Kế toán tài sản cố định” tại Công ty TNHH NN MTV Kim loại mầu Thái Nguyên.doc

Kế toán tài sản cố định” tại Công ty TNHH NN MTV Kim loại mầu Thái Nguyên

Lời nói đầuQuá trình thực tập tốt nghiệp là một khoảng thời gian thực tế của sinh viên nhằm giúp sinh viên vận dụng những kiến thức đã học trong Nhà trờng để tìm hiểu đối chiếu giữa lý luận và thực tiễn Thực tập càng có ý nghĩa đối với sinh viên chuyên nghành kế toán vì nó giúp cho sinh viên nắm đợc thực tiễn công tác kế toán ở cơ quan hành chính sự nghiệp hay những đơn vị sản xuất kinh doanh Từ đó sinh viên sẽ nâng cao trình độ học thức, năng lực thực hành, khả năng xử lý thông tin, qua đó phối hợp với quá trình đã đợc học tập ở nhà tr-ờng sẽ là những trang bị rất cần thiết của hành trang đối với sinh viên trớc khi ra trờng.

Là một sinh viên sau khi hoàn thành nhiệm vụ học tập, đợc sự đồng ý của Ban giám hiệu Nhà trờng và các thầy cô trong bộ môn, em đã liên hệ với địa

điểm thực tập là Công ty TNHH NN MTV Kim loại mầu Thái Nguyên để mong muốn đợc học hỏi để áp dụng vào công việc thực tế

Sau thời gian thực tập ở Công ty, em thấy đợc vị trí quan trọng của TSCĐ trong công tác kế toán

Nhận thấy đợc tầm quan trọng của vấn đề trên, do điều kiện về thời gian thực tập, khả năng còn hạn chế em đã lựa chọn và đi sâu nghiên cứu đề tài: “Kế toán tài sản cố định” tại Công ty TNHH NN MTV Kim loại mầu Thái

Phần I

Đặt vấn đề

1 Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu:

Nền kinh tế nớc ta vừa chuyển từ nền kinh tế theo kiểu tự cung tự cấp sang hoạt động theo kiểu cơ chế thị trờng, có sự điều tiết của nhà nớc, theo định hớng xã hội chủ nghĩa Các ngành, các lĩnh vực kinh tế nói chung thay đổi và đi lên một cách rõ rệt, ngày càng tiến nhanh và bắt nhịp với các nớc trên thế giới

Mà cụ thể là các doanh nghiệp, các Công ty cũng theo vòng xoáy đó và đạt đơc thành tựu đáng kể

Nền kinh tế thị trờng đòi hỏi các đơn vị sản xuất làm ăn phải có hiệu quả , phải tự bù đắp chi phí bỏ ra và phải sử dụng đồng vốn phải mang lại hiệu quả kinh tế cao

Để tồn tại và phát triển trong nền kinh tế thị trờng hiện nay với sự cạnh tranh gay gắt của các quy luật xã hội thì tất cả mọi ngành nghề muốn phát triển

đợc trớc hết phải tính đến uy tín, chất lợng hiệu quả để thu hút sự chú ý của

ng-ời tiêu dùng Do vậy, nó đóng vai trò nh một yếu tố thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh đó là việc không ngừng đổi mới công nghệ, đổi mới máy móc thiết

bị, nâng cao dây truyền sản xuất là yêu cầu cấp thiết của Công ty nh hiện nay Một nguồn lực chính giữ vai trò quan trọng trong sản xuất kinh doanh đó là TSCĐ

Đối với đơn vị kim loại màu , TSCĐ Là một bộ phận chủ yếu về cơ sở vật chất, kỹ thuật của doanh nghiệp, chiếm tỷ trọng lớn trong toàn bộ vốn sản xuất kinh doanh Việc theo dõi phản ánh đầy đủ, chính xác tình hình tăng giảm hao mòn và hiệu quả sử dụng các TSCĐ, là nhiệm vụ của công tác quản lý hạch toán TSCĐ

Chức năng TSCĐ là tham gia thúc đẩy vào quá trình sản xuất kinh doanh Hao mòn của TSCĐ đợc chuyển dần vào sản phẩm tạo lợi nhuận cho doanh nghiệp Để hoàn thành tốt vào quá trính sản xuất kinh doanh đến khi đạt

đợc lợi nhuận của mình, mỗi doanh nghiệp đều có biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng TSCĐ tuỳ vào các ngành nghề sản xuất kinh doanh dịch vụ của doanh nghiệp đó Trong đó, việc tổ chức tăng giảm, khấu hao TSCĐ là cần

thiết, cấp bách nên đòi hỏi nhà quản lý phải tác động một cách có khoa học hợp

lý góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh

Tổ chức hạch toán TSCĐ là những vấn đề chủ chốt trong công tác quản

lý doanh nghiệp Cung cấp thông tin một cách chính xác, đây đủ, kịp thời cho các nhà quản lý đa ra quyết định đúng đắn trong sản xuất kinh doanh đem lại lợi nhuận cho doanh nghiệp Với những lý do trên vì vậy em chọn đề tài “công tác kế toán TSCĐ ở Công ty kim loại mầu Thái Nguyên

2 Mục đích nghiên cứu:

- Hệ thống hoá những vấn đề lý luận về kế toán tài sản cố định trong doanh

nghiệp

- Đánh giá thực trạng công tác kế toán tài sản cố định tại Công ty kim loại mầu thái nguyên

- Đề suất một số phơng pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán nói chung

và kế toán tài sản cố định nói riêng tại Công ty

3 Đối tợng nghiên cứu :

Công ty kim loại mầu hoạch toán theo hình thức kinh doanh độc lập, có lợng giá trị TSCĐ lớn Do đó phải quản lý chặt chẽ, sử dụng có hiệu quả và hạch toán chính xác số lợng, giá trị khi có cũng nh khi biến động giá trị tăng giảm TSCĐ, vốn cố định, vốn khấu hao của Công ty là một yêu cầu quan trọng hiện nay nhằm đẩy mạnh sản xuất kinh doanh

4 Phạm vi nghiên cứu:

Để kết hợp giữa lý luận đã học và thc tiễn đợc sự giúp đỡ của thầy giáo Nguyễn Trọng Nghĩa và các cô chú trong phòng kế toán của Công ty Với điều kiện thời gian có hạn nên em chỉ đi sâu nghiên cứu chủ yếu là quá trình kế toán quản lý và sử dụng TSCĐ ở Công ty kim loại mầu Thái Nguyên

5.Thời gian nghiên cứu:

Để hoàn thành đề tài khoá luận tốt nghiệp của mình thì em tập trung nghiên cứu đề tài này từ ngày 15/5 đến 21/7/2005 tại Công ty kim loại màu Thái Nguyên

Trờng Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh

3

Phần IIgiới thiệu tổng quát về tình hình phát triển

của công ty Kim loại mầu TN

2 Tên địa chỉ doanh nghiệp.

Công ty Kim loại mầu Thái Nguyên đợc cơ quan trọng tài kinh tế tỉnh Thái Nguyên cấp giấy phép thành lập doanh nghiệp số 1066629 ngày 09/06/1993, với tổng mức vốn kinh doanh là 43.376.037.135 đồng

Tên: Công ty kim loại mầu thái nguyên

Tên giao dịch quốc tế:

Thai nguyen Non - Ferrous Metals corparation.

Trụ sở chính của Công ty đặt tại:

Phờng Phú Xá - Thành phố Thái Nguyên, Tỉnh Thái Nguyên.

Điện thoại: 0280 847218.

3 Chức năng nhiệm vụ của công ty

Là một doanh nghiệp có t cách pháp nhân đầy đủ, hạch toán kinh tế độc lập, hoạt động theo điều lệ doanh nghiệp

Hiện nay công ty Kim loại mầu Thái Nguyên có chức năng: Thực hiện việc kinh doanh theo đúng ngành nghề đăng ký, đúng với các quy định của pháp luật hiện hành Liên doanh hợp tác đầu t mở rộng sản xuất nhằm quản lý tận thu

kim loại mầu, phục vụ cho nhu cầu trong nớc và nớc ngoài góp phần ổn định thị trờng tăng nguồn thu cho ngân sách Nhà nớc cũng nh thu nhập của đơn vị đảm bảo đời sống cho công nhân toàn doanh nghiệp.

- Số lợng lao động của công ty: 3.426 ngời

Trong đó:

+ Công nhân trực tiếp sản xuất là : 2.853 ngời

+ Công nhân gián tiếp là: 973 ngời

4 Lĩnh vực kinh doanh và các mặt hàng chủ yếu của Công ty

* Lĩnh vực hoạt động chính là:

Khảo sát, thăm dò, khai thác, chế biến, kinh doanh các loại khoáng sản

và kim loại màu

* Các mặt hàng chủ yếu của công ty.

- Thiếc thỏi 99,75% và các loại thiếc hàn

- ăng ty mon thỏi 99% Sb

- Bột kẽm ô xít các loại từ 60% ữ 90% ZnO

- Quặng kẽm ô xít 30% Zn

- Tinh quặng kẽm sunfua, tuyển nổi

- Tinh quặng Crômit 46% Cr2O3

- Tinh quặng đồng 18% Cu

II Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý của Công ty kim loại mầu Thái Nguyên:

Do đặc điểm của quy trình công nghệ sản xuất các sản phẩm của Công

ty bao gồm nhiều giai đoạn khác nhau và đợc sản xuất ở nhiều phân xởng khác nhau cho nên hình thức sản xuất của Công ty cũng mang đặc tính của sản xuất công nghiệp đó là chuyên môn hoá các công đoạn Với mô hình này ta thấy có một số u nhợc điểm nh sau:

* Ưu điểm:

Có thể dễ dàng trong việc nâng cấp trang thiết bị và tự động hoá các quy trình sản xuất, dễ kiểm tra các công đoạn sản xuất từ đó có thể kiểm tra đợc chất lợng sản phẩm trong suốt quá trình

Trờng Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh

5

* Nhợc điểm:

Do việc sản xuất theo bộ phận cho nên có thể do sự chậm trễ của một bộ phận nào đó sẽ làm hạn chế tiến trình làm việc của những giai đoạn tiếp sau

- Kết cấu sản xuất:

Công ty có các phân xởng sản xuất chính và sản xuất phụ

+ Phân xởng sản xuất chính: Thiếc, Tuyển tinh, Ăngtymoan.+ Phân xởng sản xuất phụ: Điện, Xe khoán

1 Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của Công ty

Công ty Kim loại màu Thái Nguyên là doanh nghiệp khai thác chế biến khoáng sản, do đặc điểm của các ngành sản xuất nên các xí nghiệp thành viên phân bố ở nhiều tỉnh khác nhau nhằm khai thác và cung ứng nguồn nguyên liệu chính cho công ty Hiện nay công ty bao gồm 15 đơn vị thành viên sau:

1- Xí nghiệp chì kẽm Chợ Điền - Bắc Kạn

2- Xí nghiệp ăngtymon Chiêm Hoá- Tuyên Quang

3- Xí nghiệp bột kẽm Tuyên Quang

4- Xí nghiệp thăm dò và khai thác khoáng sản 109 Tuyên Quang

5- Xí gnhiệp kẽm chì Làng Hích - Thái Nguyên

6- Xí nghiệp thiếc Sơn Dơng - Tuyên Quang

7- Xí nghiệp thiếc Đại từ - Thái Nguyên

8- Xí nghiệp thiếc Bắc Lũng - Tuyên Quang

9- Xí nghiệp volframit Thiện Kế - Tuyên Quang

10-Nhà máy cơ khí 19/5 - Thái Nguyên

11-Xí Nghiệp Luyện kim màu II - Thái Nguyên

12-Xí Nghiệp crômmit Cổ Đinh - Thanh Hoá

13-Trung tâm điều trị bệnh nghề nghiệp và phục hồi sức khoẻ- Nam

Với quy mô khá lớn cho nên đòi hỏi tổ chức bộ máy quản lý phải đợc chuyên môn hoá cao, mặt khác để đảm bảo yêu cầu của công việc quản lý Bộ máy quản lý của công ty ngày càng đợc cải tiến lại nhằm sử dụng tốt các nguồn lực và đảm bảo hoàn thành tốt công việc đợc giao.

Để đảm bảo công tác quản lý có hiệu quả và khoa học bộ máy quản lý của công ty đợc tổ chức theo kiểu trực tuyến chức năng

- Tính trực tuyến: Thể hiện ở việc Giám đốc điều hành công ty trực tiếp

và uỷ quyền cho phó giám đốc quản lý các phòng ban Giám đốc ra chỉ thị các phân xởng sản xuất

- Tính chức năng: Thể hiện ở việc phó giám đốc sẽ quản lý trực tiếp các phòng ban hoạt động riêng biệt tơng ứng với chức năng của mình và các phòng ban thực hiện các chức năng đó dới sự chỉ đạo của cấp trên là giám đốc

- Năm 1985 Công ty có 19 phòng ban đến nay đã giảm xuống còn 12 phòng ban Hiện nay bộ máy quản lý của Công ty gồm: Cơ quan Giám đốc (1 Giám đốc, 2 Phó giám đốc) , 12 phòng ban, 5 phân xởng và 3 đội phụ trách các công việc khác nhau

Mỗi phòng ban đều có trởng phòng, các phòng lớn có nhiều nhiệm vụ thì

bố trí thêm phó phòng nhằm trợ giúp trởng phòng Trởng phòng giúp việc cho phó giám đốc phụ trách ngạch chuyên môn của mình

Các phân xởng không hạch toán độc lập, mỗi phân xởng đều bố trí một quản đốc, một phó quản đốc, một nhân viên kinh tế có nhiệm vụ về tài chính kế toán giúp việc trực tiếp cho quản đốc phân xởng trong quản lý lao động, vật t, thiết bị Các phân xởng trực thuộc công ty bao gồm:

+ Đội gia công quặng kẽm

Trờng Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh

7

+ Đội xây dựng cơ bản.

+ Đội xe vận chuyển

Nhiệm vụ và chức năng của từng bộ phận trong bộ máy quản lý của Công ty kim loại mầu nh sau:

* Cơ quan giám đốc: Gồm có 1 giám đốc và 2 phó giám đốc chỉ đạo

trực tiếp tới các phòng ban, phân xởng và các xí nghiệp thành viên Quan hệ giữa cơ quan giám đốc đối với các phòng ban, phân xởng và các xí nghiệp thành viên là quan hệ chỉ đạo, các phòng ban chức năng có nhiệm vụ tham mu cho cơ quan giám đốc các phơng án phục vụ SXKD

* Văn phòng tổng hợp: Tổng hợp về công tác quản lý của Công ty, kiện

toàn công tác tổ chức hành chính cho phù hợp với cơ chế sản xuất của từng giai

đoạn, công tác hành chính quản trị, công tác thông tin liên lạc và quan hệ giao dịch

* Phòng kế hoạch: Xây dựng kế hoạch dài hạn, ngắn hạn của toàn Công

ty và các đơn vị thành viên Lập và đôn đốc việc thực hiện kế hoạch SXKD hàng năm theo kế hoạch của công ty và Tổng công ty, phối hợp với các phòng ban kinh tế chức năng khác, quản lý hoạt động SXKD của doanh nghiệp, tham gia hoàn thiện hệ thống các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật để xây dựng giá thành sản phẩm nội bộ của công ty cho phù hợp với thực tiễn sản xuất đảm bảo hiệu quả SXKD của Công ty

* Phòng tổ chức lao động: Chịu trách nhiệm về công tác điều động nhân

sự và công tác đào tạo, tổ chức hợp lý về lao động và tiền lơng, tính toán định mức lơng và duyệt lơng cho các bộ phận, đề bạt nâng lơng cho CBCNV, thực hiện chế độ khoán quỹ lơng và theo dõi quản lý các chế độ bảo hiểm, giải quyết các chế độ cho CBCNV

* Phòng kế toán thống kê: Chịu sự chỉ đạo trực tiếp của giám đốc Công

ty, chịu trách nhiệm trớc pháp luật, trớc các cơ quan Nhà nớc và trớc cơ quan giám đốc về việc quản lý và sử dụng các nguồn vốn đúng mục đích, đúng đối t-ợng Kiểm tra giám sát và thực hiện đầy đủ các quy định và chế độ kế toán tài chính của Nhà nớc trong Công ty Cung cấp đầy đủ vốn để đảm bảo cho quá trình SXKD đợc bình thờng và liên tục.`

* Phòng vật t: Phụ trách việc cung cấp, dự trữ và bảo quản nguyên,

nhiên vật liệu, công cụ dụng cụ để phục vụ kịp thời và đầy đủ cho quá trình SXKD của Công ty

* Phòng xây dựng cơ bản: Phụ trách công tác về xây dựng cơ bản nh

xây dựng các công trình nhà xởng, nhà ở, các công trình văn hoá lập kế hoạch và dự toán xây dựng và sửa chữa các công trình

* Phòng cơ điện: Quản lý kỹ thuật về thiết bị cơ khí, cơ điện, phơng tiện

vận tải, phơng tiện bốc xúc Lập phơng án và bảo dỡng sửa chữa thiết bị, lập các chỉ tiêu định mức kinh tế kỹ thuật về điện, quản lý mạng lới điện cung cấp điện cho quá trình SXKD

* Phòng luyện kim: Phụ trách công tác kiểm tra công nghệ, chịu trách

nhiệm về kỹ thuật và chất lợng của công nghệ luyện kim, lập các chỉ tiêu về

định mức kinh tế kỹ thuật cho công nghệ luyện kim

* Phòng KCS: Phụ trách công tác kiểm tra giám sát chất lợng sản phẩm

trớc khi nhập kho, phân tích xác định các thành phần tạp chất trong kim loại mầu

* Phòng bảo vệ quân sự: Phụ trách công tác trật tự an ninh, bảo vệ tài

sản của Công ty, phòng chống các tệ nạn xã hội trong CBCNV, công tác dân quân tự vệ, công tác phòng cháy chữa cháy

* Phòng kỹ thuật mỏ: Làm công tác địa chất thăm dò và khai thác

khoáng sản, quản lý kỹ thuật và thiết bị tuyển khoáng

* Ban thanh tra an toàn: Kiểm tra an toàn các máy móc thiết bị phơng

tiện sản xuất, giải quyết các vụ tai nạn lao động, thanh tra các vấn đề nội bộ công ty

* Mô hình quản lý của Công ty Kim loại mầu Thái Nguyên thể hiện ở sơ đồ sau:

Sơ đồ: Sơ đồ bộ máy quản lý trong Công ty

Trờng Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh

Phòng luyện kim

Phòng cơ

điện PhòngKCS

Phòng kỹ thuật mỏ

Phòng XDCB

Giám Đốc

Phó giám đốc phụ trách kỹ thuật

Phòng

kế toán thống kê

Các

XN thành viên trực thuộc công ty

Các phân xưởng trực thuộc công ty

2 Đặc điểm tổ chức sản xuất

Công ty Kim loại màu Thái Nguyên là doanh nghiệp chuyên khai thác chế biến các kim loại màu phục vụ cho các ngành công nghiệp khác với (20%

đến 25% Zn) thành các sản phẩm bột kẽm có phẩm vị từ 60% đến 90% nhiều sản phẩm khác nhau nh tinh quặng đồng, kẽm, tinh quặng thiếc, thiếc thỏi Do

đặc điểm riêng biệt của ngành nên việc khai thác chế biến sản phẩm đợc chia thành nhiều công đoạn khác nhau cho từng phân xởng phụ trách

Cơ cấu tổ chức của Công ty đợc tổ chức thành 5 phân xởng trong đó 4 phân xởng sản xuất chính và một phân xởng phụ trợ (mỗi phân xởng chính phụ trách việc sản xuất một loại sản phẩm ó quy trình công nghệ riêng)

Nhiệm vụ sản xuất của các phân xởng nh sau:

* Phân xởng tuyển tinh: Có nhiệm vụ tuyển nổi quặng kim loại thô hoặc

kim loại đã qua sơ chế để cho ra tinh quặng Tuỳ theo giá cả kim loại trên thị ờng mà công ty có thể quyết định bán ngay tinh quặng hoặc chế biến tiếp ở các khâu tiếp theo

tr-* Phân xởng luyện thiếc: Có nhiệm vụ chế biến tiếp tinh quặng tiếc

thành thiếc thỏi có phẩm vị 99,75% và 99,95%

* Phân xởng luyện bột kẽm: Có nhiệm vụ chễ biến từ quặng kẽm thô

ZnO

* Phân xởng ăngtymon: Có nhiệm vụ chế biến quặng ăngtymon thành

ăngtymon thỏi cung cấp cho thị trờng

* Phân xởng cơ điện: Có nhiệm vụ theo dõi và sửa chữa toàn bộ máy

móc thiết bị ohục vụ sản xuất, đồng thời sản xuất các loại khuôn mẫu phục vụ cho phân xởng sản xuất chính

Quy trình sản xuất sản phẩm của Công ty đợc khái quát theo sơ đồ sau:

Sơ đồ 1: Sơ đồ tổ chức sản xuất của Công ty

Trờng Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh

11

3 Đặc điểm sản xuất và quy trình công nghệ sản xuất

Công ty Kim loại màu Thái Nguyên hiện nay sản xuất và tiêu thụ rát nhiều sản phẩm khác nhau, thông thờng sau mỗi một công đoạn chế biến có thể cho ra một sản phẩm tiêu thụ Tuỳ theo giá cả kim loại màu trên thị trờng, công

ty có thể quyết định bán ngay quặng thô hoặc tinh quặng hay

Chế biến đến sản phẩm cuối cùng Sản phẩm chính của công ty hiện nay là: Thiếc thỏi (99,75% và 99,955), bột kẽm ôxit (60% - 90%), tinh quặng kẽm, tinh quặng chì, quặng ô xít kẽm 285 ZnO, quặng Sunfua tuyển nổi 485 Zn, quặng W03 655, tinh quặng đồng 28% Cu, ăngtymon thỏi 99% Sb Nguyên liệu

đầu vào của các sản phẩm này là quặng đợc khai thác từ các mỏ thành viên đợc chuyển về công ty để chế biến Quy trình chế biến của các sản phẩm chính đợc thể hiện trên sơ đồ sau:

Sơ đồ 2: Sơ đồ quy trình công nghệ sản xuất bột kẽm ôxit

Kho vật liệu Phân xưởng cơ điện

Phân xưởng

luyện thiếc Phân xưởng tuyển tinh Phân xưởng ăngtymon Phân xưởng bột kẽm

Phòng KCS

Kho thành phẩm

Sơ đồ 3: Quy trình công nghệ chế biến thiếc thỏi

Trờng Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh

Đóng bao

Nhập kho

Không

đạttiêuchuẩn

Kiểm tra Điện phânThiếc thỏi

99,95%

Đóng baoNhập kho

Không

đạttiêuchuẩn

Kiểm tra

Điện phân

Thiếc thỏi 99,95%

Đóng bao

Nhập kho

Sơ đồ 4: Sơ đồ quy trình công nghệ sản xuất tinh quặng chì

- kẽm

4 Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty.

Để đánh giá đợc đúng những thành tích và những tồn tại của công ty ta phân tích kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh tại công ty qua một số chỉ tiêu

Kết quả hoạt động kinh doanh

Năm 2003-2004

Chỉ tiêu 2003 2004 Tuyệt đối So sánh 2004/2003 Tơng đối

%

Tổng doanh thu 96.555.449.999 92.357.268.342 -4.198.181.657 95,65 Gia vốn hàng bán 78.331.709.863 76.773.226.088 -1.558.483.775 98,01 Tổng chi phí 15.335.021.025 12.906.675.848 -2.448.345.177 84,16 Các loại thuế 2.798.734.111 2.551.168.717 -247.565.394 91,15 Lợi nhuận 89.985.000 126.197.689 +36.212.689 140,24

Nhận xét: Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty đợc đánh giá

thông qua hoạt động của công ty bao gồm hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt

động tài chính và hoạt động khác Thông qua kết quả kinh doanh năm 2003 và

2004 của công ty ta thấy giá trị tổng doanh thu năm 2004 so với 2003 giảm, chi

phí cũng giảm Việc sản xuất kinh doanh vẫn có lãi tuy nhiên kết quả đạt đợc vẫn còn hạn chế Sở dĩ có tình trạng trên là do nguồn tài nguyên ở các mỏ nhất

là mỏ thiếc, mỏ ăngtymoan đã cạn kiệt Ngoài ra các chi phí đầu vào tăng nhgiá than, giá điện, giá xăng dầu Mặt khác thiết bị công nghệ còn lạc hậu trong khi đó thị trờng tiêu thụ sản phẩm không ổn định do có nhiều đối thủ cạnh tranh, giá bán của một số sản phẩm hạ nhng không kéo theo giá thành hạ nên công ty gặp rất nhiều khó khăn Đây là một vấn đề mà công ty đang tìm mọi giải pháp để từng bớc khắc phục

Phần IIICơ sở lý luận chung về tổ chức hạch toán

TSCĐ trong doanh nghiệp

I Các vấn đề chung nhất về TSCĐ:

1 Khái niệm, đặc điểm của TSCĐ :

Trong mọi quá trình sản xuất đều bao gồm các yếu tố :

Sức lao động và t liệu sản xuất Nếu căn cứ vào tính chất và tác dụng tham gia vào quá trình sản xuất thì t liệu lao động chia thành 2 nhóm

- Đối tợng lao động

- T liệu lao động

TSCĐ là t liệu lao động chủ yếu đợc tham gia một cách trực tiếp hoặc gián tiếp vào quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

Để t liệu lao động đợc coi là TSCĐ thì tài sản đó phải có đủ hai tiêu chuẩn sau

là về giá trị và thời gian sử dụng theo quy định của cơ quan quản lý tài chính hiện hành của Công ty thì mới đợc xếp là TSCĐ

1 1 Khái niệm về TSCĐ :

TSCĐ là những t liệu lao động có giá trị lớn, thời gian sử dụng lâu dài Khi TSCĐ tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh, bị hao mòn dần và giá trị của nó đợc chuyển dịch từng phần vào chi phí kinh doanh Khác với đối tợng lao động, TSCĐ tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh nhng vẫn giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu, giá trị của chúng chuyển dần vào giá thành sản phẩm, từng bớc nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho mọi thành viên trong xã hội

Việc tăng cờng quản lý sử dụng hiệu quả tốt nhất, năng lực sản xuất hiện

có nâng cao, sử dụng tối đa năng lực sản xuất của các thiết bị và biện pháp quan

trọng để hoàn thành kế hoạch sản xuất kinh doanh của mọi đơn vị nói chung

Do vậy quản lý chặt chẽ sử dụng có hiệu quả và hạch toán chính xác số lợng và giá trị hiện có cũng nh sự biến động tăng, giảm TSCĐ, vốn cố định, vốn khấu

Trờng Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh

17

hao của doanh nghiệp là một yêu cầu quan trọng hiện nay nhằm góp phần hạ giá thành sản phẩm.

Bên cạnh TSCĐ hữu hình còn có nhiều loại TSCĐ khác : TSCĐ vô hình, thuê tài chínhTSCĐ tài chính Mỗi loại mang tính chất, đặc điểm về nguồn vốn hình thành, sử dụng quản lý khác Song đều giống nhau ở thời gian đầu t, thời gian sử dụng lâu dài ( 1 năm trở nên)

1 2 Đặc điểm của TSCĐ :

Do tiêu chuẩn về thời gian sử dụng, TSCĐ tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh, nhng vẫn giữ đợc hình thái vật chất ban đầu cho đến khi h hỏng

Trong quá trình hoạt động, TSCĐ bị hao mòn dần Giá trị TSCĐ đợc chuyển vào giá thành sản phẩm đợc làm ra Khi sản phẩm tiêu thụ đợc thì hao mòn này của TSCĐ đợc chuyển thành vốn điều lệ Số vốn này hàng tháng phải tích luỹ thành một nguồn vốn Đó là nguồn vốn xây dựng cơ bản để tái sản xuất lại TSCĐ khi cần thiết TSCĐ là hàng hoá vì nó là sản phẩm của lao động(vừa

có giá trị và giá trị sử dụng) do đó nó đợc mua bán, chuyển nhợng, trao đổi trên thị trờng t liệu sản xuất Do đó việc sử dụng TSCĐ cần thiết phải nghiên cứu các phơng pháp phân loại và tính giá thành sản phẩm

2 Phân loại và tính giá thành TSCĐ :

2 1 Phân loại TSCĐ :

Việc phân loại TSCĐ thuận lợi cho việc quản lý, hạch toán ngời ta thừơng phân loại theo hình thái biểu hiện kết hợp với tính chất đầu t, theo cách phân loại này thì TSCĐ của Công ty đợc chia nh sau:

- TSCĐ hữu hình (TSCĐHH): Là những t liệu lao động chủ yếu có tính chất vật chất, có đủ tiêu chuẩn về giá trị và thời gian sử dụng lâu dài và nó tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh nhng vẫn giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu( hiện nay theo quy định của Bộ tài chính thì giá trị của TSCĐ

>=10tr, thời gian sử dụng >=1 năm)

- TSCĐ vô hình (TSCĐVH) : Là những TSCĐ không có hình thái vật chất nh chi phí thành lập doanh nghiệp, chi phí về đất, bằng phát minh sáng

chế( hiện nay theo quy định của Bộ tài chính thì giá trị của TSCĐ >=10tr, thời gian sử dụng >=1 năm)

- TSCĐ đi thuê tài chính : Là những TSCĐ mà doanh nghiệp đi thuê của nhng Công ty cho thuê tài chính và hợp đồng đợc Công ty cho thuê tài chính trao quỳên quản lý, sử dụng Hầu hết thời gian tuổi thọ đủ cho ngời đi thuê trang trải đợc chi phí của tài sản cộng với khoản lợi nhuận đầu t đó Nay theo quy định của hợp đồng thuê TSCĐ phải thoả mãn 1 trong 4 điều kiện sau:

+ Điều kiện 1: Khi kết thúc thời hạn cho thuê theo hợp đồng thì bên thuê

đợc quyền chuyển, quyền sở hữu tài sản thuê hoặc đợc thuê theo sự thoả thuận của hai bên

+ Điều kiện 2: Nội dung hợp đồng thuê có quy định khi kết thúc hợp

đồng thì bên thuê đợc quyền mua tài sản thuê theo danh nghĩa thấp hơn giá trị thực tế của tài sản thuê tại thời điểm mua lại

+ Điều kiện 3: Thời gian cho thuê một lọai tài sản ít nhất phải =60% thời gian cần thiết để khấu hao tài sản thuê

+ Điều kiên 4: Tổng số tiền thuê một loại tài sản quy định tại hợp đồng thuê ít nhất phải tơng đơng với giá trị của tài sản đó trên thị trờng tại thời điểm

ký kết hợp đồng

Trong các loại tài sản kể trên lại chi tiết thanh từng nhóm theo kết cấu, theo tính chất nh trên

2 1 1 Phân loại TSCĐHH:TSCĐHH đợc chia thành 6 lọai:

- Loại 1: Nhà cửa, vật kiến trúc: Là TSCĐ đợc hình thành quá trình thi công nh trụ sở làm việc, kho tàng, nhà trờng…

- Loại 2: Máy móc, thiết bị: Là toàn bộ máy móc thiết bidùng trong hoạt

động kinh doanh của doanh nghiệp nh dây truyền công nghệ, thiết bị công tác

- Loại 3: Phơng tiện vận tải, thiết bị truyền đẫn là phơng tiện vận tải gồm : Phơng tiên vận tải đờng sắt, đờng bộ, đờng thuỷ, hệ thống điện…

- Loại 4: Thiết bị dụng cụ quản lý: Là những thiết bị dùng trong công tác quản lý hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nh máy pho to, máy vi tính, thiết bị đo lờng kiểm tra, thiết bị điện tử…

Trờng Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh

19

- Loại 5: Vờn cây lâu năm, xúc vật làm việc hoặc cho sản phẩm nh chè,

cà fê, ca cao, súc vật nh: Trâu, bò, ngựa, voi…

- Loại 6: TSCĐ khác : Là TSCĐ cha liệt kê vào 5 loai tài sản trên

2 1 2 Phân loại TSCĐVH: TSCĐVH cũng đợc chia làm 6 loại

- Loại 1: Chi phí thành lập doanh nghiệp bao gồm chi phí phát sinh liên quan đến việc thành lập có giá trị tơng đối cao với mục đích tổ chức cơ cấu thăm dò dự án đầu tư…

- Loại 2; Chi phí nghiên cứu phát triển là chi phí mà doanh nghiệp tự thực hiện hoặc thuê ngoài thực hiện các công trình nghiên cú phát triển Lập kế hoạch dài hạn đem lại lợi nhuận lâu dài cho doanh nghiệp Các dự án nghiên cứu này có nhiều khả năng sinh lời, nhiều cơ may thành công nh:

+ Lợi thế thơng mại : Là khoản chi phí mà doanh nghiệp phải trả thêm ngoài giá thực tế của TSCĐHH bởi các yếu tố thuận lợi cho kinh doanh nh vị trí thơng mại, tín nhiệm của khách hàng

+ Quyền đặc nhợng : Là chi phí mà doanh nghiệp phải trả để mua đặc quyền thực hiện khai thác các nghiệp vụ quan trọng hoặc đặc quyền sản xuất tiêu thụ một loại sản phẩm nh nhà nớc cấp đặc quyền khai thác đầu khí ở thềm lục địa Công ty Petrolimex đợc đặc quyền kinh doanh xăng dầu nhập khẩu

- Loại 3: Quyền thuê nhà : Các khoản chi phái bỏ ra cho ngời thuê nhà

tr-ớc đó để đợc quyền thừa kế các quyền lợi về thuê nhà theo luật định

- Loại 4: Nhãn hiệu bao gồm các chi phí mà doanh nghiệp phải trả để mua một nhãn hiệu nào đó Thời gian có lợi của nhãn hiệu đợc kéo dài xuất thời gian ở Nó tồn tại trừ khi có dấu hiệu mất giá

- Loại 5: Quyền sử dụng đất : Phản ánh toàn bộ chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra có liên quan đến việc giành quyến sử dụng đất đai, mặt nớc sông hồ Trong một khoảng thời gian nhất định trong hợp đồng

- Loại 6: Bản quyền tác giả : Là tiền chi phí thù lao cho tác giả và đợc nhà nớc công nhận cho tác giả đợc quyền phát hành và bán tác phẩm của mình

2 2 Tính giá TSCĐ :

Việc tính giá TSCĐ là việc xác định giá trị ghi rõ tài sản trong mọi trờng hợp, tài sản phải đợc đánh giá theo nguyên giá và giá trị còn lại Do đó việc ghi

sổ phải đảm bảo phản ánh đợc tất cả 3 chỉ tiêu về TSCĐ là

- Nguyên giá

- Giá trị hao mòn

- Giá trị còn lại

Cả ba đại lợng trên có liên quan mật thiết với nhau theo công thức:

Giá trị còn lại = Nguyên giá - Giá trị hao mòn

2 2 2 Giá trị khôi phục hoàn toàn của TSCĐ :

Trờng Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh

Chi phí lắp đặt chạy thử (nếu có)

Nguyên giá Nguyên giá ghi sổ

của đơn vị cấp cho

Chi phí lắp đặt chạy thử

Đây là giá trị của TSCĐVH cùng loại đợc tái sản xuất trong điều kiện hiện tại của nền kinh tế thị trờng Đó là tổng số tiền cần thiết phải chi ra để mua sắm hoặc xây dựng TSCĐ cùng loại theo giá trị hiện hành TSCĐ tính theoGKP thực chất là đánh giá lại tài sản theo giá thống nhất hiện thời

2 2 3 Giá trị còn lại của TSCĐ :

Đồng thời với việc đánh giá lại TSCĐ thì kế toán có nhiệm vụ điều chỉnh giá trị của tài sản, hao mòn và nguồn vốn cố định trên sổ sách Có thể nói việc

đánh giá lại TSCĐ là một bớc khởi đầu quan trọng cần thiết trong công tác hạch toán TSCĐ của doanh nghiệp

II. tổ chức hạch toán TSCĐ :

1 Khái niệm, mục đích tổ chức công tác hạch toán TSCĐ :

- Tổ chức công tác hạch toán TSCĐ là quá trình hình thành, lựa chọn và cung cấp thông tin về tình hình hiện có, tăng, giảm TSCĐ của doanh nghiệp

đó Trên cơ sở đó thiết lập hệ thống chứng từ, sổ sách, trình tự phản ánh giám sát các nghiệp vụ kinh tế phát sinh nhằm quản lý có hiệu quả TSCĐ

- Mục đích : Đảm bảo tính khoa học, hiệu quả hạch toán, từ đó theo dõi, quản lý chặt chẽ có hiệu quả trên cơ sở thông tin về TSCĐ đợc cung cấp đầy

đủ, chính xác, kịp thời

2 Hạch toán chi tiết TSCĐ:

Hạch toán tổng hợp và hạch toán chi tiết TSCĐ nói riêng đều căn cứ chứng từ gốc thích hợp đảm bảo tính pháp lý chứng minh các nghiệp vụ kinh tế phát sinh Hệ thống chứng từ bao gồm:

- Biên bản giao nhận TSCĐ

Là cung cấp, thủ tục giao nhận TSCĐ giữa các đơn vị kinh tế do mua hoặc đợc tặng, các đơn vị góp vốn liên doanh không đợc lập khi thanh lý TSCĐ thừa hoặc thiếu khi kiểm kê Trên cơ sở biên bản TSCĐ này kế toán ghi sổ, thẻ TSCĐ, sổ kế toán có liên quan lấy đó làm cơ sở căn cứ để vào sổ sách thích hợp

Biên bản giao nhận TSCĐ đợc lập cho từng đối tợng TSCĐ, biên bản đợc lập thành 2 bản, một bản bên giao giữ còn bản kia bên nhận giữ

- Thẻ TSCĐ:

Dùng để chép kịp thời tình hình tăng nguyên giá, giá trị hao mòn đã trích hàng năm của từng TSCĐ Thẻ TSCĐ do kế toán TSCĐ lập kế toán trởng xác nhận, mỗi đối tợng lập riêng một thẻ Thẻ TSCĐ đợc lu ở phòng kế toán hoặc kho vật t, khi lập song đợc đăng ký vào sổ TSCĐ Sổ TSCĐ lập chung cho toàn doanh nghiệp Kế toán TSCĐ căn cứ vào sự sắp xếp, phân loại TSCĐ này

mà tổng hợp giá trị TSCĐ Số khấu hao tăng, giảm hàng tháng, quý, năm

- Biên bản thanh lý TSCĐ:

Dùng để thanh lý TSCĐ do h hỏng (từng phần, toàn bộ) lấy đây làm căn

cứ để ghi giảm TSCĐ, đơn vị thành lập, ban thanh lý TSCĐ bao gồm:

+ Đại diện kỹ thuật

+ Đại diện kế toán tài vụ

+ Đại diện bộ phận sử dụng

Sau khi đã thanh lý song, căn cứ chứng từ tính toán tổng chi phí thanh lý thực tế và giá trị thu hồi để ghi vào biên bản, giá trị phụ tùng, giá trị phục hồi phế liệu tính theo giá trị thực tế ớc bán hoặc giá bán ớc tính Biên bản thanh lý

do ban thanh lý lập, gồm đầy đủ chữ ký, ghi rõ họ tên của trởng ban thanh lý,

kế toán trởng thủ trởng đơn vị Một biên bản thanh lý bên sử dụng giữ, một bản

lu lại ở phòng TCKT Kế toán TSCĐ căn cứ vào biên bản này để ghi sổ

- Biên bản giao nhận TSCĐ sửa chữa lớn, hoàn thành:

Dùng xác nhận việc giao nhận TSCĐ sau khi hoàn thành việc sửa chữa lớn giữa bên có TSCĐ sửa chữa và bên nhận thực hiện sửa chữa Kế toán lấy

đây làm căn cứ ghi sổ và thanh toán chi phí sửa chữa lớn Biên bản này mỗi bên giữ một bản sau đó chuyển cho kế toản trởng ký duyệt và lu ở phòng kế toán tài chính Sau đó kế toán TSCĐ căn cứ vào đây để ghi sổ

- Biên bản dánh giá lại TSCĐ:

Dùng để xác nhận đánh giá lại TSCĐ và làm căn cứ để ghi sổ kế toán, tài liệu liên quan đến tăng, giảm do đánh giá lại TSCĐ Khi đánh giá song hội

đồng có trách nhiệm ghi đầy đủ nội dung Thành viên trong hội đồng ký rõ họ

Trờng Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh

23

tên và biên bản đánh giá Biên bản này đợc lập thành 2 bản, một bản lu ở phòng HC-KT còn bản kia lu cùng hồ sơ TSCĐ

3 Hạch toán tổng hợp TSCĐ :

3 1 Mục đích của hạch toán TSCĐ :

Ghi chép phản ánh số lợng, giá trị hiện có của TSCĐ, tình hình tăng, giảm hiện trạng của TSCĐ, kiểm tra giữ gìn, sử dụng, bảo dỡng, lập kế hoạch

đầu t mới, tính toán phân bổ chính xác, tính khấu hao vào chi phí sản xuất kinh doanh, dịch vụ, tham gia vào lập kế hoạch sửa chữa Qua đó cung cấp thông tin

về vốn kinh doanh của doanh nghiệp, tình hình sử dụng vốn và TSCĐ thể hiện các cân đối cũng nh lấy làm căn cứ để tính toán có hiệu quả kinh tế cao

3 2 Tài khoản sử dụng để hạch toán TSCĐ :

TK211 4: Phơng tiện , vận tải truyền dẫn

TK 211 5: Thiết bị, dụng cụ quản lý

TK211 6: Cây lâu năm, súc vật làm việc cho sản phẩm

TK213 4 Chi phí nghiên cứu, phát triển

TK213 5: Chi phí về lợi thế thơng mại

TK213 8: TSCĐ vô hình khác

TK214: Hao mòn TSCĐ

TK214 1: Hao mòn TSCĐ hữu hình

TK214 2: HMTSCĐ đi thuê tài chính

TK228: Đầu t dài han khác

TK229: Dự phòng giảm giá đầu t dài hạn

Công ty hạch toán theo hình thức: “Nhật ký chứng từ”

Trình tự hạch toán: Đặc điểm hạch toán theo hình thức “Nhật ký chứng từ” số liệu ghi sổ cái TK phải đợc lấy ở các nhật ký chứng từ theo nguyên tắc ghi Có bên TK đợc lấy ở một nhật ký chứng từ duy nhất, còn bên Nợ lấy ở nhật

Sổ, thẻ chi tiết Chứng từ ghi sổ

Sổ quỹ

Sổ đăng ký CT ghi sổ Sổ cái TK Bảng TH chi tiết TK

Báo cáo kế toán Bảng đối chiếu số phát sinh

+ Đánh số liệu, lập thẻ, sổ chi tiết theo TSCĐ đó

+ Căn cứ vào chứng từ gốc hoá đơn, phiếu chi kế toán sử dụng TK: 211,213, 214,341, 411và các TK liên quan khác Để hạch toán tổng hợp nh sau:

* Kế toán tăng TSCĐ do mua sắm trực tiếp:

+ Căn cứ vào các chứng từ mua sắm TSCĐ(hoá đơn, phiếu chi ) kế toán…xác định nguyên giá TSCĐ.

Có TK 111, 112: Số tiền đã thanh toán

Có TK 331: Phải trả cho ngời bán

- Khi nhập khẩu TSCĐ, kế toán phản ánh TSCĐ bao gồm:

Nợ TK 211: TSCĐ hữu hình

Có TK 333.3 - Thuế nhập khẩu

Có TK 111, 112 - Số tiền đã trả thực tế

Có TK 331- Số tiền cha thanh toán

- Trờng hợp dùng nguồn vốn khấu hao TSCĐ để đầu t mua săm TSCĐ dùng vào sản xuất kinh doanh, kế toán ghi:

Có TK 009- Nguồn vốn khấu hao

- Trờng hợp dùng nguồn vốn đầu t xây dựng cơ bản, quỹ đầu t tăng, quỹ phúc lợi để đầu t… mua sắm TSCĐ

Nợ TK 441 – Nguồn vốn đầu t xây dựng

Nợ TK 414 – Quỹ đầu t phát triển

Nợ TK 431 – Quỹ khen thởng phúc lợi (431.2)

Có TK 411 – Nguồn vốn kinh doanh

- Trờng hợp dùng quỹ phúc lợi mua sắm TSCĐ dùng vào hoạt động phúc lợi tập thể, kế toán ghi:

Nợ TK 431.2 – Quỹ phúc lợi

Có TK 4313 – Quỹ phúc lợi đã hình thành TSCĐ

Trờng Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh

27

- Trờng hợp dùng nguồn vốn đầu t xây dựng cơ bản, nguồn kinh phí hoạt

động, kinh phí dự án, đầu t mua sắm dùng vào hoạt động sự nghiệp, dự án, kế toán ghi:

Nợ TK 411 – Nguồn vốn đầu t xây dựng cơ bản

Nợ TK 211 – TSCĐ hữu hình

Nợ TK 213 – TSCĐ vô hình

Có TK 411 – Nguồn vốn kinh doanh+ TSCĐ tăng do nhận góp vốn liên doanh, căn cứ vào biên bản giao nhận TSCĐ, biên bản hợp đồng hợp tác kinh doanh và các chứng từ có liên quan, thì:

Nợ TK 211 – TSCĐ hữu hình

Nợ TK 213 – TSCĐ vô hình

Có TK 411 – Nguồn vốn kinh doanh+ Nhận lại TSCĐ đã góp vốn liên doanh, căn cứ vào giá trị TSCĐ do hai bên liên doanh đánh giá thì:

Nợ TK 211 – TSCĐ hữu hình

Nợ TK 213 – TSCĐ vô hình

Có TK 222 – Góp vốn liên doanh (Nếu TK 222 dài hạn)

Có TK 228 (Nếu 222 ngắn hạn)+ Tăng TSCĐ do đực biếu tặng, viện trợ căn cứ vào giá trị thực tế của…TSCĐ khi nhận và các chi phí có liên quan, kế toán ghi:

Nợ TK 211 – TSCĐ hữu hình

Nợ TK 213 – TSCĐ vô hình

Có TK 411 – Nguồn vốn kinh doanh+ Nhận lại TSCĐ trớc đây mang đi cầm cố thế chấp:

Nợ TK 211 – TSCĐ hữu hình

Có TK 214 – Hao mòn TSCĐ

Có TK 144 – Thế chấp, ký cợc, ký quỹ ngắn hạn+ Trờng hợp phát hiện có TSCĐ hữu hình thừa do thiếu sót trong khâu ghi sổ:

- Kế toán căn cứ vào hồ sơ TSCĐ để ghi tăng theo từng trờng hợp

Đồng thời ghi Nợ TK 009 – Nguồn vốn khấu hao cơ bản

+ Tăng TSCĐ vô hình là chi phí về lợi thế thơng mại

Nợ TK 211 – Nguyên giá TSCĐ hữu hình

- Bót to¸n 1: C¨n cø vµo chøng tõ thu tiÒn nhîng b¸n TSC§ hoÆc c¸c cam kÕt gi÷a hai bªn, kÕ to¸n ghi:

Khi tr¶ nî vèn vay vµ l·i vay:

- Bút toán 1: Căn cứ vào biên bản thanh lý TSCĐ, ghi giảm TSCĐ và phản ánh giá trị còn lại cha thu hồi nh 1 khoản chi phí bất thờng.

Nợ TK 152, 153 – Thu phế liệu, phụ tùng, dụng cụ nhập kho

Nợ TK 131 – Phải thu của khách hàng

Có TK 3331 – Thuế GTGT phải nộp (nếu có)

Có TK 721 – Các khoản thu nhập bất thờng

- Bút toán 3: Các chi phí thanh lý TSCĐ thực tế phát sinh, ghi

Nợ TK 821 – Chi phí bất thờng

-/ Kết chuyển chi phí về nhợng bán, thanh lý TSCĐ

Nợ TK 911 – Xác định kết quả kinh doanh

Có TK 821 – Chi phí bất thờng -/ Kết chuyển số thu về thanh lý, nhợng bán TSCĐ

Nợ TK 721 – Các khoản thu nhập bất thờng

Có TK 911 - Xác định kết quả kinh doanh -/ Xác định kết quả thanh lý, nhợng bán TSCĐ

Khi thu lớn hơn chi về thanh lý, nhợng bán TSCĐ, số chênh lệch ghi:

Nợ TK 911 – Xác định kết quả kinh doanh

Có Tk 421 – Lợi nhuận cha phân phối

Trờng Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh

31

Khi thu nhỏ hơn chi về thanh lý, nhợng bán TSCĐ, số chênh lệch ghi:

Nợ Tk 421 – Lợi nhuận cha phân phối

Có TK 911 – Xác định kết quả kinh doanh

* Giảm TSCĐ do đem góp vốn tham gia liên doanh với đơn vị khác

TSCĐ của doanh nghiệp đem đi góp vốn liên doanh với đơn vị khác đã không thuộc quyền quản lý sử dụng của doanh nghiệp Giá trị TSCĐ đợc thể hiện là giá trị đầu t góp vốn liên doanh và do các bên liên doanh thống nhát

đánh giá Số chênh lệch giữa giá trị vốn góp đợc chấp thuận và giá trị còn lại của TSCĐ ghi trong sổ kế toán của doanh nghiệp đợc phản ánh vào TK 412 – chênh lệch đánh giá lại tài sản

Căn cứ vào biên bản giao nhận TSCĐ và các chứng từ có liên quan để ghi sổ:

- Bút toán 1: Trờng hợp giá trị vốn góp đợc đánh giá cáo hơn giá trị còn lại trên sổ kế toán doanh nghiệp:

Nợ TK 222 – Góp vốn liên doanh

Nợ TK 214 – Hao mòn TSCĐ

Có TK 211, 213

Có TK 412 – Chênh lệch đánh giá lại tài sản

- Bút toán 2: Trờng hợp giá trị vốn góp đợc đánh giá thấp hơn giá trị còn lại trên sổ kế toán doanh nghiệp:

Nợ TK 214 – Hao mòn TSCĐ (phần giá trị hao mòn)

Nợ TK 431.3 – Quỹ phúc lợi đã hình thành TSCĐ

Có TK 211 - TSCĐ hữu hình (nguyên giá)

* Kế toán TSCĐ bị mất, thiếu phát hiện khi kiểm kê

Mọi trờng hợp bị mất TSCĐ, thiếu phát hiện khi kiểm kê đều phải lập biên bản, xác định nguyên nhân và xử lý theo đúng chế độ quản lý tài chính

- Bút toán 1: Trờng hợp có ngay quyết định xử lý của cấp có thẩm quyền,

kế toán xác định phần giá trị thiệt hại để ghi vào các tài khoản phù hợp

Nợ TK 214.1 – Hao mòn TSCĐ (phần giá trị hao mòn)

Nợ TK 138.8 – Tiền bồi thờng vật chất phải thu

Nợ TK 411 – Nguồn vốn kinh doanh (đợc ghi giảm vốn kinh doanh)

Nợ TK 821 – Chi phí bất thờng (DN chịu tổn thất)

Có TK211- TSCĐ hữu hình (nguyên giá)

- Bút toán 3: Khi có quyết định xử lý của cấp có thẩm quyền, ghi:

Nợ TK 138.8 – Phải thu khác

Nợ TK 411 – Nguồn vốn kinh doanh

Nợ TK 821 – Chi phí hoạt động tài chính

Có TK 138.1 – Phải thu khác

* Hạch toán TSCĐ chuyển thành công cụ dụng cụ

Khi có quyết định của Nhà nớc thay đổi tiêu chuẩn TSCĐ, những TSCĐ không đủ tiêu chuẩn quy định đợc chuyển thành công cụ, dụng cụ

- Bút toán 1: Nếu giá trị còn lại của TSCĐ nhỏ thì tính toàn bộ giá trị còn lại của TSCĐ vào chi phí trong kỳ

Trờng Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh

33

Nợ TK 627 – Chi phí sản xuất chung

cứ chứng từ gốc ghi thẻ TSCĐ, sổ TSCĐ, lập chứng từ ghi sổ Chứng từ ghi sổ

đợc ghi sổ đăng ký chứng từ ghi sổ sau đó ghi sổ cái các TK có liên quan

3 4 3.Hạch toán tài sản cố định đi thuê và cho thuê

* Kế toán TSCĐ đi thuê

+ Kế toán tài sản cố định đi thuê tài chính

ơng pháp trực tiếp hoặc không chịu thuế GTGT, giá trị TSCĐ thuê tài chính tính theo giá đã có thuế GTGT

Nợ TK 212 – TSCĐ thuê tài chính

Có TK 342 – Nợ dài hạn

- Trong quá trình quản lý và sử dụng TSCĐ thuê tài chính, doanh nghiệp trích khấu hao nh đối với TSCĐ thuộc sở hữu của mình, phân bổ vào chi phí sản xuất kinh doanh của đối tợng sử dụng TSCĐ

Nợ TK 627 – Chi phí sản xuất chung

Đồng thời ghi Nợ TK 009 – Nguồn vốn khấu hao cơ bản

- Căn cứ vào hoá đơn dịch vụ cho thuê tài chính từng kỳ, kế toán xác định

số tiền phải trả này cho bên cho thuê, trên cơ sở đó tính và xác định số lãi thuê phải trả kỳ này, công nợ dài hạn đã đến hạn trả

Nợ TK 642 - Chi phí quản lý doanh nghiệp

- Khi kết thúc thời hạn thuê TSCĐ tài chính theo hợp đồng đã ký

-/ Trờng hợp chuyển giao quyền sở hữu TSCĐ cho bên thuê kế toán ghi chuyển TSCĐ thuê tài chính thành TSCĐ thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp:

Ghi chuyển nguyên giá:

Nợ TK 211

Nợ TK 213

Có TK 212 - TSCĐ cố định thuê tài chính Ghi chuyển giá trị hao mòn

Nợ TK 214.2 – Hao mòn TSCĐ đi thuê

Có TK 214.1 – Hao mòn TSCĐ hữu hình

Có TK 214.3 – Hao mòn TSCĐ vô hình

-/ Trờng hợp phải chi trả thêm một số tiền để mua lại TSCĐ thuê tài chính, kế toán ghi:

Nợ TK 211

Nợ TK 213

Có TK 111, 112(Số tiền thực trả tên) -/ Trờng hợp khi kết thúc hợp đồng thuê, bên đi thuê trả lại TSCĐ thuê tài chính cho bên cho thuê thì căn cứ vào biên bản giao nhận TSCĐ để ghi giảm TSCĐ đi thuê tài chính

Nếu TSCĐ đã khấu hao đủ:

Nợ TK 214 (214.3) – Hao mòn TSCĐ

Có TK 212 – TSCĐ thuê tài chính Nếu TSCĐ cha khấu hao đủ thì phải trích khấu hao tính vào chi phí sản xuất

Sơ đồ kế toán TSCĐ thuê tài chính

Trờng Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh

TK 111,112

TK 133

Chuyểnquyền

sở hữu TSCĐ

thuê tài chính Trả TSCĐ thuê tài chính

TK 2141, 2143

Chi chuyển giá trị HM TSCĐ

thuê tài chính

TK 642

Trích KH TSCĐ thuê t/chính

Phí sử dụng vốn phải trả

+ Kế toán TSCĐ đi thuê hoạt động

Nợ TK 627, 641, 632 (Số thực tế phân bổ)

Có TK 142 – Chi phí trả trớc

- Nếu trong thời gian thuê TSCĐ phải sửa chữa TSCĐ thuê ngoài:

Bút toán 1: Doanh nghiệp lập kế hoạch trích trớc chi phí sửa chữa TSCĐ vào chi phí sản xuất kinh doanh:

Nợ TK 627, 641, 642

Có TK 335 – Chi phí trả trớc

Bút toán 2: Khi chi phí sửa chữa TSCĐ đi thuê phát sinh thực tế, kế toán tập hợp chi phí:

Nợ TK 241 – XDCB dở dang

Nợ TK 133 (133.2) – Thuế GTGT đợc khấu trừ (nếu có)

Có TK 111, 112

Có TK 331Bút toán 3: Khi công việc sửa chữa TSCĐ hoàn thành, kết chuyển chi phí sửa chữa thực tế

Nợ TK 335 – Chi phí trả trớc

Có TK 241 – XDCB dở dang

- Khi trả lại TSCĐ cho bên cho thuê, kế toán ghi đơn:

Có TK 001 – Tài sản thuê ngoài (nguyên giá)

Sơ đồ kế toán TSCĐ đi thuê ngoài

Trờng Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh

Phân bổ chi phíthuê TSCĐ vào chi phí sản xuất KD

* Kế toán TSCĐ cho thuê

+ Kế toán TSCĐ cho thuê tài chính

Bên cho thuê phải theo dõi TSCĐ đã cho thuê tài chính về mặt hiện vật và hạch toán giá trị TSCĐ cho thuê nh khoản đầu t tài chính dài hạn khác

- Căn cứ vào hợp đồng cho thuê, biên bản giao nhận TSCĐ:

Bút toán 1: Phản ánh giảtị TSCĐ cho thuê tài chính

Nợ TK 228 - Đầu t dài hạn khác

Nợ TK 214

Có TK 211

Có TK 213Bút toán 2: Số thu về cho thuê TSCĐ tài chính

Nợ 111, 112, 131

Có TK 711 – Thu nhập hoạt động tài chính

Có TK 333 (333.1) – Thuế GTGT phải nộp

- Định kỳ phản ánh giá trị TSCĐ cho thuê tài chính cần thu hồi, coi đây

là một khoản chi phí đầu t

Nợ TK 811 – Chi phí hoạt động tài chính