• Lệnh chuyển CÓ L à Lệnh thanh toán của người phát lệnh nhằm ghi Nợ tài khoản của người phát lệnh tại đơn vị phục vụ người phát lệnh một khoản tiền xác định và ghi Có cho tài khoản của
Trang 1CHƯƠNG IV
KẾ TOÁN DỊCH VỤ THANH TOÁN QUA NGÂN HÀNG
Trang 31 KHÁI QUÁT VỀ DỊCH VỤ THANH
TOÁN VỐN QUA NGÂN HÀNG 1.1.Một số khái niệm
Trang 41.1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM
• Thanh toán vốn giữa các ngân hàng
• Lệnh chuyển có
• Lệnh chuyển nợ
Trang 5 Thanh toán vốn giữa các ngân hàng :
Là nghiệp vụ chuyển tiền để thanh toán các khoản giao dịch phát sinh trong nội bộ hệ thống ngân hàng hoặc giữa các ngân hàng với nhau
Trang 6
• Lệnh chuyển CÓ
L à Lệnh thanh toán của người phát lệnh nhằm ghi Nợ tài khoản của người phát lệnh tại đơn vị phục vụ người phát lệnh một khoản tiền xác định và ghi Có cho tài khoản của người nhận lệnh tại đơn vị phục vụ người nhận lệnh về khoản tiền đó
Trang 7
• Lệnh chuyển NỢ
Là lệnh thanh toán của người phát lệnh
nhằm ghi NỢ tài khoản của người nhận
mở tại ngân hàng nhận để ghi CÓ tài khoản của người phát lệnh mở tại ngân hàng phát lệnh
Trang 8
1.2 THANH TOÁN VỐN GIỮA CÁC NGÂN
Trang 9 Thanh toán liên hàng
• Khái niệm: Là quan hệ thanh toán nội
bộ giữa các chi nhánh ngân hàng trong cùng một hệ thống
Trang 10 Thanh toán liên hàng
TK 5111: Chuyển tiền đi năm nay
TK 5112: Chuyển tiền đến năm nay
Trang 11 Thanh toán bù trừ
• Khái niệm: Là phương thức thanh toán vốn giữa
các ngân hàng được thực hiện bằng cách bù trừ giữa tổng số phải thu và phải trả để thanh toán số chênh lệch
• Điều kiện:
– Phải là ngân hàng thành viên của TTTTBT
– Thường dùng để thanh toán giữa 2 ngân hàng khác hệ thống
• Hình thức :
– Thanh toán bù trừ giấy (Các NH cùng địa bàn) – Thanh toán bù trừ điện tử liên ngân hàng
Trang 12 Thanh toán bù trừ
• Tài khoản sử dụng :
TK 5012 : Thanh toán bù trừ của ngân hàng thành viên
Trang 13 Thanh toán từng lần qua NHNN
• Thanh toán bằng chứng từ giấy
• Thanh toán điện tử
• Tài khoản sử dụng:
TK 1113 : Tiền gửi thanh toán tại NHNN
Trang 142 KHÁI QUÁT VỀ DỊCH VỤ THANH
TOÁN QUA NGÂN HÀNG
toán qua ngân hàng
ngân hàng chủ yếu
Trang 16 Khái niệm
Thanh toán (không dùng tiền mặt) qua NH là dịch vụ trong đó NH thực hiện việc trích từ tài khoản tiền gửi theo yêu cầu của người có nghĩa vụ trả tiền (hoặc chuyển tiền) để chuyển vào tài khoản của người thụ hưởng
Trang 17 Điều kiện sử dụng dịch vụ thanh
toán qua ngân hàng
–Khách hàng phải mở tài khoản tiền
gửi (không kỳ hạn) tại ngân hàng
–Tài khoản đủ số dư để thanh toán
–Các giấy tờ, chứng từ hợp lệ,…
Trang 18 Ý nghĩa thanh toán qua ngân hàng
–Hạn chế lượng tiền mặt trong lưu thông, tiết kiệm chi phí trong việc in ấn và sử
dụng tiền mặt
–An toàn cho người sử dụng tiền
–Đẩy mạnh quá trình sản xuất và trao đổi hàng hoá
–Tạo điều kiện cho cơ quan quản lý tiền tệ kiểm soát lượng tiền trong lưu thông
Trang 192.2.CÁC THỂ THỨC THANH TOÁN
CHỦ YẾU QUA NGÂN HÀNG
• Uỷ nhiệm chi
• Uỷ nhiệm thu
• Séc
• Thẻ
Trang 20 Uỷ nhiệm chi (UNC)
– UNC là phương tiện thanh toán do người trả tiền lập yêu cầu NH trích một
số tiền trên tài khoản của mình để chuyển vào tài khoản của người thụ hưởng
– Người thụ hưởng
Chính người lập UNC
Bên thứ 2 khác
– Tài khoản của người lập UNC và tài
khoản người thụ hưởng:
Cùng ngân hàng
Khác ngân hàng
Trang 21 Uỷ nhiệm thu (UNT)
– UNT là thể thức thanh toán trong đó người thụ hưởng lập uỷ thác cho ngân hàng thu hộ một
số tiền nhất định từ người chi trả
– Đặc điểm:
• Là nghiệp vụ nhờ thu (khách hàng nhờ ngân hàng thu hộ)
• Ngân hàng không chịu trách nhiệm về vấn
đề tranh chấp tiền hàng giữa hai bên bên khách hàng
Trang 22 Séc
Khái niệm:
Séc là giấy tờ có giá do người ký phát lập,
ra lệnh cho người bị ký phát (ngân hàng
hoặc tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán được cấp phép) trích một số tiền nhất
định từ tài khoản của mình để thanh toán cho người thụ hưởng
Trang 23– Séc ký danh (được phép chuyển nhượng)
• Trả cho một người xác định và được phép chuyển nhượng
– Ghi rõ tên người thụ hưởng và có không có cụm từ
“Không chuyển nhượng”
– Séc vô danh
• Không có tên người thụ hưởng được ghi trên tờ séc Bất kỳ ai cầm tờ séc đều là người thụ hưởng
Có cụm từ “Trả cho người cầm séc”
Trang 24• Không có cụm từ “Trả vào tài khoản”
– Séc chuyển khoản
• Chỉ thanh toán bằng chuyển khoản
• Có cụm từ “Trả vào tài khoản”
Trang 25– Séc thông thường (không có bảo chi)
Trang 26 Séc
• Quy định về Séc
– Chuyển nhượng séc
• Séc có thể chuyển nhượng được:
–Trao tay (Séc vô danh) –Ký chuyển nhượng (đối với Séc kí danh -
có ghi rõ tên người được trả tiền và được phép chuyển nhượng)
• Séc chỉ có giá trị khi dãy chữ ký chuyển nhượng liên tục
Trang 27• Địa điểm xuất trình
– Địa điểm ghi trên tờ séc
– Địa điểm kinh doanh của người bị ký phát
– Trung tâm thanh toán bù trừ séc
• Thanh toán séc
– Tại người bị ký phát
– Tại người thu hộ
Trang 293.PHƯƠNG PHÁP KẾ TOÁN CÁC DỊCH VỤ THANH TOÁN QUA NGÂN HÀNG
3.1 Tài khoản sử dụng
3.2 Phạm vi áp dụng
3.3 Uỷ nhiệm chi
3.4 Uỷ nhiệm thu
3.5 Séc
3.6 Thẻ
3.7 Phí DVTT
Trang 303.1 TÀI KHOẢN SỬ DỤNG
NỢ TK 4211-Tiền gửi không kỳ hạn CÓ
Trang 31
3.1.TÀI KHOẢN SỬ DỤNG
NƠ Ï TK 4271 - Tiền gửi đảm bảo thanh toán Sec CÓ
Trang 32
3.1 TÀI KHOẢN SỬ DỤNG
NỢ TK Thanh toán vốn giữa các ngân hàng CÓ
Trang 33
3.1 TÀI KHOẢN SỬ DỤNG
Trang 35
3.2.PHẠM VI ÁP DỤNG
–Sử dụng thanh toán trong các giao
dịch:
• Thanh toán tiền hàng hoá, dịch vụ
• Thanh toán các khoản công nợ
• Nộp ngân sách
• Chuyển tiền cá nhân
• …
Trang 363.2.PHẠM VI ÁP DỤNG
–Đối tượng khách hàng:
• 2 KH có TK Tgửi tại 1 NH
• 2 KH có TK Tgửi tại 2 NH cùng hệ thống NH
• 2 KH có TK Tgửi tại 2 NH khác hệ thống, tham gia thanh toán bù trừ
• 2 KH có TK Tgửi tại 2 NH khác hệ thống, thanh toán qua tài khoản tiền gửi tại NHNN
Trang 373.3 UỶ NHIỆM CHI
• Thủ tục thanh toán UNC
– Kiểm tra mẫu chứng từ, nội dung, khả năng
Trang 38TK Thích hợp của người chi trả
TK Thích hợp của người thụ hưởng
TK Chuyển tiền giữa các NH thích hợp
Tại ngân hàng phục vụ người chi trả
3.3 UỶ NHIỆM CHI
Trang 39TK Tiền gửi của người thụ hưởng TK Chuyển tiền giữa các NH
TK Chuyển tiền phải trả
Tại ngân hàng phục vụ người thụ hưởng
TK TM ,…
3.3 UỶ NHIỆM CHI
Trang 403.3 UỶ NHIỆM CHI
VÍ DỤ:
Tại VCB – CN Bến Thành, ngày 25/8/200N có các nghiệp
vụ kinh tế phát sinh sau:
1 Công ty Thanh Sơn nộp UNC, số tiền 15.000.000 VND,
trả tiền cho Công ty Huy Hoàng có tài khoản tiền gửi tại VCB _ CN Đà Lạt
2 Nhận được từ NH ACB – CN Tân Bình, lệnh chuyển tiền
Có TTBT, kèm nội dung UNC, số tiền 40.000.000 VND, nội dung Công ty Hoàng Thông ( TK ở NH ACB – CN Tân Bình) trả tiền mua hàng cho Công ty Thanh Sơn
3 Nhận được từ VCB – CN Đồng Nai lệnh chuyển tiền có,
số tiền 120.000.000 VND kèm nội dung UNC chuyển số tiền 120.000.000 VND cho ông Nguyễn Thanh Sơn ( không có TK tại ngân hàng)
Yêu cầu: Hạch toán các nghiệp vụ phát sinh Biết rằng các
TK liên quan có đủ số dư để thanh toán
Trang 413.4 UỶ NHIỆM THU
• Phạm vi áp dụng
– Tương tự phạm vi áp dụng của thể thức thanh toán UNC
Trang 423.4 UỶ NHIỆM THU
• Quy định đối với đơn vị bán:
– Chỉ được lập UNT đòi tiền bên mua nếu có thoả thuận trước (trên hợp đồng kinh tế) và sau khi đã giao hàng cho bên mua
– Bảo đảm sự tín nhiệm đối với bên mua về việc cung cấp hàng hóa, dịch vụ
– Nếu bên mua chưa đủ số dư trên TK để thanh toán ngay, bên bán có thể:
• Đề nghị thu lại UNT
• Đề nghị NH phục vụ người chi trả lưu UNT, theo dõi số dư TK bên mua và thu khi có đủ số dư
Trang 433.4 UỶ NHIỆM THU
• Quy định đối với đơn vị mua:
– Đảm bảo sự tín nhiệm về khả năng thanh toán đối với bên bán
– UNT chỉ thanh toán toàn phần, không thanh toán từng phần
Trang 443.4 UỶ NHIỆM THU
• Quy định đối với ngân hàng
– NH phục vụ người thụ hưởng
• Kiểm tra chứng từ, đảm bảo tính hợp lệ và đầy đủ
• Gửi chứng từ sang NH phục vụ người chi trả nhờ thu
– NH phục vụ người chi trả
• Theo dõi số dư để thanh toán cho bên bán đầy đủ,nhanh chóng.( Trong vòng 1 ngày làm việc kể từ thời điểm nhận UNT)
• Nếu TK người chi trả không đủ để thanh toán UNT thì
NH phải thông báo cho người đó biết
Trang 45TK Thích hợp của KH (người trả)
TK Thích hợp của người thụ hưởng
TK Chuyển tiền giữa các NH thích hợp
Tại ngân hàng phục vụ người trả tiền
3.4 UỶ NHIỆM THU
Trang 46TK Thích hợp của người thụ
hưởng
TK Chuyển tiền giữa các NH thích hợp
-Gửi UNT kèm bộ chứng từ sang ngân hàng thanh toán nhờ thu hộ
- Khi nhận được tiền do ngân hàng thanh toán chuyển sang:
3.4 UỶ NHIỆM THU
Tại ngân hàng phục vụ người thụ
hưởng
Trang 47VÍ DỤ:
Tại NHĐT & PT chi nhánh Tp HCM trong
ngày 10/05/N có các NVKTPS như sau:
1 Công ty Hưng Phát nộp UNT kèm hoá đơn bán
hàng đòi tiền công ty Mỹ Nghệ (có tài khoản tại VCB - CN Tp HCM), số tiền 150.000.000 VND
2 Nhận được UNT kèm hoá đơn bán hàng do
NHĐT & PT chi nhánh Hà Nội gửi đến nhờ thu UNT do công ty xuất nhập khẩu Hà Nội lập đòi tiền bán hàng hoá cho công ty Bản Việt, số tiền 200.000.000 VND
3.4 UỶ NHIỆM THU
Trang 483 Công ty Hưng Phát nộp UNT kèm hoá đơn
bán hàng đòi tiền công ty Hạnh Mỹ số tiền 120.000.000 VND cho lô hàng đã giao vào 05/05/N
4 Nhận được lệnh chuyển có từ NHĐT &PT
Vũng Tàu số tiền 50.000.000 VND, kèm nội dung UNT mà ngân hàng gửi đi nhờ thu trước đây : Công ty X ( có TK tại NHĐT& PT Vũng Tàu) thanh toán tiền mua hàng cho công ty Hạnh Mỹ
Trang 49• Yêu cầu : Định khoản các NVKTPS trên
Trang 50• NH kiểm tra tính hợp lệ và đầy đủ của chứng
từ trước khi thanh toán hoặc gửi đi nhờ thu
– Nếu séc không đủ điều kiện thì trả lại cho khách hàng và nêu rõ lý do
– Nếu séc đủ điều kiện sẽ được thanh toán ngay
hoặc được gửi đi nhờ thu
Trang 513.5 SÉC
TK gửi của KH (người trả)
TK Ký quỹ đảm bảo thanh toán séc
(1) Bảo chi séc
Tại ngân hàng thanh toán (người bị ký phát)
Bảo chi séc
Trang 523.5.SÉC
TK Tiền gửi của KH (người trả)
TK Thích hợp của người thụ hưởng
TK Tiền mặt
TK Chuyển tiền giữa các NH thích hợp
Tại ngân hàng thanh toán (người bị ký phát)
Trang 533.5.SÉC
TK Tiền gửi KKH (người thụ hưởng)
TK Tiền gửi KKH (người thụ hưởng)
Thanh toán toàn phần
Séc thông thường: Sau khi nhận được tiền thanh toán từ ngân hàng thanh toán ( TH sec được gửi đi nhờ thu)
Séc bảo chi: Khi người thụ hưởng xuất trình séc tại NH thu hộ ( TH séc
được ghi có ngay)
TK Chuyển tiền giữa các NH thích hợ (đến)
TK Chuyển tiền giữa các NH thích hợp (đi)
Thanh toán toàn phần
Tại ngân hàng phục vụ người thụ hưởng
(NH thu hộ)
Trang 54– Ông Lê An nộp tờ Séc không có cụm từ “Trả vào tài
khoản” số tiền 100.000.000 VND do công ty Y phát
hành ngày 14/08/N
– Công ty Z nộp tờ séc có cụm từ “Trả vào tài khoản”, số tiền 150.000.000 VND do công ty B (có tài khoản tại
VCB – CN Tp.HCM) phát hành ngày12/08/N cho công
ty D Công ty D chuyển nhượng tờ séc cho công ty Z vào 14/08/N Tờ Séc có xác nhận bảo chi của ngân
hàng
Trang 55• Các NH khác hệ thống trên địa bàn Tp HCM tham gia thanh toán bù trừ
• Séc bảo chi của các NH trong cùng hệ thống thì NH thu hộ được phép ghi có ngay, các trường hợp còn lại Séc được gửi đi nhờ thu
Trang 563.6 THẺ
TK359-Các khoản phải thu khác(NH PHT
TK Thích hợp của đơn vị chấp nhận thẻ
Tại ngân hàng thanh toán thẻ
Sau khi nhận chứng từ do đơn vị chấp nhận thẻ gửi đến và
kiểm tra tính hợp lệ, kế toán sẽ hạch toán:
Trang 573.6 THẺ
Tại ngân hàng thanh toán thẻ
Sau khi nhận được tiền do NH phát hành thẻ chuyển đến
thanh toán
(*): gồm cả TK1331-TG không kỳ hạn bằng ngoại tệ tại nước
ngoài
Trang 583.6 THẺ
TK TG không kỳ hạn của chủ thẻ
TK Chuyển tiền giữa các NH thích hợp
Tại ngân hàng phát hành thẻ
Sau khi nhận đuợc chứng từ do NH thanh toán thẻ gửi đến,
NH PHT kiểm tra chứng từ, nếu hợp lệ sẽ hạch toán
TK Tiền vay của chủ thẻ
Trang 59TK Thích hợp của KH (người trả)
TK Thu phí DVTT 711
TK thuế GTGT phải nộp - 4531
3.7 PHÍ DVTT
Trang 60Yêu cầu: Hạch toán NVKT phát sinh vào ngày 17/7/N, biết rằng:
+Phí chuyển tiền trong nước cùng hệ thống:
-Cùng tỉnh, thành phố: 0,02%, tối thiểu 10.000đ, tối đa 1.000.000đ
-Khác tỉnh, thành phố: 0,03%, tối thiểu 10.000đ, tối đa 1.000.000đ
+Phí chuyển tiền trong nước khác hệ thống:
-Cùng tỉnh, thành phố: 0,02%, tối thiểu 20.000đ, tối đa 1.020.000đ
-Khác tỉnh, thành phố: 0,06%, tối thiểu 20.000đ, tối đa 1.020.000đ
Các khoản phí trên chưa bao gồm VAT Thuế suất VAT là 10% tính cho khách hàng trả phí
Các tài khoản liên quan có đủ số dư để thanh toán