Khảo sát kiến thức về việc sử dụng axit folic trong thời kỳ mang thai của phụ nữ ở độ tuổi sinh đẻ

ĐẶT VẤN ĐỀ Cung cấp dinh dưỡng đầy đủ tức là chế độ ăn cân bằng với đầy đủ những dưỡng chất thiết yếu trong thai kỳ và giai đoạn cho con bú có vai trò hết sức quan trọng đối với sức khỏe của bà mẹ và thai nhi. Việc cung cấp không đủ dưỡng chất dẫn tới những hậu quả nghiêm trọng như 3,5 triệu ca tử vong ở bà mẹ và trẻ em và 35% số ca bệnh ở trẻ dưới 5 tuổi. [1], [7] . Cùng với khảo sát của Trung tâm Dinh dưỡng TP HCM, một kết quả điều tra khác của Viện Dinh dưỡng quốc gia từ những năm gần đây cũng cho thấy, có đến gần 37% phụ nữ mang thai tại Việt Nam bị thiếu máu. Theo các bác sĩ chuyên khoa sản, thiếu máu ở phụ nữ mang thai là nguyên nhân có thể dẫn đến sẩy thai, nhau tiền đạo, nhau bong non, cao huyết áp thai kỳ, tiền sản giật, ối vỡ sớm, băng huyết sau sinh, nhiễm trùng hậu sản. Thai nhi dễ bị nhẹ cân, sinh non tháng, suy thai, thời gian điều trị hồi sức kéo dài, tăng tỉ suất và bệnh suất sơ sinh hơn so với trẻ không thiếu máu. Bà mẹ thiếu máu giai đoạn sớm thai kỳ còn khiến trẻ có nguy cơ bệnh tim mạch. Riêng phụ nữ mang thai thiếu acid folic có thể gây những dị tật ống thần kinh của thai nhi như vô sọ, gai đôi cột sống. Acid folic (hay còn gọi là folat) có vai trò quan trọng trong sự phân chia và phát triển của tế bào, cần thiết cho sự sản xuất tế bào máu và sự hình thành ống thần kinh [3]. Nếu trong cơ thể thiếu acid folic sẽ gây bệnh thiếu máu, đặc biệt nó có thể dẫn đến nhiều vấn đề nghiêm trọng đối với phụ nữ đang mang thai, phụ nữ đang cho con bú, trẻ đẻ non, trẻ tuổi dậy thì, người già. Trong số này, sự thiếu acid folic ở phụ nữ đang mang thai và đang cho con bú được xem là vấn đề dinh dưỡng quan trọng trên toàn thế giới. Đáng lưu tâm hơn là 400 phụ nữ độ tuổi mang thai được khảo sát thì phần lớn phụ nữ không nắm rõ về kiến thức dinh dưỡng trong thời gian thai kỳ cũng như tầm quan trọng của những dưỡng chất đó đối với sự phát triển của thai nhi và trẻ sơ sinh. Phụ nữ mang thai cần bổ sung thực phẩm giàu sắt (gan, thịt bò, ngũ cốc nguyên vỏ, trứng rau màu xanh đậm); thực phẩm giàu folic acid (đậu xanh, bơ đậu phộng, gan bò, măng tây); thực phẩm giàu vitamin C (trái cây, rau); thực phẩm giàu kẽm (nhuyễn thể, sữa bổ sung khoáng chất) [7]. Nhiều người vẫn còn mù mờ không biết dùng loại thức ăn nào thì bổ máu và đủ chất, trong khi điều này lại rất đơn giản bởi món ăn cung cấp vi chất và máu không phải quá đắt tiền. Đặt biệt axit folic là một thuật ngữ tương đối xa lạ với các bà mẹ mang thai. Vì thế, cần tăng cường truyền thông giáo dục kiến thức, thực hành phụ nữ mang thai, tuổi sinh đẻ; cần bổ sung viên sắt, acid folic, thực phẩm giàu vi chất cho phụ nữ mang thai, tuổi sinh đẻ. Do đó, để tìm hiểu kiến thức về việc sử dụng axit folic của các mà mẹ trong độ tuổi sinh đẻ chúng tôi nghiên cứu đề tài: “Khảo sát kiến thức về việc sử dụng axit folic trong thời kỳ mang thai của phụ nữ ở độ tuổi sinh đẻ tại tổ 4, phường Thủy Phương, thị xã Hương Thủy” với các mục tiêu: - Tìm hiểu kiến thức về việc sử dụng axit folic của phụ nữ trong thời kỳ mang thai của phụ nữ ở độ tuổi sinh đẻ. - Tìm hiểu các yếu tố liên quan về việc sử dụng axit folic của phụ nữ trong thời kỳ mang thai của phụ nữ ở độ tuổi sinh đẻ

Trêng §¹I Häc y dîc huÕ Khoa: ĐIỀU DƯỠNG

- -KHẢO SÁT KIẾN THỨC VỀ VIỆC SỬ DỤNG AXIT FOLIC TRONG THỜI KỲ MANG THAI

CỦA PHỤ NỮ Ở ĐỘ TUỔI SINH

HuÕ, 2011 ĐẶT VẤN ĐỀ

Cung cấp dinh dưỡng đầy đủ tức là chế độ ăn cân bằng với đầy đủ những dưỡng chất thiết yếu trong thai kỳ và giai đoạn cho con bú có vai trò hết sức quan trọng đối với sức khỏe của bà mẹ và thai nhi Việc cung cấp không đủ dưỡng chất dẫn tới những hậu quả nghiêm trọng như 3,5 triệu ca tử vong ở bà mẹ và trẻ em và 35% số ca bệnh ở trẻ dưới 5 tuổi [1], [7]

Cùng với khảo sát của Trung tâm Dinh dưỡng TP HCM, một kết quả điều tra khác của Viện Dinh dưỡng quốc gia từ những năm gần đây cũng cho thấy, có đến gần 37% phụ nữ mang thai tại Việt Nam bị thiếu máu Theo các bác sĩ chuyên khoa sản, thiếu máu ở phụ nữ mang thai là nguyên nhân có thể dẫn đến sẩy thai, nhau tiền đạo, nhau bong non, cao huyết áp thai kỳ, tiền sản giật, ối vỡ sớm, băng huyết sau sinh, nhiễm trùng hậu sản Thai nhi dễ bị nhẹ cân, sinh non tháng, suy thai, thời gian điều trị hồi sức kéo dài, tăng tỉ suất và bệnh suất sơ sinh hơn so với trẻ không thiếu máu

Bà mẹ thiếu máu giai đoạn sớm thai kỳ còn khiến trẻ có nguy cơ bệnh tim mạch Riêng phụ nữ mang thai thiếu acid folic có thể gây những dị tật ống thần kinh của thai nhi như vô sọ, gai đôi cột sống

Acid folic (hay còn gọi là folat) có vai trò quan trọng trong sự phân chia và phát triển của tế bào, cần thiết cho sự sản xuất tế bào máu và sự hình thành ống thần kinh [3]

Nếu trong cơ thể thiếu acid folic sẽ gây bệnh thiếu máu, đặc biệt nó có thể dẫn đến nhiều vấn đề nghiêm trọng đối với phụ nữ đang mang thai, phụ nữ đang cho con bú, trẻ đẻ non, trẻ tuổi dậy thì, người già Trong số này, sự thiếu acid folic

ở phụ nữ đang mang thai và đang cho con bú được xem là vấn đề dinh dưỡng quan trọng trên toàn thế giới

Đáng lưu tâm hơn là 400 phụ nữ độ tuổi mang thai được khảo sát thì phần lớn phụ nữ không nắm rõ về kiến thức dinh dưỡng trong thời gian thai kỳ cũng như tầm quan trọng của những dưỡng chất đó đối với sự phát triển của thai nhi và trẻ sơ

sinh Phụ nữ mang thai cần bổ sung thực phẩm giàu sắt (gan, thịt bò, ngũ cốc nguyên vỏ, trứng rau màu xanh đậm); thực phẩm giàu folic acid (đậu xanh, bơ đậu phộng, gan bò, măng tây); thực phẩm giàu vitamin C (trái cây, rau); thực phẩm giàu kẽm (nhuyễn thể, sữa bổ sung khoáng chất) [7]

Nhiều người vẫn còn mù mờ không biết dùng loại thức ăn nào thì bổ máu và

đủ chất, trong khi điều này lại rất đơn giản bởi món ăn cung cấp vi chất và máu không phải quá đắt tiền Đặt biệt axit folic là một thuật ngữ tương đối xa lạ với các

bà mẹ mang thai

Vì thế, cần tăng cường truyền thông giáo dục kiến thức, thực hành phụ nữ mang thai, tuổi sinh đẻ; cần bổ sung viên sắt, acid folic, thực phẩm giàu vi chất cho phụ nữ mang thai, tuổi sinh đẻ

Do đó, để tìm hiểu kiến thức về việc sử dụng axit folic của các mà mẹ trong

độ tuổi sinh đẻ chúng tôi nghiên cứu đề tài: “Khảo sát kiến thức về việc sử dụng axit folic trong thời kỳ mang thai của phụ nữ ở độ tuổi sinh đẻ tại tổ 4, phường Thủy Phương, thị xã Hương Thủy” với các mục tiêu:

- Tìm hiểu kiến thức về việc sử dụng axit folic của phụ nữ trong thời kỳ mang thai của phụ nữ ở độ tuổi sinh đẻ.

- Tìm hiểu các yếu tố liên quan về việc sử dụng axit folic của phụ nữ trong thời kỳ mang thai của phụ nữ ở độ tuổi sinh đẻ

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

1.1 KHÁI NIỆM AXIT FOLIC

Axít folic là gì ? Axít folic (folate) là một loại vitamin nhóm B (vitamin B9)

có tên khoa học là Pteroylglutamic axít, thuộc nhóm vitamin thiết yếu mà cơ thể con người không tự tổng hợp được

Folate trong thực phẩm hay axít folic là dạng tổng hợp được hấp thu từ ruột vào máu có tác dụng quan trọng là giúp tổng hợp ADN trong nhân tế bào, giúp cho

sự phân chia tế bào để tạo nên một tế bào mới cho cơ thể, là chất bắt buộc phải có

để hình thành và giúp tế bào hoạt động, nhất là các tế bào máu

Folate trong thực phẩm rất dễ bị mất đi do nhiệt độ cao, không khí và tia cực tím nên quá trình chuẩn bị và chế biến thức ăn có thể làm mất từ 50 - 90% lượng folate [3], [5]

Công thức hóa học axit folic C19H19N7O6 [3]

Khi cơ thể bị thiếu axít folic, người bệnh sẽ có chứng thiếu máu hồng cầu to: khó thở khi gắng sức, viêm lưỡi, chán ăn, da nhợt nhạt Thiếu folic thường gây ra tiêu chảy, phụ nữ khó thụ thai, suy kiệt cơ thể, giảm khả năng miễn dịch, có thể gây trầm cảm, tâm thần, bệnh tim mạch, ung thư Phụ nữ mang thai do nhu cầu tạo các tế bào mới cho thai, nhau, tạo thêm hồng cầu cho mẹ tăng cao nên cần rất… tăng cao nên cần rất nhiều axít folic Khi phụ nữ mang thai bị thiếu axít folic, nguy cơ sẩy thai sẽ cao hơn, gây dị tật ở thai nhi, nhau bong non, cao huyết áp, thai bị suy dinh dưỡng, tử vong lúc sinh cao; nếu sinh được thì sẽ sinh non, sinh con nhẹ cân, hội chứng Down, sứt môi hở vòm hầu, dị tật bẩm sinh, đặc biệt ở ống thần kinh như lộ tủy sống phần thắt lưng ra ngoài da, gai cột sống chẻ đôi, thai vô sọ, thoát vị não… tăng cao nên cần rất

1.2 CÁC NGUYÊN NHÂN GÂY THIẾU AXÍT FOLIC

- Ăn không đủ chất, không đa dạng thực phẩm, ít ăn rau xanh hoặc bị suy dinh dưỡng

- Rối loạn hấp thu ở đường ruột như bệnh Crohn viêm ruột rải rác, bệnh Sprue nhiệt đới, bệnh Celiac không hấp thu gluten… tăng cao nên cần rất

- Người bị thiếu máu, thiếu vitamin B12, thiếu đạm máu, nghiện rượu, xơ gan, hút thuốc lá… tăng cao nên cần rất

- Do dùng thuốc chống co giật (Phenyltoin, Phenobarbital), kháng sinh (Sulfasalazine, Trimethoprim), Methotrexate, lợi tiểu Triamterene, kháng sốt rét Pyrimehtamine… tăng cao nên cần rất

- Thiếu do nhu cầu tăng: Có thai, cho con bú, ung thư [6], [7]… tăng cao nên cần rất

1.3 NHU CẦU BỔ SUNG AXÍT FOLIC

Mỗi ngày, mỗi người cần khoảng 50-200mcg folate từ nguồn thức ăn Khi mang thai nhu cầu folate tăng thêm 200mcg nữa Theo khuyến nghị của Viện Y học Mỹ, nhu cầu folate trong thời kỳ mang thai là 600mcg mỗi ngày Như vậy, để phòng ngừa việc thiếu axít folic và các tác hại nguy hiểm của nó, chúng ta cần sử dụng thường xuyên và thay đổi các thực phẩm giàu axít folic như gan động vật, men bia, các lọai rau lá xanh (bông cải xanh, măng tây, rau diếp, bầu bí), legumes, đậu, ngũ cốc, thịt, sữa, trái cây (chanh, cam, quýt, chuối, dưa) và các chế phẩm của sữa như yaourt, bánh flan, trong chè (trà) Nên ăn các thức ăn tươi sống, thời gian… tăng cao nên cần rất chuẩn bị và chế biến thức ăn cần nhanh gọn để ít bị hao hụt axít folic

Chúng ta cũng có thể sử dụng thêm các loại thực phẩm bổ sung axít folic như sữa, sữa bột, bánh qui, ngũ cốc (bánh mì, bột mì, mì ống, gạo) Đã có nhiều nghiên cứu cho thấy một chế độ dinh dưỡng tốt và cung cấp đầy đủ axít folic có khả năng hạn chế ung thư, bệnh tim mạch, đột quỵ, dị tật thai… tăng cao nên cần rất

Đặc biệt đối với phụ nữ dự định mang thai, đang mang thai và cho con bú sữa mẹ, ngoài việc dinh dưỡng đầy đủ với các thực phẩm giàu axít folic, cần được chỉ định sử dụng các viên thuốc có chứa khoảng 400mcg axít folic mỗi ngày trong

thời gian trước khi dự định có thai, kéo dài trong suốt thời gian mang thai và cho con bú

Axit folic có nhiều trong súp lơ xanh và các loại đậu [7]

1.4 THỜI ĐIỂM BỔ SUNG AXIT FOLIC KHI MANG THAI

Phụ nữ cần bắt đầu dùng nó ít nhất 3 tháng trước khi mang thai và trong khi mang thai Tuy nhiên, mỗi phụ nữ vẫn cần axit folic mỗi ngày, cho dù dự tính có thai hay không, nhằm giúp cho cơ thể tạo tế bào mới khỏe mạnh mỗi ngày

Sử dụng multivitamin có chứa axit folic, ăn một chén ngũ cốc có chứa đủ 100% lượng axit folic cần thiết hay sử dụng viên bổ sung axit folic, đó là tất cả các cách đảm bảo rằng bạn có đủ lượng axit folic mỗi ngày

Chương 2

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Khảo sát, điều tra 46 phụ nữ trong độ tuổi 15 - 49 tuổi tại thôn 4 thuộc phường Thủy Phương, Thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế

2.2 THỜI GIAN NGHIÊN CỨU

Tiến hành nghiên cứu từ ngày 16/12/2011 đến 22/12/2011

2.2 ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU

Phường Thủy Phương là 1 trong 4 phường thuộc thị xã Hương Thủy

- Tổng diện tích: 28,25km2

- Dân số: 13.378 người (Theo niên giám thống kê Thị xã năm 2010)

- Vị trí địa lý: Nằm phía Tây thị xã Hương Thủy, ở vị trí trung tâm Thành phố Huế và phường Phú Bài

+ Phía Đông giáp với phường Thủy Châu + Phía Tây giáp với phường Thủy Dương, xã Thủy Bằng + Phía Nam giáp với xã Phú Sơn

+ Phía Bắc giáp với xã Thủy Thanh Thôn 4 có 285 hộ gia đình, trong đó có 89 phụ nữ trong độ tuổi 18-45 tuổi

Đa số người dân chủ yếu là nghề nông, trình độ học vấn tương đối thấp

2.3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.3.1 Thiết kế nghiên cứu: Phương pháp điều tra mô tả, cắt ngang

2.3 2 Kỹ thuật thu thập số liệu

Phỏng vấn tại hộ gia đình: Dùng bộ câu hỏi ( phiếu điều tra) đã thiết kế trước để thu thập các thông tin:

- Đặc điểm chung của đối tương nghiên cứu

+ Tuổi: gồm 5 nhóm: 20-24; 25- 29; 30-34; 35-39 và > 35 tuổi

+ Nghề nghiệp: Nông, công nhân, giáo viên, khác

+ Trình độ văn hóa: Tiểu học, THCS, THPT

- Kiến thức về việc sử dụng axit folic trong thời kỳ mang thai của phụ nữ trong

độ tuổi sinh đẻ

+ Bổ sung axit folic vào giai đoạn trong thời kỳ mang thai:

Trước khi mang thai 1 tháng và suốt thời kỳ mang thai Ngay sau khi mang thai Sau khi mang thai 3 tháng + Hiểu biết thực phẩm chứa axit folic:

Gan, thận động vật Tất cả câu trên + Hiểu biết tác dụng axit folic:

+ Những nguồn thông tin cung cấp

Cán bộ y tế Thông tin đại chúng

+ Hiểu biết về nguy cơ khi thiếu axit folic:

Dị tật bẩm sinh Không biết + Hiểu biết về phòng ngừa thiếu axit folic:

Ăn uống bình thường Ăn uống tăng cường dinh dưỡng Uống bổ sung axit folic Không biết

+ Hiểu biết về liều lượng uống axit folic mỗi ngày: Có Không biết + Hiểu biết trong thời gian mang thai bổ sung axit folic Có Không biết

2.4 CÁCH TIẾN HÀNH NGHIÊN CỨU

Nhập dữ kiện bằng Excell 2007 và Xử lý số liệu bằng phương pháp y học thông thường

Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Phỏng vấn điều tra 46 phụ nữ để khảo sát kiến thức về việc sử dụng axit folic trong thời kỳ mang thai của phụ nữ phường Thủy Phương, Thị xã Hương Thủy Chúng tôi có kết quả như sau

3.1.ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

3.1.1 Phân bố theo nhóm tuổi

0 5 10

15

20

25

30

6,52

26,09 28,26

17,39

21,47

Nhóm tuổi

Tỷ lệ

%

Biểu đồ 3.1 Phân bố theo nhóm tuổi

Trong 46 đối tượng nghiên cứu có 25 phụ nữ ở nhóm 25-34 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất (54,35%)

Bảng 3.1 Phân bố theo nghề nghiệp

Đa số các phụ nữ làm nghề nông chiếm tỷ lệ cao nhất 54,35% Chỉ có 4 đối tượng là giáo viên chiếm 8,70% Nghề tự do 15,22%

50,00%

21,74%

Tiểu học THCS THPT

Biểu đồ 3.2 Phân bố theo trình độ học vấn

Phần lớn các phụ nữ có trình độ học vấn là THCS chiếm 50,0%, THPT (21,74%), tiểu học (28,26%)

3.2 KIẾN THỨC AXIT FOLIC

3.2.1 Nghe nói về axit folic

Bảng 3.2 Tỷ lệ có nghe nói về axit folic

30,43%

69,57%

Có Không

Biểu đồ 3.3 Tỷ lệ có nghe nói về axit folic

Trong 46 đối tượng nghiên cứu có 14 phụ nữ có nghe nói đến axit folic chiếm 30,43%

3.2.2 Hiểu biết về giai đoạn uống bổ sung axit folic

Bảng 3.3 Giai đoạn uống bổ sung axit folic

Trước khi mang thai 1 tháng và suốt thời kỳ mang thai 9 19,57

Có 9 phụ nữ cho rằng giai đoạn uống bổ sung axit folic trước khi mang thai

1 tháng và suốt thời kỳ mang thai chiếm tỷ lệ cao nhất 19,57%

3.2.3 Hiểu biết thực phẩm chứa axit folic

8,7

6,52

10,87

21,74

0 5 10 15 20 25

Rau xanh Ngũ cốc Gan thận động vật Tất cả câu trên

Biểu đồ 3.4 Thực phẩm chứa axit folic

Các phụ nữ cho rằng tất cả các thực phẩm trên đều có chứa axit folic

3.2.4 Hiểu biết tác dụng axit folic

Bảng 3.4 Hiểu biết tác dụng axit folic

Chỉ có 13 phụ nữ hiểu biết tác dụng axit folic chiếm 28,26%

3.2.5 Hiểu biết nguồn thông tin axit folic

Bảng 3.5 Hiểu biết tác dụng axit folic

Tỷ lệ %

Thực phẩm

Từ thông tin đại chúng 10 21,74

Hiểu biết nguồn thông tin axit folic từ thông tin đại chúng chiếm tỷ lệ cao nhất (17,39%), cán bộ y tế (17,39%)

3.2.6 Hiểu biết về nguy cơ khi thiếu axit folic

Bảng 3.6 Hiểu biết về nguy cơ khi thiếu axit folic

Hiểu biết khi thiếu axit folic sẽ có nguy cơ thiếu máu chiếm tỷ lệ cao nhất 21,74%, tiếp đến dị tật bẩm sinh chiếm 26,09%, sẩy thai chiếm 13,04%

3.2.7 Hiểu biết về phòng ngừa thiếu axit folic

Bảng 3.7 Hiểu biết về phòng ngừa thiếu axit folic

Hiểu biết về phòng ngừa thiếu axit folic n Tỷ lệ %

Để phòng ngừa thiếu axit folic các phụ nữ cho rằng uống bổ sung axit folic chiếm tỷ lệ cao nhất 28,26%

3.2.8 Hiểu biết liều lượng uống axit folic mỗi ngày

Bảng 3.8 Hiểu biết liều lượng uống axit folic mỗi ngày

Có 13,04% phụ nữ biết liều lượng uống axit folic mỗi ngày

3.2.9 Hiểu biết về bổ sung axit folic trong thời gian mang thai

Bảng 3.9 Hiểu biết về bổ sung axit folic trong thời gian mang thai

Bổ sung axit folic n Tỷ lệ %

Có14 đối tượng phụ nữ biết về bổ sung axit folic trong thời gian mang thai chiếm tỷ lệ 30,43%

3.3 LIÊN QUAN GIỮA TRÌNH ĐỘ HỌC VẤN, NGHỀ NGHIỆP VỚI KIẾN THỨC SỬ DỤNG AXIT FOLIC

3.3.1 Liên quan giữa trình độ học vấn và nhận biết axit folic

Bảng 3.10 Liên quan giữa trình độ học vấn và nhận biết axit folic

Tỷ lệ biết axit folic ở nhóm THPT (90%) cao hơn 2 nhóm tiểu học (0%) và THCS (21,7%)

3.3.1 Liên quan giữa nghề nghiệp và nhận biết axit folic

Bảng 3.11 Liên quan giữa nghề nghiệp và nhận biết axit folic

Không biết a folic 25 (100%) 6 (60,0%) 0 (0,0%) 1 (14,3%)

Tỷ lệ biết axit folic ở nhóm THPT (90%) cao hơn 2 nhóm tiểu học (0%) và THCS (21,7%)

Chương 3 BÀN LUẬN

Khảo sát đánh giá kiến thức 46 phụ nữ về việc sử dụng axit folic trong thời

kỳ mang thai của phụ nữ phường Thủy Phương, Thị xã Hương Thủy Chúng tôi có nhận xét và bàn luận như sau:

3.1.ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Qua biểu đồ 3.1 cho thấy trong 48 đối tượng nghiên cứu có 25 phụ nữ ở nhóm tuổi 25-34 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất (54,35%), trong đó nhóm 30-34 tuổi chiếm 28,26%, nhóm 25-29 tuổi chiếm 26,09% Nhóm 20-24 tuổi chỉ chiếm 6,52%

Qua bảng 3.1 cho thấy các đối tượng nghiên cứu đa số là nghề nông chiếm 54,35%, tiếp đến là công nhân (21,74%), với phụ nữ nghề tự do chiếm 15,22%, giáo viên chỉ chiếm 8,70% Điều này cũng phù hợp thực tế với địa lý nhân văn phường Thủy Phương, mà trước đây là đất để canh tác nông nghiệp xã Thủy Phương chiếm tỷ lệ cao

Trình độ học vấn các phụ nữ ở đây là PTCS chiếm tỷ lệ khá cao 50,0%, tiểu học (28,26%), THPT chiếm 21,74%, không có đối tượng nào mù chữ Đây là điều kiện tương đối thuận lợi cho việc tiếp thu kiến thức về giáo dục sức khỏe sinh sản nói chung và hiểu biết về tác dụng của dưỡng chất (axit folic) ở phụ nữ mang thai nói riêng

3.2 KIẾN THỨC AXIT FOLIC

Những từ ngữ sắt, muối iốt khá quen thuộc với các bà mẹ mang thai, ngược lại thuật ngữ axit folic tương đối xa lạ nhiều với chị em phụ, nữ mặc dù họ vẫn thường dùng những thực phẩm hằng ngày có chứa axit folic như: gan động vật (bò,

gà, lợn), các loại rau xanh thẫm, hoa lơ, đậu quả, nấm, các hạt nảy mầm (mầm lúa

mì, mầm lúa, giá đỗ) Do đó, qua bảng 3.2 và biểu đồ 3.3 cho thấy tỷ lệ các phụ nữ nghe nói axit folic khá khiêm tốn chỉ có 14 đối tượng phụ nữ chiếm 30,34% Điều này cũng có thể giải thích rằng Phường Thủy Phương trước đây cũng là một xã vùng ven của tỉnh Thừa Thiên Huế, đa số nhân dân vùng này là nông dân và công nhân chiếm (76,09%), chỉ có 8,70% là giáo viên; 21,74% THPT, nên tỷ lệ hiểu biết về tác dụng của axit folic thấp là điều có thể chấp nhận được

Qua bảng 3.3 cho thấy trong 46 phụ nữ được khảo sát có 19,57% phụ nữ biết giai đoạn uống bổ sung axit folic vào thời kỳ mang thai là trước khi mang thai 1 tháng và suốt thời kỳ mang thai, ngay sau khi mang thai (8,70%) và sau khi mang thai 3 tháng (2,17%)

Theo y văn axit folic thường tập trung nhiều trong các loại thực phẩm như: Rau có màu xanh thẫm như cải xoăn, ngũ cốc; đậu hạt; các loại hạt như vừng, lạc; súp lơ xanh; trái cây, đặc biệt như cam, bưởi; gan (trong 300gr gan gà có chứa tới 176mg axit folic) và các bộ phận nội tạng; thịt gia cầm Do đó qua biểu

đồ 3.4 cho thấy các đối tượng nghiên cứu cho rằng tất cả các câu trên (rau xanh, ngũ cốc, gan thận động vật) đều chứa a.folic (21,74%)

Các phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ biết nguồn thông tin về axit folic chủ yếu dựa vào thông tin đại chúng chiếm 21,74%, nguồn này có lẽ do quảng cáo thuốc

bổ cho người mẹ mang thai ở Tivi, đài Từ cán bộ Y tế Phường với tỷ lệ thấp hơn (17,39%), đều này chứng tỏ y tế phường chưa tuyên truyền rộng rão về tác dụng của axit folic này ( Bảng 3.5)

Theo y văn axit folic rất quan trọng vì nó có thể giúp phòng tránh những khiếm khuyết chính về não và xương của trẻ sơ sinh (trẻ sinh ra bị thiếu một phần não, sọ hay phần đầu và tật nứt đốt sống) tới 50-70% Tật nứt đốt sống gây ra hậu quả nghiêm trọng cho trẻ như: não úng thủy, liệt, tiêu tiểu không tự chủ, viêm não, trẻ đần độn…Đo đó qua bảng 3.6 tỷ lệ các phụ nữ chọn thiếu axit folic sẽ nguy cơ