Giáo án Sinh học 12 bài 31: Tiến hóa lớn

Kiến thức: - Trình bày được sự phân li tính trạng và sự hình thành các nhóm phân loại mức 2 - Giải thích được nghiên cứu quá trình tiến hoá lớn là nghiên cứu mối quan hệ giữa các loài nh

Tiết 31 Bài 31: TIẾN HOÁ LỚN

I Mục tiêu: học xong bài này, hs có khả năng:

1 Kiến thức:

- Trình bày được sự phân li tính trạng và sự hình thành các nhóm phân loại (mức 2)

- Giải thích được nghiên cứu quá trình tiến hoá lớn là nghiên cứu mối quan hệ giữa các loài nhằm làm sáng tỏ sự phát sinh và phát triển của toàn bộ sinh giới trên Trái Đất (mức 2)

- Giải thích tại sao bên cạnh những loài có tổ chức cơ thể phức tạp vẫn còn tồn tại những loài có cấu trúc khá đơn giản (mức 2)

- Nêu được một số nghiên cứu thực nghiệm về tiến hóa (Chuẩn)

2 Kỹ năng:

- Rèn luyện kỹ năng so sánh, phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa kiến thức (mức 2)

- Rèn kỹ năng làm việc độc lập với SGK, thảo luận nhóm (mức 2)

3 Giáo dục thái độ: Có ý thức bảo vệ sự đa dạng sinh học

II Phương pháp:

III Phương tiện: Hình 31.1, 31.2 SGK

IV Trọng tâm: Tiến hoá lớn và vấn đề phân loại thế giới sống

V Tiến trình bài mới:

1 Kiểm tra bài cũ:

- Giải thích cơ chế hình thành loài bằng con đường đa bội hoá?

2 Đặt vấn đề: ở các bài trước chúng ta đã nghiên cứu kĩ về tiến hoá nhỏ Trong thuyết tiến

hoá còn 1 vấn đề nữa mà hôm nay chúng ta sẽ đề cập đến để làm sáng tỏ sự phát sinh và phát triển của toàn bộ sinh giới trên trái đất đó chính là TIẾN HOÁ LỚN

3 Bài mới:

Nêu khái niệm tiến hóa lớn?

Nêu kết quả của quá trình tiến hóa lớn?

Hs quan sát hình 31.1 sgk để rút ra

nhận xét về tiến hóa lớn

Nêu chiều hướng tiến hoá chung của

sinh giới?

Tại sao sinh giới lại ngày càng đa

dạng?

Chứng minh tổ chức cơ thể sinh vật

ngày càng cao qua mức độ tổ chức cơ

thể?

Giải thích tại sao bên cạnh những loài

có tổ chức cơ thể phức tạp vẫn còn tồn

I Tiến hoá lớn và vấn đề phân loại thế giới sống:

1 Quá trình tiến hóa lớn:

a Khái niệm: là quá trình hình thành các nhóm

phân loại trên loài Ngoài ra, tiến hóa lớn còn nghiên cứu mối quan hệ tiến hóa giữa các loài nhằm làm sáng tỏ sự phát sinh và phát triển của toàn bộ sinh giới trên Trái đất

b Đặc điểm:

- Tiến hóa lớn diễn ra theo con đường phân li tính trạng từ một nguồn gốc chung

- Tốc độ tiến hóa lớn diễn ra không đều ở các nhóm

- Chiều hướng tiến hóa: các nhóm sv khác nhau có thể tiến hóa theo các xu hướng khác nhau thích nghi với các môi trường khác nhau

+ Đa số sv tiến hóa theo hướng: Đa dạng và phong phú (được tích luỹ dần các đặc điểm thích nghi hình thành trong quá trình hình thành loài), tổ chức ngày càng cao, thích nghi ngày càng hợp lí Trong

đó thích nghi là chiều hướng cơ bản nhất

tại những loài có cấu trúc khá đơn giản.

Trong 3 chiều hướng tiến hoá đó, chiều

hướng nào là cơ bản nhất?

Vậy loài người ngày nay có biến đổi

thành loài nào khác nữa hay không?

Tại sao?

Hs nêu một số thí nghiệm nghiên cứu

thực nghiệm về tiến hoá lớn?

Trong điều kiện như thế nào khiến cho

sv đơn bào tiến hoá thành sv đa bào?

+ Một số nhóm có thể tiến hóa theo hướng đơn giản hóa mức độ tổ chức cơ thể thích nghi với môi trường, một số nhóm giữa nguyên cấu trúc cơ thể (vi khuẩn) nhưng tiến hóa theo hướng đa dạng hóa hình thức chuyển hóa vật chất

II Một số nghiên cứu thực nghiệm về tiến hoá lớn: hs đọc sgk

1 Thí nghiệm của Boras: (1988)

Ở tảo lục đơn bào Chlorelle vulgaris, chứng

minh quá trình tiến hoá từ đơn bào đến đa bào Nuôi tảo trong nhiều môi trường có chứa nhiều thiên địch chuyên ăn tảo Sau vài thế hệ trong môi trường xuất hiện các khối tb hình cầu, sau

100 thế hệ các khối tb hình cầu chiếm đa số Vậy dưới áp lực của CLTN, các tb liên kết lại

để tránh sự tiêu diệt của kẻ thù

2 Một số đột biến ở ruồi giấm làm đóng mở các

gen nhầm thời điểm, nhầm vị trí tạo các đặc điểm bất thường về hình thái như ruồi 4 cánh, ruồi có chân mọc trên đầu thay vì ăng ten

3 Sự phát triển xương sọ trong bào thai của

người và tinh tinh đều có hình dạng giống nhau nhưng tốc độ phát triển các phần của xương sọ thì khác nhau ở giai đoạn sau Ở tinh tinh, hộp

sọ phát triển chậm so với xương hàm nên tinh tinh trưởng thành có hộp sọ khác hẳn với xương sọ của người

4 Củng cố :

- Câu 3 SGK

- Một số câu trắc nghiệm

1/Một số loài trong quá trình tiến hóa lại tiêu giảm một số cơ quan thay vì tăng số lượng các cơ quan Nguyên nhân nào sau đây giải thích đúng về hiện tượng này?

A Do môi trường sống thay đổi đã tạo ra những đột biến mới

B Sự tiêu giảm cơ quan giúp sinh vật thích nghi tốt hơn

C Có xu hướng tiến hóa quay về dạng tổ tiên

D Tất cả các nguyên nhân nêu trên đều đúng

2/Tiến hóa lớn là:

a.Quá trình hình thành các nhóm phân loại như: loài, chi, họ, bộ, lớp, ngành

b Quá trình hình thành các nhóm phân loại trên loài như: chi, họ, bộ, lớp, ngành

c.Quá trình hình thành các nhóm phân loại như: Nòi, loài, chi, họ, bộ, lớp, ngành

d.Quá trình hình thành các nhóm phân loại như:loài phụ, loài chi, họ, bộ, lớp, ngành

3/Các nhóm loài khác nhau được phân thành các nhóm phân loại theo đúng thứ tự:

a chi  họ  lớp  bộ  ngành  giới b họ  chi  bộ lớp  ngành  giới

c chi  họ  bộ lớp  ngành  giới d chi  bộ  họ lớp  ngành giới

4/Kết quả của tiến hóa lớn là:

a Hình thành nòi mới b Hình thành thứ mới

c Hình thành loài mới d Hình thành các nhóm phân loại trên loài

5 Dặn dò : Trả lời các câu hỏi SGK và đọc trước bài 32