Giáo án hóa học 10 bài 8 Sự biến đổi tuần hoàn cấu hình electron nguyên tử các nguyên tố hóa học

Giáo án hóa học 10 bài 8 Sự biến đổi tuần hoàn cấu hình electron nguyên tử các nguyên tố hóa học . Giáo án hóa học 10 bài 8 Sự biến đổi tuần hoàn cấu hình electron nguyên tử các nguyên tố hóa học . Giáo án hóa học 10 bài 8 Sự biến đổi tuần hoàn cấu hình electron nguyên tử các nguyên tố hóa học

Tuần 8 (Từ 9/10/2017 đến 14/10/2017)

Tiết 15

Ngày soạn: 5/10/2017

Ngày dạy tiết đầu: …./… /2017

BÀI 8: SỰ BIẾN ĐỔI TUẦN HOÀN CẤU HÌNH ELECTRON NGUYÊN

TỬ CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- HS nêu được đặc điểm cấu hình electron lớp ngoài cùng các nguyên tử nguyên tố nhóm A

- HS hiểu sự tương tự nhau về cấu hình electron lớp ngoài cùng của nguyên

tử là nguyên nhân sự tương tự nhau về tính chất hoá học các nguyên tố trong cùng nhóm A

- HS nêu được sự biến đổi tuần hoàn cấu hình electron lớp ngoài cùng của nguyên tử các nguyên tố khi số điện tích hạt nhân tăng dần chính là nguyên nhân sự biến đổi tuần hoàn tính chất hoá học các nguyên tố

2 Kỹ năng

- HS sắp xếp một nguyên tố hoá học vào BTH khi biết cấu hình e của nguyên tử nguyên tố đó và ngược lại

- HS suy ra cấu tạo nguyên tử, đặc điểm cấu hình electron lớp ngoài cùng từ cấu hình electron

3 Thái độ, tư tưởng

- Có thái độ nghiêm túc trong học tập

- Có lòng yêu thích bộ môn

4 Định hướng phát triển năng lực

- năng lực ngôn ngữ hóa học

- năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên:

- phương pháp: - phương pháp trực quan

- phương pháp đàm thoại - gợi mở

- phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề

- đồ dùng: Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học

2 Học sinh

Xem trước bài mới Chuẩn bị bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học

C TIẾN TRÌNH VÀ PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC DẠY HỌC

1 Ổn định tổ chức

Ổn ðịnh lớp, kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi: Nêu cấu tạo bảng tuần hoàn

3 Dẫn vào bài mới

Tại sao bảng tuần hoàn lại sắp xếp thành các chu kì? Chúng ta sẽ nghiên cứu những sự biến đổi cấu hình electron lớp ngoài cùng trong các chu kì

4 Tổ chức các hoạt động trên lớp

Hoạt động của GV – HS Những kiến thức HS cần nắm vững

Hoạt động 1: Tìm hiểu về sự biến đổi tuần hoàn cấu hình electron nguyên tử các nguyên tố

Gv y.c HS quan sát bảng 5 SGK (tr.38)

và trả lời câu câu hỏi

? Cho biết cấu hình electron lớp ngoài

cùng các nguyên tố nhóm IA thuộc các

chu kỳ 1, 2, 3, 4 7 và nêu cấu hình

tổng quát (nếu lớp ngoài cùng là lớp

thứ n)?

HS trả lời : Nhóm IA: ns1

- Xét tương tự với nhóm IVA, VIIA?

HS trả lời:

Nhóm IIA: ns2

Nhóm VIIA: ns2np5

GV y/c HS nhận xét về cấu hình

electron lớp ngoài cùng của các

nguyên tố trong cùng nhóm A

HS trả lời: cấu hình electron lớp ngoài

cùng của các nguyên tố trong cùng

nhóm A lặp đi lặp lại sau mỗi chu kì?

GV hướng dẫn HS quan sát sự biến đổi

cấu hình electron lớp ngoài cùng của

chu kì 2: 2s1, 2s2, 2s22p1 2s22p6 => có

sự biến đổi

Xét tiếp ở chu kì 3 => có sự lặp lại

GV: Sự biến đổi và lặp đi lặp lại người

ta gọi là biến đổi tuần hoàn Vậy cấu

hình electron lớp ngoài cùng các

nguyên tố nhóm A đã biến đổi tuần

hoàn

GV hướng dẫn HS ghi kết luận

GV hỏi: electron ở đâu quyết định tính

chất hóa học của nguyên tố?

HS trả lời: electron lớp ngoài cùng

Ví dụ: nguyên tử có 1, 2, 3 e lớp ngoài

cùng thường là kim loại Nguyên tử có

5, 6, 7 e lớp ngoài cùng thường là phi

kim

GV hỏi: vậy nếu cấu hình electron lớp

ngoài cùng biến đổi tuần hoàn thì có

I Sự biến đổi tuần hoàn cấu hình electron nguyên tử các nguyên tố

Kết luận:

Cấu hình electron lớp ngoài cùng của nguyên tử các nguyên tố trong cùng một nhóm A được lặp đi lặp lại sau mỗi chu kì, ta nói rằng: chúng biến đổi một cách tuần hoàn

ảnh hưởng thế nào đến tính chất hóa

học các nguyên tố hay không?

HS trả lời: tính chất hóa học các

nguyên tố cũng biến đổi tuần hoàn

GV hướng dẫn HS ghi kết luận thứ 2

GV: chúng ta sẽ xét về sự biến đổi tuần

hoàn tính chất các nguyên tố ở bài sau

Hôm nay, ta nghiên cứu kĩ hơn về cấu

hình electron lớp ngoài cùng của

nguyên tử các nguyên tố nhóm A và sự

ảnh hưởng đến tính chất hóa học

- Sự biến đổi tuần hoàn về cấu hình electron lớp ngoài cùng của nguyên tử các nguyên tử khi điện tích hạt nhân tăng dần chính là nguyên nhân dẫn đến

sự biến đổi tuần hoàn tính chất các nguyên tố

Hoạt động 2: Tìm hiểu về cấu hình electron các nguyên tố nhóm A

? Nhận xét số electron lớp ngoài cùng

các nguyên tố trong cùng nhóm IIA

- Nhóm IIA: Đều có 2 electron lớp

ngoài cùng => cả nhóm là kim loại

? Nhận xét số electron lớp ngoài cùng

các nguyên tố trong cùng nhóm VIIA

- Nhóm VIIA: Đều có 7 electron lớp

ngoài cùng => cả nhóm là phi kim

Nhận xét: do có cùng số electron lớp

ngoài cùng nên nguyên tử các nguyên

tố nhóm A có cùng tính chất

GV hỏi: em hãy so sánh số electron lớp

ngoài cùng với số thứ tự nhóm?

Nhận xét: Nguyên tử nguyên tố nhóm

IIA có 2e lớp ngoài cùng Nguyên tử

nguyên tố nhóm VIIA có 7 e lớp ngoài

cùng => Số electron lớp ngoài cùng

bằng số thứ tự của nhóm

GV hỏi: hôm trước ta nói rằng, số thứ

tự của nhóm đúng bằng gì?

HS trả lời: STT nhóm = số e hóa trị

GV lưu ý: Vây, đối với các nguyên tố

II Cấu hình electron nguyên tử của các nguyên tố nhóm A

1 Cấu hình electron lớp ngoài cùng của nguyên tử các nguyên tố nhóm A

- Nguyên tử các nguyên tố trong cùng nhóm A có cùng số electron lớp ngoài cùng Chính sự giống nhau về cấu hình electron lớp ngoài cùng của nguyên tử

là nguyên nhân của sự giống nhau về tính chất hóa học của các nguyên tố trong cùng một nhóm A

nhóm A, số electron hoá trị chính là số

e lớp ngoài cùng

GV: Em hãy quan sát bảng 5, electron

hóa trị, tức electron lớp ngoài cùng các

nguyên tố nhóm A thuộc các phân lớp

nào?

HS trả lời: nhóm IA, IIA, electron hóa

trị thuộc phân lớp s, nhóm IIIA đến

VIIIA electron hóa trị thuộc phân lớp s

và p

GV giúp HS rút ra kết luận thứ 3

GV: sau đây, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu

kĩ hơn về sự ảnh hưởng của cấu hình

electron lớp ngoài cùng đến tính chất

hóa học của một số nhóm A tiêu biểu

GV: Em hãy tham khảo bảng tuần

hoàn, cho biết nhóm VIIIA gồm những

nguyên tố nào?

Quan sát bảng 5 SGK, nhận xét về cấu

hình electron các nguyên tố này? Bão

hoà hay chưa bão hoà?

HS trả lời: có 8 e lớp ngoài cùng, riêng

He có 2 e => cấu hình e bão hòa

GV: Do đã đạt được cấu hình e bão hòa

là cấu hình bền vững, nên các nguyên

tố khí hiếm không nhường hay nhận

thêm e, chúng không tham gia hình

thành liên kết hóa học, không tham gia

vào các phản ứng hóa học Người ta

nói chúng trơ về mặt hóa học (nên còn

gọi là khí trơ)

GV hướng dẫn HS ghi bài

- Số e lớp ngoài cùng = số e hoá trị = STT nhóm

- Electron hóa trị của các nguyên tố nhóm IA, IIA là các electron s nên các nguyên tố nhóm IA, IIA là các nguyên

tố s

Electron hóa trị của các nguyên tố nhóm IIIA đến VIIIA là các electron s,

p nên các nguyên tố nhóm IIIA đến VIIIA là các nguyên tố p

2 Một số nhóm A tiêu biểu

a Nhóm VIIIA: nhóm khí hiếm

Các nguyên tố: He, Ne, Ar, Kr, Xe, Rn Cấu hình electron lớp ngoài cùng:

ns2np6 (trừ He là 1s2)

- Các nguyên tố nhóm VIIIA đều có cấu hình e bão hoà bền vững, do đó không tham gia vào các p/ứng hoá học

GV: Em hãy tham khảo bảng tuần

hoàn, cho biết nhóm IA gồm những

nguyên tố nào?

HS đọc tên

GV lưu ý: H là nguyên tố phi kim,

không xét trong nhóm kim loại kiềm

Franxi là nguyên tố phóng xạ, không

để ý đến

Quan sát bảng 5 SGK, nhận xét về cấu

hình electron các nguyên tố nhóm IA?

? Nhận xét về xu hướng nhường nhận

electron các nguyên tố này?

GV giới thiệu một số tính chất hoá học

của kim loại kiềm

GV hướng dẫn HS viết phương trình

tổng quát

GV y/c HS lấy ví dụ

4Na + O2  2Na2O

Na + H2O  NaOH + ½ H2

GV: Em hãy tham khảo bảng tuần

hoàn, cho biết nhóm VIIA gồm những

nguyên tố nào?

HS đọc tên

GV lưu ý: Atatin là nguyên tố phóng

xạ, không để ý đến

Quan sát bảng 5 SGK, nhận xét về cấu

hình electron các nguyên tố nhóm

VIIA?

? Nhận xét về xu hướng nhường nhận

electron các nguyên tố này?

- Ở điều kiện thường, các khí hiếm đều

ở trạng thái khí và phân tử chỉ gồm 1 nguyên tử

b Nhóm IA: nhóm kim loại kiềm

Các nguyên tố: Li, Na, K, Rb, Cs, Fr (trừ H)

Cấu hình e lớp ngoài cùng : ns1

 Có xu hướng nhường 1e để đạt cấu hình bão hoà bền vững

 các nguyên tố nhóm IA là những kim loại điển hình

- Trong hợp chất, chúng có hoá trị I

- Một số tính chất:

+ tác dụng với oxi  oxit kim loại

2R + 1/2O2  R2O + tác dụng với nước  bazơ

R + H2O  ROH + 1/2H2

+ tác dụng với phi kim  muối

c Nhóm VIIA: nhóm halogen

Các nguyên tố: F, Cl, Br, I (và At)

Cấu hình e lớp ngoài cùng : ns2np5

 Có xu hướng nhận 1e để đạt cấu hình bão hoà bền vững

 Các nguyên tố nhóm VIIA là những phi kim điển hình

GV giới thiệu một số tính chất hoá học

của halogen

HS lấy ví dụ:

- Trong hợp chất với kim loại, chúng

có hoá trị I

- Một số tính chất:

+ tác dụng với kim loại  muối

2Fe + 3Cl2  2FeCl3

+ tác dụng với hidro  khí hidro halogenua:

X2 + H2  2HX

5 Củng cố và hướng dẫn về nhà

* Củng cố

GV nhắc lại:

- Nguyên tử các nguyên tố nhóm A có cấu hình electron lớp ngoài tương tự nhau, nên chúng có cùng tính chất hóa học

- Từ cấu hình e lớp ngoài cùng các nguyên tố nhóm A, dự đoán tính chất hoá học của từng nhóm

- Đặc điểm cấu hình electron lớp ngoài cùng các nguyên tố nhóm IA, VIIA, VIIIA, từ đó suy ra tính chất hoá học đặc trưng của nhóm nguyên tố đó

GV nêu nhiệm vụ: Em hãy nghiên cứu tương tự với nhóm IIA

HS suy nghĩ 2 phút

GV hỏi: nhóm IIA gồm những nguyên tố nào? Cho biết cấu hình electron lớp ngoài cùng? Từ đó dự đoán xu hướng nhường nhận e? Dự đoán tính chất hóa học?

HS trả lời

* Hướng dẫn về nhà

GV y/c HS xét nhóm IIA tương tự và hoàn thiện vào vở

BTVN: SGK Tr 41

6 Rút kinh nghiệm, bổ sung sau khi dạy