Kiến thức: - Biết cách ứng dụng xác suất vào giải các bài tập di truyền - Nhận biết được các hiện tượng tương tác gen thông qua phân tích kết quả lai - Phân biệt được các hiện tượng p
Trang 1TIẾT 15: BÀI TẬP CHƯƠNG II
I MỤC TIÊU BÀI HỌC: Sau khi học xong bài này học sinh cần:
1 Kiến thức:
- Biết cách ứng dụng xác suất vào giải các bài tập di truyền
- Nhận biết được các hiện tượng tương tác gen thông qua phân tích kết quả lai
- Phân biệt được các hiện tượng phân li độc lập với liên kết gen và hoán vị gen thông qua phân tích kết quả lai
- Nhận biết được gen nằm trên NST giới tính, trên NST thường hay ngoài nhân thông qua kết quả lai
2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng suy luận lôgic và việc vận dụng các kĩ năng toán
học để giải quyết các vấn đề sinh học
3 Về thái độ: Thấy được mức độ của các bệnh do đột biến, sự xuất hiện các sai
khác trên cá thể con so với bố mẹ không phải là nghiêm trọng,…
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ
1 Giáo viên: Giáo án, SGK và các tài liệu tham khảo.
2 Học sinh: Học bài cũ và đọc bài mới trước khi tới lớp.
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC BÀI HỌC
1 Ổn định, kiểm tra sĩ số:
2 Kiểm tra bài cũ: không.
3 Nội dung bài mới:
- GV: khái quát nội dung kiến thức:
- GV: cho hs trình bày các cách giải bài
tập khác nhau, sau đó tự hs phân tích
cách nào là dễ nhận biết và nhanh cho
kết quả nhất
- GV: lưu ý hs các vấn đề sau:
+ Đọc kĩ thông tin và yêu cầu của đề
bài
* Đối với bài tập các phép lai đã cho
biết tỉ lệ phân li KH -> tìm KG và sơ
đồ lai thì ta phải tiến hành các bước
sau:
+ Xác định tính trạng đã cho là do 1
hay nhiều gen quy định?
+ Vị trí của gen có quan trọng hay
không? (gen quy định tính trạng nằm
trong nhân hay trong tế bào chất? nếu
1 Cấu trúc của gen, phiên mã, dịch mã:
- Mỗi gen có 1 mạch chứa thông tin gọi
là mạch khuôn
- Các gen ở sinh vật nhân sơ có vùng mã hóa liên tục, phần lớn các gen ở sinh vật nhân thực có vùng mã hóa không liên tục
- Mã di truyền là mã bộ 3, tức là cứ 3 nuclêôtit trong ADN mã hóa 1 axit amin trong phân tử prôtêin
- Bộ ba AUG là mã mở đầu, còn các bộ ba: UAA, UAG,UGA là mã kết thúc
2 Đột biến gen:
- Thay thế nuclêôtit này bằng nuclêôtit khác, dẫn đến bíên đổi codon này thành codon khác, nhưng:
+ Vẫn xác định axit amin cũ -> đột biến
Trang 2trong nhân thì trên NST thường hay
NST giới tính?)
+ Nếu 1 gen quy định 1 tính trạng thì
gen đó là trội hay lặn, nằm trên NST
thường hay NST giới tính?
+ Nếu đề bài ra liên quan đến 2 hoặc
nhiều gen thì xem các gen phân li độc
lập hay liên kết với nhau? nếu liên kết
thì tần số hoán vị gen bằng bao nhiêu?
+ Nếu 2 gen cùng quy định 1 tính trạng
thì dấu hiệu nào chứng tỏ điều đó?
Kiểu tương tác gen đó là gì?
* Đôi khi đề bài chưa rõ, ta có thể đưa
ra nhiều giả thiết rồi lọai bỏ từng giả
thiết và kiểm tra lại giả thiết đúng
đồng nghĩa + Xác định axit amin khác -> đồng biến khác nghĩa
+ Tạo ra codon kết thúc -> đột biến vô nghĩa
- Thêm hay bớt 1 nulclêôtit -> đột biến dịch khung đọc
3 Đột biến NST:
- Sự biến đổi số lượng NST có thể xảy
ra ở 1 hoặc vài cặp NST tương đồng -> lệch bội, hay tất cả các cặp NST tương đồng -> đa bội
- Cơ chế: do sự không phân li của các cặp NST trong phân bào
- Các thể đa bội lẻ hầu như không có khả năng sinh sản bình thường; các thể tứ bội chỉ tạo ra các giao tử lưỡng bội có khả năng sống do sự phân li ngẫu nhiên của các cặp NST tương đồng trong giảm phân
* HƯỚNG DẪN GIẢI CÁC BÀI TẬP TRONG SGK:
Bài tập chương 1:
1
3’ … TAT GGG XAT GTA ATG GGX …5’ ( mạch khuôn có nghĩa của gen ) 5’ … ATA XXX GTA XAT TAX XXG …3’ ( mạch bổ sung )
5’ … AUA XXX GUA XAU UAX XXG…3’ ( mARN )
Có 18/3 = 6 codon trên mARN
Các bộ ba đối mã của tARN đối với mỗi codon: UAU , GGG, XAU, GUA, AUG, GGX
2 Đoạn chuỗi polipeptit : Arg Gly Ser Phe Val Asp Arg
mARN 5’ AGG GGU UXX UUX GUX GAU XGG 3’ ADN mạch khuôn 3’TXX XXA AGG AAG XAG XTA GXX 5’
mạch bổ sung 5’ AGG GGT TXX TTX GTX GAT XGG 3’
3 Từ bàng mả di truyền:
a) Các cođon GGU, GGX, GGA, GGG trong mARN đều mã hóa glixin
b) Có 2 cođon mã hóa lizin:
- Các cođon trên mARN : AAA, AAG
- Các cụm đối mã trên tARN: UUU, UUX
c) Cođon AAG trên mARN được dịch mã thì lizin được bổ sung vào chuỗi
polipeptit
Trang 3V BÀI TẬP VỀ NHÀ
- Liên quan đến hệ thống nhóm máu A, B, O ở người có 4 kiểu hình: nhóm máu A, nhóm máu B, nhóm máu AB và nhóm máu O Biết rằng:
- Nhóm máu A do gen IA quy định
- Nhóm máu B do gen IB quy định
- Nhóm máu O tương ứng với kiểu gen IoIo
- Nhóm máu AB tương ứng với kiểu gen IAIB
Gen IA và IB là trội hoàn toàn so với Io
a Trong 1 quần thể người có bao nhiêu kiểu gen quy định về nhóm máu?
b Trong 1 gia đình, chồng nhóm máu AB, vợ nhóm máu O, con có nhóm máu như thế nào?
c Trong 1 gia đình đông con các con có đủ 4 kiểu hình nhóm máu A, B, AB, O thì bố , mẹ phải có kiểu gen và kiểu hình như thế nào?
- Học bài cũ và trả lời các câu hỏi trong SGK
- Đọc bài mới trước khi tới lớp
Nhận xét sau giờ dạy
………
………
………
………
………
………./.