THỰC TRẠNG, NHẬN THỨC của NGƯỜI dân về bạo lực GIA ĐÌNH TRONG GIA ĐÌNH NÔNG THÔN VIỆT NAM HIỆN NAY

ĐẶT VẤN ĐỀ Bạo lực gia đình là một vấn đề có tính chất toàn quốc được xem như là một đề tàithu hút giới nghiên cứu trong mọi lĩnh vực đặc biệt là trong lĩnh vực khoa học xã hội vànhân vă

CHƯƠNG I

1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Bạo lực gia đình là một vấn đề có tính chất toàn quốc được xem như là một đề tàithu hút giới nghiên cứu trong mọi lĩnh vực đặc biệt là trong lĩnh vực khoa học xã hội vànhân văn

Bạo lực gia đình đặc biệt là bạo lực với phụ nữ và trẻ em là hiện tượng phổ biếntồn tại ở tất cả các nước Bạo lực gia đình đã và đang tác động đến một bộ phận khôngnhỏ phụ nữ và trẻ em trên thế giới và trở thành một chướng ngại lớn cho quá trình bìnhđẳng giới

Ở Việt Nam vấn đề bạo lực gia đình ngày càng được quan tâm hơn khi ngày càngnặng nề hơn

Theo báo cáo của Ủy ban dân số gia đình và trẻ em Việt Nam năm 2006 : 97%nạn nhân là những người phụ nữ

Theo các nghiên cứu trên thế giới ước tính khoảng 20 – 50% phụ nữ đã phải chịubạo lực về thể xác do bạn tình hoặc các thành viên trong gia đình Ở Việt Nam, theo mộtnghiên cứu của Bộ văn hoá, Thể thao và Du lịch phối hợp với tổ chức UNCEF cho thấy21,2% cặp vợ chồng đã trải qua một trong những hình thức bạo lực gia đình, trong đó7,3% cặp vợ chồng thường xuyên xẩy ra bạo lực Bạo lực gia đình làm tổn hại về thểchất, tinh thần của người bị bạo lực mà phụ nữ là nạn nhân của bạo lực gia đình Bạo lựcgia đình là nguyên nhân phá vỡ hạnh phúc của nhiều gia đình, gây ảnh hưởng không nhỏđến trật tự xã hội

Những năm gần đây, nạn bạo lực gia đình đã được các cấp, các ngành, các đoànthể, các tổ chức xã hội và cộng đồng quan tâm, đặc biệt Nhà nước đã ban hành Luậtphòng chống bạo lực gia đình Luật phòng chống bạo lực gia đình đang được tuyêntruyền rộng rãi trong cán bộ, nhân dân, từng bước đi vào cuộc sống của mỗi gia đình.Nhìn chung bạo lực gia đình có chiều hướng giảm song chỉ giảm so với hình thức bạolực thể chất, còn bạo lực tinh thần, bạo lực kinh tế và bạo lực tình dục thì chưa giảm.Nhận thức về phòng chống bạo lực gia đình của nhân dân nói chung, phụ nữ nói riêngcòn hạn chế Các hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình chưa hiệu quả Việc xử lý các viphạm, phê bình góp ý đối với đối tượng gây bạo lực gia đình chưa có tiến triển nhiềuNhững cọn số mà chúng ta đang thấy là những con số không nhỏ Riêng ở Việt Namkhoảng 10 năm gần đây vấn đề này mới được đưa vào nghiên cứu ở một số công trìnhcủa Hội liên hiệp Phụ Nữ và một số tác giả khác Hậu quả của bạo lực gia đình lại đặcbiệt quan trọng , nó không chỉ gây tổn thương đến cuộc sống , sức khỏe và danh dự củacác thành viên trong gia đình mà còn vi phạm đến đạo đức xã hội , tiếp tay cho sự giatăng các tệ nạn như mại dâm , ma túy , người lang thang cơ nhỡ nạn buôn bán trẻ em vàphụ nữ Vấn đề bạo hành không chỉ còn tồn tại trong gia đình nữa mà nó là sự quan tâmcủa toàn xã hội :

Tôi đưa ra đề tài nghiên cứu :” Thực trạng, nhận thức của người dân về bạo lực

gia đình trong gia đình nông thôn Việt Nam hiện nay “ nhằm ìm hiểu thực trạng bạo

lực gia đình trong xã hội hiện nay cũng như đưa ra các giải pháp kiến nghị nhằm làmgiảm tình trạng bức thiết này

2 MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:

2.1 Mục đích nghiên cứu:

- Khảo sát thực trạng nhận thức của người dân khu vực nông thôn về vấn đề bạo lực giađình

- Đưa ra giải pháp kiến nghị giảm bớt tình trạng bạo lực gia đình

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Thao tác hóa khái niệm lien quan đến các yếu tố của đề tài: Trẻ em , Phụ nữ.,bạo hành ,bạo hành , bạo lực gia đình , gia đình, bạo lực kinh tế, bạo lực thể chất

- Xây dựng cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc nghiên cứu về bạo lực trong giađình

- Khảo sát định lượng và định tính về nhận thức của người dân ở nông thôn vềvấn đề bạo lực trong gia đình : Bạo lực thể xác, bạo lực tinh thần , bạo lực kinh tế, bạolực tình dục

- Đánh giá, phân tích những biến số tác động đến nhận thức của người dân trongvấn đề này

3 ĐỐI TƯỢNG, KHÁCH THỂ, PHẠM VI NGHIÊN CỨU

3.1 Đối tượng nghiên cứu:

- Nhận thức của người dân ở nông thôn về vấn đề bạo lực trong gia đình gồm bạohành về thể xác, bạo hành về tinh thần, bạo hành về tình dục

3.2 Khách thể nghiên cứu:

• Cán bộ các ban, ngành đoàn thể tại cơ sở

• Các hội viên phụ nữ và nhân dân địa phương

• Nạn nhân bạo lực gia đình người dân ở nông thôn

3.3 Phạm vi nghiên cứu:

Một số tỉnh huyện : Thái Bình, Đà Nẵng , Tây Ninh , An Giang ,Hà Nội, NghệAn…

3.4 Thời gian nghiên cứu : T8/2009 – T12/ 2010

4 PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU XXH:

4.1 Phương pháp luận

Ở đề tài nghiên cứu này, chúng tôi sử dụng chủ nghĩa duy vật lịch sử và chủ nghĩaduy vật biện chứng làm phương pháp luận Vấn đề bạo hành trẻ em trong gia đình nó cóliên quan mật thiết đến các yếu tố khác Chính vì vậy, khi nghiên cứu nghiên cứu vấn đềnày phải xem xét từng trường hợp, từng điều kiện kinh tế,văn hóa,chính trị, xã hội củatừng gia đình nông thôn Đồng thời, chúng ta cũng phải đặt trong mối liên hệ với cácnhân tố khác như nhà trường, các nhóm xã hội, truyền thông đại chúng Ngoài ra, chúng

ta cũng phải xem xét vấn đề đó trong một quá trình lich sử cụ thể cũng như tác động từtruyền thống văn hóa làng xã

Dân gian xưa ta đã từng có câu “ Thương cho roi cho vọt , ghét cho ngọt cho bùi “ Nhưng quan niệm đấy có còn đúng và như thế có phải bạo hành không? Và việc cha mẹcho rằng người làm cha mẹ có quyền “ cho roi , cho vọt “ ?

Ket-noi.com kho tai lieu mien phi

4.2 Phương pháp nghiên cứu xã hội học

4.2.1.Phương pháp phân tích tài liệu

Trong quá trình nghiên cứu chúng tôi đã đọc và phân tích một số tài liệu liên quanđến vấn đề bạo hành gia đình Đồng thời chúng tôi quan tâm đến báo cáo trên các tạpchí, sách, báo để đưa vào những thông tin cần thiết phục vụ cho đề tài

4.2.2 Phương pháp phỏng vấn sâu :

4.2.3.Phương pháp phỏng vấn bằng bảng hỏi

5 GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU VÀ KHUNG LÝ THUYẾT

5.1 Giả thuyết nghiên cứu

- Các yếu tố nghề nghiệp , môi trường văn hóa , lối sống, trình độ học vấn, giáo có thể

là những yếu tố tác động đên bạo lực gia đình

- Bạo hành thể chất , tinh thần , kinh tế , tình dục ảnh hưởng đặc biệt đối với nhữngngười phụ nữ trong gia đình và trẻ em …

- Những người phụ nữ là người chịu nặng nề trong vấn đề bạo lực

- Thái độ cam chịu thường là nguyên nhân dẫn đến chịu đựng bạo hành trong gia đình

- Kinh tế cũng là vấn đề quyết định đến bạo lực

NGƯƠI DÂN NÔNG THÔN ĐỐI VỚI BẠO LỰC

NHÂN THỨC NGƯỜI DÂN NÔNG THÔN VỀ BẠO LỰC GIA ĐÌNH

HẬU QUẢ BẠO LỰC

ta cũng phải xem xét vấn đề đó trong một quá trình lich sử cụ thể cũng như tác động từtruyền thống văn hóa làng xã

Dân gian xưa ta đã từng có câu “ Thương cho roi cho vọt , ghét cho ngọt cho bùi “ Nhưng quan niệm đấy có còn đúng và như thế có phải bạo hành không? Và việc cha mẹcho rằng người làm cha mẹ có quyền “ cho roi , cho vọt “ ?

1.2 Phương pháp nghiên cứu xã hội học

1.2.1.Phương pháp phân tích tài liệu

Trong quá trình nghiên cứu chúng tôi đã đọc và phân tích một số tài liệu liên quanđến vấn đề bạo hành gia đình Đồng thời chúng tôi quan tâm đến báo cáo trên các tạpchí, sách, báo để đưa vào những thông tin cần thiết phục vụ cho đề tài

1.2.2 Phương pháp phỏng vấn sâu 1.2.3.Phương pháp phỏng vấn bằng bảng hỏi

2 6 THAO TÁC HÓA KHÁI NIỆM

2 1 Bạo hành: bất kì hành vi nào xảy ra trong gia đình và xã hội gây tổn thương đến

thể chất, tinh thần và tình dục của người khác , bao gồm các hoạt động như đe doạ, épbuộc hoặc tước đoạt quyền tự do của họ

Ở Việt Nam, 21/11/2007, trong kỳ họp thứ 2 của Quốc hội khoá XII đã thôngqua bản dự thảo Luật phòng, chống bạo lực gia đình Luật này đã đưa ra định nghĩa

về bạo lực gia đình như sau: “Bạo lực gia đình là hành vi cố ý của thành viên giađình gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, kinh tế đối vớicác thành viên khác trong gia đình

2.3 Hình thức bạo lực gia đình :

2.3.1 Bạo lực thể chất :gồm những hành vi bạo lực mà người gây ra bạo lực

thường sử dụng sức mạnh cơ bắp (tay, chân) hoặc công cụ (thậm chí cả vũ khí) gây nên

sự đau đớn về thân thể đối với nạn nhận

Ket-noi.com kho tai lieu mien phi

2.3.2 Bạo lực tinh thần :gồm những hành vi nhằm hành hạ tâm lý và những lời

nói sỉ nhục, đe doạ, sự lãng quên, bỏ rơi người thân không quan tâm

2.3.3 Bạo lực về kinh tế : gồm các hành động hoặc quyết tâm thực hiện các hành

động để phụ nữ thuộc về tài chính, bao gồm các hành vi sau: Ngừng hỗ trợ về tài chính

và ngăn cản nạn nhân có một nghề nghiệp, công việc hợp pháp; Tước đoạt hay đe doạtước đoạt các nguồn tài chính về quyền sử dụng, thừa hưởng của vợ, chồng, cộng đồng

và quyền sở hữu tài sản nói chung; Phá huỷ tài sản trong gia đình…

2.3.4 Bạo lực tình dục : gồm các hành vi sau như cưỡng ép quan hệ tình dục,

ngăn chặn sử dụng các biện pháp tránh thai hay bắt ép mang hoặc phá thai theo ý muốncủa chồng

2.6 Khái niệm “Gia đình”

Gia đình là cái nôi nuôi dưỡng cho cả một đời người, là môi trường giáo dục nếpsống và hình thành nhân cách sống có tình có nghĩa, đoàn kết và giúp đỡ lẫn nhau, có ýthức trách nhiệm của công dân, tôn trọng pháp luật và giữ gìn đạo lý

Gia đình là khái niệm được dùng để chỉ một nhóm xã hội hình thành trên cơ sởquan hệ hôn nhân( quan hệ tính giao và quan hệ tình cảm) và quan hệ huyết thống nảysinh từ quan hệ hôn nhân đó (cha me, con cái, ông bà, họ hàng nội ngoại ) Gia đình cóthể hiểu như là một đơn vị xã hội vi mô, nó chịu sự chi phối của xã hội song có tính ổnđịnh độc lập tương đối Nó có quy luật phát triển riêng với tư cách là một thiết chế xãhội đặ thù Những thành viên trong gia đình được gứ bó với nhau về trách nhiệm vàquyền lợi kinh tế, văn hóa, tình cảm một cách hợp pháp được nhà nước thừa nhận và bảohộ

2.7 Khái niệm “vai trò”

Vai trò là một tập hợp những kỳ vọng ở trong một xã hội gắn với hành vi của nhữngngười mang các địa vị Ở mức độ này thì mỗi vai trò riêng là một tập hợp hay nhóm các

kỳ vọng, hành vi (Dahrandorf)

2.8 Khái niệm “giáo dục”

Giáo dục có hai nghĩa:

Nghĩa rông: Giáo dục được coi là sự tá sự tác động đến con người từ toàn bộ hệthống và các quan hệ xã hội Với mục đích chuyển tải những kinh nghiệm xã hội haynhững tri thức cần thiết cho cuộc sống xã hội của con người Do vậy con người có thểhọc hỏi kinh nghiệm của tri thức đó ở mọi lúc, mọi nơi, mọi nhóm xã hội khác nhau

Nghĩa hẹp: Giáo dục là sự tác động có định hướng, có kế hoạch, có mục đích đếncon người từ phái chủ thể giáo dục nhất định, nhằm truyền đạt cho chúng ta một hệthống các tri thức, chuẩn mực, kinh nghiệm xã hội, làm cho chúng ta dần có được phẩmchất năng lực theo yêu cầu của xã hội Những kiến thức hay kinh nghiệm đó chỉ có thểnhận được qua chủ thê giáo dục như gia đình, nhà trường Với nghĩa này thì giáo dụcđược coi như là một thiết chế xã hội hay là một hệ thống xã hội có tổ chức

Gia đình hòa thuận, 65.1

Đôi lúc có mâu thuẫn, 31.7

Thường xảy ra mâu thuẫn, 3.2

Gia đình hòa thuận Đôi lúc có mâu thuẫn Thường xảy ra mâu thuẫn

CHƯƠNG 3

I THỰC TRẠNG BẠO HÀNH GIA ĐÌNH QUA CÁC NGHIÊN CỨU

Kết quả nghiên cứu cho thấy hành vi chửi mắng, xúc phạm cao nhất (chiếm tới90%), tiếp theo là hành vi đánh, đá, tát (chiếm 52,67%), các hành vi

bạo lực khác chiếm tỉ lệ thấp hơnKhi hỏi về chiều hướng của bạo lực gia đình hiện nay,

có 85,65% người được hỏi trả lời chiều hướng có giảm với lý do: Hiện nay điều kiệnkinh tế đã được cải thiện, công tác tuyên truyền, giáo dục về bình đẳng giới, về xây dựnggia đình no ấm, bình đẳng, hạnh phúc được quan tâm Phong trào xây dựng gia đình vănhóa, khu dân cư, làng xã văn hóa được nhiều địa phương hưởng ứng tích cực đã tác độngkhông nhỏ đến việc giảm tình trạng bạo lực gia đình Tuy nhiên những ý kiến đó mới chỉnhìn từ góc độ hành vi bạo lực về thể chất còn hành vi bạo lực về tinh thần, kinh tế, tìnhdục thì không hề giảm bởi vì khi hỏi về nhận xét về mối quan hệ gia đình của chínhngười được hỏi thì có 65,1% cho rằng gia đình mình hòa thuận, 31,7% cho rằng gia đìnhđôi lúc mâu thuẫn, 3,2% cho rằng gia đình mình thường xuyên xẩy ra mâu thuẫn

Hình 1 : Thực trạng mối quan hệ gia đình người được hỏi

Thường thi khi hỏi về chính gia đình của mình thì người được hỏi thường khôngnói thật nên có thể số gia đình đôi lúc xẩy ra mâu thuẫn và thường xuyên xẩy ra mâuthuẫn còn có tỷ lệ cao hơn trong thực tế Để có con số cụ thể, thực tế đối với phụ nữ bịbạo lực gia đình, nhóm nghiên cứu đề tài trực tiếp trao đổi chuyện trò với 40 phụ nữ bịbạo lực Vì gia đình các chị đã xẩy ra bạo lực trong nhiều năm qua và hiện nay vẫn cònbạo lực do đó ở địa phương nhiều người biết đến nên các chị không hề dấu diếm mà sẵnsàng chia sẻ Có tới 80% các chị bị chồng đánh, 95% các chị bị chồng chửi mắng, 12,5%

bị chồng tra hỏi, đánh, mắng ở mức rất căng thẳng Như vậy đối với những chị em nàythường phải chịu đựng cùng lúc cả bạo lực về thể chất (đánh) và cả bạo lực tinh thần(mắng, chửi, tra khảo Bạo lực gia đình thường xẩy ra nhiều ở độ tuổi từ 30 - 40, sau đó

là ở độ tuổi 18 đến dưới 30, xẩy ra ít hơn ở độ tuổi từ 40 trở lên

Ket-noi.com kho tai lieu mien phi

Báo cáo sơ bộ của Viện KSND Tp.HCM cho thấy, trong năm 2008 riêng tại

thành phố này có 18 học sinh bị khởi tố bởi các tội danh nghiêm trọng như giết người,hiếp dâm, phá hoại tài sản nhà nước… Còn theo số liệu thống kê của Viện KSND Tốicao cho thấy 71% trẻ vị thành niên phạm pháp là do không được quan tâm chăm sócđúng mức Một nghiên cứu của Bộ Công an cũng chỉ ra nguyên nhân phạm tội của trẻ vịthành niên xuất phát từ gia đình: 8% trẻ phạm tội có bố mẹ ly hôn, 49% phàn nàn vềcách đối xử của bố mẹ Theo số liệu điều tra 2.209 học viên các trường giáo dưỡng, cótới 49,81% trong số này sống trong cảnh bị đối xử hà khắc, thô bạo, độc ác của bố mẹ

Số em bị bố đánh chiếm 23% (gấp 6 lần mẹ đánh); bị dì ghẻ, bố dượng đánh chiếm20,3%

Môi trường gia đình ảnh hưởng nhiều tới thái độ ứng xử, hành vi của các em Số liệuđiều tra trên 200 học sinh Tp.HCM của nhóm đề tài Viện Nghiên cứu Phát triển cho thấy

sự thiếu trách nhiệm của cha mẹ, ít quan tâm đến con cái, quá chú trọng vào việc kiếmtiền, thiếu quan tâm, hoàn cảnh gia đình phức tạp ảnh hưởng nhiều đến tâm lý trẻ em,gây cho các em chứng trầm cảm, cộc cằn, hung dữ, là nguy cơ dẫn đến bạo lực

Theo điều tra, nhóm cha mẹ thường xuyên đánh lộn, cãi nhau chiếm 33,4%; cha

mẹ hàng ngày uống rượu chiếm 9,1%; cha mẹ li thân, li dị hoặc đã chết chiếm 11,1%;cha mẹ thường xuyên đi xa, ít quan tâm đến con chiếm 9,6%

Hình 2: Hành vi của cha mẹ

Đây là những nguy cơ ảnh hưởng đến tinh thần trẻ tổn thương, tâm trạng bực bội,khó chịu, dễ có hành động gây hấn, hung dữ hoặc có hành vi bạo lực không kiểm soátđược

Cũng theo thống kê của TTTV và CSSKPN Gia Lâm thì bạo hành gia đình xảy rađều bắt nguồn từ người chồng, gây bạo lực theo bản năng là 8,37%; bạo hành sau khiuống rượu là 22,96%; đòi hỏi vấn đề tiền bạc là 16,94%; các nguyên nhân khác là 5,2%;còn lại gần 50% (cụ thể là 46,53%) là do kẻ gây bạo hành tự tìm kiếm lý do Điều đó chothấy sự lạm dụng quyền của người đàn ông trong gia đình vẫn còn ở mức báo động,người phụ nữ lại hoàn toàn bị thụ động trong vấn đề này

Một nghiên cứu tình trạng bạo lực gia đình ở Tây Ninh trong thời gian qua

luôn được các Ngành, các cấp quan tâm chú trọng, đặc biệt là đẩy mạnh hoạt động tuyên

33.4

0 5 10 15 20 25 30 35

cha mẹ thường xuyên đánh lộn, cãi nhau

cha mẹ hàng ngày uống rượu

mẹ li thân, li

dị hoặc đã chết

cha mẹ thường xuyên

đi xa, ít quan tâm đến con Hành vi cha mẹ

Hành vi cha mẹ

truyền, tư vấn, hỗ trợ nạn nhân bị bạo lực gia đình; song, tình trạng bạo lực gia đìnhkhông chấm dứt mà ở từng địa phương, bạo lực gia đình vẫn diễn ra với nhiều hình thứckhác nhau, mức độ tính chất của từng vụ, từng hành vi phức tạp, đa dạng; nạn nhân bạolực không chỉ dừng lại ở phụ nữ mà nạn nhân của bạo lực có người già, trẻ em, thậm chí

Hình 3: Tỷ lệ đối tương bạo hành ở Tây Ninh

Qua số liệu báo cáo của Tòa án Nhân dân tỉnh Tây Ninh hai năm 2008-2009 (Tòa án địaphương) đã thụ lý 4.369 vụ, đã giải quyết ly hôn 4.108 vụ; trong đó có 154 vụ do bị đánhđập, ngược đãi; vợ, chồng, ngoại tình: 128 vụ, mâu thuẫn kinh tế: 54 vụ; rượu chè, matúy: 08 vụ Đặc biệt, đã có 08 bản án xử lý hình sự về bạo lực gia đình (BLGĐ) trong đó

có 04 vụ chồng giết vợ

Theo nghiên cứu khảo sát về gia đình Việt Nam của Bộ Văn hóa, Thể thao và

Du lịch, Tổng cục Thống kê, Viện Nghiên cứu về gia đình và giới và Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc cho thấy, hiện nay có tới 21,2% số cặp vợ chồng đã từng trải qua một

dạng bạo lực gia đình nào đó như: bạo lực tinh thần, bạo lực thể xác, bạo lực tình dục,bạo lực kinh tế, mà tỷ lệ những phụ nữ không dám nói lên sự thật còn chiếm khá cao:26,2%, so với con số này ở các ông chồng là 16,7% Cứ 5 cặp vợ chồng thì có 1 cặptừng trải qua các hình thức bạo lực gia đình nghiêm trọng nhất Phụ nữ thường là đốitượng của bạo lực, bởi tỷ lệ này là rất nhỏ, chỉ chiếm có 0,6% phụ nữ đánh chồng so với3,4% số nam giới đánh vợ Trong các trường hợp bạo lực gia đình, các cặp vợ chồnghiếm khi chia sẻ vấn đề của họ với bố mẹ, bạn bè hoặc chính quyền do lo sợ bị mất mặt,hoặc ngại “vạch áo cho người xem lưng”

Phụ nữ, 2808, 81%

người già, 317, 9%

nam giới, 52, 1%

trẻ em, 316, 9%

Phụ nữ người già trẻ em nam giới

Ket-noi.com kho tai lieu mien phi

Một điều mà chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy là bạo lực gia đình còn có thể làmtan vỡ, hủy hoại các gia đình Mặt khác, bạo hành gia đình có tác động, ảnh hưởng rấtlớn đến tâm sinh lý của trẻ thơ khi phải chứng kiến bố mẹ chúng có hành vi bạo lực.85,4% trong số đó cho thấy có biểu hiện chán nản, lo lắng; 20% cảm thấy sợ hãi; 8,5%không hiểu nổi bố mẹ mình và 4,2% mất đi sự tôn trọng bố mẹ Thậm chí hơn 5,5% cònlại còn muốn chạy trốn hoặc bỏ nhà ra đi Bên cạnh đó, tỷ lệ bố mẹ phải chia tay nhau dobạo lực gia đình ngày càng tăng, xảy ra nhiều ở đô thị.

Ở Việt Nam, Theo kết quả điều tra ở 8 tỉnh của Hội Liên Hiệp phụ nữ năm

2008, có 23% số gia đình được hỏi có hành vi bạo hành về thể chất; 30% số gia đình có

hành vi bạo lực về tình dục; 25% số gia đình được hỏi có hành vi bạo lực về tinh thầntrong đó phụ nữ là nạn nhân chiếm 97% Bạo lực gia đình tác động và ảnh hưởng

nghiêm trọng tới gia đình - hạt nhân bền vững của xã hội Bạo lực gia đình đã làm nhiềugia đình tan nát, ly dị, ly thân…Theo số liệu điều tra của Trung tâm Nghiên cứu Giới vàPhát triển, bạo lực gia đình đã làm cho gia đình tan nát chiếm 49,7% Thống kê củaTAND tối cao cũng cho chúng ta thấy hậu quả nghiêm trọng của bạo lực gia đình: năm

1998 có 55.419 vụ ly hôn, trong đó 28.686 vụ bạo lực, chiếm 52%, năm 1999 có 52.774

vụ ly hôn, trong đó 29.751 vụ bạo lực, chiếm 56%; năm 2000 có 51.361 vụ ly hôn, trong

đó 32.164 vụ bạo lực, chiếm 62%; trung bình trong 5 năm từ 2000 đến 2005 cả nước có352.000 vụ ly hôn thì có tới 39.730 vụ ly hôn do bạo lực gia đình (chiếm 53,1%)

Bạo lực gia đình ở Việt Nam cũng làm gia tăng số trẻ em vi phạm pháp luật Sốliệu thống kê của Viện KSND tối cao 2008 cho thấy 71% trẻ vị thành niên phạm pháp là

do không được quan tâm chăm sóc đúng mức Nguyên nhân phạm tội của trẻ vị thànhniên xuất phát từ gia đình: 8% trẻ phạm tội có bố mẹ ly hôn, 49% phàn nàn về cách đối

xử của bố mẹ Theo số liệu điều tra 2.209 học viên các trường giáo dưỡng, có tới

49,81% trong số này sống trong cảnh bị đối xử hà khắc, thô bạo, độc ác của bố mẹ Số

em bị bố đánh chiếm 23% (gấp 6 lần mẹ đánh); bị dì ghẻ, bố dượng đánh chiếm 20,3%

2.NGUYÊN NHÂN VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾ BLGD

Nguyên nhân dẫn đến bạo lực gia đình phải kể đến nguyên nhân chính đó làchồng nghiện rượu (chiếm 91,11%) Rượu không chỉ độc cho gan, phổi mà còn rất độcđối với hệ thần kinh trung ương, làm huỷ hoại tế bào não, làm biến đổi tư cách conngười Người say rượu không ý thức được hành vi của mình Những người say rượuthường gây bạo lực đối với các thành viên trong gia đình Những người nghiện rượu, sayrượu gây bạo lực gia đình là quá rõ, song thực tế ở không ít gia đình, có những ngườichồng, người con trai không phải say rượu mà lại mượn rượu để gây bạo lực gia đình.Nguyên nhân dẫn đến bạo lực gia đình tiếp theo là do kinh tế quá khó khăn (chiếm85,71%) Không thể coi nghèo đói là yếu tố gây ra bạo lực gia đình, bởi vì có nhiều cặp

vợ chồng quanh năm nghèo đói nhưng vẫn sống hoà thuận, hạnh phúc Tuy nhiên, kinh

tế quá khó khăn, sự nghèo đói và bạo lực gia đình là 2 mặt của một vấn đề Trong nhiềutrường hợp do sự nghèo đói nên đã không đáp ứng những nhu cầu tối thiểu của các thànhviên trong gia đình (ăn, ở, học hành, đi lại ) Những khó khăn vất vả trong việc kiếmtiền đè nặng lên cuộc sống gia đình, gây nên sự bực dọc khiến cho các mối quan hệ tronggia đình luôn căng thẳng, gieo mầm cho bạo lực gia đình Sự nghèo đói làm nảy sinh bạolực gia đình thì ngược lại, chính bạo lực gia đình lại tăng thêm sự nghèo đói Sự căngthẳng thường xuyên trong gia đình gây sức ép nặng nề làm các thành viên gia đình

V ợ hơ n c hồng B ằng nhau C hồng hơ n vợ

K hông c ó bạo lự c

C ó bạo lự c

không thể yên tâm lao động, sản xuất, học tập Nhiều người chồng vũ phu còn đập phá

đồ đạc làm tổn hại đến kinh tế gia đình

Hình 4 : Một số nguyên nhân

Nghiên cứu còn chỉ ra nguyên nhân chồng mắc các TNXH (chiếm 84,61%) cũng

là nguyên nhân chính gây bạo lực gia đình Khi thành viên gia đình chơi cờ bạc, số đề,nghiện trích ma tuý, mại dâm thì gia đình đó không thể tránh khỏi bạo lực vì của cảitrong nhà cứ "đội nón ra đi", nghiện ma tuý làm con người mất hết nhân tính, sẵn sànggây bạo lực với các thành viên gia đình để thoả mãn cơn thèm khát ma tuý

Có một nguyên nhân quan trọng nữa thuộc về người vợ đó là người vợ cố chấp,thách thức chồng (chiếm 82,25%), trong lúc người chồng nóng giận thay vì sự nín nhịn,bình tĩnh, dịu dàng để chồng nguôi ngoai cơn nóng giận thì chị em lại nói nhiều, dùng từngữ khó nghe, thâm chí còn thách thức chồng đánh mình Đây là điểm rất hạn chế củangười phụ nữ, người vợ, đã tiếp tay cho bạo lực gia đình

Ngoài ra nghiên cứu còn chỉ ra các nguyên nhân khác như ngoại tình, xã hội chưalên án mạnh mẽ đối với bạo lực gia đình, người vợ dấu không cho mọi người biết mình

bị bạo lực gia đình vì " Xấu chàng, hổ ai"v.v…

Hình 5 : So sánh nguyên nhân từ khía cạnh thua nhập của vợ và chồng

chồng nghiện rượu , 91.11

kinh tế quá khó khăn , 85.71

chồng mắc các TNXH , 84.61

vợ cố chấp, thách thức chồng , 82.25

chồng nghiện rượu kinh tế quá khó khăn chồng mắc các TNXH

vợ cố chấp, thách thức chồng

Ket-noi.com kho tai lieu mien phi

Series1, Gây chấn thương giảm sức khỏe, 76.81, 54%

Series1, suy nhược thần kinh, 65.42, 46%

Gây chấn thương giảm sức khỏe

suy nhược thần kinh

Xét tương quan giữa chênh lệch thu nhập vợ - chồng và mức độ mâu thuẫntrong gia đình, kết quả thu được là: ở những gia đình vợ có thu nhập cao hơnchồng thì thường xảy ra mâu thuẫn hơn Ở mức độ ”thỉnh thoảng”, tỷ lệ có mâuthuẫn ở gia đình mà vợ thu nhập hơn chồng là 29%, tỷ lệ này ở gia đình mà chồng

có thu nhập cao hơn là 18,5% Khi hai vợ chồng có thu nhập bằng nhau, tỷ lệ giađình ”không bao giờ” có mâu thuẫn chiếm tới 56,1% trong khi đó, ở những hộ mà

vợ có thu nhập cao hơn, tỷ lệ này giảm xuống còn khoảng 42%

Tương tự trường hợp mâu thuẫn gia đình, tỷ lệ xảy ra BLGĐ cũng đi theo chiềuhướng như vậy Ở những gia đình có tình trạng thu nhập của vợ cao hơn, tỷ lệ xảy

ra BLGĐ cũng cao hơn (chiếm 38,5%), trong khi ở trường hợp chồng có thu nhậpcao hơn thì tỷ lệ này chỉ chiếm khoảng 28%

Điều này chỉ có thể giải thích do xuất phát từ tâm lý cho rằng người có ưu thế vềkinh tế sẽ là người có quyền quyết định mọi việc Bởi vậy, nếu người vợ có thunhập cao hơn chồng thì quyền lực của người chồng trong gia đình có nguy cơ bịlung lay BLGĐ chính là cách để họ bảo vệ vị trí của mình trong gia đình, uyquyền của mình đối với vợ con

3 HẬU QUẢ CỦA BẠO LỰC GIA ĐÌNH

Một nghiên cứu về bạo lực ở TP Thái Bình cho thấy rằng :

Hình 6 :Hậu quả đối với vật chất và tinh thần

Bạo lực gia đình gây hậu quả về cả thể chất và tinh thần Trước hết bạo lực gia đình gâychấn thương, giảm sức khỏe đối với nạn nhân (chiếm 76,81%), gây suy nhược thần kinh(chiếm 65,42%) Bạo lực gia đình tổn hại sức khoẻ của nạn nhân là quá rõ, sự căngthẳng, lo lắng, suy nghĩ dẫn đến mất ngủ, thần kinh bị suy nhược và đau đớn do chấnthương gây ra thì sự suy xụp về sức khoẻ là lẽ đương nhiên, trầm trọng hơn bạo lực còn

có thể gây án mạng

Làm hư hỏng con cái , 72.64

Ảnh hưởng đến hình thành nhân cách, 77.64

Làm hư hỏng con cái

Ảnh hưởng đến hình thành nhân cách

Hình 7: Bạo lực gia đình tác động đến trẻ em

Các hậu quả khác của bạo lực gia đình cũng được kết quả nghiên cứu chỉ ra đó là làm

hư hỏng con cái (chiếm 72,64%); ảnh hưởng đến việc hình thành nhân cách trẻ em(chiếm77,64%) Sống trong một gia đình thường xuyên xẩy ra bạo lực, trẻ em luôn cảmthấy buồn chán, lo lắng và sợ hãi, thậm chí có trẻ em muốn bỏ nhà ra đi, dễ xa vào các tệnạn xã hội, xa lánh cha mẹ và không còn kính trọng cha mẹ nữa Những điều nêu trênảnh hưởng xấu đến phát triển nhân cách của trẻ, những trẻ em này sẽ rất khó khăn vươnlên trong cuộc sống, học tập và trưởng thành Nghiên cứu còn chỉ ra rằng, khi bạo lựcgia đình không được chấm dứt thì sự tan vỡ hạnh phúc gia đình (chiếm 71,67%) là điềukhó tránh khỏi Do bạo lực gia đình gây hậu quả về sức khoẻ, tính mạng như đã phântích ở trên nên ít ai có thể sống mãi trong một gia đình luôn có bạo lực, do vậy giải pháplựa chọn của các gia đình này là ly hôn Thực tế nhiều vụ ly hôn, sự thiệt thòi thường vềphía người vợ và những đứa con…

Theo một nghiên cứu khác tại Đà Nẵng cho biết :

Hậu quả đối với phụ nữ

Cũng theo trung tâm giám định pháp y thành phố Đà Nẵng, trong 4 năm (2002 - 2005)

có 1.680 phụ nữ và trẻ em bị bạo hành đến giám định pháp y, trong đó có 190 trườnghợp bị chồng đánh (chiếm 13,31%) Theo báo cáo của Uỷ ban Dân số, Gia đình và trẻ

em thành phố Đà Nẵng, hiện nay nạn nhân của nạn bạo hành trong gia đình có 90% là

nữ giới Trong số đó,45% bị chồng đánh đập, gần 80% bị sỉ nhục, đe doạ, hơn 70% bị bỏmặc,không quan tâm, gần 10% bị chồng cấm đoán tham gia các hoạt động xã hội và gần20% bị chồng bắt ép mang, phá thai theo ý muốn

Hậu quả đối với trẻ em

Những đứa trẻ ở trong gia đình thường xuyên có cảnh bạo lực sẽ có các di chứng như lànhiễu tâm lý và trầm cảm, sự gây hấn, sự sợ hãi, mất ngủ, thiếu tự tin, thất vọng Theo sốliệu của Uỷ ban dân số, gia đình và trẻ em, 80% các em bỏ nhà đi lang thang hoặc phạmpháp do cha mẹ mâu thuẫn Các em khi bỏ nhà đi sẽ phải chịu những thiệt thòi như bịbóc lột sức lao động, bị xua đuổi, không có chỗ ở ổn định, bị đánh đập hay đau ốmkhông ai chăm sóc và có thể bị lạm dụng tình dục, bị nhiễm các thói hư tật xấu

Ket-noi.com kho tai lieu mien phi

III CÁC NHÂN TỐ CÓ QUAN HỆ ĐẾN BẠO LỰC GIA ĐÌNH

Nhằm tìm giải pháp hữu hiệu nhằm giảm tình trạng bạo lực, đề tài tiến hànhnghiên cứu nhân tố có liên quan đến bạo lực gia đình, cụ thể gồm những nhân tố sau

Khi xét một nghiên cứu của ĐH Đà Nẵng cho biết

1 Tôn giáo và tình trạng bạo lực gia đình

Bảng 1:

Mối quan hệ giữa tôn giáo và các hành vi bạo lực gia đình thường

Tôn giáo Đạo Phật

Thiên Chúa giáo

Không theo tôn giáo

Đánh đấm, tát tai

Chửi mắng, nhục mạ, xỉ vả

Cấm tham gia các hoạt động xã

hội, quan hệ với mọi người

Ngăn chặn sử dụng các biện pháp

tránh thai

Bắt mang, phá thai theo ý muốn

Phớt lờ, thờ ơ, vô trách nhiệm

Kiểm soát thu nhập,chi tiêu

Không đóng góp vào kinh tế gia

đình

17 31

18

13

3 12 18

27

3 5

3

1

0 3 2

8

83 94

72

27

20 82 76

95

Tiến hành kiểm định Khi bình phương với H0: Các hành vi bạo lực không có mối tươngquan đối với tôn giáo H1: Các hành vi bạo lực có mối tương quan đối với tôn giáo

Bảng2: Kiểm định Khi bình phương

Hành vi bạo lực thường xảy

Lực lượng

vũ trang

Buôn bándịch vụ

Laođộng phổthông

Thấtnghiệp

Kiểm soát thu nhập, chi tiêu

Không đóng góp vào kinh tế gia đình

9 8

Qua kiểm định tính độc lập Khi bình phương thấy rằng các giá trị Sig của tất cả các hành

vi bạo lực thường xảy ra trong gia đình đều nhỏ hơn 0,05 Vì vậy bác bỏ giả thuyết H0,chấp nhận giả thuyết H1 có nghĩa là các hành vi bạo lực gia đình xảy ra hoàn toàn cómối tương quan với từng loại nghề nghiệp khác nhau

3 Trình độ học vấn và tình trạng bạo lực

Qua kiểm định tính độc lập Khi bình phương thấy rằng các giá trị Sig của tất cảcác hành vi bạo lực thường xảy ra trong gia đình đều nhỏ hơn 0,05 Vì vậy bác bỏ giảthuyết H0, chấp nhận giả thuyết H1 có nghĩa là các hành vi bạo lực gia đình xảy ra hoàntoàn có mối tương quan với từng loại nghề nghiệp

Ket-noi.com kho tai lieu mien phi