skkn hiệu trưởng tiểu học tăng cường kiểm tra toàn diện và kiểm tra chuyên đề

ĐẶT VẤN ĐỀCông tác kiểm tra toàn diện và kiểm tra chuyên đề trong trường học có một vị trí vô cùng quan trọng trong quá trình phát triển nhà trường .Vì thông qua công tác kiểm tra giúp n

MỤC LỤC

1

PHẦN THỨ NHẤT

2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu. 02

2

PHẦN THỨ HAI

3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề. 05

4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm. 12

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 14

5 NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG GIÁM KHẢO

PHẦN THỨ NHẤT :

ĐẶT VẤN ĐỀ

Công tác kiểm tra toàn diện và kiểm tra chuyên đề trong trường học có một vị trí vô cùng quan trọng trong quá trình phát triển nhà trường Vì thông qua công tác kiểm tra giúp người phụ trách chuyên môn của trường nắm bắt được nhanh nhất thực trạng của các nội dung công việc, thực trạng trình độ chuyên môn của đội ngũ, của cơ sở vật chất, và tình hình hoạt động toàn diện của nhà trường, từ đó mà có kế hoạch dài hạn, hoặc ngắn hạn để khắc phục tồn tại, điều chỉnh và phát triển nhà trường theo đúng hướng phù hợp với yêu cầu thực tế trong từng năm học, trong từng giai đoạn của ngành và của xã hội

Do công tác kiểm tra toàn diện và kiểm tra chuyên đề trong nhà trường có tầm quan trọng như vậy nên khi được giao trọng trách cùng Hiệu trưởng quản lý nhà trường, người phụ trách chuyên môn cần có các biện pháp thích hợp nhất

để tiến hành kiểm tra, nhằm thúc đẩy sự phát triển của nhà trường

Có kiểm tra thường xuyên thì người làm công tác quản lý mới nắm bắt tình hình nhà trường được sâu sát, mới tìm ra các giải pháp cơ bản để chỉ đạo phong trào của trường ngày càng phát triển vững chắc

1 Lý do chọn SKKN

"Tăng cường kiểm tra toàn diện và kiểm tra chuyên đề " để đẩy mạnh các

hoạt động trong nhà trường là biện pháp mà bản thân tôi đã lựa chọn từ khi mới lên nhận trọng trách Phó hiệu trưởng nhà trường.Vì theo tôi chỉ có tăng cường công tác kiểm tra Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn mới có điều kiện nắm bắt được mọi vấn đề trong các hoạt động của giáo viên, của học sinh, nắm được mặt mạnh để phát huy và mặt chưa mạnh để tìm biện pháp khắc phục và tôi đã thực hiện biện pháp này trong nhiều năm qua tại trường Tiểu học số 2 Hưng Khánh, tôi đã thu được những kết quả khả quan trong quá trình thực hiện nhiệm

vụ của nhà trường

2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu

- Thời gian : trong quá trình được giao nhiệm vụ quản lý dạy và học từ năm 1998 tới nay

- Địa điểm nghiên cứu tại trường Tiểu học Số 2 Hưng Khánh

PHẦN THỨ HAI:

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lí luận của vấn đề.

Kiểm tra là biện pháp của quản lý, chức năng của quản lý Kiểm tra phương thức thu nhận thông tin Đó là một hệ thống quan sát và so sánh xem lao động

sư phạm thực tế có phù hợp với kế hoạch, tiêu chuẩn quy tắc đã dự kiến trước hay không Vạch rõ kết quả tác động của chủ thể đến khách thể, vạch rõ những lệch lạc phạm phải Kiểm tra có tầm quan trọng đối với hoạt động dạy và học cũng như tất cả các mặt hoạt động của nhà trường

Qua kiểm tra giáo viên sẽ có trách nhiệm hơn trong công việc được giao Qua kiểm tra sẽ đánh giá đúng từng giáo viên, khen giáo viên có thành tích, tìm hiểu những nguyên nhân của sự tồn tại, hướng dẫn một số biện pháp giúp giáo viên hoàn thành tốt công việc được giao

Kiểm tra thường xuyên giúp cán bộ quản lý nắm rõ thế mạnh nào của nhà trường cần phát huy,những điểm nào cần khắc phục,nhân tố nào cần khai

thác ,nhân tố nào cần điều chỉnh…

* Thực tế của trường:

Qua tìm hiểu kết quả các hoạt động của trường Tiểu học Số 2 Hưng Khánh trong nhiều năm qua , tôi thấy :

Trường có một số mặt mạnh :

+ Trường liên tục là trường Tiên Tiến

+ Trường có nhiều Cán bộ quản lý, giáo viên đạt danh hiệu Chiến Sĩ Thi Đua nhiều năm liên tục

+Tỷ lệ giáo viên đạt trình độ trên chuẩn cao

+ Công đoàn vững mạnh - Luôn là chỗ dựa vững chắc để nhà trường triển khai nhiệm vụ năm học

+ Trường có nền nếp : Chuyên môn và tổ chức các hoạt động giáo dục đạt hiệu quả cao

+ Tập thể sư phạm đoàn kết thực hiện tốt qui chế dân chủ trong nhà trường

Một số mặt chưa mạnh cần quan tâm :

+ Trình độ chuyên môn chưa thật sự đồng đều

+ Cơ sở vật chất phục vụ đổi mới phương pháp giảng dạy còn nghèo nàn

2 Thực trạng của vấn đề

a Tăng cường Kiểm tra để từng bước nâng cao chất lượng dạy và học:

+ Để thực hiện tốt mục tiêu đào tạo và giáo dục tiểu học phải đảm bảo cho học sinh nắm vững kỹ năng đọc, viết, tính toán, có hiều biết cần thiết về thiên nhiên, xã hội, con người

+ Hoạt động dạy và học là nhiệm vụ trung tâm của nhà trường Trẻ em được trở thành con người nhờ có giáo dục Trong phạm trù giáo dục thì giáo dục trí tuệ là khâu quan trọng nhất

+ Hoạt động dạy và học tô đậm chức năng xã hội của nhà trường đặc trưng cho nhiệm vụ của nhà trường và là hoạt động trung tâm, là cơ sở khoa học của các hoạt động giáo dục khác Nhiệm vụ của hoạt động dạy và học là làm cho học sinh nắm vững tri thức khoa học một cách cơ bản, có những kỹ năng,

kỹ xảo trong học tập, lao động, trong cuộc sống Phát triển trí tuệ học sinh trong quá trình nắm tri thức trước hết là phải phát triển tư duy, độc lập sáng tạo, hình thành năng lực nhận thức và hành động của học sinh

Nhiệm vụ của người làm công tác quản lý trường học là phải đảm bảo chất lượng nội dung giáo dục toàn diện của việc dạy và học Quản lý việc cải tiến phương pháp dạy học, phù hợp với đặc trưng bộ môn và phù hợp với tâm

lý của từng học sinh Quản lý hoạt động của tập thể sư phạm và tập thể học sinh Để có các biện pháp quản lý phù hợp với điều kiện cụ thể của từng nhà trường, đòi hỏi người cán bộ phải có hiểu biết thực trạng của chất lượng giáo dục, chất lượng đội ngũ, thực trạng về cơ sở vật chất, tiềm lực, vật lực Từ đó mới có thể có các biện pháp, kế hoạch phát triển nhà trường sát với điều kiện cụ thể của trường, của địa phương

b, Nghiên cứu thực trạng:

+ Nhiều năm qua tại trường Tiểu học Số 2 Hưng Khánh công tác kiểm tra vẫn được tiến hành thường xuyên ở tất cả các hoạt động, đặc biệt là ở hoạt động giảng dạy Từ các tổ chuyên môn cho tới nhà trường ,hồ sơ giáo án tổ chức các đợt thăm lớp dự giờ Nhưng có điều việc kiểm tra đôi khi chưa có kế hoạch cụ thể , hoặc còn nương nhẹ việc đánh giá xếp loại

+ Thực tế giảng dạy: Mặc dù vẫn còn những tồn tại trong quá trình thực hiện kiểm tra nhưng công tác thanh kiểm tra toàn diện và kiểm tra chuyên đề thường xuyên đã tạo cho giáo viên có thói quen tốt trong việc thực hiện nghĩa

vụ lao động của mình Toàn bộ giáo viên đều có ý thức chấp hành tốt luật lao động Thực hiện đúng chương trình , không có hiện tượng bỏ bài , bỏ tiết, vì vậy mọi học sinh đều được hưởng quyền lợi học tập công bằng , nhờ đó chất lượng học tập của học sinh có xu hướng năm sau luôn cao hơn năm trước

3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề

a, Kiểm tra việc thực hiện chương trình

* Nhằm giúp giáo viên :

Thực hiện đúng, đủ chương trình của từng môn học, ở từng khối lớp

Đảm bảo truyền thụ đủ, đúng nội dung kiến thức, kĩ năng cơ bản của từng môn học ở từng khối lớp của từng dạng bài

Có hình thức tổ chức dạy học phù hợp cho từng môn học của từng khối lớp

Giúp giáo viên nắm vững chương trình của từng môn học, của từng khối lớp mà mình phụ trách

Để giáo viên thực hiện tốt chương trình Tôi cùng Hiệu trưởng đã :

- Phổ biến đầu năm những biến đổi hoặc những vấn đề mới về chương trình

- Giúp giáo viên lập kế hoạch thực hiện chương trình thông qua tổ chuyên môn

- Có kế hoạch kiểm tra việc thực hiện chương trình ở các môn học:

+ Kế hoạch giảng dạy: 1 tháng 2 lần, trước buổi sinh hoạt chuyên môn, BGH kiểm tra việc lên kế hoạch giảng dạy của Tổ trưởng có đúng với kế hoạch giảng dạy do Bộ GD-ĐT quy định, chỉ đạo của Phòng GD-ĐT và của trường không, sau đó mới cho phổ biến ở tổ

+ Việc thực hiện chưong trình : Tiết 1 hoặc tiết 3 hàng ngày, Giám hiệu trực phải kiểm tra việc thực hiện chương trình, thời khoá biểu của giáo viên bằng hình thức: Quan sát bảng và hoạt động của Giáo viên, học sinh trên lớp

+ Dự các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn: Phân công để trong 1 tháng, sinh hoạt của 1 tổ chuyên môn có 1 giám hiệu vào dự, cùng xây dựng và giải quyết những vấn đề còn mắc trong chuyên môn của Tổ

+ Dự giờ thăm lớp : Để chọn giáo viên dạy giỏi cấp trường, để kiểm tra việc triển khai chuyên đề, để Thanh tra theo định kì và bồi dưỡng nâng cao khả năng, nghệ thuật giảng dạy cho giáo viên dưới 2 hình thức: Báo trước và đột xuất

* Kiểm tra việc soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên nhằm :

- Thống nhất cách soạn của từng môn học ở từng khối lớp theo: 5 nhiệm

vụ của giờ lên lớp Các dạng bài soạn giờ ôn tập, kiểm tra, thực hành Yêu cầu

về giáo án của giáo viên mới ra trường, của giáo viên giỏi, của giáo viên cần cố gắng Chọn câu hỏi phát vấn Xác định kiến thức trọng tâm của bài cần khắc sâu Rèn kỹ năng gì ? Và đồ dùng dạy học phải chuẩn bị

Để quản lý tốt việc soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp của giáo viên , tôi đã chọn các hình thức kiểm tra :

- Kiểm tra đột xuất

- Kiểm tra trước giờ lên lớp

- Kiểm tra sau dự giờ

- Kiểm tra định kỳ cùng Tổ trưởng chuyên môn

- Kiểm tra chéo trong buổi sinh hoạt chuyên môn

- Kiểm tra việc chuẩn bị giờ lên lớp

- Đồ dùng trực quan cho giờ dạy

- Trang thiết bị cho giờ dạy

- Giờ học ngoài trời (Địa điểm học, kế hoạch quản lý học sinh)

Mọi mặt của quá trình dạy học được phản ánh trong giờ lên lớp Từ 1 giờ lên lớp chúng tôi phát hiện ra nhiều mối liên hệ đến vấn đề học tập của học sinh Kinh nghiệm dạy và học và tình hình quản lý các bộ phận (Thư viện , phòng ĐDDH )

Qua kiểm tra giờ lên lớp của giáo viên BGH nắm được khả năng tổ chức điều khiển học sinh học tập, truyền thụ kiến thức, phương pháp dạy và học phù hợp với từng đối tượng của lớp, việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học việc rèn kỹ năng và hướng dẫn học sinh phương pháp học tập từng bộ môn, cách học ở nhà, cách học ở lớp của từng giáo viên

BGH đã vận dụng nhiều hình thức dự giờ khác nhau:

+ Dự giờ các giáo viên khác nhau để kiểm tra chất lượng giảng dạy, học tập của từng giáo viên trong lớp cụ thể

+ Dự giờ các giáo viên cùng 1 một khối lớp để so sánh trình độ của họ, rút

ra ưu, nhược điểm chính của mỗi người, phát hiện ra những vấn đề cần điều chỉnh trong phương pháp dạy và học của khối lớp đó

+ Dự giờ theo chuyên đề nắm chắc trình độ của 1 giáo viên hay 1 lớp học sinh nhằm rút kinh nghiệm về 1 nội dung cần tập trung giải quyết

BGH đã thống nhất những việc cần làm khi dự giờ được tiến hành theo 1 quy trình :

Chuẩn bị - Dự giờ - phân tích trao đổi - Đánh giá - kiến nghị.

+ Chuẩn bị : Lập kế hoạch dự giờ, xác định vị trí của bài học trong chương trình, mục đích của bài giảng và dự kiến hoạt động của thầy và trò Dự kiến nội dung cần quan sát và ước định những tiêu chuẩn đánh giá giờ dự

+ Dự giờ : Quan sát diễn biến thực tế của bài lên lớp, thu thập thông tin phục vụ cho mục đích dự giờ

Quá trình quan sát này thực hiện theo tiến trình các tình huống dạy và học , theo các tuyến Thầy - Trò - Thiết bị dạy học và phản ánh các sự kiện chính của quá trình lên lớp cùng những nhận xét tức thờì về các sự kiện đó

+ Phân tích - trao đổi : Chế biến những thông tin có được từ giai đoạn dự giờ trên cơ sở trình độ tư duy sư phạm của từng thành viên trong BGH Phân tích giờ học không đơn giản là sắp xếp lại các nhận xét vụn vặt về giờ học mà phải khái quát hoá sư phạm nâng những nhận xét này thành nhận định tổng quát hơn và nêu lên những lý lẽ của những nhận định đó bằng cách xác định tất cả các mối liên hệ của những hiện tượng quan sát được với các căn cứ khoa học của tâm lý học và giáo dục học

Công tác tổ chức giờ học xem việc chuẩn bị nề nếp lớp, không khí sư phạm, phân phối thời gian

Nội dung của giờ học:

Tính khoa học, tính giáo dục, trọng tâm của bài học

Phương pháp dạy học :

Có phù hợp giữa nội dung dạy học và phương pháp dạy học, việc phát huy tính tích cực độc lập sáng tạo cho học sinh

+ Đánh giá kết quả giờ học ( mức độ đạt so với mục đích bài giảng ) và chỉ

ra đặc điểm lao động của người dạy tổ chức hướng dẫn hoạt động học tập của học sinh Trình độ kiến thức khả năng giảng dạy, tinh thần trách nhiệm cũng như lao động học tập của học sinh ( kiến thức và kỹ năng, năng lực nhận thức, thái độ học tập)

Trong mỗi năm giáo viên phải kiểm tra toàn diện hoặc kiểm tra theo chuyên

đề ít nhất 1 lần Đối với giáo viên dạy yếu kém hoặc giáo viên mới ra trường cần kiểm tra giờ lên lớp nhiều hơn Khi kiểm tra từng người BGH phải nói rõ được mục đích của việc dự kiểm tra và người được kiểm tra Đồng thời khi kiểm tra người cán bộ quản lý cần có thái độ đúng mực Sau khi kiểm tra có nhận xét đánh giá và giúp giáo viên khắc phục những tồn tại

Kết quả qua kiểm tra thường xuyên :

+ Trường không còn giáo viên yếu kém

+ Ngoài việc kiểm tra giờ lên lớp kiểm tra khảo sát theo định kỳ cũng rất quan trọng, đánh giá chất lượng dạy của giáo viên qua kết quả học tập của học sinh Khi kiểm tra khảo sát chất lượng nên tổ chức, phân công giáo viên trông chéo khối, chấm điểm tại trường, và chấm chéo Sau khi kiểm tra có nhận xét học sinh còn yếu về bộ môn nào? Toán yếu về thực hiện phép tính hay đọc viết

số về giải dãy tính, tìm x, giải toán có lời văn Tiếng Việt: Còn yếu về từ ngữ, ngữ pháp hay tập làm văn Sau đó BGH kiểm tra lại xem việc cho điểm của giáo viên đã chính xác chưa

Qua kiểm tra sẽ đánh giá đúng chất lượng của từng lớp, có nhận xét trong hội đồng sư phạm nhà trường

Do tổ chức kiểm tra chất lượng thường xuyên và nghiêm túc nên chất lượng dạy và học ngày càng được nâng cao

-Nâng cao chất lượng dạy và học ngoài việc kiểm tra giờ lên lớp, kiểm tra

các lực lượng tiến hành các hoạt động giáo dục mà còn kiểm tra hoạt động tổ

Tổ chuyên môn BGH có kế hoạch kiểm tra và thống nhất phương pháp kiểm

tra

Nội dung kiểm tra gồm :

b, Kiểm tra Tổ trưởng chuyên môn:

Nhận thức về vai trò của tổ chuyên môn, của tổ trưởng chuyên môn

Nhận định của tổ trưởng về từng tổ viên

* Kiểm tra hồ sơ chuyên môn :

- Các kế hoạch năm học, học kỳ, tháng của tổ

- Các loại sổ biên bản sinh hoạt

- Các kết quả điều tra cơ bản về học sinh và giáo viên

- Các bản lưu sáng kiến kinh nghiệm

* Nề nếp sinh hoạt tổ:

- Thông qua chương trình dạy học, nộp bài soạn

- Thông báo việc thực hiện chương trình

- Khối lượng dự giờ Chấm, Chữa bài

* Bồi dưỡng nghiệm vụ

- Thực hiện cấc chuyên đề của nhà trường

- Chuyên đề rút kinh nghiệm của tổ

- Thực hiện kế hoạch tổ chức các hội giảng cấp tổ, cấp trường

* Chỉ đạo phong trào học tập

- Bồi dưỡng học sinh giỏi

- Phụ đạo học sinh yếu,kém

- Theo dõi học sinh yếu kém

- Xây dựng cách học bộ môn

* Chất lượng dạy học

- Trình độ kiến thức nghiệp vụ của tổ viên

- Chất lượng học tập của tổ viên

BGH thống nhất hình thức kiểm tra :

- Dự sinh hoạt tổ xem việc thống nhất nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn

- Trao đổi, phỏng vấn tổ trưởng, giáo viên

-Xem xét hồ sơ thi đua, chú ý tính hệ thống và tính thống nhất của tài liệu -Xem giáo án sổ điểm lớp

- Nghe báo cáo, dự các buổi rút kinh nghiệm dự giờ

- So sánh các hồ sơ

c, Kiểm tra Hoạt động ngoài giờ lên lớp để giáo dục toàn diện

+ Để tiến hành giáo dục toàn diện quá trình sư phạm diễn ra trong trường không chỉ ở trong giờ lên lớp truyền thống mà còn ở nhiều dạng hoạt động bổ trợ khác mà được gọi chung là hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Nhân cách của trẻ chỉ có thể hình thành và phát triển trong khi trẻ hoạt động Hoạt động càng phong phú càng đa dạng, đối tượng và phương thức hoạt động càng phong phú và đa dạng thì nhân cách của trẻ càng được phát triển một cách đầy đủ, hài hoà toàn vẹn Tính toàn vẹn của hoạt động là điều kiện để hình thành nhân cách toàn vẹn

+ Lên lớp là hình thức dạy học cơ bản, xong không phải là hình thức dạy và học duy nhất Bởi vậy nó cần được bổ trợ bởi những hình thức tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Đặc biệt là đối với các hoạt động đạo đức, lao động sản xuất, thể dục thể thao, hoạt động xã hội đoàn thể

+ Hình thức tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp giữ một vị trí hết sức quan trọng Tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là tao điều kiện cho học sinh được tiếp xúc và hoạt động trong điều kiện môi trường sống thực

tế, học sinh được thực hiện các hoạt động đa dạng phong phú trong tập thể, trong và ngoài nhà trường, nhắm gắn lý thuyết với thực tiễn, nhằm củng cố những tri thức đã được học, phát triển tư duy, phát triển nhận thức bồi dưỡng tình cảm, rèn luyện ý thức năng lực làm chủ tập thể, làm chủ thiên nhiên, rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, rèn luyện các chuẩn mực hành vi và thói quen đạo đức