Quản lý đánh giá kết quả học tập của học sinh theo định hướng phát triển năng lực ở trường tiểu học trên địa bàn quận tây hồ thành phố hà nội

ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2NGUYỄN THỊ KIM CHUNG QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN TÂY HỒ - THÀNH PHỐ HÀ N

NGUYỄN THỊ KIM CHUNG

QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN TÂY HỒ - THÀNH

PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2017

ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

NGUYỄN THỊ KIM CHUNG

QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN TÂY HỒ - THÀNH

PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành : Quản lý giáo dục

Mã số : 60 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Trần Thị Tuyết Oanh

HÀ NỘI - 2017

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành được luận văn này là cả một quá trình cố gắng của bảnthân và sự giúp đỡ, hỗ trợ các ban ngành liên quan

Với tất cả tấm lòng, tác giả xin gửi lời biết ơn tới Ban giám hiệu, bạn

bè đồng nghiệp, các thầy cô giáo các trường bạn trên địa bàn quận Tây Hồ…

đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi để tác giả được nghiên cứu, điều tra vàhoàn thành luận văn Đặc biệt, tác giả luận văn xin gửi lời cảm ơn chân thànhtới PGS.TS Trần Thị Tuyết Oanh người trực tiếp hướng dẫn khoa học, trongsuốt quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận văn này

Mặc dù bản thân đã rất nỗ lực và có nhiều cố gắng, song chắcchắn luận văn không thể tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót Rất mong nhậnđược các ý kiến góp ý, phê bình của các nhà khoa học, các thầy giáo, côgiáo, các nhà quản lý, các bạn đồng nghiệp

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, tháng 11 năm 2017TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Thị Kim Chung

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu nêu trong luận văn là trung thực Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được

ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Thị Kim Chung

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ 6

HỌC TẬP CỦA HỌC SINH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Các nghiên cứu trên thế giới 6

1.1.2 Các nghiên cứu trong nước 7

1.2 Một số khái niệm cơ bản 8

1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường 8

1.2.2 Đánh giá 11

1.2.3 Đánh giá kết quả học tập 12

1.2.4 Năng lực 14

1.3 Đánh giá kết quả học tập của học sinh theo định hướng 15

phát triển năng lực ở trường tiểu học 1.3.1 Một số đặc điểm nhận thức của học sinh tiểu học 15

1.3.2 Đặc trưng của đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát

17 triển năng lực 1.3.3 Các thành tố của quá trình đánh giá kết quả học tập của học

19 sinh tiểu học 1.4 Quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinh 21

theo định hướng phát triển năng lực ở trường tiểu học 1.4.1 Lập kế hoạch đánh giá học sinh 21

1.4.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch đánh giá học sinh 24

1.4.3 Chỉ đạo thực hiện hoạt động đánh giá kết quả học tập của 25

học sinh 1.4.4 Kiểm tra giám sát hoạt động đánh giá học sinh của giáo viên 27

1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động đánh giá 28

kết quả học tập của học sinh theo định hướng phát triển năng lực ở trường tiểu học 1.5.1 Yếu tố khách quan 28

1.5.2 Yếu tố chủ quan 29

2.1 Sơ lược về giáo dục và giáo dục tiểu học quận Tây Hồ 33

2.1.1 Tình hình giáo dục quận Tây Hồ 33

2.1.2 Tình hình giáo dục tiểu học 34

2.2 Khái quát về quá trình khảo sát 35

2.2.1 Mục đích khảo sát 35

2.2.2 Nội dung khảo sát 36

2.2.3 Phạm vi và đối tượng khảo sát 36

2.2.4 Cách thức xử lý kết quả khảo sát 36

2.3 Thực trạng hoạt động đánh giá kết quả học tập của học 37

sinh theo định hướng phát triển năng lực 2.3.1 Thực trạng thực hiện mục tiêu đánh giá học sinh 37

2.3.2 Thực trạng thực hiện nội dung đánh giá kết quả học tập của 40

học sinh 2.3.3 Thực trạng thực hiện phương pháp đánh giá học sinh 42

2.3.4 Thực trạng thực hiện hình thức đánh giá học sinh 44

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập 45

của học sinh theo định hướng phát triển năng lực 2.4.1 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý và đội ngũ giáo 45

viên về quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực 2.4.2 Thực trạng lập kế hoạch quản lý đánh giá kết quả học tập của 47

học sinh 2.4.3 Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch đánh giá học sinh 49

2.4.4 Thực trạng chỉ đạo việc thực hiện đánh giá kết quả học tập 51

của học sinh 2.4.5 Thực trạng kiểm tra, giám sát đánh giá kết quả học tập của 54

học sinh 2.5 Đánh giá chung về thực trạng 57

2.5.1 Ưu điểm 57

2.5.2 Mặt tồn tại, hạn chế 58

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP 62

CỦA HỌC SINH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN TÂY HỒ 3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp 62

3.1.1 Đảm bảo tính mục tiêu giáo dục tiểu học 62

3.1.2 Đảm bảo phù hợp với định hướng đổi mới đánh giá học sinh 62

tiểu học hiện nay 3.1.3 Đảm bảo tính thực tiễn 63

3.1.4 Đảm bảo tính hệ thống và đồng bộ 63

3.1.5 Đảm bảo tính kế thừa và phát triển 63

3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động đánh giá học tập của 64

học sinh theo định hướng phát triển năng lực ở các trường tiểu học trên địa bàn quận Tây Hồ 3.2.1 Tổ chức bồi dưỡng kĩ năng, nâng cao nhận thức về đánh giá kết

64 quả học tập của học sinh theo định hướng phát triển năng lực 3.2.2 Chỉ đạo giáo viên thực hiện lập kế hoạch đánh giá kết quả 68

học tập của học sinh theo định hướng phát triển năng lực 3.2.3 Tổ chức giáo viên triển khai thực hiện việc đổi mới đánh giá 74

kết quả học tập của học sinh đồng bộ với đổi mới phương pháp dạy học theo quan điểm phát triển năng lực 3.2.4 Kiểm tra, giám sát giáo viên thực hiện hoạt động đánh giá 76

học sinh theo định hướng phát triển năng lực 3.2.5 Ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý hoạt động đánh 78

giá theo định hướng phát triển năng lực 3.3 Mối quan hệ của các biện pháp 80

3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp 79

đã đề xuất 3.4.1 Khái quát về khảo nghiệm 81

3.4.2 Phân tích kết quả khảo nghiệm 81

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 88

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 91

PHỤ LỤC

CBQL : Cán bộ quản lý GD&ĐT : Giáo dục và đào tạo

TB : Trung bình

GV : Giáo viên

DANH MỤC CÁC BẢNG

Tên bảng Trang

1.1 Bảng so sánh sự khác biệt giữa hai kiểu đánh giá học sinh 18

2.1 Thực trạng thực hiện mục tiêu đánh giá kết quả học tập

38 của học sinh theo định hướng phát triển năng lực

2.2 Thực trạng thực hiện nội dung đánh giá kết quả học tập 40

của học sinh theo định hướng phát triển năng lực

2.3 Thực trạng thực hiện phương pháp đánh giá học sinh theo

42 định hướng phát triển năng lực

2.4 Thực trạng thực hiện hình thức đánh giá kết quả học tập

44 của học sinh theo định hướng phát triển năng lực

2.5 Nhận thức của CBQL và giáo viên về vai trò của quản lý 46

hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinh theo địnhhướng phát triển năng lực

2.6 Kết quả thực hiện các nội dung của công tác lập kế hoạch 47

quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinhtheo định hướng phát triển năng lực

2.7 Kết quả thực hiện các nội dung tổ chức thực hiện kế 49

hoạch đánh giá kết quả học tập của học sinh theo địnhhướng phát triển năng lực của học sinh

2.8 Kết quả thực hiện các nội dung chỉ đạo đánh giá học sinh 51

theo định hướng phát triển năng lực

2.9 Kết quả kiểm tra, giám sát thực hiện đánh giá học sinh 55

theo định hướng phát triển năng lực

3.1 Đánh giá của CBQL, giáo viên về tính cần thiết của các 82

biện pháp đã đề xuất

3.2 Đánh giá của CBQL, giáo viên về tính khả thi của các 84

biện pháp đã đề xuất

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

biểu đồ

3.3 Mức độ cần thiết và khả thi của các biện pháp 85

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài

Hiện nay, cùng với sự phát triển của khoa học - công nghệ, sự thayđổi của nền kinh tế toàn cầu, đòi hỏi phải đào tạo ra những con ngườiđáp ứng được nhu cầu đổi mới Điều đó đặt ra một yêu cầu cấp thiếtcho sự nghiệp giáo dục và đào tạo (GD&ĐT) là phải đổi mới mục tiêu, nộidung, phương pháp giáo dục, kiểm tra đánh giá Trong đó, đổi mới đánhgiá kết quả học tập theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh, làmột trong những nhiệm vụ quan trọng của cải cách giáo dục

Nhận thức tầm quan trọng của GD&ĐT, trong nhiều năm qua, ĐảngNhà nước đã có những chủ trương, chính sách ưu tiên nhằm phát triển

hệ thống giáo dục quốc dân Trong Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày04/11/2013 về đổi mới căn bản toàn diện GD&ĐT đã nêu quan điểm chỉđạo: "Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục,đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, năng lực của người học…đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tếthị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế"

Đối với giáo dục tiểu học, ngoài việc đổi mới chương trình, sách giáokhoa, thì Bộ GD&ĐT chỉ đạo từ các Sở, Phòng GD&ĐT đến các trườngthực hiện đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giátheo hướng phát huy tính chủ động tích cực, chủ động sáng tạo của họcsinh tiểu học và ngày càng tiếp cận đến chuẩn đánh giá quốc tế về kếtquả của học sinh tiểu học

Sự ra đời của Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT (sửa đổi năm 2016),thực chất đó là đổi mới cách đánh giá học sinh theo định hướng pháttriển năng lực, đã tạo ra những chuyển biến tích cực trong việc nâng cao chấtlượng giáo dục tiểu học

Quận Tây Hồ thành lập được hơn 20 năm, công tác giáo dục cũngđược các cấp lãnh đạo quận đặc biệt quan tâm và những năm gần đây cónhững bước thành tích đáng kể.

Vấn đề đổi mới trong giáo dục, đổi mới trong dạy học được ngànhgiáo dục quận hết sức chú trọng Nhiều cuộc vận động đổi mới phương phápdạy học, đổi mới đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lựcđược Phòng GD&ĐT quận phát động và các nhà trường đã triển khai tích cực

Song hiện hầu như các nhà trường mới chỉ chú trọng đổi mới phươngpháp dạy học còn hoạt động đánh giá học sinh còn nhiều hạn chế, chưatheo kịp yêu cầu về đổi mới Bởi việc chuyển đổi từ đánh giá kết quả giáo dụctheo chương trình, nội dung hiện hành sang đánh giá kết quả học tập theođịnh hướng phát triển năng lực, đã tạo ra không ít khó khăn cho giáo viêntiểu học Bên cạnh những thói quen, kinh nghiệm đánh giá cũ không dễthay đổi thì giáo viên cũng chưa được trang bị những kiến thức cơ bản vàhướng dẫn cần thiết để có thể thực hiện cách đánh giá kết quả giáo dục mộtcách hiệu quả

Một trong những nguyên nhân nữa là Ban giám hiệu nhà trường chưa

có những biện pháp quản lý hợp lý và đồng bộ giữa đổi mới phươngpháp dạy học với hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng pháttriển năng lực Điều đó đòi hỏi sớm có những biện pháp quản lý được tổchức một cách khoa học để khắc phục những tồn tại trên và giúp nhàtrường làm tốt công tác đánh giá học sinh theo hướng dẫn mới của BộGD&ĐT

Xuất phát từ những lý do trên, tác giả đã chọn đề tài "Quản lýđánh giá kết quả học tập của học sinh theo định hướng phát triển nănglực ở trường tiểu học trên địa bàn quận Tây Hồ - thành phố Hà Nội" đểnghiên cứu với mong muốn tạo ra những chuyển biến tích cực trong việc thực

2 Mục đích nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu lí luận và thực tiễn về quản lý đánh giá kết quả họctập của học sinh trong nhà trường tiểu học, từ đó đề xuất biện pháp quản lýđánh giá kết quả học tập của học sinh theo hướng phát triển năng lực,nhằm mục đích nâng cao hiệu quả của hoạt động đánh giá, góp phần nângcao chất lượng dạy học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4 Giả thuyết khoa học

Quản lý đánh giá học sinh các trường tiểu học quận Tây Hồ đã manglại hiệu quả nhất định Song, trước yêu cầu đổi mới giáo dục và và yêu cầuđánh giá theo Thông tư số 22/2016/TT-BGDĐT, thì việc đánh giá học sinhtiểu học vẫn còn những bất cập Nếu xác định được những biện pháp quản lýđánh giá học sinh đồng bộ với quá trình dạy học hướng vào phát triểncác năng lực của học sinh, sẽ nâng cao được hiệu quả đánh giá, góp phầnnâng cao chất lượng giáo dục của các trường tiểu học trên địa bàn quận

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

Xuất phát từ mục đích nghiên cứu và giả thuyết khoa học luận văn tậptrung giải quyết những nhiệm vụ sau:

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý đánh giá kết quả học tập củahọc sinh trong các trường tiểu học quận Tây Hồ

- Phân tích đánh giá thực trạng biện pháp quản lý việc đánh giákết quả học tập của học sinh theo định hướng phát triển năng lực của cáctrường

- Đề xuất một số biện pháp quản lý đánh giá kết quả học tập của họcsinh các trường tiểu học trên địa bàn quận Tây Hồ

6 Phạm vi nghiên cứu

6.1 Địa bàn khảo sát

- Trường tiểu học Đông Thái - quận Tây Hồ

- Trường tiểu học Chu Văn An - quận Tây Hồ

- Trường tiểu học An Dương - quận Tây Hồ

- Trường tiểu học Xuân La - quận Tây Hồ

- Trường tiểu học Quảng An - quận Tây Hồ

6.2 Khách thể điều tra

Số lượng cán bộ quản lý: 36 (Ban giám hiệu nhà trường, các tổtrưởng, tổ phó)

Số lượng giáo viên các trường: 132 giáo viên

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Phân tích, tổng hợp, khái quát hệ thống hóa các tài liệu liên quanđến đề tài như: sách báo, tạp chí, thông tin từ các văn kiện, chủ trương, chínhsách của Đảng, Nhà nước về giáo dục

7.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Nhằm thu thập thông tinthực tiện từ cán bộ quản lý (CBQL), giáo viên và học sinh các trường tiểu học

về quản lý đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực; trên cơ sở

đó phân tích đánh giá thực trạng vấn đề này

- Phương pháp phỏng vấn: Nhằm thu thập thông tin bổ sung saukhi điều tra bảng hỏi nhằm thu thập ý kiến sâu hơn của giáo viên và học sinh

để phục vụ cho hoạt động phân tích và đánh giá thực trạng

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm: Tiến hành phân tích các sảnphẩm của hoạt động đánh giá học tập của học sinh theo định hướng pháttriển năng lực, để từ đó nắm bắt các thông tin chung, phục vụ cho việc đánhgiá chung về thực trạng quản lý đánh giá học sinh theo định hướng này ởtrường tiểu học

8 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,nội dung của luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý đánh giá kết quả học tập của họcsinh theo định hướng phát triển năng lực

Chương 2: Thực trạng quản lý đánh giá kết quả học tập của học sinhtheo định hướng phát triển năng lực ở các trường tiểu học quận Tây Hồ, HàNội

Chương 3: Biện pháp quản lý đánh giá kết quả học tập của học sinhtheo định hướng phát triển năng lực ở các trường tiểu học trên địa bànquận Tây Hồ

Chương 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC

SINH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các nghiên cứu trên thế giới

Có nhiều tác giả trên thế giới nghiên cứu về vấn đề đánh giá học sinhtheo định hướng phát triển năng lực trong các nhà hiện nay, cụ thể là:

Trong cuốn "A learning integrated assessment system, EducationnalResearch Review, 2006" của Birenbaum và các cộng sự [43] cho rằng nếunăng lực được coi như là khả năng sử dụng kiến thức, kĩ năng và thái độ mộtcách kết hợp để giải quyết các vấn đề trong bối cảnh cụ thể thì cácchương trình giảng dạy và các phương pháp đánh giá cũng phải kết hợp cả

ba yếu tố này Ưu điểm của cách này là độ tin cậy kết quả đánh giá sẽ caohơn và áp lực thi cử sẽ giảm bớt do bài thi nội dung, kiến thức không còn

là kết quả duy nhất quyết định sự tiến bộ trong học tập của con người

Nghiên cứu lý thuyết chung về kiểm tra - đánh giá trong lớp học nhưcông trình của C.A.Paloma và Trudy W Banta [44] Những tài liệu viết vềlĩnh vực này được biết đến như: cuốn "Measuring EducationnalAchievement" (Đo lường thành tích giáo dục) của Robert L Ebel [49] mô

tả rất chi tiết phương pháp đo lường đánh giá học sinh ở các trường phổthông ở Mỹ Qua công trình này cho thấy việc đánh giá học sinh cần tập trungvào đánh giá các năng lực được học sinh thể hiện trong quá trình kiểm tra vàđánh giá

Kết hợp với các bài kiểm tra các công cụ khác như đánh giá hồ sơ,phỏng vấn ý kiến bên thứ ba (thầy cô giáo, người quản lí, cán bộ tư vấn họcđường ) cũng được các sở giáo dục sử dụng rộng rãi để đánh giá toàn diệnnăng lực thí sinh

Cuốn "Measurement and Evaluation in Teaching" (Đo lường và đánhgía trong dạy học) của Norman E.Gronlund giới thiệu với giáo viên và những

người đang theo học nghề sư phạm về những quy tắc và chương trìnhđánh giá cần thiết cho việc dạy học hiệu quả [47] Trong tác phẩm này đã tiếptục khẳng định rằng năng lực của người học là đối tượng của đánh giá,cáchđánh giá và đo lường sư phạm, nếu không thể đánh giá được các nănglực của người học thì việc đánh giá chỉ có tính hình thức và đã vi phạm cácnguyên tắc đánh giá.

Trong cuốn "A Teacher’s Guide to Assessment" (Hướng dẫn giáo viênđánh giá) do D.S Frith và H.G.Macintosh lại viết rất cụ thể, chuyên sâu vềnhững lý luận cơ bản của đánh giá trong lớp học, cách lập kế hoạch đánh giá,cách đánh giá, cho điểm và cả cách thức đánh đánh giá bằng nhận xétcủa giáo viên đối với học sinh [45]

Đây là cuốn sách gợi mở rất nhiều cho nhà quản lý trong công tácquản lý hoạt động đánh giá học sinh theo hướng tiếp cận phát triển năng lực

Nghiên cứu ứng dụng các kỹ thuật kiệm tra, đánh giá kết quả học tậpcủa học sinh được trình bày trong cuốn "giáo viênClassrom Assessment -Techiniques" của Thomas A Agelo, K.Patricia Cross [50] giới thiệu cho giáoviên cần biết sử dụng các phương pháp cụ thể nào trong đánh giá trên lớphọc và việc ra quyết định khi sử dụng các kết quả đánh giá

1.1.2 Các nghiên cứu trong nước

Vấn đề đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực trongnước, được rất nhiều các tác giả quan tâm nghiên cứu Đã có nhiều côngtrình cụ thể là:

Tác giả Lâm Quang Thiệp với cuốn sách "Lý thuyết và thực hành về

đo lường và đánh giá trong giáo dục" nghiên cứu về đo lường đánh giá tronggiáo dục bằng phương pháp định lượng được sử dụng trong giảng dạy và

có tính thực tiễn cao [34]

Tác giả Nguyễn Công Khanh và các cộng sự đã nghiên cứu đánh giáhọc sinh theo hướng tiếp cận năng lực và xuất bản cuốn "Kiểm tra, đánh giátrong giáo dục" và cuốn Hướng dẫn đánh giá học sinh tiểu học (theo Thôngtư

22/2026/TT-BGDĐT) Đây là những cuốn sách có giá trị rất lớn trong bốicảnh đổi mới hoạt động, đánh giá học sinh theo định hướng phát triểnnăng lực trong các nhà trường hiện nay [22].

Tác giả Trần Thị Tuyết Oanh với "Đánh giá và đo lường kết quả họctập" đã hệ thống đầy đủ các thuật ngữ và khái niệm, các nguyên tắc, phươngpháp, kĩ thuật, các nội dung đánh giá trong giáo dục [30]

Trong cuốn "Đánh giá trong giáo dục tiểu học" [19] Tác giả Phó ĐứcHòa cũng đề cập những vấn đề chung về đánh giá trong giáo dục; một số quyđịnh về đánh giá kết quả giáo dục tiểu học ở Việt Nam Quy trình đánh giátrong dạy học; vấn đề đánh giá bằng trắc nghiệm khách quan

Hiện nay cũng có nhiều những công trình nghiên cứu, luận án, luậnvăn, một số bài viết của một số tác giả cũng quan tâm đến việc quản lý đánhgiá học sinh theo định hướng phát triển năng lực, như "Biện pháp quản lýđánh giá học sinh theo tiếp cận năng lực ở Trường tiểu học Ninh Xá, thànhphố Bắc Ninh", luận văn của tác giả Lê Hồng Anh; "Quản lý hoạt độngkiểm tra, đánh giá trong dạy học theo định hướng phát triển năng lực họcsinh ở trường trung học cơ sở Nguyễn Bá Ngọc - Hải Phòng", luận văn củatác giả Hà Huy Hiệp

Tuy nhiên, vẫn chưa có nghiên cứu cụ thể nào về các biện phápquản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinh theo định hướngphát triển năng lực trong các trường tiểu học ở quận Tây Hồ Vì vậy, tác giảmuốn nghiên cứu về hoạt động này, nhằm áp dụng những nghiên cứu vềquản lý đánh giá trong thực tiễn quản lý quá trình dạy học và đánh giá kếtquả học tập của học sinh trong các trường tiểu học thuộc quận Tây Hồ

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường

Theo tác giả Đặng Thành Hưng, "Quản lí là một dạng lao động đặcbiệt nhằm gây ảnh hưởng, điều khiển, phối hợp lao động của người kháchoặc của nhiều người khác trong cùng tổ chức hoặc cùng công việc nhằmthay đổi hành vi và ý thức của họ, định hướng và tăng hiệu quả lao động của

họ, để đạt mục tiêu của tổ chức hoặc lợi ích của công việc cùng sự thỏa mãncủa những người tham gia" [21]

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: "quản lý là sự tác động có mụcđích có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động nóichung là khách thể quản lý, nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến"[31, tr 9]

Theo tác giả Nguyễn Minh Đạo: "Quản lý là sự tác động liên tục có tổchức, có định hướng của chủ thể quản lý về các mặt văn hóa, chính trị,kinh tế, xã hội bằng một hệ thống luật lệ các chính sách, các phương pháp vàcác biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường và điều kiện cho sự pháttriển của đối tượng" [15, tr 21]

Theo tác giả Trần Quốc Thành: Quản lý là một quá trình định hướng,quá trình có mục tiêu; quản lý là một hệ thống là một quá trình tác độngđến hệ thống nhằm đạt được mục tiêu nhất định [33, tr 6]

Từ đó, có thể đưa ra khái niệm: Quản lý là sự tác động có ý thứcthông qua kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra để chỉ huy, điều khiểncác quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người nhằm đạt đếnmục tiêu đúng ý chí của người quản lý và phù hợp với quy luật khách quan

giáo dục

của Đảng thực hiện được những tính chất của nhà trường xã hội chủnghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học - giáo dục thế hệtrẻ, đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến tiến lên trạng thái mới về chất" [17,

tr 89]

Theo tác giả Đặng Quốc Bảo thì: "Quản lý giáo dục theo nghĩa tổngquát là hoạt động điều hành phối hợp của các lực lượng xã hội nhằm thúcđẩy công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu xã hội" [3, tr 25]

Tác giả Anthony J Nitkon: "Quản lý giáo dục là tập hợp những biệnpháp: Tổ chức, phương pháp cán bộ, kế hoạch hóa, nhằm đảm bảo sự vậnhành bình thường của các cơ quan trong hệ thống giáo dục để tiếp tụcphát triển và mở rộng hệ thống cả về mặt chất lượng cũng như số lượng"[41]

Thuật ngữ quản lý giáo dục được xem xét dưới hai cấp độ chủyếu: cấp vĩ mô và cấp vi mô Quản lý giáo dục cấp vĩ mô là quản lý một nền hệthống giáo dục Ở cấp độ này, quản lý giáo dục được hiểu là những tácđộng tự giác có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống và hợp quyluật của chủ thể quản lý giáo dục đến tất cả các mắt xích của hệ thống giáodục nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả việc tổ chức, huy động, điềuphối, giám sát và điều chỉnh các nguồn lực nhân lực, vật lực, tải lực vàthông tin để hệ thống giáo dục vận hành đạt mục tiêu phát triển giáo dục

Quản lí giáo dục là hệ thống những tác động có ý thức, hợp quy luậtcủa chủ thể quản lí ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu của hệthống nhằm đảm bảo sự vận hành bình thường của các cơ quan trong hệthống giáo dục, đảm bảo cho sự phát triển và mở rộng hệ thống cả về mặt sốlượng cũng như chất lượng

Có thể hiểu chung nhất: Quản lý giáo dục là quá trình vận dụngnguyên lý, khái niệm, phương pháp chung nhất của khoa học quản lý vào lĩnh

1.2.1.3 Quản lý nhà trường

Xuất phát từ khái niệm quản lý giáo dục nói chung được hiểu theo hainghĩa là quản lý ở cấp độ vĩ mô và quản lý ở cấp độ vi mô, quản lý trường học(nhà trường) cũng được định nghĩa theo hai góc độ như sau:

- Góc độ thứ nhất: Quản lý nhà trường là hệ thống những tác động tựgiác của các cơ quan quản lý nhà nước như Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT, PhòngGD&ĐT và các cấp chính quyền (đơn vị hành chính từ trung ương đến địaphương) đối với một cơ sở giáo dục (trường học) nào đó [23]

- Góc độ thứ hai: Quản lý trường học được hiểu theo nghĩa các hoạtđộng của chủ thể quản lý một cơ sở giáo dục (trường học) như Hiệutrưởng hoặc người có chức vụ quyền hạn tương đương Hiệu trưởng đối vớicác hoạt động giáo dục và dạy học của cơ sở hay trường học mà họ được giaotrách nhiệm quản lý [23]

Trong đề tài này, quản lý trường học được tiếp cận chủ yếu ở góc độthứ hai

Cụ thể là: Quản lý nhà trường là những tác động có mục đích, có kếhoạch, có hệ thống và phù hợp quy luật của chủ thể quản lý nhà trường(Hiệu trưởng) đến khách thể quản lý nhà trường (giáo viên, nhân viên vàngười học ) nhằm đưa các hoạt động giáo dục và dạy học của nhà trườngđạt tới mục tiêu giáo dục đã đề ra

Đánh giá trong giáo dục, theo Dương Thiệu Tống là quá trình thuthập và xử lý kịp thời, có hệ thống thông tin về hiện trạng và hiệu quả giáodục, căn cứ vào mục tiêu dạy học, làm cơ sở cho những chủ trương, biệnpháp và hành động trong giáo dục tiếp theo Có thể nói rằng, đánh giá làquá trình thu thập phân tích và giải thích thông tin một cách hệ thốngnhằm xác định mức độ đạt đến của các mục tiêu giáo dục [37].

Còn theo tác giả Trần Bá Hoành: "Đánh giá là quá trình hình thànhnhững nhận định, phán đoán về kết quả công việc, dựa vào sự phân tích cácthông tin thu được, đối chiếu với những mục tiêu, tiêu chuẩn đề ra, nhằm đềxuất những quyết định thích hợp để cải thiện thực trạng, điều chỉnh, nângcao chất lượng và hiệu quả công việc" [20, tr 1]

Tác giả Lưu Xuân Mới quan niệm: "Đánh giá trong giáo dục là mộtquá trình tiến hành có hệ thống nhằm xác định mức độ đạt được của đốitượng so với mục tiêu đã định Nó bao gồm sự mô tả định tính và định lượngkết quả đạt được thông qua những nhận xét, so sánh với những mục tiêu"[26, tr 14]

Trong luận văn, tác giả đã sử dụng ba chức năng rõ rệt củađánh giá: chức năng xã hội, chức năng giải trình và chức năng sư phạm.Việc đánh giá người học có ý nghĩa nhiều mặt: để chứng nhận năng lực,hướng dẫn, điều chỉnh (nhận định thực trạng, định hướng và điều chỉnhhoạt động dạy của thầy và học của học sinh); để thúc đẩy, kích thích (là cơ

sở để các cấp quản lý hoạch định chính sách, chỉ đạo, ra quyết định quảnlý…); đảm bảo đúng mục tiêu, yêu cầu của chương trình, đảm bảo tínhchính xác, khách quan của các nhận xét Kết quả đánh giá cần đượccông bố công khai, nếu có khiếu nại cần xem xét nghiêm túc và xử lýhợp với quy định của Bộ GD&ĐT

1.2.3 Đánh giá kết quả học tập

Theo tác giả Đỗ Công Tuất, việc đánh giá kết quả học tập học sinhnhằm các mục đích sau:

(1) Làm sáng tỏ mức độ đạt được và chưa đạt được về các mụctiêu dạy học, tìm phát hiện những sai sót và nguyên nhân dẫn tới những saisót đó, giúp học sinh điều chỉnh hoạt động học tập của mình.

(2) Công khai hóa các nhận định về năng lực, kết quả học tập của mỗi

em học sinh và cả tập thể lớp, tạo cơ hội cho các em có kĩ năng tự đánh giá,giúp các em nhận ra sự tiến bộ của mình, khuyến khích động viên và thúc đẩyviệc học tập ngày một tốt hơn

(3) Giúp giáo viên có cơ sở thực tế để nhận ra những điểmmạnh, điểm yếu của mình, tự điều chỉnh, hoàn thiện hoạt động dạy, phấnđấu không ngừng nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học

Như vậy việc đánh giá kết quả học tập của học sinh nhằm:

• Nhận định thực trạng, định hướng điều chỉnh hoạt động học tập củahọc sinh

• Tạo điều kiện nhận định thực trạng, định hướng điều chỉnhhoạt động giảng dạy của giáo viên

Trong cuốn tài liệu "Đánh giá kết quả học tập ở Tiểu học", tác giả chorằng, "Đánh giá kết quả học tập là thuật ngữ chỉ quá trình hình thành nhữngnhận định, rút ra những kết luận hoặc phán đoán về trình độ, phẩm chất củangười học, hoặc đưa ra những quyết định về việc dạy học dựa trên cơ sởnhững thông tin đã thu thập được một cách hệ thống trong quá trình kiểmtra"

Theo tác giả Trần Kiều: "Có thể coi đánh giá kết quả học tập của họcsinh là xác định mức độ đạt được về kiến thức, kỹ năng và thái độ của ngườihọc đối chiếu với mục tiêu của chương trình môn học"

Theo tác giả Hoàng Đức Nhuận và Lê Đức Phúc, "Đánh giá kết quảhọc tập là quá trình thu thập và xử lý thông tin về trình độ, khả năng thựchiện mục tiêu học tập của học sinh, về tác động và nguyên nhân của tnh hình

đó nhằm tạo cơ sở cho những quyết định sư phạm của giáo viên và nhàtrường, cho bản thân học sinh để họ học tập ngày một tiến bộ hơn"

Từ những nghiên cứu trên, có thể thấy đánh giá kết quả học tập làquá trình thu thập thông tin, phân tích và xử lý thông tin, giải thích thực trạngviệc đạt mục tiêu giáo dục, tìm hiểu nguyên nhân, ra những quyết định sưphạm giúp học sinh học tập ngày càng tiến bộ.

1.2.4 Năng lực

Các tác giả đưa ra rất nhiều định nghĩa về năng lực Tuy nhiên, cácđịnh nghĩ này có nhiều điểm giống nhau Roegier (2000) định nghĩa năng lựcnhư sau: "Năng lực, đối với cá nhân, là khả năng huy động một cách có ý thứcmột tập hợp tích hợp các nguồn để giải quyết một gia đình tnh huống -vấn đề" Định nghĩa về năng lực do trong Khung tham chiếu châu Âu ngắn gọnnhưng tương đối đầy đủ và rõ ràng: "Năng lực là một tập hợp các kiếnthức, kĩ năng và khả năng cho phép hành động" (CECR: 16)

Ở Việt Nam, khái niệm năng lực cũng thu hút sự quan tâm của cácnhà nghiên cứu cũng như công luận khi giáo dục đang thực hiện công cuộcđổi mới căn bản và toàn diện, chuyển từ giáo dục kiến thức sang giáodục năng lực Khái niệm này cũng được định nghĩa khá tương đồng với cácđịnh nghĩa mà các nhà nghiên cứu trên thế giới đưa ra Chẳng hạn, theo quanđiểm của những nhà tâm lý học năng lực là tổng hợp các đặc điểm, thuộctính tâm lý của cá nhân phù hợp với yêu cầu đặc trưng của một hoạt động,nhất định nhằm đảm bảo cho hoạt động đó đạt hiệu quả cao

Năng lực là "khả năng, điều kiện chủ quan hoặc tự nhiên sẵn có

để thực hiện hoạt động nào đó" [33, tr 61] như năng lực tư duy, nănglực tài chính hoặc là "phẩm chất sinh lý, trình độ chuyên môn tạo cho conngười khả năng hoàn thành một loại hoạt động nào đó với chất lượng cao"như năng lực chuyên môn, năng lực lãnh đạo

Năng lực là tổ hợp các thuộc tính độc đáo của cá nhân phù hợp vớinhững yêu cầu của một hoạt động nhất định, đảm bảo cho hoạt động đó cókết quả tốt Năng lực vừa là tiền đề, vừa là kết quả của hoạt động Năng lựcvừa

là điều kiện cho hoạt động đạt kết quả nhưng đồng thời năng lực cũngphát triển ngay trong chính hoạt động ấy (kinh nghiệm, trải nghiệm).

Tác giả Đặng Thành Hưng cho rằng, về mặt thực hiện, kỹ năng phảnánh năng lực làm, tri thức phản ánh năng lực nghĩ và thái độ phản ánhnăng lực cảm nhận Năng lực là tổ hợp những hành động vật chất vàtinh thần tương ứng với dạng hoạt động nhất định dựa vào những thuộctính cá nhân (sinh học, tâm lý và giá trị xã hội) được thực hiện tự giác vàdẫn đến những kết quả phù hợp với trình độ thực tế của hoạt động Trongđịnh nghĩa này, tác giả đã đưa vào yếu tố rất quan trọng làm rõ những thuộctính cá nhân - đó là sinh học, tâm lý và giá trị xã hội

Như vậy: "Năng lực là tổ hợp thuộc tính tâm lý và trình độ xã hội đãđược chứng thực, chứng tỏ là hoàn thành một hoặc nhiều công việc theo cáctiêu chuẩn tương ứng trong bối cảnh hoạt động thực tế của người học" [33]

Năng lực là khả năng cá nhân đáp ứng các yêu cầu phức hợp vàthực hiện thành công nhiệm vụ trong một bối cảnh cụ thể" (OECD, 2002)

Quá trình hình thành năng lực phải gắn với luyện tập, thực hành

và trải nghiệm các nhiệm vụ học tập nào đó và bảo đảm thực hiện có hiệuquả Nó bao gồm cả khả năng chuyển tải kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm vàthói quen vào các tnh huống cụ thể Nó cũng bao gồm cả sự tổ chức thựchiện, sự thay đổi, cách tân và tính hiệu quả cá nhân cần có người học để họctập Như vậy, ngoài bộ ba then chốt kiến thức - kỹ năng - thái độ, nănglực cần phải phụ thuộc vào một số yếu tố chủ quan khác như thể chất -sinh lý và yếu tố

khách quan như bối cảnh và điều kiện làm việc và học tập

1.3 Đánh giá kết quả học tập của học sinh theo định hướngphát triển năng lực ở trường tiểu học

1.3.1 Một số đặc điểm nhận thức của học sinh tiểu

học

mẫu giáo.

Tuy nhiên trẻ vẫn thiên về nhận thức cảm tính, nhìn nhận sự vật, hiện tượngthông qua.vẻ bề ngoài gây ấn tượng về mặt cảm xúc, cụ thể:

Khả năng chú ý có chủ định của học sinh tiểu học còn yếu, khả năng điềuchỉnh chú ý một cách có chú ý chưa mạnh, hình ảnh của tưởng tượngtrong các em còn đơn giản, hay thay đổi, chưa bền vững Học sinh Tiểu học

có trí nhớ trực quan - hình tượng phát triển chiếm ưu thế hơn trí nhớ từ ngữ

- logic Ghi nhớ máy móc của học sinh lớp 1, lớp 2 thường chiếm ưu thế.Học sinh lớp 1, lớp 2 chưa hiểu được cần ghi nhớ cái gì và ghi nhớ trong baolâu

Sự phát triển tư duy của học sinh tiểu học cũng trải qua hai giai đoạn cơ bản.Giai đoạn đầu, tư duy của học sinh tiểu học cũng rất giống với tư duy của trẻmẫu giáo Sự phân tích tài liệu học tập ở tuổi này chủ yếu diễn ra trong bìnhdiện hành động trực quan Có nghĩa là, trẻ có khả năng tư duy khi các đốitượng trực tiếp tác động đến trẻ, hay nói cách khác trẻ dựa vào nhữngđối tượng thực hoặc trực tiếp thay thế Đối với học sinh lớp một hoặc lớphai, khả năng phán đoán các đối tượng chỉ dựa trên những dấu hiệu bề ngoài,suy lí chỉ dựa trên những tiền đề trực quan, nhưng dữ kiện tri giác Việcchứng minh các kết luận được thực hiện không phải dựa trên cơ sở nhữngchứng cứ logic mà bằng cách đối chiếu với những tri thức đã tiếp thuđược Khả năng khái quát hóa của trẻ ở giai đoạn này chủ yếu dựa trênnhững dấu hiệu sặc sỡ của đối tượng

Ngôn ngữ có vai trò hết sức quan trọng đối với quá trình nhận thức cảmtính và lý tính của trẻ, nhờ có ngôn ngữ mà cảm giác, tri giác, tư duy, tưởngtượng của trẻ phát triển dễ dàng và được biểu hiện cụ thể thông qua ngônngữ nói và viết của trẻ Học sinh tiểu học rất dễ xúc cảm, xúc động và khó kìmhãm tnh cảm của mình Tình cảm của học sinh tiểu học còn mỏng manh,chưa bền vững, chưa sâu sắc Tuy nhiên, tnh cảm tích cực sẽ kích thíchtrẻ em nhận thức và thúc đẩy trẻ hoạt động

Nhân cách của các em lúc này còn mang tính tiềm ẩn, những năng lực, tốchất của các em còn chưa được bộc lộ rõ rệt, nếu có được tác động thích ứngchúng sẽ bộc lộ và phát triển; Đặc biệt nhân cách của các em còn mang tínhđang hình thành, việc hình thành nhân cách không thể diễn ra một sớm mộtchiều, với học sinh tiểu học còn đang trong quá trình phát triển toàn diện

về mọi mặt vì thế mà nhân cách của các em sẽ được hoàn thiện dần cùng với tiến trình phát triển của mình Các nhà giáo dục cần dựa vào những đặc điểm nhậnthức của học sinh tiểu học để hỗ trợ và định hướng cho trẻ một cáchđơn giản, đúng đắn, giúp trẻ phát triển nhận thức hoàn hảo nhất ở lứa tuổinày

1.3.2 Đặc trưng của đánh giá kết quả học tập theo định hướngphát triển năng lực

Đổi mới phương pháp dạy học cần gắn liền với đổi mới về đánh giáquá trình dạy học, cũng như đổi mới việc kiểm tra và đánh giá thành tích vàkết quả học tập của học sinh Đánh giá kết quả học tập là quá trình thu thậpthông tin, phân tích và xử lý thông tin, giải thích thực trạng việc đạt mục tiêugiáo dục, tìm hiểu nguyên nhân, ra những quyết định sư phạm giúp họcsinh học tập ngày càng tiến bộ

Theo quan điểm phát triển năng lực, việc đánh giá kết quả họctập học sinh không lấy việc kiểm tra khả năng tái hiện kiến thức đã học làmtrung tâm của việc đánh giá Đánh giá kết quả học tập học sinh theo nănglực cần chú trọng khả năng vận dụng sáng tạo tri thức trong những tìnhhuống ứng dụng khác nhau Đánh giá học sinh với các môn học và hoạt độnggiáo dục ở mỗi lớp và sau cấp học là biện pháp chủ yếu nhằm xác định mức

độ thực hiện mục tiêu dạy học, có vai trò quan trọng trong việc cải thiệnkết quả học tập của học sinh Hay nói cách khác, đánh giá năng lực là đánhgiá kiến thức, kỹ năng và thái độ trong bối cảnh có ý nghĩa

Xét về bản chất thì không có mẫu thuẫn giữa đánh giá năng lực vàđánh giá kiến thức kĩ năng, mà đánh giá năng lực được coi là bước phát triểncao hơn

so với đánh giá kiến thưc, kỹ năng Để chứng minh học sinh có năng lực ởmột mức độ nào đó, phải tạo cơ hội cho học sinh được giải quyết vấn đềtrong tnh huống mang tính thực tiễn Khi đó học sinh vừa phải vận dụngnhững kiến thức, kỹ năng đã được học ở trường, vừa phải dùng những kinhnghiệm của bản thân thu được từ những trải nghiệm bên ngoài nhà trường(gia đình, cộng đồng và xã hội) Như vậy thông qua việc hoàn thành mộtnhiệm vụ trong bối cảnh thực, người ta đồng thời có thể đánh giá được

kỹ năng nhận thức, kỹ năng thực hiên và những giá trị, tnh cảm của ngườihọc Mặt khác, đánh giá năng lực không hoàn toàn phải dựa vào chươngtrình giáo dục môn học như đánh giá kiến thức, kỹ năng, bởi năng lực làtổng hóa, kết tinh kiến thức, kỹ năng, thái độ, tnh cảm, giá trị, chuẩn mựcđạo đức, được hình thành tư nhiều lĩnh vực học tập và tự sự phát triển tựnhiên về mặt xã hội của một con người

Có thể tổng hợp một só dấu hiệu khác biệt cơ bản giữa đánh giá năng lực người học và đánh giá kiến thức kĩ năng của người học như sau:Bảng 1.1 Bảng so sánh sự khác biệt giữa hai kiểu đánh giá học sinhTiêu chí

so sánh Đánh giá năng lực Đánh giá kiến thức, kỹ năng

Mục đích

chủ yếu nhất

• Đánh giá khả năng học sinh vận dụng các kiến thức, kỹ năng đã học vào giải quyết vấn đề thực tiễn của cuộc sống.

• Vì sự tiến bộ của người học so với chính họ.

• Xác định việc đạt kiến thức, kỹ năng theo mục tiêu của chương trình giáo dục.

• Đánh giá, xếp hạng giữa những người học với nhau.

Ngữ cảnh

đánh giá

Gắn với ngữ cảnh học tập và thực tiễn cuộc sống của học sinh.

Gắn với nội dung học tập (những kiến thức, kỹ năng, thái độ) được học trong nhà trường.

Nội dung

đánh giá

• Những kiến thức, kỹ năng, thái độ

ở nhiều môn học, nhiều hoạt động giáo dục và những trải nghiệm của bản thân học sinh trong cuộc sống xã hội (tập trung vào năng lực thực hiện).

• Quy chuẩn theo các mức độ phát triển năng lực của người học.

• Những kiến thức, kỹ năng, thái độ

ở một môn học.

• Quy chuẩn theo việc người học có đạt được hay không một nội dung đã được học.

Công cụ

đánh giá

Nhiệm vụ, bài tập trong tnh huống, bối cảnh thực. Câu hỏi, bài tập, nhiệm vụ trong tình huống hàn lâm hoặc tình huống thực Thời điểm

đánh giá

Đánh giá mọi thời điểm của quá trình dạy học, chú trọng đến đánh giá trong khi học.

Thường diễn ra ở những thời điểm nhất định trong quá trình dạy học, đặc biệt là trước và sau khi dạy.

Kết quả

đánh giá

- Năng lực người học phụ thuộc vào

độ khó của nhiệm vụ hoặc bài tập đã hoàn thành.

- Thực hiện được nhiệm vụ càng khó, càng phức tạp hơn sẽ được coi là có năng lực cao hơn.

- Năng lực người học phụ thuộc vào

số lượng câu hỏi, nhiệm vụ hay bài tập đã hoàn thành.

- Càng đạt được nhiều đơn vị kiến thức, kỹ năng thì càng được coi là có năng lực cao hơn.

Nguồn: [35]

1.3.3 Các thành tố của quá trình đánh giá kết quả học tập củahọc sinh tiểu học

1.3.3.1 Mục tiêu đánh giá học sinh

Mục tiêu đánh giá đánh giá kết quả học tập của học sinh theođịnh hướng năng lực ở trường tiểu học là:

Giúp giáo viên điều chỉnh, đổi mới phương pháp, hình thức tổ chứchoạt động dạy học, hoạt động trải nghiệm ngay trong quá trình và kết thúcmỗi giai đoạn dạy học, giáo dục; kịp thời phát hiện những cố gắng, tiến bộcủa học sinh để động viên khích lệ và phát hiện những khó khăn chưa thể tựvượt qua của học sinh để hướng dẫn giúp đỡ góp phần thực hiện mục tiêugiáo dục tiểu học

Giúp học sinh có khả năng tự đánh giá, tham gia đánh giá; tự học, tựđiều chỉnh cách học; giao tiếp, hợp tác; có hứng thú học tập và rèn luyệnđể

tiến bộ

Giúp cán bộ quản lý giáo dục các cấp kịp thời chỉ đạo các hoạt độnggiáo dục, đổi mới phương pháp dạy học, phương pháp đánh giá nhằm đạthiệu quả giáo dục

Như vậy, đánh giá học sinh tiểu học không chỉ nhằm mục đích nhậnđịnh thực trạng và định hướng, điều chỉnh hoạt động của trò mà đồng thờitạo điều kiện nhận định thực trạng và điều chỉnh hoạt động của thầy

1.3.3.2 Nội dung đánh giá học sinh

Nội dung đánh giá kết quả học tập của học sinh theo định hướng pháttriển năng lực ở trường tiểu học được thể hiện cũng trên ba mặt đánh giá đólà:

- Đánh giá quá trình học tập, sự tiến bộ và kết quả học tập củahọc sinh theo chuẩn kiến thức, kĩ năng từng môn học và hoạt động giáo dụckhác theo chương trình giáo dục cấp tiểu học

- Đánh giá sự hình thành và phát triển một số năng lực của họcsinh như: Tự phục vụ, tự quản, hợp tác, tự học, tự giải quyết vấn đề

- Đánh giá sự hình thành và phát triển một số phẩm chất của học sinhnhư: Chăm học chăm làm, tự tin trách nhiệm, trung thực, kỉ luật, đoàn kết yêuthương

1.3.3.3 Phương pháp đánh giá học sinh

Phương pháp đánh giá đánh giá kết quả học tập của học sinh theođịnh hướng phát triển năng lực ở trường tiểu học được sử dụng với nhiềuphương pháp phải kể tới như:

- Phương pháp dùng lời (kiểm tra miệng, vấn đáp): Là cách thức giáoviên đưa cho học sinh lần lượt một số câu hỏi và học sinh trả lời trực tiếp vớigiáo viên

- Phương pháp kiểm tra viết: Phương pháp dùng giấy bút là cách thứchọc sinh làm những bài kiểm tra viết trong khoảng thời gian khác nhautùy theo yêu cầu của môn học

- Phương pháp kiểm tra thực hành: Là cách thức học sinh làmnhững bài kiểm tra có tính chất thực hành như: đo đạc, làm thí nghiệm, chếtạo các mô hình ở trên lớp, ngoài thiên nhiên

1.3.2.4 Hình thức đánh giá học sinh

Có nhiều hình thức đánh giá học sinh theo định hướng phát triển nănglực ở trường tiểu học cụ thể là:

- Đánh giá kết quả và đánh giá quá trình: Đánh giá kết quả thườngđược sử dụng khi kết thúc một chủ đề học tập hoặc giữa, cuối một học kỳ,một năm một cấp học Đánh giá quá trình được sử dụng suốt cả quá trình họccủa môn học.

- Đánh giá theo chuẩn và đánh giá theo tiêu chí: Đánh giá theotiêu chí là người học được đánh giá dựa trên các tiêu chí đã định rõ về thànhtích, những yêu cầu cần đạt được Đánh giá theo chuẩn là hình thức đánhgiá đưa ra những nhận xét về mức độ cao thấp trong năng lực cá nhân so vớinhững người khác cùng học.

- Tự suy ngẫm và tự đánh giá: Tự đánh giá và tự suy ngẫm là việc họcsinh tự dưa ra những quyết định đánh giá về công việc và sự tiến bộ của bảnthân Tự đánh giá rất hữu ích trong việc giúp học sinh nhận thức sâu sắc vềbản thân, nhận ra được điểm mạnh điểm yếu của mình

1.4 Quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập của học sinhtheo định hướng phát triển năng lực ở trường tiểu học

Hiện nay chưa có một khái niệm cụ thể nào về quản lý hoạt độngđánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực ở trường tiểu học tuynhiên dựa trên những đặc trưng cơ bản của hoạt động quản lý nói chung cóthể khái quát:

Quản lý đánh giá kết quả học tập của học sinh theo định hướng pháttriển năng lực ở trường tiểu học là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo vàkiểm tra của Hiệu trưởng trường tiểu học đối với hoạt động đánh giá họcsinh, nhằm đưa hoạt động đánh giá được diễn ra theo đúng các quy địnhđồng thời phát huy hết vai trò của đánh giá, trong quá trình dạy học gópphần đưa hoạt động dạy học đạt đến các mục tiêu là hình thành năng lựccho học sinh tiểu

học

1.4.1 Lập kế hoạch đánh giá học sinh

Kế hoạch hóa là một chức năng quản lý Để quản lý tốt công tác đổimới đánh giá học sinh, người CBQL trong trường tiểu học cần phải xác địnhđúng mục tiêu và lựa chọn đúng biện pháp, cách thức để đạt được mụctiêu đổi mới Đánh giá học sinh có quan hệ mật thiết với hoạt động dạy học,

vì vậy để lập kế hoạch đánh giá kết quả học tập của học sinh trong mỗi nhàtrường,