, sự phát triển kinh tế nông thôn các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào hiện nay cũng còn gặp không ít khó khăn và thách thức Nhìn chung, cơ sở hạ tầng về kinh tế còn yếu kém Trong cơ chế thị trường hiện nay, vai trò chủ đạo của thành phần kinh tế nhà nước Mạng lưới giao thông tuy đã được cải thiện, song nhìn chung vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển của nền kinh tế hàng hóa luôn có sự giao lưu, trao đổi giữa các vùng, miền trong khu vực Điều đó ít nhiều góp phần làm ngăn cách sự phát triển giữa thành thị và nông thôn, giữa các vùng núi hẻo lánh với vùng đồng bằng Đời sống kinh tế của nhân dân, nhất là đời sống của nhân dân các bộ tộc Lào ít người, sống ở vùng sâu, vùng xa còn gặp nhiều khó khăn Tuy là một trong những trọng điểm phát triển kinh tế của cả nước, song nhìn chung chất lượng cuộc sống nói chung và mức sống nói riêng của nhân dân các bộ tộc ở nông thôn các tỉnh phía Bắc CHDCND Lào vẫn còn thấp hơn so với mức sống bình quân ở các tỉnh Trung và Nam Lào
- Khái quát tình hình chính trị, văn hóa - xã hội:
+ Về chính trị: Tình hình chính trị ở nông thôn các tỉnh phía Bắc
CHDCND Lào có sự ổn định Cán bộ, đảng viên và nhân dân tin tưởng vào sự