Mục tiêu - Học sinh hiểu dc thế nào là điều hoà hoạt động của gen -hiểu dc khái niệm ôperon và trình bày dc cấu trúc của ôperon - giải thích dc cơ chế điều hoà hoạt động của ôperon Lac I
Trang 1GIÁO ÁN SINH HỌC 12 BÀI 3: ĐIỀU HOÀ HOẠT ĐỘNG CỦA GEN
I Mục tiêu
- Học sinh hiểu dc thế nào là điều hoà hoạt động của gen
-hiểu dc khái niệm ôperon và trình bày dc cấu trúc của ôperon
- giải thích dc cơ chế điều hoà hoạt động của ôperon Lac
II Thiết bị dạy học
- hình 3.1, 3.2a, 3.2b
III Tiến trình tổ chức bài học
1 Kiểm tra bài cũ
- trình bày diễn biến và kết quả của quá trình phiên mã
2 Bài mới :
* hoạt động 1:
Gv đặt vấn đề : Điều hoà hoạt động
của gen chính là điều hoà lượng sản
phẩm của gen dc tạo ra
? Điều hoà hoạt động của gen có ý
nghĩa như thế nào đối với cơ thể sinh
vật ?
* hoạt động 2 : tìm hiểu điều hoà
hoạt động của gen ở sinh vật nhân
sơ
GV yêu cầu học sinh nghiên cứư
mục II.1 và quan sát hình 3.1
? ôpe ron là gì
? dựa vào hình 3.1 hãy mô tả cấu
I.Khái quát về điều hoà hoạt động của gen
- Điều hoà hoạt động của gen chính là điều hoà lượng sản phẩm của gen dc tạo ra trong tế bào nhằm đamt bảo cho hoạt động sống của tế bào phù hợp với điều kiện môi trường cũng như sự phát triển bình thường của cơ thể
II Điều hoà hoạt động của gen ở sinh vật nhân sở
1 mô hình cấu trúc ope ron Lac
- các gen có cấu trúc liên quan về chức năng thường dc phân bố liền nhau thành từng cụm và có chung 1 cơ chế điều hoà gọi chung la ôpe ron
- cấu trúc của 1 ôpe ron gồm : + Z,Y,A : các gen cấu trúc + O( ope rato) : vùng vận hành
Trang 2trúc của ôpe ron Lac
* hoạt động 3 :gv yêu cầu học sinh
nghiên cứư mục II.2 và quan sát
hình 3.2a và 3.2b
? quan sát hình 3.2a mô tả hoạt động
của các gen trong ôpe ron lac khi
môi trường không có lactôzơ
? khi môi trường không có chất cảm
ứng lactôzơ thì gen điều hoà ( R) tác
đọng như thế nàp để ức chế các gen
cấu trúc không phiên mã
? quan sát hình 3.2b mô tả hoạt động
của các gen trong ôpe ron Lac khi
môi trường có lactôzơ?
? tại sao khi môi trường có chất cảm
ứng lactôzơ thì các gen cấu trúc hoạt
đông phiên mã
+ P( prômte r) : vùng khởi động +R: gen điều hoà
2.sự điều hoà hoạt động của ôperon lac
* khi môi trường không có lac tô zơ: gen điều hoa R tổng hợp prôtêin ức chế , prôtêin ức chế gắn vào gen vận hành O làm ức chế phiên mã của gen cấu trúc ( các gen cấu trúc không biểu hiên)
* khi môi trường có lactôzơ: gen điều hoà R tổng hợp prôtêin ưc chế,lactôzơ như là chất cảm ứng gắn vào và làm thay đổi cấu hình prôtêin ức chế , prôtêin ức chế bị bất hoạt không găn dc vào gen vận hành O nên gen được tự do vận hành hoạt động của các gen cấu trúc A,B,C giúp chúng phiên mã và dịch mã ( biểu hiện)
IV.Củng cố
-* giải thích cơ chế điều hoà hoạt động của ôpe ron lac
V Bài tập về nhà
chuẩn bị các câu hỏi sách giáo khoa