Quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học ở trường trung học cơ sở phù lỗ, huyện phù ninh, tỉnh phú thọ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌCSƯ PHẠM HÀ NỘI 2 HÀ THỊ THANH NGA QUẢN LÝ SINH HOẠT TỔ CHUYÊN MÔN THEO HƯỚNG NGHIÊN CỨU BÀI HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ PHÙ LỖ, HUYỆN PHÙ NINH, TỈNH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC

SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

HÀ THỊ THANH NGA

QUẢN LÝ SINH HOẠT TỔ CHUYÊN MÔN THEO HƯỚNG

NGHIÊN CỨU BÀI HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ PHÙ LỖ, HUYỆN PHÙ NINH, TỈNH PHÚ THỌ

Chuyên ngành: Quản lí giáo dục

Mã số: 60140114 LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Vũ Bích Hiền

Hà Nội, 2017

được sự giúp đỡ của nhiều tập thể và cá nhân Thầy giáo, Cô giáo.

Tác giả luận văn xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành, sâu sắc tới các thầygiáo, cô giáo của trường Đại học sư phạm Hà Nội 2 đã tận tình giảng dạy, tạomọi điều kiện giúp đỡ trong suốt quá trình học tập cũng như nghiên cứu luậnvăn

Tác giả trân trọng cảm ơn Lãnh đạo UBND Phù Ninh, Phòng GD&ĐTPhù Ninh, Cán bộ quản lý và giáo viên trường THCS Phù Lỗ, cán bộ quản lý vàgiáo viên các trường THCS trên địa bàn huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ đã cungcấp số liệu và tạo điều kiện thuận lợi để tác giả hoàn thành luận văn

Đặc biệt, tác giả bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Nguyễn Vũ BíchHiền đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tác giả về mặt khoa học trong suốt quátrình nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, mặc

dù bản thân tác giả đã hết sức cố gắng, song không tránh khỏi những thiếusót Kính mong nhận được sự chỉ dẫn, đóng góp ý kiến của các Thầy giáo,

Cô giáo, các nhà quản lý và các bạn đồng nghiệp

Xin trân trọng cảm ơn!

Phú Thọ, tháng 7 năm 2017

Tác giả

Hà Thị Thanh Nga

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này

là trung thực và không trùng lặp với các đề tài khác Tôi cũng xin cam đoanrằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và cácthông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc

Tác giả

Hà Thị Thanh Nga

1 Lý do chọn đề tài .

1 2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

4 Giả thuyết khoa học 2

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Phạm vi nghiên cứu

3 7 Phương pháp nghiên cứu

3 8 Cấu trúc luận văn 4

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ SINH HOẠT TỔ CHUYÊN MÔN THEO HƯỚNG NGHIÊN CỨU BÀI HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 5

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

5 1.2 Tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở 8

1.2.1 Khái niệm tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở

8

1.2.2 Vị trí của tổ chuyên môn 8

1.2.3 Chức năng của tổ chuyên môn 8

1.2.4 Nhiệm vụ của tổ chuyên môn 9

1.2.5 Sinh hoạt tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở 10

1.3 Sinh hoạt tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở theo hướng nghiên cứu bài học 12

1.3.1 Khái niệm sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học ở trường

trung học cơ sở 12

1.3.2 Các bước sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học

ở trường trung học cơ sở……… 13

1.3.3 Nguyên tắc sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học 16

1.3.4 Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học ở

học 26 1.4.3 Nhiệm vụ, quyền hạn của các chủ thể trong trường trung học cơ sở 27

1.4.3.1 Vai trò, chức năng, nhiệm vụ của tổ trưởng chuyên môn trong trường trung học cơ sở đối với quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu

bài

học 27 1.4.3.2 Mối quan hệ quản lý của tổ trưởng chuyên môn với ban giám hiệu

và giáo viên trường trung học cơ sở trong tổ chức sinh hoạt tổ chuyên môn theo

1.4.4.2 Dự giờ, hỗ trợ giáo viên thực hiện giờ dạy có đổi mới trong sinh hoạt

tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướngnghiên cứu bài học .35

2.1 Khái quát về trường trung học cơ sở Phù Lỗ, huyện Phù Ninh, tỉnh PhúThọ 41

2.3 Thực trạng sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học

ở trường THCS Phù Lỗ, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ……….…… 49

2.3.1 Thực trạng nhận thức về sự cần thiết sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học……… ……

49

2.3.2 Thực trạng tần suất sinh hoạt TCM theo hướng nghiên cứu bài học…….51 2.3.3 Thực trạng chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài

học 51

2.3.4 Thực trạng điều kiện đảm bảo cho sinh hoạt TCM theo hướng NCBH 53

2.4 Thực trạng quản lý sinh hoạt TCM theo hướng NCBH ở trường trung học cơ

giảng dạy và bồi dưỡng chuyên môn cho GV 61 2.4.4 Thực trạng đánh giá kết quả giờ dạy và đánh giá giáo viên trong sinh hoạt TCM

67

2.5 Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng .70

2.6 Đánh giá chung về khảo sát thực trạng 73

3.1 Những nguyên tắc chỉ đạo đề xuất biện pháp 78

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tnh khoa học, hệ thống

cứu bài học ở trường trung học cơ sở Phù Lỗ, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ 80

3.2.1 Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài

3.3.3 Kết quả khảo nghiệm

102

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 111

1 Kết luận 111

2 Khuyến nghị 112

Viết tắt Viết đầy đủ

BGD&ĐT Bộ Giáo dục và Đào tạo

SHTCM Sinh hoạt tổ chuyên môn

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1: Thống kê kết quả xếp loại hạnh kiểm trong 5 năm 42Bảng 2.2: Thống kê kết quả xếp loại học lực trong 5 năm 43Bảng 2.3: Thống kê kết quả học sinh giỏi cấp huyện trong 5 năm 45Bảng 2.4: Thống kê kết quả thi học sinh giỏi cấp tỉnh, cấp quốc gia trong 5năm 45Bảng 2.5: Kết quả học sinh tốt nghiệp THCS và thi vào lớp 10 THPT trong 5năm 46Bảng 2.6: Thực trạng nhận thức của CBQL, GV về sự cần thiết sinh hoạt TCMtheo hướng nghiên cứu bài học

50Bảng 2.7: Thực trạng tần suất sinh hoạt TCM theo hướng nghiên cứu bài học củaCBQL, GV trường THCS Phù Lỗ 51Bảng 2.8: Thực trạng chất lượng sinh hoạt TCM theo hướng nghiên cứu bài học 52Bảng 2.9: Thực trạng điều kiện đảm bảo cho sinh hoạt TCM theo hướng NCBH 53Bảng 2.10: Thực trạng mức độ cần thiết nâng cao nhận thức cho giáo viên vềsinh hoạt TCM theo hướng nghiên cứu bài học 55Bảng 2.11: Thực trạng mức độ thực hiện nâng cao nhận thức cho giáo viên về tổ

chức sinh hoạt TCM theo hướng nghiên cứu bàihọc 57Bảng 2.12: Thực trạng dự giờ, hỗ trợ giáo viên thực hiện giờ dạy có đổi mớitrong sinh hoạt TCM theo hướng nghiên cứu bài học

59Bảng 2.13.a: Sử dụng kết quả nghiên cứu bài học vào nâng cao chất lượng giảngdạy

61Bảng 2.13 b: Áp dụng bài học vào thực tễn dạy học hàng ngày của giáo viên ởtrường THCS Phù Lỗ 63Bảng 2.13c: Sử dụng kết quả nghiên cứu bài học vào bồi dưỡng chuyên môn cho

Bảng 2.14: Thực trạng đánh giá kết quả giờ dạy và đánh giá giáo viên trong sinhhoạt TCM theo hướng nghiên cứu bài học 67Bảng 2.15: Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý SHTCM theo hướng NCBH ở trường THCS Phù Lỗ 70Bảng 3.1: Kết quả khảo nghiệm tnh cần thiết của các biện pháp đề xuất 102

Bảng 3.2: Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp đề xuất 105

Bảng 3.3: Mối quan hệ giữa tnh cần thiết và tnh khả thi (Thực tễn) của các biệnpháp quản lý được đề xuất 107

tổ chức sinh hoạt TCM theo hướng nghiên cứu bài

học 59

Biểu đồ 2.4 So sánh mức độ cần thiết và mức độ thực hiện của sử dụng kết quả

nghiên cứu bài học vào nâng cao chất lượng giảng dạy 63

Biểu đồ 2.5: Đánh giá kết quả giờ dạy và đánh giá giáo viên trong sinh hoạtTCM theo hướng nghiên cứu bài học 70Biểu đồ 3.1 Mối quan hệ giữa tnh cần thiết và tnh khả thi của các biện pháp

quản lý được đề xuất

108

1

Hiện nay, một trong những mục tiêu cơ bản của GD&ĐT là hình thành

và phát triển nhân cách học sinh một cách toàn diện Thực hiện đề án “Đổi mớicăn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo” theo Nghị quyết Đại hội toàn quốc lầnthứ XI của Đảng và Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ươngkhóa XI, giáo dục phổ thông đang có nhiều đổi mới, đặc biệt ở cấp Trung học cơ

sở (THCS) Quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học

là một trong những hoạt động trọng tâm, cấp thiết được Bộ GD&ĐT chỉ đạotriển khai nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy và giáo dục học sinh tại cấp họcnày

Tổ chuyên môn là bộ phận nòng cốt trong các nhà trường có vai tròquan trọng trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên Thông qua quản lýsinh hoạt tổ chuyên môn hiệu trưởng có thể nắm bắt, bồi dưỡng chuyên môncho giáo viên và quản lý được các mặt hoạt động khác trong trường

Trên thực tế, quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn ở các trường phổ thông nóichung, trường THCS nói riêng vẫn còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng được yêucầu đổi mới giáo dục Phần lớn sinh hoạt tổ chuyên môn được thực hiện theolối truyền thống, nặng về hình thức, chú trọng đánh giá xếp loại giáo viên thôngqua dự giờ, kiểm tra hồ sơ sổ sách Còn ít các buổi sinh hoạt tổ chuyên mônđược lồng ghép tổ chức chuyên đề, dự giờ và chia sẻ tết dạy mẫu, thảo luận vềnhững vấn đề còn vướng mắc trong chuyên môn Do đó giáo viên chỉ quan tâmđến việc dạy mà chưa chú trọng đúng mức đến việc học của học sinh, chưaquan tâm nhiều đến việc kết nối giữa hoạt động của thầy đối với từng hoạtđộng của trò

Công tác quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài họccác trường THCS ở huyện Phù Ninh, trong đó có trường THCS Phù Lỗ vẫn cònnhững vấn đề bất cập, các biện pháp quản lý chưa được khoa học, đồng bộ, cònnhiều lúng túng, chưa đáp ứng được với sự phát triển chung, cần phải trao đổi,

bổ sung, rút kinh nghiệm kịp thời để đáp ứng với yêu cầu, đòi hỏi phát triểncủa

trong nhà trường Vì vậy đổi mới quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn đáp ứngyêu cầu đổi mới giáo dục luôn là vấn đề cần được quan tâm Sinh hoạt tổ chuyênmôn theo hướng nghiên cứu bài học là một hình thức mới, là một hướng đi đúngtrong công tác chuyên môn của nhà trường mang lại hiệu quả cao trong sinhhoạt chuyên môn ở các nhà trường phổ thông.

Từ những vấn đề lý luận và thực tiễn nói trên, tác giả chọn nghiên cứu đề

tài:“Quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học ở trường THCS Phù Lỗ, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ”.

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý sinh hoạt tổ chuyênmôn, đề xuất biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý sinh hoạt tổ chuyên môntrường THCS Phù Lỗ, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ theo hướng nghiên cứu bàihọc

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học ở trường THCS

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý của tổ trưởng chuyên môn đối với sinh hoạt tổ chuyênmôn theo hướng nghiên cứu bài học ở trường THCS

4 Giả thuyết khoa học

Công tác quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn ở trường THCS Phù Lỗ, huyệnPhù Ninh, tỉnh Phú Thọ trong thời gian qua đã đạt được một số kết quả nhấtđịnh song vẫn còn bộc lộ những hạn chế, bất cập do các nguyên nhân khácnhau, trong đó có nguyên nhân biện pháp quản lý chưa phù hợp Nếu áp dụngnhững biện pháp quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bàihọc ở trường THCS Phù Lỗ, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ do tác giả đề xuấtthì sẽ

nâng cao được chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn trong nhà trường, gópphần nâng cao chất lượng giáo dục.

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Xác định cơ sở lý luận về quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng

nghiên cứu bài học ở trường trung học cơ sở

5.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng

nghiên cứu bài học ở trường trung học cơ sở Phù Lỗ, huyện Phù Ninh, tỉnh PhúThọ

5.3 Đề xuất, khảo nghiệm một số biện pháp quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn

theo hướng nghiên cứu bài học ở trường trung học cơ sở Phù Lỗ, huyện PhùNinh, tỉnh Phú Thọ

6 Phạm vi nghiên cứu

- Nội dung nghiên cứu: Tập trung vào các biện pháp quản lý sinh hoạt tổ chuyênmôn theo hướng nghiên cứu bài học ở trường THCS Phù Lỗ, huyện Phù Ninh,tỉnh Phú Thọ

- Khảo sát, điều tra:

+ Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, và tập trung nghiên cứu chủ thể quản lý là Tổtrưởng chuyên môn

+ Giáo viên trường THCS Phù Lỗ, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Các phương pháp nghiên cứu lý luận

Bao gồm các phương pháp phân tch, tổng hợp, phân loại, hệ thốnghoá, khái quát hoá các tài liệu lý luận, các công trình nghiên cứu có liên quan đểxây dựng cơ sở lý luận của đổi mới quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theohướng nghiên cứu bài học ở trường THCS

7.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tễn

- Phương pháp điều tra: Để đánh giá thực trạng quản lý sinh hoạt tổ chuyênmôn theo hướng nghiên cứu bài học bằng hình thức khảo sát đối với CBQL, GV

trường THCS Phù Lỗ, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ.

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Để tm hiểu những thành tựu(hiệu quả) và hạn chế (cái bất ổn) của công tác quản lý sinh hoạt tổ chuyên môntheo hướng nghiên cứu bài học tại trường THCS Phù Lỗ, huyện Phù Ninh, tỉnhPhú Thọ những năm gần đây

- Phương pháp phỏng vấn: Tiến hành phỏng vấn một số cán bộ quản lý,TTCM và giáo viên nhằm thu thập thêm các thông tn cần thiết làm sáng tỏ kếtquả nghiên cứu

7.3 Các phương pháp khác

- Phương pháp thống kê toán học: Sử dụng toán thống kê để tổng hợp kếtquả điều tra và xử lý dữ liệu

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài các phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụlục, nội dung chính của luận văn được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng

nghiên cứu bài học ở trường THCS

Chương 2: Thực trạng quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên

cứu bài học ở trường THCS Phù Lỗ, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ

Chương 3: Biện pháp quản lý sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên

cứu bài học ở trường THCS Phù Lỗ, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ SINH HOẠT TỔ CHUYÊN MÔN THEO

HƯỚNG NGHIÊN CỨU BÀI HỌC Ở TRƯỜNG

TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Trên thế giới

Thuật ngữ nghiên cứu bài học (NCBH) theo tếng Nhật là "jugyokenkyu"(gồm hai từ: jugyo - bài học và kenkyu - nghiên cứu) có nghĩa là nghiên cứu vàcải tến bài học cho đến khi nó hoàn hảo [25] Nghiên cứu bài học, một mô hìnhdạy học ra đời ở Nhật vào cuối thế kỷ 19, đã được thế giới biết đến nhưmột phương pháp đặc biệt nhằm đổi mới bài học đã thiết kế Nghiên cứubài học được phát triển tại Nhật Bản như một chỉ dẫn cho phương pháp dạy họcnâng cao từ thế kỉ XIX Theo truyền thống, có hai loại phương pháp bài học:Phương pháp nghiên cứu từ chung tới riêng (nó phổ biến những thông tn giáodục và phương pháp nền tảng, nó cải cách những kĩ năng sư phạm bởi xem xétlại cách dạy) và học thông qua những thảo luận và quan sát của giáo viên.Nghiên cứu bài học đặt giáo viên vào vị trí trung tâm của các hoạt động chuyênnghiệp với sự quan tâm và mong muốn được hiểu rõ hơn về việc học của họcsinh

Năm 1989, MakotovYoshida đề cập đến nghiên cứu bài học với cố vấn JimStigler tại Đại học Chicago nhằm nghiên cứu so sánh toán học giảng dạy và họctập Năm 1991, Stigler và nhóm nghiên cứu của mình bao gồm cả CleaFernandez và Yoshida đã tến hành nghiên cứu băng video-mẫu NSF để phântch sự khác biệt trong thực hành trên lớp giữa Nhật Bản và Mỹ [25]

Tháng 5 năm 2000, mô hình bài học nghiên cứu đầu tên được tổ chứctại Paterson kết hợp với hiệu trưởng Lynn Liptak, Patsy Wang-Iverson củanghiên cứu cho trường học tốt hơn, bài nghiên cứu của Đại học Sư phạm,Cao đẳng Columbia, học Greenwich Nhật Bản của CT Sự kiện này cũng tổ chức

thường niên.

Sự phát triển chuyên môn của giáo viên là một hoạt động đại diện của đổimới giáo dục Gần đây, trong lĩnh vực phát triển chuyên môn, NCBH đã thu hútđược sự quan tâm của các nhà giáo dục và học giả trên toàn thế giới, trong đó

có Hoa Kỳ, Vương quốc Anh và Úc NCBH được thực hiện với sự hợp tác của cácnhóm giáo viên trong trường hay những chuyên gia bên ngoài (có thể có sự

hỗ trợ từ bên ngoài) Trong quá trình NCBH, nhóm nghiên cứu cùng nhau thiết

kế bài học, tổ chức giờ dạy và trao đổi về những điều quan sát được trong giờhọc, đưa ra nhận xét, cùng nhau rút kinh nghiệm và điều chỉnh kế hoạch bài học,nội dung và phương pháp dạy học để bài học được tến hành tốt hơn Quátrình các giáo viên cùng lên kế hoạch là một hình thức bồi dưỡng, góp phần nângcao năng lực nghề nghiệp bản thân

Nghiên cứu bài học đã được giới thiệu ở nhiều nước châu Á như Brunei, dô-nê-xi-a, Malaysia, Thái Lan, và Việt Nam Mô hình này được phát triển phùhợp với hoàn cảnh cụ thể của từng trường ở mỗi nước Nghiên cứu bài học nhưmột hình thức sinh hoạt chuyên môn lấy nghiên cứu cải tến làm phương tện đểtạo ra môi trường cho các giáo viên học tập từ chính quá trình cùng quansát, phân tích và suy ngẫm về những cái diễn ra trong những giờ thực học

In-1.1.2 Ở Việt Nam

Ở Việt Nam, mô hình NCBH được đưa vào vận dụng thí điểm đầu tên ởmột số trường Tiểu học tỉnh Bắc Giang từ năm học 2006-2007 qua dự án “Nângcao năng lực bồi dưỡng giáo viên theo cụm và quản lý nhà trường” của tổ chứcJICA - Nhật Bản Năm 2009, mô hình này được giới thiệu đến các trường đạihọc, cao đẳng sư phạm thông qua hội thảo quốc tế về NCBH tại trường ĐHSP

Hà Nội (do Viện Nghiên cứu Sư phạm tổ chức) Năm 2010, Tổ chức Plan và Tổchức cứu trợ trẻ em (SC) giới thiệu và xây dựng mô hình NCBH ở các trường Tiểuhọc trong một số tỉnh (Thái Nguyên, Phú Thọ, Quảng Bình, Quảng Trị, Lào Cai, ).Năm 2013, mô hình NCBH được triển khai giới thiệu thí điểm ở một số tỉnhthông qua Chương trình đảm bảo chất lượng giáo dục (SEQAP) Ở Việt

Nam, mô hình NCBH có nhiều cách gọi khác nhau như: SHCM mới; SHCM dựatrên NCBH; SHCM theo NCBH hoặc SHCM lấy HS là trung tâm Dù được gọi theonhững cách gọi khác nhau nhưng tựu chung lại vẫn được triển khai áp dụng thựchiện cơ bản theo triết lý, mục têu, phương pháp, kỹ thuật NCBH.

Chính vì những hiệu quả của mô hình SHCM theo NCBH mang lại mà môhình này cũng được nhiều tác giả tập trung nghiên cứu như: Phạm Đức Bách

(2010), Một số hình thức sinh hoạt chuyên môn ở trường trung học cơ sở nhằm góp phần đổi mới phương pháp dạy học, Tạp chí Giáo dục Số 235 tr 58-59 [1];

Vũ Thị Sơn (2011), Đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo hướng xây dựng văn hóa học tập ở nhà trường thông qua nghiên cứu bài học, Tạp chí Giáo dục Số 269 tr 20-23 [24]; Đặng Thị Hồng Doan (2011), Bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên tểu học qua nghiên cứu bài học, Tạp chí Giáo dục Số 268 tr 32-33 [8]; Hoàng Tấn Bình Long (2013), Vấn đề đổi mới sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học [18].

Hoạt động nghiên cứu bài học là một hoạt động then chốt, chủ đạotrong các buổi sinh hoạt chuyên môn ở các tổ chuyên môn, là công việcthường ngày của đội ngũ cán bộ, giáo viên ở tất cả các cấp học Sinh hoạtchuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học nhằm nâng cao năng lực nghềnghiệp của giáo viên, tạo cơ hội và điều kiện học tập cho tất cả các em học sinh.Qua hoạt động chuyên môn theo nghiên cứu bài học nhằm phát triển nhàtrường một cách bền vững, chính vì vậy công tác quản lý sinh hoạt chuyên môntheo nghiên cứu bài học của hiệu trưởng trường THCS đã được nhiều nhà nghiêncứu giáo dục, nhà sư phạm trong và ngoài nước quan tâm nghiên cứu

Thông qua những nghiên cứu của mình nhìn chung các tác giả đã đềcập đến những khía cạnh khác nhau của sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứubài học Đồng thời cũng đề cập đến những khía cạnh của quản lý sinh hoạtchuyên môn trong nhà trường THCS

Trên địa bàn huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ đến thời điểm này mới có cáctổng kết về triển khai NCBH ở cả 2 bậc học (tểu học và trung học cơ sở) nhưngchưa có công trình nào nghiên cứu về quản lý sinh hoạt tổ chuyên môntheo hướng nghiên cứu bài học Vì vậy, đề tài này cần được đi sâu hơn nghiêncứu cơ sở lý luận, khảo sát thực tễn và triển khai góp phần đề xuất biện phápquản lý sinh hoạt tổ chuyên môn trong nhà trường THCS, trong bối cảnh giáodục Việt Nam đang triển khai đề án đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục phổthông

1.2 Tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở

1.2.1 Khái niệm tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở

Tổ chuyên môn là một bộ phận của nhà trường, gồm một nhóm giáo viên(từ 3 người trở lên) cùng giảng dạy về một môn học hay một nhóm môn học haymột nhóm viên chức làm công tác thư viện, thiết bị giáo dục, tư vấn họcđường được tổ chức lại để cùng nhau thực hiện các nhiệm vụ theo quy địnhtại khoản 2 điều 16 của Điều lệ nhà trường [4]

Mỗi tổ chuyên môn có tổ trưởng và từ một đến hai tổ phó do hiệutrưởng bổ nhiệm vào đầu năm học

1.2.2 Vị trí của tổ chuyên môn

Theo Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trườngphổ thông có nhiều cấp học ban hành, Thông tư số: 12/2011/TT-BGD&ĐTngày 28 tháng 3 năm 2011 của BGD&ĐT: Tổ chuyên môn là một bộ phận cấuthành trong trong bộ máy tổ chức, quản lý của trường THCS, THPT Trong trườngcác tổ, nhóm chuyên môn có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp các các

bộ phận nghiệp vụ khác và các tổ chức Đảng, đoàn thể trong nhà trườngnhằm thực hiện chiến lược phát triển của nhà trường, chương trình giáo dục

và các hoạt động giáo dục và các hoạt động khác hướng tới mục têu giáo dục[4]

1.2.3 Chức năng của tổ chuyên môn

Tổ chuyên môn là đầu mối để Hiệu trưởng quản lý nhiều mặt, nhưng chủyếu vẫn là hoạt động chuyên môn, tức là hoạt động dạy học trong trường

Chức năng của Tổ chuyên môn:

- Giúp Hiệu trưởng điều hành các hoạt động nghiệp vụ chuyên môn liên quanđến dạy và học;

- Trực tếp quản lý giáo viên trong tổ theo nhiệm vụ quy định

Tổ trưởng chuyên môn phải là người có khả năng xây dựng kế hoạch; điềuhành tổ chức, hoạt động của tổ theo kế hoạch giáo dục, phân phối chươngtrình môn học của Bộ GD&ĐT và kế hoạch năm học của nhà trường; tổ chức bồidưỡng chuyên môn cho giáo viên trong tổ; đánh giá, xếp loại và đề xuất khenthưởng, kỉ luật giáo viên thuộc tổ mình quản lý

1.2.4 Nhiệm vụ của tổ chuyên môn

Điều lệ trường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp họcban hành kèm theo Thông tư số 12/2011/TT- BGDĐT ngày 28 tháng 3 năm

2011 của Bộ GD&ĐT quy định nhiệm vụ của tổ chuyên môn như sau:

Điều 16 Tổ chuyên môn:

- Hiệu trưởng, các phó Hiệu trưởng, giáo viên, viên chức thư viện, viên chứcthiết bị thí nghiệm của trường trung học được tổ chức thành tổ chuyênmôn theo môn học hoặc nhóm môn học ở cấp học THCS Mỗi tổ chuyên môn có

tổ trưởng, từ 1 đến 2 tổ phó chịu sự quản lý chỉ đạo của Hiệu trưởng, doHiệu trưởng bổ nhiệm và giao nhiệm vụ vào đầu năm học

- Tổ chuyên môn có những nhiệm vụ sau:

+ Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng và quản lý

kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch giáo dục, phân phối chươngtrình môn học của Bộ GD&ĐT và kế hoạch năm học của nhà trường;

+ Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ; tham gia đánh giá, xếp loại cácthành viên của tổ theo các quy định của Bộ GD&ĐT;

+ Giới thiệu tổ trưởng, tổ phó;

+ Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên

- Tổ chuyên môn sinh hoạt hai tuần một lần và có thể họp đột xuất theo yêu

cầu công việc hay khi Hiệu trưởng yêu cầu

Hiện nay, văn bản chỉ đạo hoạt động đổi mới chuyên môn ở trường phổthông được hướng dẫn cụ thể theo tinh thần văn bản số 5555/BGDĐT-GDTrHngày 08 tháng 10 năm 2014 của Bộ GD&ĐT về hướng dẫn sinh hoạt chuyênmôn về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá; tổ chức và quản lícác hoạt động chuyên môn của trường trung học/trung tâm giáo dụcthường xuyên qua mạng Hoạt động tổ chuyên môn được triển khai thường kỳ,

tổ chức “Ngày chuyên môn” 1 tháng/lần ở tất cả các bộ môn, mô hìnhtrường học kết nối được triển khai TCM tổ chức các chuyên đề về giảng dạy,triển khai nhiệm vụ chuyên môn

1.2.5 Sinh hoạt tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

Sinh hoạt tổ chuyên môn trong nhà trường là nhiệm vụ quan trọng và chủyếu, sự tham gia, đóng góp của mỗi thành viên trong nhà trường góp phầntạo nên môi trường học tập giảng dạy trong học sinh và giáo viên Sinhhoạt tổ chuyên môn đúng hướng, đúng quy trình, kỹ thuật tạo nên môi trườnggiáo dục hiểu biết, tn tưởng, hiệu quả Trong sinh hoạt tổ chuyên môn, cácthành viên tham gia nhiệt huyết, hào hứng, định hướng là cần thiết Khi mỗithành viên tổ chuyên môn hiểu rõ, họ sẽ tham gia không mệt mỏi, sáng tạotrong mọi hoạt động chuyên môn Cán bộ quản lý trường học, các giáo viêncốt cán ở các bộ môn cần tìm hiểu, nắm rõ nội dung của hoạt động tổ chuyênmôn theo hướng nghiên cứu bài học Việc phổ biến về nghiên cứu bài học tronghoạt động tổ chuyên môn với từng thành viên trong nhà trường góp phần thựchiện đúng nếu hiểu sai chúng ta sẽ quay trở lại với sinh hoạt truyền thống Đểtạo nên môi trường học tập sâu rộng, đảm bảo đúng quy trình, kỹ thuật củahoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học cần đến sự liên kếtthực hiện của các cụm trường, liên trường, toàn ngành Hướng dẫn, tổ chức, sinhhoạt tổ chuyên môn gắn lý thuyết và thực hành, tổ chức các buổi sinhhoạt mẫu, rút kinh nghiệm chỉnh sửa những nội dung chưa đúng trong quátrình thực hiện

Trong kế hoạch hoạt động, các tổ chuyên môn tổ chức thường kỳ các buổisinh hoạt tổ chuyên môn; mỗi tuần dành một buổi “chuyên môn” để thực hiệnsinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học: dự giờ, suy ngẫm

và thảo luận Khi thực hiện, Cán bộ quản lý và TTCM là người đi đầu, tổ chứcSinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học theo giai đoạn: Tậptrung, chia nhóm và tách tổ, nhóm sau khi thành thạo Việc chia nhỏ nhóm sẽtạo cơ hội cho tất cả các thành viên được xây dựng ý kiến trong các buổi sinhhoạt tổ

Hiện nay, sinh hoạt tổ chuyên môn tại trường là một hoạt động bồidưỡng năng lực giáo viên tại chỗ, từ thực tế nhằm nâng cao năng lực chuyênmôn của giáo viên Sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài họcđang được coi là công cụ để chẩn đoán, phát hiện rõ ràng, cụ thể từng vấn đềtrong việc học của học sinh; suy xét và lý giải cặn kẽ, toàn diện, rộng mở cácnguyên nhân liên quan, từ đó giúp giáo viên thiết kế, tến hành bài học thực sự

có chất lượng cho học sinh Đó là một tiếp cận, mô hình hay công cụ nghiêncứu mới nhằm đảm bảo cơ hội học tập thực sự có chất lượng mọi học sinhtrong từng bài học

Tổ chuyên môn thực hiện theo Quyết định số 07/2007/QĐ-BGD&ĐTngày 02/4/2007 của Bộ Giáo dục và Đào tạo với các hoạt động sau:

- Hướng dẫn giáo viên xây dựng kế hoạch hoạt động giảng dạy và xây dựng

kế hoạch của tổ Kế hoạch thực hiện công tác đổi mới giáo dục phổ thông, đổimới nội dung, phương pháp dạy học

- Xây dựng phân phối chương trình môn học theo khung phân phối chươngtrình của Bộ GD&ĐT và Hướng dẫn của Sở GD&ĐT; lập kế hoạch và tổ chức triểnkhai thực hiện qua hoạt động giảng dạy của giáo viên trên lớp theo phân phốichương trình môn học đã được phê duyệt Tổ chức các hoạt động học tập chohọc sinh: Bồi dưỡng, phụ đạo, phát huy năng lực…

- Lập kế hoạch, tổ chức bồi dưỡng và tự bồi dưỡng cho giáo viên nhằm nắmvững và hiểu rõ mục đích, yêu cầu nội dung môn học mà mình phụ trách

12theo chuẩn kiến thức kỹ năng môn học quy định, từng bước đáp ứng các yêu cầuđổi mới

giáo dục.

- Tổ chức các chuyên đề, nâng cao năng lực chuyên môn, năng lực sư phạmcho các thành viên trong tổ; tổ chức thao giảng, thi giáo viên giỏi, thi triển lãmthiết bị dạy học và đồ dùng dạy học tự làm, công trình nghiên cứu khoa học,…nhằm nâng cao trình độ nghiệp vụ cho giáo viên trong tổ

- Các thành viên trong tổ thực hiện kiểm tra, giám sát lẫn nhau trongviệc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn như: việc quản lý và sử dụng thiết bị dạyhọc, việc soạn giảng, chuẩn bị bài dạy, ra đề kiểm tra, đánh giá học sinhtheo quy định

- Tham gia nghiên cứu khoa học, viết sáng kiến kinh nghiệm, triển khai ápdụng kết quả nghiên cứu khoa học và sáng kiến kinh nghiệm trong giáo dục vàdạy học nhằm đẩy mạnh phong trào thi đua hai tốt trong nhà trường

- Tham gia vào các hoạt động chung của nhà trường: Công tác tổ chức,công tác xây dựng và lập kế hoạch, công tác chủ nhiệm lớp, hoạt động giáo dụclao động hướng nghiệp, giáo dục ngoài giờ lên lớp, công tác xã hội hóa giáodục, công tác đoàn thể,… và các phong trào thi đua khác

Như vậy, với các chức năng nhiệm vụ nêu trên, tổ chuyên môn là một

bộ phận cấu thành của trường phổ thông Các tổ, nhóm chuyên môn cómối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp các các bộ phận nghiệp vụ khác vàcác tổ chức đoàn thể trong thực hiện các nhiệm vụ của tổ và các nhiệm vụ kháccủa chiến lược phát triển nhà trường để đưa nhà trường đạt được các mục têu

đã đề ra Tổ chuyên môn là nơi trực tếp triển khai các mặt hoạt độngcủa nhà trường, trong đó trọng tâm là hoạt động giáo dục và dạy học

1.3 Sinh hoạt tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở theo hướng nghiên cứu bài học

1.3.1 Khái niệm sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học ở trường trung học cơ sở

Hoạt động tổ chuyên môn trong trường phổ thông chính là hoạt độnggiảng dạy các môn học được phân công mà các thành viên của tổ đã đượcđào tạo ở các trường sư phạm theo chuẩn đào tạo Đây là hoạt động quantrọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục của mỗi nhà trường, nó đòi hỏi

sự tuân thủ nội dung chương trình của Bộ GD&ĐT và có sự vận dụng năng động,sáng tạo phù hợp với điều kiện hoàn cảnh của mỗi địa phương và mỗi nhàtrường

Tổ chuyên môn là nơi trực tếp thực hiện mọi chủ trương, đường lối, chínhsách của Đảng, Nhà nước, Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT, của địaphương và của nhà trường về giáo dục; là nơi trực tếp thực hiện mọi quátrình chỉ đạo đổi mới phương pháp để nâng cao chất lượng dạy và họccủa nhà trường Tổ chuyên môn cũng là nơi để các thành viên trong tổ traođổi các vấn đề về chuyên môn, nghiệp vụ, tâm tư, tnh cảm; là cầu nối giữa cácthành viên trong tổ tạo ra sự gắn kết, sức mạnh của cả tập thể không chỉtrong việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của mỗi nhà trường

Sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng NCBH cũng là hoạt động sinh hoạtchuyên môn nhưng ở đó giáo viên tập trung phân tích các vấn đề liên quan đếnngười học như: Học sinh học bài học này như thế nào? Học sinh đang gặp khókhăn gì khi học bài này? Nội dung và phương pháp dạy học trong bài này có phùhợp, có gây hứng thú cho học sinh không? Kết quả học tập của học sinh có đượccải thiện không? Cần điều chỉnh điều gì và điều chỉnh như thế nào? Qua hoạtđộng này, mỗi giáo viên tự rút ra kinh nghiệm, trau dồi chuyên môn, tựhoàn thiện kỹ năng, năng lực giảng dạy của bản thân để phù hợp với các đốitượng học sinh [5]

Vì vậy, việc quản lý tổ chuyên môn của Hiệu trưởng, của TTCM tốt sẽnâng cao chất lượng dạy và học của bộ môn, góp phần nâng cao chất lượnggiáo dục toàn diện nhà trường

1.3.2 Các bước sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học ở trường trung học cơ sở

Sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng NCBH không tập trung vào việc đánhgiá giờ học, xếp loại giáo viên mà nhằm khuyến khích giáo viên tìm ra nguyênnhân tại sao học sinh học tập tốt, tại sao học sinh học chưa đạt kết quả nhưmong muốn và có biện pháp để nâng cao chất lượng dạy học, tạo cơ hội chomọi học sinh được tham gia vào quá trình học tập; giúp giáo viên có khả năngchủ động điều chỉnh nội dung, phương pháp dạy học cho phù hợp với đốitượng học sinh của lớp, trường mình Qua hoạt động này, giáo viên dạy, giáoviên tham dự tự điều chỉnh các hình thức, phương pháp đối với học sinh, giúpgiáo viên tự bồi dưỡng năng lực cho bản thân NCBH để đánh giá hoặc cung cấpcho giáo viên những thông tn phản hồi về thực tiễn dạy học Giáo viên thựchiện NCBH thì thu thập được những nhận xét, kết quả cho việc sử dụng cácphương pháp của mình đến sự tư duy của học sinh Có nhiều cách phân chiacác bước của quá trình NCBH.

Stigler và Hiebert (1999) chia quá trình NCBH thành 7 bước cụ thể:

+ Lập kế hoạch nghiên cứu bài học

+ Dạy học và quan sát các bài học nghiên cứu

+ Đánh giá, nhận xét các bài học đã được dạy

+ Chỉnh sửa các bài học dựa trên sự góp ý, bổ sung sau những gì thu thập được sau khi tến hành bài học nghiên cứu lần 1

+ Tiến hành dạy các bài học đã được chỉnh sửa

+ Tiếp tục đánh giá, nhận xét kết quả lần 2

+ Đưa vào ứng dụng rộng rãi trong quá trình dạy học [25]

Lewis (2002) chia quá trình nghiên cứu bài học thành 4 bước:

+ Tập trung vào bài học nghiên cứu

+ Đặt kế hoạch cho bài học nghiên cứu

+ Dạy và thảo luận về bài học nghiên cứu

+ Suy ngẫm và tếp tục dạy hay đặt kế hoạch tiếp theo [17]

Ở Việt Nam, hoạt động tổ chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học cần

được thực hiện theo chu trình 4

bước:

Bước 1: Xác định mục têu, xây dựng kế hoạch bài học nghiên cứu

- Giáo viên (GV) cần xác định mục têu kiến thức và kỹ năng mà học sinh(HS) cần đạt được khi tến hành nghiên cứu (theo chuẩn kiến thức, kỹ năng ởtừng môn học), đảm bảo phù hợp với trình độ của HS, năng lực chuyên môncủa GV

- Các GV trong tổ thảo luận chi tết về thể loại bài học, nội dung bài học, cácphương pháp, phương tiện dạy học đạt hiệu quả cao, cách tổ chức dạy học phânhóa theo năng lực của học sinh, cách rèn kỹ năng, hướng dẫn học sinh vận dụngkiến thức đã học để giải quyết tnh huống thực tễn

- Dự kiến những thuận lợi, khó khăn của HS khi tham gia các hoạt động học tập

và các tình huống xảy ra và cách xử lý (nếu có)…

- TTCM giao cho GV trong nhóm soạn giáo án của bài học nghiên cứu, trao đổivới các thành viên trong tổ để chỉnh sửa lại giáo án

- Các thành viên khác có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch chi tiết cho việc quan sát

và thảo luận sau khi tến hành bài học nghiên cứu

Bước 2 Tiến hành bài giảng minh họa và dự giờ

Sau khi hoàn thành giáo án của bài học nghiên cứu chi tết, một GV sẽ dạyminh họa bài học nghiên cứu ở một lớp học cụ thể, các GV còn lại trong nhómtến hành dự giờ và ghi chép thu thập dữ kiện về bài học GV dự giờ phải đảmbảo nguyên tắc: Không làm ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh; không gâykhó khăn cho giáo viên dạy minh họa; khi dự giờ phải tập trung vào việc họccủa học sinh, cách phản ứng của học sinh trong giờ học, cách làm việc nhóm

HS, những khó khăn vướng mắc, thái độ tình cảm của học sinh Quan sát tất

cả đối tượng học sinh, không được “bỏ rơi” một HS nào

GV cần từ bỏ thói quen đánh giá giờ qua hoạt động của GV dạy, người dựcần học tập, hiểu và thông cảm với khó khăn của người dạy Đặt mình vào vị trícủa người dạy để phát hiện những khó khăn trong việc học của HS để tm cáchgiải

quyết Luyện tập cách quan sát và suy nghĩ về việc học của HS trong giờ học,

có khả năng phán đoán nhanh nhạy, chính xác để điều chỉnh việc dạyphù hợp, việc học của HS Thay đổi cách nhìn, cách nghĩ và cảm nhận của GV

về HS trong từng hoàn cảnh khác nhau Hình thành thói quen lắng nghe lẫnnhau; rèn luyện cách chia sẻ ý kiến, từ đó hoàn thành mối quan hệ đồng nghiệpthân thiện, cộng tác và học tập lẫn nhau

Bước 3: Suy ngẫm, thảo luận về bài giảng minh họa

Đây là công việc có ý nghĩa quan trọng trong sinh hoạt chuyênmôn (SHCM), là yếu tố quyết định chất lượng và hiệu quả của sinh hoạt chuyênmôn, TTCM cần phát huy được vai trò, năng lực của người chủ trì, động viêntoàn bộ giáo viên trong tổ tham gia đóng góp ý kiến cho bài giảng minhhọa, cần nhấn mạnh những điểm nổi bật và không xếp loại giờ dạy

Bước 4: Áp dụng

Trên cơ sở bài giảng minh họa giáo viên nghiên cứu vận dụng, kiểmnghiệm những vấn đề đã được dự giờ và thảo luận, suy ngẫm áp dụng vàobài học hàng ngày cho phù hợp, đạt hiệu quả tốt [6]

1.3.3 Nguyên tắc sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học

Các nguyên tắc áp dụng kết quả sinh hoạt chuyên môn theo NCBH cho bàihọc hàng ngày:

Nguyên tắc 1 Từ bỏ phương pháp truyền thụ kiến thức một chiều,

áp đặt kiểu thuyết trình truyền thống Trong những giờ học như vậy, GV thiên

về giải thích các kiến thức, còn HS học một cách thụ động Cách dạy nhưvậy trước mắt có thể không ảnh hưởng đến kết quả thi cử, tuy nhiên về lâudài tạo nên nhiều thói quen có hại cho cuộc sống của học sinh như không có tưduy độc lập mà theo tâm lý đám đông Mặt khác, cách dạy này triệt têu sựtham gia tch cực của học sinh vào bài giảng, không khuyến khích sự hợp táctrong học tập giữa học sinh với học sinh Cách dạy học như vậy theo một nghiêncứu của Mỹ, sau sáu tháng người học chỉ lưu giữ được khoảng 5% những gì

đã được nghe

giảng Để giải quyết tình trạng này, GV cần biết chấp nhận mọi học sinh, khôngđược bỏ rơi các em học yếu, kém Chuyển đổi phương pháp truyền thụmột chiều thành phương pháp dạy học có sự tham gia tch cực của người học,phát triển năng lực người học Những yếu tố sau cần được đưa vào bài học hàngngày:

- Các hoạt động tm tòi, khám phá dựa trên kiến thức đã biết, nội dungkiến

thức và các đồ dùng dạy học trực

quan

- Các hoạt động của nhóm nhỏ chỉ gồm 3 đến 4 học

sinh

- Đối thoại, thảo luận, chia sẻ ý kiến giữa GV với HS, giữa HS với HS

Bằng việc học qua giao tếp, học sinh không những chiếm lĩnh được kiếnthức khoa học mà còn xây dựng mối quan hệ bình đẳng, hợp tác và pháttriển kỹ năng sống

Nguyên tắc 2 Sử dụng thiết bị dạy học thực tế Bài học là của HS, bài họccần được gắn liền với thực tễn cuộc sống của các em Chống lại các giờ học lýthuyết suông, thiếu thực tễn, thực hành

Nguyên tắc 3 Hoạt động nhóm nhỏ hiệu quả, chống lại các hiện tượng ỷlại, hiện tượng tách nhóm (bị bỏ rơi từ nhóm trung bình xuống nhóm yếu, kém)

Trong thực tễn dạy học hiện nay có những trường hợp tổ chứcnhóm thảo luận không hiệu quả Giáo viên chỉ đối thoại với nhóm trưởng vàthư ký, các thành viên khác của nhóm bị bỏ rơi, lâu dần sẽ bị rỗng kiếnthức và lọt xuống nhóm HS yếu, kém Do đó cần sử dụng các kỹ thuật hoạtđộng nhóm tch cực như khăn phủ bàn, các mảnh ghép, động não, …

Nguyên tắc 4 Giao nhiệm vụ học tập vừa sức, không quá dễ, nhưngkhông quá khó Giao nhiệm vụ quá đơn giản, dễ dàng cho HS dẫn đến các em ởnhóm khá, giỏi không phát triển được năng lực ở mức cao hơn Do vậy trongthực tễn dạy học cần giao những nhiệm vụ cao hơn, có tính thách thứchơn cho các HS nhóm khá giỏi Mặt khác, cũng có những nhiệm vụ riêng có

không quá khó, nằm trong khả năng vươn tới của HS yếu, kém Những HS

ở mức

trung bình cũng cần những nhiệm vụ học tập riêng, đòi hỏi phải nỗ lực để chiếnlĩnh Nếu không thực hiện đầy đủ nguyên tắc này thì dẫn đến hiệu quả bài họckhông cao

Nguyên tắc 5 Chia sẻ ý kiến, ý tưởng để xây dựng mối quan hệ

Nội dung 1: Tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch NCBH

- Lập kế hoạch dạy học và triển khai kế hoạch;

- Phân công giáo viên cốt cán (hoặc giáo viên tự nguyện) lựa chọn, nghiên cứubài dạy

Nội dung 2: Tổ chuyên môn thảo luận về mục tiêu, nội dung bài dạy

- Xác định mục têu bài dạy;

- Xác định nội dung trọng tâm bài dạy;

- Xác định phương pháp đổi mới áp dụng cho từng nội dung, từng

bài;

- Xác định nội dung, hình thức kiểm tra, đánh giá;

- Phân công dạy minh hoạ

Nội dung 3: Tổ chuyên môn yêu cầu GV soạn, tến hành dạy thể hiện sựsáng tạo của cá