PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN DẠNG BÀI NGHỊ LUẬN XÃ HỘI

Đối tượng của chuyên đề Phương pháp tiếp cận dạng bài nghị luận xã hội là học sinh THPT, cụ thể là học sinh lớp 12A5. Phương pháp thực hiện chủ yếu bằng thực nghiệm, kết hợp với kiểm tra đánh giá sáng tạo, thực hành luyện đề, vận dụng lí thuyết để giải quyết vấn đề.

S GIÁO D C VÀ ĐÀO T O ………… Ở Ụ Ạ

TR ƯỜ NG ……….

CHUYÊN ĐỀ

ÔN THI T T NGHI P THPT QU C GIA Ố Ệ Ố

PH ƯƠ NG PHÁP TI P C N D NG BÀI NGH LU N XÃ H I Ế Ậ Ạ Ị Ậ Ộ

Ng ườ i vi t: ……… ế

Ch c v : Giáo viên ứ ụ

Đ n v công tác: ………… ơ ị

A Đ T V N Đ Ặ Ấ Ề

I Lý do th c hi n chuyên đ ự ệ ề

Chương trình làm văn ngh lu n trong nhà trị ậ ường THPT chi m m t ế ộ dung lượng khá l n, trong quá trình h c đ c bi t là h c sinh l p 12 thì ớ ọ ặ ệ ọ ớ

ph n ngh lu n chi m 30% trong t ng s đi m c a bài thi Đ i v i các ầ ị ậ ế ổ ố ể ủ ố ớ

d ng bài ngh lu n thì c u trúc c a các ph n nh m bài, thân bài, k t thúc ạ ị ậ ấ ủ ầ ư ở ế bài đ u r t quan tr ng, tùy vào yêu c u c a đ bài đ tìm ra nh ng cách ề ấ ọ ầ ủ ề ể ữ

gi i quy t khác nhau.ả ế

D a trên c s th c t trong quá trình gi ng d y cũng nh ch m bài ự ơ ở ự ế ả ạ ư ấ

c a h c sinh, tôi nh n th y phủ ọ ậ ấ ương pháp làm bài c a các em còn r t nhi u ủ ấ ề

nhược đi m: M bài còn lúng túng, ph n k t bài ho c ph n t o l p đo n ể ở ầ ế ặ ầ ạ ậ ạ văn c a h c sinh còn m c nhi u nh ng l i thông thủ ọ ắ ề ữ ỗ ường nh : sai l i chính ư ỗ

t , dùng t , đ t câu ch a chính xác, ch a xác đ nh đúng v n đ c n ngh ả ừ ặ ư ư ị ấ ề ầ ị

lu n, cách s p x p ý còn lan man, l ng c ng chính vì v y n i dung c a ậ ắ ế ủ ủ ậ ộ ủ chuyên đ sẽ giúp các em đ nh hề ị ướng và th c hi n đúng yêu c u c a d ng ự ệ ầ ủ ạ bài ngh lu n xã h i.ị ậ ộ

Rèn cho học sinh kĩ năng nói, viết thuyết phục

Đáp ứng yêu cầu của một hoạt động giao tiếp

Giúp học sinh hoàn thiện nhân cách thông qua bài viết

II Đ i t ố ượ ng và ph ươ ng pháp d y h c ạ ọ

Đ i tố ượng c a chuyên đ ủ ề Ph ươ ng pháp ti p c n d ng bài ngh ế ậ ạ ị

lu n xã h i ậ ộ là h c sinh THPT, c th là h c sinh l p 12A5.ọ ụ ể ọ ớ

Phương pháp th c hi n ch y u b ng th c nghi m, k t h p v i ự ệ ủ ế ằ ự ệ ế ợ ớ

ki m tra đánh giá sáng t o, th c hành luy n đ , v n d ng lí thuy t đ gi i ể ạ ự ệ ề ậ ụ ế ể ả quy t v n đ ế ấ ề

III Ph m vi c a chuyên đ ạ ủ ề

Ph m vi nghiên c u c a đ tài ch y u là nh ng v n đ trong cu c ạ ứ ủ ề ủ ế ữ ấ ề ộ

s ng, có liên quan đ n các v n đ xã h i, sách giáo khoa Ng văn 12 t p 1; ố ế ấ ề ộ ữ ậ chu n ki n th c kĩ năng 12, rèn luy n kĩ năng vi t đo n văn ngh lu n ẩ ế ứ ệ ế ạ ị ậ

D ki n s ti t gi ng d y: 06ự ế ố ế ả ạ

IV C u trúc c a chuyên đ ấ ủ ề

- A: Đ t v n đặ ấ ề

- B: N i dungộ

- C: K t lu nế ậ

B N I DUNG CHUYÊN Đ Ộ Ề

I Đ c đi m chung c a ki u bài ngh lu n xã h i ặ ể ủ ể ị ậ ộ

1 Khái ni m v d ng bài ngh lu n xã h i ệ ề ạ ị ậ ộ

* Ngh lu n: ngh (xem xét, trao đ i); lu n (bàn b c, đánh giá) dùng líị ậ ị ổ ậ ạ

lẽ, d n ch ng và cách th c l p lu n đ phân tích, bàn lu n, đánh giá v ẫ ứ ứ ậ ậ ể ậ ề

m t (các) v n đ nào đó.ộ ấ ề

* Xã h i: Các v n đ c a đ i s ng con ngộ ấ ề ủ ờ ố ười (tri t h c, l ch s , kinh ế ọ ị ử

t , đ o đ c, văn h c ngh thu t, l i s ng, cách ng x …).ế ạ ứ ọ ệ ậ ố ố ứ ử

→ Ngh lu n văn h c là th văn mà ngị ậ ọ ể ười vi t dùng lí lẽ, d n ch ng và cách ế ẫ ứ

th c l p lu n nào đó đ phân tích, bàn lu n, đánh giá v m t (các) v n đ ứ ậ ậ ể ậ ề ộ ấ ề

c a đ i s ng nhân sinh (tri t h c, l ch s , kinh t , đ o đ c, văn h c ngh ủ ờ ố ế ọ ị ử ế ạ ứ ọ ệ thu t, l i s ng, cách ng x …) Thông qua đó, thuy t ph c ngậ ố ố ứ ử ế ụ ườ ọi đ c

(nghe) hi u, tin, làm theo nh ng gì mình vi t (nói).ể ữ ế

2 Các d ng bài ngh lu n xã h i ạ ị ậ ộ

* Ki u bài ngh lu n xã h i có ba d ng ph bi n:ể ị ậ ộ ạ ổ ế

- D ng ngh lu n v m t t tạ ị ậ ề ộ ư ưởng đ o lí.ạ

- D ng ngh lu n v m t hi n tạ ị ậ ề ộ ệ ượng đ i s ng.ờ ố

- D ng ngh lu n v m t v n đ xã h i trong tác ph m văn h c ạ ị ậ ề ộ ấ ề ộ ẩ ọ

(trong m t m u truy n ng n).ộ ẩ ệ ắ

3 Yêu c u chung c a d ng bài ngh lu n xã h i ầ ủ ạ ị ậ ộ

* Đ m b o kĩ năng ngh lu n: ả ả ị ậ

- T p trung hậ ướng t i lu n đ đ bài vi t không t n m n.ớ ậ ề ể ế ả ạ

- Có ý th c tri n khai thành các lu n đi m ch t chẽ.ứ ể ậ ể ặ

- D n ch ng xác đáng tiêu bi u.ẫ ứ ể

- L p lu n ch t chẽ, thuy t ph c.ậ ậ ặ ế ụ

- Ngôn ng trong sáng v a có màu s c lu n lí v a có s c thái mĩ c m.ữ ừ ắ ậ ừ ắ ả

* Đ m b o m c đích t tả ả ụ ư ưởng đúng đ n: ắ

- Ph i xu t phát t m t l p trả ấ ừ ộ ậ ưởng t tư ưởng đúng đ n, ti n b , cao ắ ế ộ

đ p, vì con ngẹ ười, vì s ti n b chung c a toàn xã h i ho c t các nguyên ự ế ộ ủ ộ ặ ừ

t c đ o lý làm ngắ ạ ười… đ bàn b c, phân tích, khen chê, đ xu t ý ki n.ể ạ ề ấ ế

* Đ m b o ki n th c mang màu s c chính tr xã h iả ả ế ứ ắ ị ộ

- Nh ng hi u bi t v chính tr , pháp lu t.ữ ể ế ề ị ậ

- Ki n th c v l ch s , văn hóa, đ o đ c, tâm lý xã h i…ế ứ ề ị ử ạ ứ ộ

- Nh ng tin t c th i s c p nh t.ữ ứ ờ ự ậ ậ

II Các d ng đ bài ngh lu n xã h i ạ ề ị ậ ộ

1 D ng đ t t ạ ề ư ưở ng, đ o lý trong đ thi TN và ĐH: ạ ề

- D ng chính đ , m t v : ạ ề ộ ế

VD:

Đạo đức giả là một căn bệnh chết người luôn nấp sau bộ mặt hào nhoáng.

(Đ thi ĐH năm 2010, kh i D)ề ố

Việc rèn luyện kĩ năng sống cũng cần thiết như việc tích lũy kiến thức

(Đề thi Tốt nghiệp THPT Quốc gia 2015)

- D ng ph n đ , hai v : ạ ả ề ế

VD:

Đừng cố gắng trở thành người nổi tiếng mà trước tiên hãy là người có ích.

(Đề thi ĐH năm 2011, khối D)

Bi t t hào v b n thân là c n thi t nh ng bi t x u h còn quan tr ng h n ế ự ề ả ầ ế ư ế ấ ổ ọ ơ

(Đề thi ĐH năm 2011, khối C)

2 Ngh lu n v m t hi n t ị ậ ề ộ ệ ượ ng đ i s ng ờ ố

VD: - B o l c h c đạ ự ọ ường

- Ngu n nồ ướ ạc s ch đang ngày m t c n ki t.ộ ạ ệ

- S bùng n internet khi n ngự ổ ế ười ta lườ ọi đ c sách

- Facebook v i gi i tr ớ ớ ẻ

3 Ngh lu n v v n đ xã h i trong tác ph m ị ậ ề ấ ề ộ ẩ

VD Qua bài th ơ T y ừ ấ c a nhà th T H u, vi t bài văn trình bày suy nghĩ ủ ơ ố ữ ế

v lí tề ưởng s ng c a thanh niên?ố ủ

III Cách làm bài văn ngh lu n xã h i ị ậ ộ

- Ki u bài ngh lu n xã h i cũng gi ng nh ki u bài ngh lu n văn h cể ị ậ ộ ố ư ể ị ậ ọ khác, m t bài ngh lu n có c u trúc g m 3 ph n:ộ ị ậ ấ ồ ầ

+ Nêu v n đ (m bài)ấ ề ở

+ Gi i quy t v n đ (thân bài)ả ế ấ ề

+ K t thúc v n đ (k t bài)ế ấ ề ế

3.1 Đ t v n đ (M bài) ặ ấ ề ở

* D n d t v n đ : đ t v n đ vào ph m vi r ng r i sau đó đi vào ý ki n ẫ ắ ấ ề ặ ấ ề ạ ộ ồ ế

được trích d n (L u ý: không nêu d n d t v n đ đi quá xa → không logic ẫ ư ẫ ắ ấ ề

v i ý ki n trích d n và không cô đ ng đớ ế ẫ ọ ượ ấc v n đ c n bàn là gì?)ề ầ

* Trích (nêu) v n đ : ấ ề

+ Đ a nguyên v n n i dung, ý ki n nêu đ bài vào ph n m bài v i ư ẹ ộ ế ở ề ầ ở ớ

nh ng d ng đ có ch a d n d t ữ ạ ề ứ ẫ ắ

+ Có nh ng d ng đ ch yêu c u trình bày tr c ti p quan đi m, suy ữ ạ ề ỉ ầ ự ế ể nghĩ bàn lu n c a ngậ ủ ười vi t v m t khái ni m nào đó v ph m trù đ o ế ề ộ ệ ề ạ ạ

đ c thì ph n d n d t v n đ ch c n nêu đúng nh ng ngôn t c n bàn ứ ầ ẫ ắ ấ ề ỉ ầ ữ ừ ầ

lu n mà đ yêu c u (trung th c, h nh phúc, dũng c m, ích k ho c v ậ ề ầ ự ạ ả ỉ ặ ị

tha )

+ V i d ng đ dài, ph n đ t v n đ ch c n nêu tên trong câu ớ ạ ề ầ ặ ấ ề ỉ ầ

chuy n, bài th và tóm t t ng n g n n i dung c a nh ng yêu c u đó.ệ ơ ắ ắ ọ ộ ủ ữ ầ

3.2 Gi i quy t v n đ (Thân bài) ả ế ấ ề

a Gi i thích (Là gì? Là cái gì?) ả

- Nh m m c đích làm rõ ý nghĩa c a câu nói trong đ bài : gi i thích ýằ ụ ủ ề ả nghĩa c a t ; câu; v câu → ý nghĩa c a c ý.ủ ừ ế ủ ả

Ví d : ụ Trí tu tr ệ ưở ng thành trong tĩnh l ng còn tính cách hình thành trong ặ bão táp?

(Làm rõ ý nghĩa: trí tu , trệ ưởng thành, tĩnh l ng)ặ

+ Gi i thích: nghĩa (đen, bóng); t - khái ni m → gi i thích ý nghĩa c a c ả ừ ệ ả ủ ả

v n đ c n gi i quy t trong đ bài.ấ ề ầ ả ế ề

b Phân tích - ch ng minh (T i sao l i nh th ?) ứ ạ ạ ư ế

- C t nghĩa, lí gi i, làm sáng t v n đ nêu trong đ bài (T i sao trí tu ắ ả ỏ ấ ề ề ạ ệ

trưởng thành trong tĩnh l ng? ; tính cách trặ ưởng thành trong bão táp) → 2

m nh đ ệ ề

- Đ a ra các d n ch ng: chính xác, ng n g n đ làm rõ lu n đ , lí lẽ đó → ư ẫ ứ ắ ọ ể ậ ề qua thao tác phân tích; đ u cho các lu n đi m.ề ậ ể

c Bình lu n, đánh giá (bàn b c, m r ng v n đ ) ậ ạ ở ộ ấ ề

- Th nào, vì sao, t i sao?ế ạ

- Tìm ra y u t : Tích c c ho c tiêu c c:ế ố ự ặ ự

Đóng góp - h n chạ ế Đúng - sai

M r ng: liên h v i nh ng v n đ tở ộ ệ ớ ữ ấ ề ương tự

d Bài h c nh n th c, hành đ ng (Nh th nào?) ọ ậ ứ ộ ư ế

- Liên h b n thân: hi u ra đi u gì? sẽ làm gì?ệ ả ể ề

3.3 K t bài ế

- Kh ng đ nh l i ý nghĩa chung c a v n đ đ t ra.ẳ ị ạ ủ ấ ề ặ

- Kêu g i m i ngọ ọ ười làm theo đi u đúng đ n mà đ bài đ t ra (đ bài mangề ắ ề ặ ề tính tính c c).ự

* Đ 1 : ề Trí tu con ng ệ ườ i tr ưở ng thành trong tĩnh l ng, còn tính cách ặ

tr ưở ng thành trong bão táp.

Anh (ch ) hãy trình bày suy nghĩ c a mình v ý ki n trên (bài vi t kho ng ị ủ ề ế ế ả

600 t ) (W.G t) ?ừ ớ

* G i ý:ợ

- Yêu c u chungầ

+ H c sinh ph i huy đ ng nh ng hi u bi t v đ i s ng xã h i, kĩ năng t o ọ ả ộ ữ ể ế ề ờ ố ộ ạ

l p văn b n và kh năng bày t quan đi m c a riêng mình đ làm bài.ậ ả ả ỏ ể ủ ể

- Yêu c u v ki n th c c b nầ ề ế ứ ơ ả

1 Gi i thích ý ki n ả ế

* Khái ni m: “Trí tu ”ệ ệ

- Là kh năng nh n th c c a lí trí, th u nh n, dung n p nh ng tri th c c a ả ậ ứ ủ ấ ậ ạ ữ ứ ủ nhân lo i, giúp con ngạ ườ ạ ếi đ t đ n trình đ hi u bi t nh t đ nh.ộ ể ế ấ ị

+ “Tính cách”

Là t ng th nh ng đ c đi m ngôn ng n đ nh trong cách x s c a ổ ể ữ ặ ể ữ ổ ị ử ự ủ

m t ngộ ười, bi u hi n thái đ c a ngể ệ ộ ủ ười đó trong hoàn c nh đi n hình.ả ể + “Trưởng thành”

Là s phát tri n, l n lên, vự ể ớ ươ ớ ựn t i s hoàn thi n.ệ

+ “Tĩnh l ng”ặ

Là s th hi n thái đ suy t , tr m l ng trong không gian yên tĩnh.ự ể ệ ộ ư ầ ắ + “Bão táp”

Ch nh ng khó khăn, th thách, bi n đ ng trong cu c đ i.ỉ ữ ử ế ộ ộ ờ

→ Nh n đ nh chung: Câu nói c a G t đã khái quát quá trình trậ ị ủ ớ ưởng thành

c a trí tu và tính cách Hai quá trình này trái ngủ ệ ược v i nhau: Đ có trí tuớ ể ệ con người ph i suy t trong tĩnh l ng nh ng đ trả ư ặ ư ể ưởng thành trong tính cách con người ph i tr i qua nh ng bi n đ ng đ y th thách.ả ả ữ ế ộ ầ ử

2 Bàn lu n v ý ki n ậ ề ế

* G i ý: ợ

2.1 Vì sao trí tu con ng ệ ườ i tr ưở ng thành trong tĩnh l ng ặ

- Trí tu có đệ ược nh quá trình tích lũy trí th c c a nhân lo i chuy n ờ ứ ủ ạ ể hóa thành tri th c c a b n thân, ph c v đ i s ng.ứ ủ ả ụ ụ ờ ố

- Quá trình ti p thu tri th c c a trí tu di n ra d n d n thông qua ế ứ ủ ệ ễ ầ ầ nghi n ng m, suy xét, tích lũy t ng chút nh ng cũng sẽ không bao gi đ ề ẫ ừ ư ờ ủ

Nh v y, s nh i nhét ki n th c nóng v i trong m t s m m t chi u là ư ậ ự ồ ế ứ ộ ộ ớ ộ ề

ph n khoa h c và không phát huy đả ọ ược tác d ng.ụ

- M t ngộ ười có trí tu trệ ưởng thành là người luôn bi t b sung ki n ế ổ ế

th c cho mình đ theo k p s phát tri n c a th i đ i Trong khi đó nhi u ứ ể ị ự ể ủ ờ ạ ề

người thu c th h tr hôm nay l i ham ch i, lãng phí th i gian vào nh ng ộ ế ệ ẻ ạ ơ ờ ữ

vi c vô b , lệ ổ ườ ọ ỷ ại h c, l i vào b n bè, trí tu , nông c n, tr ng r ng.ạ ệ ạ ố ỗ

(M i lu n đi m h c sinh sẽ l y d n ch ng minh h a).ỗ ậ ể ọ ấ ẫ ứ ọ

2.2 Tính cách con ng ườ i hình thành trong bão táp

- M i ngỗ ười có m t tính cách riêng, hình thành trong nh ng hoàn ộ ữ

c nh s ng khác nhau.ả ố

+ Trong th c t , cu c đ i m i con ngự ế ộ ờ ỗ ười luôn ph i đ i di n v i ả ố ệ ớ

nh ng khó khăn, th thách, đó là môi trữ ử ường t t nh t đ rèn luy n nhân ố ấ ể ệ cách con người

- Tuy nhiên nh ng tr i nghi m, nh ng bi n đ ng trong đ i s ng có ữ ả ệ ữ ế ộ ờ ố

th là l c đ y đ tính cách trể ự ẩ ể ưởng thành, d n dày h n, kinh nghi m h n, ạ ơ ệ ơ khôn ngoan h n nh ng cũng có th khi n cho con ngơ ư ể ế ườ ợ ệi s s t, y u đu i.ế ố

→Trưởng thành v tính cách ph thu c hoàn toàn vào ý chí con ngề ụ ộ ười

- Th c t trong xã h i hi n đ i, nhi u ngự ế ộ ệ ạ ề ười có l i s ng thu mình ố ố trong nhà h p ho c độ ặ ược cha m bao b c, che ch , ít đẹ ọ ở ược va v p, tr i ấ ả nghi m trong cu c đ i sẽ d n đ n s hình thành tính cách th đ ng, ít v nệ ộ ờ ẫ ế ự ụ ộ ố

s ng, không có đ t tin và b n lĩnh.ố ủ ự ả

(H c sinh l y d n ch ng minh h a).ọ ấ ẫ ứ ọ

3 Bài h c nh n th c và hành đ ng ọ ậ ứ ộ

* Có th đ a ra nhi u ý ki n khác nhau t quan đi m c a h c sinh.ể ư ề ế ừ ể ủ ọ

* Đ nh hị ướng:

+ Đ tr thành con ngể ở ười có trí tu , m i cá nhân ph i không ng ng ệ ỗ ả ừ

h c h i, ph n đ u.ọ ỏ ấ ấ

+ Đ tr thành con ngể ở ười có nhân cách, m i cá nhân ph i bi t ch p ỗ ả ế ấ

nh n, đậ ương đ u v i nh ng bão táp, phong ba c a cu c đ i.ầ ớ ữ ủ ộ ờ

+ M i cá nhân c n bi t đ nh hỗ ầ ế ị ướng cho mình con đường hoàn thi n ệ trí tu , nhân cách, tránh l i s ng th đ ng, thu mình.ệ ố ố ụ ộ

* Đ 2 : Anh (ch ) suy nghĩ gì v ý nghĩa g i ra t câu chuy n sau: ề ị ề ợ ừ ệ

Chi c lá vàng t b t kh i cành r i xu ng g c Cái g c tròn m t ng c ế ự ứ ỏ ơ ố ố ố ắ ạ nhiên h i: ỏ

- Ôi sao s m th ? ớ ế

Chi c lá vàng gi tay chào, c ế ơ ườ i và ch vào nh ng l c non? ỉ ữ ộ

* Đ nh hị ướng

1 Gi i thích, nêu ý nghĩa c a câu chuy n ả ủ ệ

- Câu chuy n k v s ra đi c a m t chi c lá ệ ể ề ự ủ ộ ế Lá vàng r i r ng, đó là ồ ụ quy lu t bình thậ ường c a cu c s ng Đi u đ c bi t là chi c lá b t mình ra ủ ộ ố ề ặ ệ ế ứ

kh i cành t nguy n r i kh i cành s m h n th i gian mà nó có th t n t i ỏ ự ệ ờ ỏ ớ ơ ờ ể ồ ạ

đ nhể ường ch cho l c non, khi n cho g c cây ng ngàng.ỗ ộ ế ố ỡ

- Chi c lá vàng đã t o cho mình m t tâm th khi ra đi ế ạ ộ ế : tâm th thanh ế

th n khi chi c lá nh n ra đó là hành đ ng t t y u c a quy lu t t nhiên, ả ế ậ ộ ấ ế ủ ậ ự quy lu t c a cu c s ng, h n th n a, chi c lá ra đi v i t th t nguy n, ậ ủ ộ ố ơ ế ữ ế ớ ư ế ự ệ vui v , nhẻ ường ch cho l c non ỗ ộ

→ T s ra đi c a chi c lá, câu chuy n mu n nh n nh cho ngừ ự ủ ế ệ ố ắ ủ ườ ời đ i bài

h c ý nghĩa v lẽ s ng: ph i bi t s ng vì ngọ ề ố ả ế ố ười khác, bi t hi sinh c ng hi nế ố ế cho cu c đ i chung.ộ ờ

→ Thái đ s ng c a chi c lá cũng chính là thái đ s ng mà m i ngộ ố ủ ế ộ ố ỗ ườ ầi c n

ph i h c t p.ả ọ ậ

2 Phân tích, ch ng minh, lý gi i ứ ả

* Vì sao con ngườ ối s ng trên đ i c n ph i bi t vì ngờ ầ ả ế ười khác, bi t hi sinh, ế

c ng hi n cho cu c đ i chung?ố ế ộ ờ

* Lý gi i, phân tíchả

- Con người không ai t n t i m t mình mà luôn c n đ n nh ng ngồ ạ ộ ầ ế ữ ười xung quanh m i có th t n t i và phát tri n.ớ ể ồ ạ ể

- Cu c s ng là m t dòng ch y liên t c, hành đ ng cái cũ thay th cái ộ ố ộ ả ụ ộ ế

m i là đi u hoàn toàn t nhiên, phù h p v i quy lu t cu c s ng S ti p ớ ề ự ợ ớ ậ ộ ố ự ế

n i gi a cái cũ và cái m i làm cho cu c s ng đố ữ ớ ộ ố ược ti p di n, v n đ ng m t ế ễ ậ ộ ộ cách thu n l i.ậ ợ

- Nh chi c lá, cu c đ i con ngư ế ộ ờ ười cũng có b t đ u và k t thúc Con ắ ầ ế

người không t n t i mãi N u không có th h sau, con ngồ ạ ế ế ệ ườ ẫi v n ph i ả vĩnh bi t cu c đ i, v n ph i lùi l i phía sau.ệ ộ ờ ẫ ả ạ

- Nh ng gì có đữ ược hôm nay đ u d a trên n n t ng c a s hi sinh, ề ự ề ả ủ ự

c ng hi n c a th h cha ông, cho nên s ti p t c t o ra nhi u đi u t t ố ế ủ ế ệ ự ế ụ ạ ề ề ố

đ p c a th h sau chính là hành đ ng tri ân đ i v i cha ông trong quá ẹ ủ ế ệ ộ ố ớ

kh ứ

* L p lu nậ ậ

- Phê phán: thói ích k , ch bi t có b n thân mình là căn b nh ph ỉ ỉ ế ả ệ ổ

bi n t n t i trong xã h i ngày nay Căn b nh này ngày càng tr nên nh c ế ồ ạ ộ ệ ở ứ

nh i h n khi xã h i phát tri n M t l p ngố ơ ộ ể ộ ớ ười ch bi t có b n thân mình, ỉ ế ả

th m chí vì l i ích cá nhân h s n sàng làm h i đ n c nh ng ngậ ợ ọ ẵ ạ ế ả ữ ười xung quanh H ch bi t làm cho cu c s ng c a h sung túc, đ y đ mà không ọ ỉ ế ộ ố ủ ọ ầ ủ

c n quan tâm đ n xung quanh, quan tâm đén tầ ế ương lai… (khai thác tài nguyên thiên nhiên b a bãi ).ừ

3 Bình lu n, liên h b n thân ậ ệ ả

* Hình nh chi c lá r i đ l i bài h c đúng đ n, có ý nghĩa l n lao:ả ế ơ ể ạ ọ ắ ớ

- Con người ta không ch bi t s ng cho b n thân mình mà còn ph i hi ỉ ế ố ả ả sinh vì người khác Đó là bài h c trao và nh n cu c đ i: “S ng là cho đâu ọ ậ ở ộ ờ ố

ch riêng mình” (T H u)ỉ ố ữ

- S ng c ng hi n, s ng bi t cho đi, cu c đ i con ngố ố ế ố ế ộ ờ ười m i tr nên cóớ ở

ý nghĩa Tu i tr → ph i bi t hi n dâng trí tu c a mình đ làm đ p cu c ổ ẻ ả ế ế ệ ủ ể ẹ ộ

đ i.ờ

* Liên h b n thân: ệ ả

+ Nhìn nh n l i nh ng vi c đã làm c a b n thân → có hay ch a s c ng ậ ạ ữ ệ ủ ả ư ự ố

hi n.ế

+ Đ nh hị ướng cho mình m t quan ni m s ng m t lôi s ng ộ ệ ố ộ ố đúng đ n, phù h p.ắ ợ

* Đ 3: ề Gia đình là tr ườ ng h c c a lòng khoan dung, vì nó luôn t n t i ọ ủ ồ ạ

và d y chúng ta cách s ng v i nh ng ng ạ ố ớ ữ ườ i khác

Anh (ch ) hãy trình bày suy nghĩ c a mình v ý ki n trên?ị ủ ề ế

* G i ý:ợ

- Yêu c u chung: s hi u bi t v đ i s ng xã h i, kĩ năng t o l p văn b n, ầ ự ể ế ề ờ ố ộ ạ ậ ả

kh năng bày t suy nghĩ c a mình khi làm bài.ả ỏ ủ

- Ki n th c c b nế ứ ơ ả

1 Gi i thích ý ki n ả ế

* Gia đình là gì? Là m t nhóm ngộ ườ ượi đ c hình thành trên c s hôn nhân ơ ở

và quan h huy t th ng Nh ng thành viên trong gia đình có s ràng bu c ệ ế ố ữ ự ộ