Mục đích đổi mới phương pháp dạy học là phát huytính chủ động, sáng tạo của học sinh trong quá trình giảng dạy môn ngoại ngữ.Nhất là đối với môn Tiếng Anh, một trong những yêu cầu cấp bá
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH QUẢNG NINH
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO YÊN HƯNG
-ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ÁP DỤNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP TRONG VIỆC DẠY KỸ NĂNG ĐỌC HIỂU TIẾNG ANH LỚP 7
Giáo viên: Nguyễn Thị Nguyệt
Tổ: Khoa học xã hội Trường THCS Tiền An
N¨m häc: 2010 - 2011
Trang 22.2 Thực trạng liên quan đến vấn đê.
* Thuận lợi
- Về đối tượng học sinh, đa số các em đều có hứng thú với môn học mớinày.Các em rất hăng say tham gia vào bài học và chú ý nghe giảng trên lớp, tíchcực làm bài tập ở nhà
-Nhà trường và gia đình cũng đã trang bị những điều kiện tối thiểu về sáchgiáo khoa phục vụ cho việc học tập và giảng dạy
Trang 3- Chương trình đổi mới SGK hiện nay đã có rất nhiều loại sách tham khảo đểgiúp các em có thêm tư liệu học tập bộ môn.
- Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong các giờ lên lớp cũng giúp các emhứng thú say mê với bộ môn mà mình học
- Nhiều em học sinh đã có ý thức tự học , nghiên cứu dưới nhiều hình thức: quacác phương tiện thông tin đại chúng
*Khó khăn
- Học sinh trong lớp nơi địa bàn chúng tôi chủ yếu là con em trong các giađình thuần nông nên việc tiếp cận với việc học tiếng Anh vẫn còn nhiều khókhăn.Đặc biệt là sự quan tâm của các gia đình còn hạn chế Nhiều phụ huynhvẫn còn không coi trọng tầm quan trọng môn học Tiếng Anh, không động viêncon em mình tích cực học Nhất là việc đọc tiếng Anh lại càng hạn chế Các emmới chỉ dừng lại sau những giờ trên lớp mà thiếu sự nghiên cứu tìm tòi, tự học
- Trình độ của giáo viên chưa đồng đều nên việc áp dụng phương pháp mớivào các giờ dạy còn hiệu quả chưa cao cụ thể là các giờ dạy kỹ năng đọc hiểu
- Hơn nữa điều kiện cơ sở vật chất chưa đáp ứng hết được yêu cầu của bộ môn
vì đây là môn học ngoại ngữ nên rất cần có một môi trường ngoại ngữriêng.Các loại sách tham khảo phục vụ các em học sinh còn hạn chế
Qua những năm thực tế giảng dạy chương trình Tiếng Anh THCS cùng vớinhững thuận lợi và khó khăn nêu trên tôi thấy việc áp dụng đổi mới phươngpháp dạy trong việc dạy kỹ năng đọc hiểu là rất cần thiết và cần tích cực hơnnữa, phải áp dụng triệt để vào tất cả các tiết dạy kỹ năng này Vậy làm thế nào
để việc áp dụng đổi mới phương pháp trong dạy đọc hiểu đạt được hiệu quảcao? Đó chính là điều mà tôi muốn trình bày trong đề tài này
2.3 Lý do chọn đề tài.
2.3.a Lý do khách quan.
Đối mới phưong pháp dạy học là một việc làm rất cần thiết hiện nay.Đối vớichương trình Sách giáo khoa môn Tiếng Anh việc đổi mới phương pháp dạy
Trang 4học càng quan trọng hơn Mục đích đổi mới phương pháp dạy học là phát huytính chủ động, sáng tạo của học sinh trong quá trình giảng dạy môn ngoại ngữ.Nhất là đối với môn Tiếng Anh, một trong những yêu cầu cấp bách đối vớingười giáo viên là phương pháp rèn kỹ năng cho các em học sinh.
2.3.b Lý do chủ quan
Trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy đọc hiểu là một trong 4 kỹ năng:nghe, nói, đọc, viết mà học sinh cần được rèn luyện theo phương pháp giaotiếp Đọc hiểu giúp học sinh mở rộng vốn kiến thức về thế giới xung quanh,cung cấp kinh nghiệm trong một số lĩnh vực như văn hóa, khoa học kỹ thuật đồng thời giúp học sinh nắm và ghi nhớ kiến thức ngôn ngữ, rèn luyện các kỹnăng ngôn ngữ Ngoài ra, đọc còn tạọ cho thói quen và lòng ham mê đọc sác.Chính vì vậy, chúng ta cần phải tìm ra những thủ thuật dạy hấp dẫn, thích hợp
để giúp cho việc dạy đọc có hiệu quả
Tuy nhiên trong quá trình giảng dạy ở trường phổ thông các tiết dạy đọc hiểuvẫn còn gặp nhiều khó khăn bởi đa phần các giáo viên hoặc là chưa làm chủđược các thủ thuật dạy đọc hiểu Thông thường các giáo viên thường biếnnhững tiết dạy đọc hiểu thành những tiết dạy đọc hiểu thành những tiết đọcthành tiếng và không truyền tải được hết nội dung và ngữ liệu mới dẫn đến tìnhtrạng học sinh chán nản, thụ động
Hơn nữa, so với so với sách giáo khoa cũ về phần đọc hiểu thì sách giáo khoamới có nhiều thay đổi Ở SGK cũ bài đọc hiểu chỉ xuất hiện trong chương trìnhtiếng Anh lớp 8, lớp 9 và được sắp xếp ngay phần đầu của bài học với mục đíhminh họa các hiện tượng ngữ pháp Thủ thuật kiểm tra nội dung kiến thức bàiđọc hiểu duy nhất là hệ thống câu hỏi và trả lời Ở SGK mới, bài đọc hiểu xuấthiện ngay từ chương trình Tiếng Anh 6, xuyên suốt chương trình từ lớp 6 đếnlớp 9 và đặc biệt trong chương trình Tiếng Anh 7 lượng bài đọc hiểu có nhiều.Các bài đọc hiểu này được sắp xếp sau phần kỹ năng nghe, nói với mục đích làrèn kỹ năng đọc hiểu cho học sinh và cung cấp kiến thức chung, kiểm tra khảnăng đọc hiểu, nắm bắt nội dung chính, nội dung chi tiết, khả năng vận dụng
Trang 5bài đọc hiểu vào thực tế cuộc sống Hệ thống bài tập luyện đa dạng: Đặt câu hỏi
và trả lời ( Questions and answers), bài tập đúng ,sai( True/ False), thảo luận( Discussion) , đóng vai (role-play), sắp xếp các câu (ordering )
Xuất phát từ thực tế trên, tôi đã chọn đề tài “ áp dụng đổi mới phương pháp
dạy kỹ năng đọc hiểu tiếng Anh lớp 7” nhằm mục đích tìm ra phương pháp dạy
đọc hiểu hiệu quả nhất cho bản thân và gây hứng thú đọc cho học sinh Kết quảcho thấy sự chuyển biến đáng kể trong việc hình thành và phát triển kỹ năngđọc hiểu cho học sinh đồng thời cải thiện rõ rệt không khí học tập và thái độhọc sinh trong giờ đọc hiểu Sau đây là một số kinh nghiệm mà tôi đúc kếtđược trong quá trình nghiên cứu và giảng dạy thực nghiệm, tôi xin trình bàydưới dạng một sáng kiến kinh nghiệm Rất mong nhận được sự góp ý của cácđồng nghiệp để bài viết được hoàn thiện hơn
2.4 Giới hạn và đối tượng nghiên cứu.
Từ những vấn đề nêu trên, tôi không ngừng học tập, nghiên cứu một số thủthuật, kỹ năng, phương pháp dạy bài kỹ năng đọc hiểu Tiếng Anh lớp 7 nhằmtìm ra cách dạy, hướng dẫn hữu hiệu nhất cho học sinh ở trường THCS Tiền
An Đồng thời hổ trợ, rèn luyện cho học sinh có kiến thức vững chắc để pháttriển bốn kỹ năng: Nghe-Nói-Đọc-Viết và tự tin hơn trong việc học tập và ứngdụng vào cuộc sống
- Đề tài này đã được tôi nghiên cứu trong suốt quá trình giảng dạy và áp dụngsâu hơn vào quá trình giảng dạy trong năm học 2010 - 2011 tại lớp 7a2 trườngTHCS Tiền An
3 Cơ sở lý luận.
Việc đưa ra nội dung trọng tâm là việc áp dụng đổi mới phương pháp dạy kỹ
năng đọc hiểu Tiếng Anh lớp 7 nhằm cung cấp các thủ thuật học, các dạng bàitập, những điểm lưu ý chung, những yếu tố cần thiết cũng như một số gợi ý vềcách đọc cụ thể cho học sinh THCS mà đối tượng chính là học sinh lớp 7.Nhiều năm trước đây các trường phổ thông đã đồng loạt đưa tiếng Anh vào dạytrong nhà trường Thế nhưng tình hình dạy và học lại lại không hề có một
Trang 6chương trình đồng bộ, hệ thống từ thấp đến cao Nhưng từ khi thực hiệnchương trình SGK mới thì đã có sự thay đổi hoàn toàn Cấu trúc các đơn vị bàihọc được liên kết chặt chẽ, liền mạch theo các chủ đề cụ thể và gần sát vớicuộcsống của đối tượng học sinh Kết hợp đó là dạng bài tập phong phú và đa dạngvới nội dung các bài đọc gần gũi với cuộc sống xã hội quanh học sinh.
Qua nhiều năm trực tiếp giảng dạy bộ môn Tiếng Anh Lớp 7, bản thân tôi đãluôn tìm tòi, nghiên cứu về cách làm sao giúp học sinh tiếp cận với cách họcgiờ học kỹ năng đọc hiểu một cách nhanh nhậy và hiệu quả nhất.Trong đề tàinày tôi muốn đề cập đến một số phương pháp thủ thuật cụ thể mà mỗi giáo viênchúng ta ứng dụng trong giờ dạy
4 Cơ sở thực tiễn.
Đề tài này giúp giáo viên lựa chọn được hướng đi trong dạy học đọc hiểuTiếng Anh THCS nói chung và Tiếng Anh 7 nói riêng để đạt được mục tiêugiáo dục hiệu quả nhất Bởi đây là vấn đề tuy không phải là mới mẻ với nhiềugiáo viên đặc biệt là giáo viên ở bậc phổ thông nhưng nó lại là điều mà nhiềugiáo viên dạy Tiếng Anh phải trăn trở Nên một số kinh nghiệm mà tôi ghi lạitrong giới hạn của đề tài này sẽ là một cách để chúng ta tham khảo, lựa chọncho mỗi bài dạy và cũng tùy theo khả năng của mỗi người
5 Nội dung nghiên cứu.
5.1.Mục đích, ý nghĩa của việc dạy đọc hiểu.
Mục đích của việc dạy học là giúp học sinh phát triển kỹ năng đọc hiểu, cókhả năng đọc hiểu sách, báo, tài liệu bằng tiếng Anh với những nội dung phùhợp với trình độ và lứa tuổi của học sinh, giúp học sinh có điều kiện thu thậpthông tin, nâng cao trình độ tiếng Anh và có hiểu biết thêm về xã hội Đồng thờidạy đọc hiểu còn giúp cho học sinh củng cố, khắc sâu và mở rộng kiến thức đãđược học bằng phương pháp, thao tác đơn giản, phù hợp và hiệu quả
Cần phải xác định rõ là đọc bằng tiếng mẹ đẻ dễ hơn đọc bằng tiếng nước
ngoài vì học sinh không gặp khó khăn trong việc hiểu nội dung bài Còn khi đọcbằng tiếng nước ngoài nhất định học sinh sẽ gặp phải những từ và cấu trúc ngữ
Trang 7pháp mới Đọc bằng tiếng Anh lại còn khó hơn nhiều do sự khác nhau giữa chữviết và cách phát âm Dó đó nhiệm vụ của người giáo viên là tổ chức các hoạtđộng cho học sinh tiến hành tự đọc hiểu nội dung văn bản.
Nên ghi nhớ đọc thầm là mục đích cuối cùng của việc dạy đọc còn đọc thànhtiếng chỉ giúp cho việc rèn luyện và kiểm tra phát âm Vì thế trong bài dạy đọchiểu không có thao tác đọc thành tiếng
Mục đích của việc dạy đọc hiểu là giúp học sinh nắm được những thông tinchính Vì vậy cần luyện cho học sinh có khả năng đọc một cách bao quát cảcâu, thậm chí nhiều câu chứ không phải đọc từng chữ cái hay từng từ…
Đọc hiểu còn rèn cho học sinh năng lực hoạt động trí tuệ để có cơ sở tiếp thu
dễ dàng các môn học khác, mở rộng khả năng ứng dụng vào thực tế, giúp các
em có ý thực tự giác cao, tư duy tốt mọi vấn đề một cách chủ động, đặc biệt làtrong hoạt động nghiên cứu, khám phá
5.2 Yêu cầu của hệ thống kỹ thuật dạy học vào từng tiết dạy đọc hiểu.
- Hệ thống bài tập áp dụng trong bài đọc hiểu đưa ra phải:
+ Đầu đủ, hợp lý, từ đơn giản đến phức tạp, phù hợp với từng phương pháp cụthể, với mọi đối tượng học sinh, làm cho học sinh nắm vững bản chất kiến thứcvừa học đồng thời rèn luyện cho các em khả năng độc lập suy nghĩ, tư duy,sáng tạo cao
+ Đầy đủ về nội dung, loại hình để có thể áp dụng những phương pháp giảngdạy khác nhau với những dạng bài khác nhau
+ Đảm bảo tính mục đích của việc dạy và học, củng cố và khắc sâu kiến thức
cơ bản để dẫn học sinh vận dụng tốt vào thực tế
+ Đảm bảo tính chính xác về kiến thức ngữ pháp
+ Đảm bảo sự cân đối về thời gian
5.3 Một số thủ thuật để giới thiệu bài đọc.
- Bạn nên giới thiệu chủ đề của bài
- Bạn có thể dùng một trong số các thủ thuật sau
Trang 8+ Đưa một số câu nhận định, yêu cầu học sinh làm bài tập đúng sai dựa vào kiếnthức sẵn có.
+ Yêu cầu HS sắp xếp lại những câu nhận định cho sẵn theo đúng trình tự nộidung của bài đọc ( theo dự đoán của học sinh)
+ Học sinh dự đoán và sắp xếp các câu nhận định cho phù hợp với các bức tranhcho sẵn
+ Đặt câu hỏi để kiểm tra nhận thức chung của học sinh về chủ đề đó
+ Đặt câu hỏi để HS đoán nội dung của bài ( Có thể dùng tranh)
+ Đưa một số từ gợi ý trong bài , yêu cầu học sinh tưởng tượng xembài đọc sẽ
sử dụng những từ đó như thế Nào
+ Đưa một số gợi ý có trong bài đọc, yêu cầu HS đặt câu với những từ đó
5.4 Tiến trình của một bài dạy đọc hiểu.
Khi tiến hành một bài dạy đọc hiểu giáo viên phải tiến hành theo 3 bước:
*) Bước 1: Pre - Reading (Trước khi đọc).
Ở giai đoạn này giáo viên cần áp dụng một số kỹ thuật dạy học giúp họcsinh suy nghĩ, thảo luận, khám phá về chủ đề mình sắp sửa đọc, làm sao lôicuốn được sự hứng thú của học sinh, tạo ra nhu cầu muốn đọc cho các em
Đầu tiên là dạy từ vựng (Pre, teach): Chỉ cần dạy những từ chủ động
(active) khoảng từ 5 - 7 từ mỗi bài Những từ mới còn lại để các em tự đoán
nghĩa trong quá trình đọc hoặc bỏ qua
Tiếp theo chúng ta có thể áp dụng 1 trong 3 kỹ thuật sau vào giai đoạntrước khi đọc
1 Ordering Statements/Pictures: Thông thường cho những bài đọc có nội
dung như một câu chuyện hoặc về một quá trình Dùng bảng phụ hoặc máy
chiếu giới thiệu dến học sinh một số (5 - 7) câu văn hoặc bức tranh về nội dung
bài đọc, yêu cầu các em sắp xếp lại theo một trình tự như dự đoán của chúng vềnội dung câu chuyện hay quá trình đó
Trang 92 True/False Statements Predictions: Dùng cho những bài đọc là 1 đoạn
văn hay 1 bài khoá Cũng sử dụng bảng phụ hoặc máy chiếu đưa ra một số câunhận định, yêu cầu học sinh dự đoán đúng sai dựa vào kiến thức sẵn có
3 Open Predictions: Dùng cho những đoạn trích ngắn có tính chất liệt kê, miêu tả Có thể dùng câu nhận với các chỗ trống (gap) là các số liệu hoặc tính
chất, đặc điểm Có thể là các bảng biểu với các cột số liệu, thông tin còn thiếu.Yêu cầu học sinh dự đoán các số liệu, thông tin đó Có thể dùng Networks/Brainstorm thay thế
4 Ngoài ra có thể dùng kỹ thuật Pre - Questions bằng cách đưa ra một số
câu hỏi gợi ý về chủ đề sắp đọc để học sinh suy nghĩ và dự đoán về nội dung bàihoặc yêu cầu học sinh tự đặt một số câu hỏi mà các em hy vọng bài đọc sẽ trảlời
*) Bước 2: While – Reading (Trong khi đọc).
Đây là khâu quan trọng yêu cầu học sinh phải hiểu được nội dung chínhcủa bài thông qua việc tiến hành một số bài tập cơ bản
Khi học sinh tiến hành bài tập ở phần Pre - Reading xong, giáo viên yêucầu học sinh mở sách đọc lướt để kiểm tra thông tin dự đoán của mình là đúnghay sai, thừa hay thiếu để sửa chữa qua đó các em cũng đã phần nào hiểu được
nội dung chính của bài đọc (Checking).
Tiếp theo học sinh cần làm thêm một trong những bài tập sau để khắc sâukiến thức:
1 Comprechension Questions: Đọc và trả lời hệ thống câu hỏi.
2 Answers Given: Đặc câu hỏi cho các câu trả lời cho sẵn.
3 Multiple Choice: Đọc và lựa chọn đáp áp đúng.
4 Matching/Guessing meaning (Củng cố từ mới): Đọc và đoán nghĩa của một số từ mới (Từ dễ hoặc từ thụ động).
Hoàn thành các bài tập trên là học sinh đã hiểu cụ thể, chi tiết bài đọc, bướctiếp theo sẽ giúp các em có cơ sở phát triển tư duy và tái hiện nội dung bài đọc
*) Bước 3: Post - Reading.
Trang 10Đây là khâu cuối cùng của bài học, học sinh phải làm thêm một số dạngbài tập nữa để củng cố kiến thức và mở rộng khả năng tư duy của mình.
1 Gap - Fill: Dùng từ trong bài điền vào chỗ trống.
2 Survey: Hỏi đáp về vấn đề trong bài đọc trong thực tế lớp học hoặc
ngoài cuộc sống
3 Trasformation Writing: Dựa vào các thông tin trong bài viết về một vấn
đề tương tự
4 Recall/Retell: Nói lại, kể lại nội dung bài đọc.
Với bất cứ dạng bài tập nào, ở bước nào, khi đưa ra giáo viên phải tiếnhành theo quy tắc sau:
+ Set the scene: Đưa ra tình huống bài đọc
+ Give time for students to do: Cho học sinh thời gian (1 - 10 phút) để
làm bài tập
+ Collect information from Ss./ Get feed back from Ss: Lấy thông tinphản hồi từ học sinh
+ Check and correct: Kiểm tra thông tin và sửa chữa
Trong quá trình tiến hành các bài tập có thể lồng vào các trò chơi như:
Lucky Number, Shark Attack, Hangman, Guessing Game, Wordsquare, Jumbled Words… để tăng tính sôi nổi của các hoạt động.
Ưu điểm của dạy đọc theo phương pháp ba bước là giúp cho học sinh cóthể được kết quả học tập một cách toàn diện và theo một trình tự lôgíc: Đi từbiết - hiểu - áp dụng - phân tích - tổng hợp - đánh giá
5.5 Những dạng bài đọc hiểu và phương pháp dạy tương ứng.
Dạng 1: Đối với những bài đọc hiểu là một đoạn văn ngắn.
Unit 1 - Back to school.
Unit 1:A 2 - Read Then answer the questions (Englisch 7 - P.11).
*) Bước 1: Pre - Reading.
1 Pre - teach:
still (adv) : vẫn (Translation).
Trang 11(to) miss : nhớ (Situation).
diferent (adj) : khác (Antonym).
- a lot of = many : nhiều (Antonym).
- Trong phần dạy từ vựng, tôi đã áp dụng kỹ thuật dạy từ vựng và dùng kỹ
thuật "Rub out and Remember" để kiểm tra.
2 True/False Statements: (Poster/Máy chiếu).
a Hoa is from Hue
b She lives with her parents
c She has a lot of friends in Hanoi
d She misses her friends in Hue
e She is happy now
f Her new school is bigger then her old one
g Many things in Hanoi are the same in Hue
- Set the scene:
- T uses the pic on P 11 Who’s she?
- What does she do?
- Where is she from?
- Đây là đoạn văn nói về bạn Hoa - 1 học sinh lớp 7A
- Give instructions: Bây giờ các em nhìn vào những câu trên bảng, hãy đọc và
đoán xem câu nào đúng, câu nào sai và điền T (nếu đúng) và F (nếu sai) vào cột
"I guess" trong bảng sau:
- Check: (?) How many statements are there ?
(?) Are they all true or false ?(?) What are you going to do now ?(?) Where will you write in ?
- Collect information from students: Hỏi kết quả dự đoán của một em học
sinh và ghi vào cột "I guess" trên bảng.
*) Bước 2: While - Reading.
Activity 1 Checking Predictions.