Mục tiêu: sau khi học xong bài này học sinh phải: - Nêu được các biện pháp hạn chế các tác nhân gây đột biến - Nắm sơ lược phương pháp tư vấn di truyền trước sinh nhằm hạn chế các bệnh d
Trang 1BẢO VỆ VỐN GEN CỦA LOÀI NGƯỜI
VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ XÃ HỘI CỦA DI TRUYỀN HỌC
Bài 22
1 Mục tiêu: sau khi học xong bài này học sinh phải:
- Nêu được các biện pháp hạn chế các tác nhân gây đột biến
- Nắm sơ lược phương pháp tư vấn di truyền trước sinh nhằm hạn chế các bệnh di truyền ở
người
- Nêu được khái niệm về liệu pháp gen
- Nêu được việc bảo vệ vốn gen của loài người liên quan tới một số vấn đề : Di truyền học với
ung thư và bệnh AIDS, di truyền trí năng
2 Chuẩn bị:
2.1 Học sinh:
- Đọc trước Bài 22
- SGK, vở ghi bài,…
2.2 Giáo viên:
2.2.1 Phương tiện dạy học:
- SGK, SGV, một số tài liệu tham khảo khác
- Một số hình ảnh liên quan
2.2.2 Thiết kế hoạt động dạy – học:
Ổn định tổ chức:
Kiểm tra bài cũ:
- Giải thích vì sao không nên kết hôn giữa những người có họ hàng trong phạm vi 3 đời?
- Thế nào là liệu pháp gen? Liệu pháp gen nhằm giải quyết những vấn đề gì?
Bài mới:
Hoạt động 1: Tìm hiểu về các biện pháp bảo vệ vốn gen loài người CH1: Thế nào là gánh nặng di truyền?
CH2: Để giảm bớt gáng nặng di truyền chúng ta cần phải
làm gì?
CH3: Cần làm gì để hạn chế sinh ra những trẻ mang
bệnh di truyền? Cho ví dụ?
CH4: Liệu pháp gen là gì? Vì sao liệu pháp gen lại được
xem là kĩ thuật của tương lai?
- Độc lập nghiên cứu nội dung đầu mục I SGK để trả lời
- Nghiên cứu nội mục I.1, I.2, I.3 SGK để trả lời
- Nghiên cứu nội mục I.3 SGK, tiến hành thảo luận nhóm để trả lời
1 Các biện pháp bảo vệ vốn gen loài người
1.1 Tạo môi trường trong sạch nhằm hạn chế các tác nhân gây đột biến
1.2 Tư vấn di truyền và việc sàng lọc trước sinh
- Khái niệm: Là hình thức chuyên gia di truyền đưa ra các tiên đoán về khả năng đứa trẻ sinh ra mắc 1 tật
bệnh di truyền và cho các cặp vợ chồng lời khuyên có nên sinh con tiếp theo không, nếu có thì làm gì để tránh cho ra đời những đứa trẻ tật nguyền
- Kỹ thuật :
Trang 2HÊp phô
X©m nhËp
Enzim phiªn m· ng îc
ARN
ARN
ADN
Cµi xen
Sinh tæng hîp
HIV míi Gi¶i phãng
L¾p r¸p
chuẩn đoán trước sinh → cho lời khuyên
ADN xem thai nhi có bị bệnh di truyền hay không, phương pháp được sử dụng phổ biến : chọc dò dịch
ối và sinh thiết tua nhau thai
1.3 Liệu pháp gen- kỹ thuật của tương lai
- Khái niệm: là việc chữa trị các bệnh di truyền bằng cách phục hồi chức năng của các gen bị đột biến
- Biện pháp: đưa bổ sung gen lành vào cơ thể người bệnh và thay thế gen bệnh bằng gen lành.
- Mục đích: hồi phục chức năng bình thường của các tế bào hay mô, khắc phục sai hỏng di truyền, thêm chức năng mới cho tế bào
+ Hoạt động 2: Tìm hiểu một số vấn đề xã hội của di truyền học
CH5: Hãy nêu những tác động tiêu cực có thể xảy ra đối
với XH loài người ?
CH6: Trí năng là gì? Trí năng có được di truyền không?
CH7: Đánh giá về sự di truyền trí năng bằng chỉ tiêu
nào?
CH8: Hiện nay chúng ta đã hiểu biết về vật chất di
truyền của HIV như thế nào?
CH9: Sự hiểu biết sâu sắc về cấu tạo và sinh học virut
của HIV giúp cho việc ngăn chặn và điều trị AIDS như
thế nào?
- HS độc lập nghiên cứu nội dung mục II.1 và II.2 SGK để trả lời:
- HS tiến hành nghiên cứu SGK, thảo luận nhóm để trả lời CH6, 7
- HS tiến hành nghiên cứu SGK, thảo luận nhóm để trả lời CH8, 9
2 Một số vấn đề xã hội của di truyền học
2.1 Tác động của xã hội của việc giải mã bộ gen người
2.2 Vấn đề phát sinh do công nghệ gen và công nghệ tế bào
2.3 Vấn đề di truyền khả năng trí tuệ
- Hệ số thông minh ( IQ): được xác định bằng các trắc nghiệm với các bài tập tích hợp có độ khó tăng dần
- Khả năng trí tuệ và sự di truyền: Tính di truyền có ảnh hưởng nhất định tới khả năng trí tuệ
2.4 Di truyền học với bệnh AIDS(Acquired immunodeficiency syndrom) :
Để làm chậm sự tiến triển của
bệnh người ta sử dụng biện
pháp di truyền nhằm hạn chế
sự phát triển của virut HIV
Khi vào trong tế bào, HIV sử
dụng enzim phiên mã ngược
(Reverse Transcriptase) để sao
chép bản thân, cơ thể của nó
lên nhiều lần Các loại thuốc
kháng HIV hiện nay có tác dụng
ngăn chặn tổng hợp ADN, làm
đứt đoạn chuỗi ADN mà virus
sử dụng để sao chép bản thân
nó, một số loại thuốc lại có tác
dụng ức chế các enzim Protease
mà HIV dùng để sản xuất ra
các thành phần cấu tạo của virus ⇒ hạn chế sự nhân lên của HIV, do đó hạn chế sự giảm sút số
Trang 3lượng tế bào bạch cầu CD4 trong cơ thể người bệnh ⇒ làm chậm sự tiến triển của bệnh AIDS
Hoạt động 3: Củng cố và dặn dò
- Để bảo vệ vốn gen di truyền của loài người chúng ta cần phải làm gì?
- Về nhà các em học bài, trả lời các câu hỏi trong SGK trang 122 và xem trước bài 31 Ôn tập phần năm di truyền học
3 Nhận xét, rút kinh nghiệm giảng dạy: