Tiết 33 Bài 33: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA SINH GIỚI QUACÁC ĐẠI ĐỊA CHẤT I.. Kiến thức: - Phân tích được mối quan hệ giữa điều kiện địa chất, khí hậu và các sinh vật điển hình qua các đại địa chấ
Trang 1Tiết 33 Bài 33: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA SINH GIỚI QUA
CÁC ĐẠI ĐỊA CHẤT
I Mục tiêu: học xong bài này, hs có khả năng:
1 Kiến thức:
- Phân tích được mối quan hệ giữa điều kiện địa chất, khí hậu và các sinh vật điển hình qua các đại địa chất: đại tiền Cambri, đại Cổ sinh, đại Trung sinh và đại Tân sinh (mức 2)
- Biết được một số hóa thạch điển hình trung gian giữa các ngành, các lớp chính trong giới Thực vật và Động vật (chuẩn)
- Hiểu được thế nào là hóa thạch và vai trò của bằng chứng hóa thạch trong nghiên cứu sự tiến hóa của sinh giới (mức 2)
- Trình bày được đặc điểm địa lí, khí hậu của Trái đất qua các kỉ địa chất và những đặc điểm của các loài sinh vật điển hình của các kỉ và đại địa chất (mức 2)
- Nêu được các nạn đại tuyệt chủng xảy ra trên Trái đất và ảnh hưởng của chúng đối với
sự tiến hóa của sinh giới (chuẩn)
2 Kỹ năng: Phát triển được năng lực tư duy lí thuyết cho hs
3 Giáo dục thái độ:
- Nâng cao nhận thức đúng đắn và khoa học về nguồn gốc phát sinh và tiến hóa của các loài
II Phương pháp:
III Phương tiện:
IV Trọng tâm:
V Tiến trình bài mới:
1 Kiểm tra bài cũ:
2 Đặt vấn đề:
3 Bài mới:
Hãy cho 1 số ví dụ về hóa thạch?
Vd: - Tê giác bảo tồn trong không
khí khô của hang động
- Kiến ở kỉ thứ 3 được bảo tồn trong
hổ phách
=> Hóa thạch Vậy hóa thạch là gì?
Quan sát hình nêu sự hình thành các
dạng hoá thạch?
I Hoá thạch và vai trò của các hoá thạch trong nghiên cứu liịchsử phát triển của sinh giới:
1 Hóa thạch là gì?
Là di tích của sinh vật để lại trong các lớp đất đá của vỏ trái đất
2 Sự hình thành hoá thạch
a Hóa thạch bằng đá:
Khi sinh vật chết, phần mềm của sinh vật bị phân huỷ bởi vi khuẩn, chỉ phần cứng như xương, vỏ đá vôi được giữ lại và hóa đá; hoặc khi phần mềm được phân huỷ sẽ tạo ra khoảng
Trang 2Hóa thạch đóng vai trò gì trong
nghiên cứu tiến hóa?
Có các phương pháp nào xác định
được tuổi của hóa thạch?
Hiện tượng trôi dạt lục địa là gì?
Cho vd.
Hiện tượng trôi dạt lục địa mang lại
hậu quả gì?
Trải qua bao nhiêu đại, cách đây bao
nhiêu năm, kéo dài bao nhiêu năm?
Trong mỗi đại, kỉ GV phát vấn HS
để thấy sự biến đổi địa chất, khí hậu
dẫn đến sự thay đổi sinh vật
Tại sao ở đại thái cổ mới xuất hiện
sinh vật nhân sơ cổ nhất?
Tại sao ở kỉ Silua cây có mạch xuất
hiện và động vật lên cạn?
Bò sát cổ bị tuyệt chủng vào kỉ
nào?
trống trong lớp đất, sau đó các chất khoáng như oxit silic…tới lắp đầy khoảng trống tạo thành sinh vật bằng đá giống sinh vật trước kia
b Hóa thạch khác:
Một số sinh vật khi chết được giữ nguyên vẹn trong băng với nhiệt độ thấp (voi ma mút…), hoặc được giữ nguyên vẹn trong hổ phách (kiến…)
3 Vai trò của nghiên cứu các hóa thạch
- Hóa thạch là bằng chứng trực tiếp để biết được lịch sử phát sinh, phát triển của sự sống
- Là dẫn liệu quý để nghiên cứu lịch sử vỏ trái đất
4 Phương pháp xác định tuổi hóa thạch: đọc sgk
II LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA SINH GIỚI QUA CÁC ĐẠI ĐỊA CHẤT:
1 Hiện tượng trôi dạt lục địa: đọc sgk
2 Sinh vật trong các đại địa chất:
Bảng 33 SGK
a Đại thái cổ:
- Hóa thạch SV nhân sơ cổ nhất
b Đại nguyên sinh:
- Hóa thạch SV nhân thực cổ nhất
- Hóa thạch đv cổ nhất
- ĐV không xương sống thấp ở biển, tảo
c Đại cổ sinh:
- Kỉ Cambri: phát sinh các ngành đv
- Kỉ Silua: cây có mạch và đv lên cạn
- Kỉ Đêvôn: phân hóa cá xương, xuất hiện lưỡng cư
- Kỉ Than đá: xuất hiện TV có hạt, bò sát…
- Kỉ Pecmi: phân hóa bò sát và côn trùng
d Đại trung sinh:
- Kỉ tam điệp: cá xương phát triển, phân hóa bò
sát cổ, xuất hiện chim và thú
- Kỉ jura: bò sát cổ ngự
- Kỉ phấn trắng: xuất hiện thực vật có hoa
e Đại tân sinh : (1,8 – 65 triệu năm)
- Kỉ đệ tam: phân hóa thú, chim, xuất hiện các
nhóm linh trưởng
Trang 3Gv cho hs đọc kết luận bảng sgk - Kỉ đệ tứ: thực vật và động vật giống ngày nay,
xuất hiện loài người
Kết luận:
- Trái đất trong quá trình hình thành và tồn tại luôn biến đổi gây nên những biến đổi mạnh mẽ
về sự phân bố của các loài trên trái đất, cũng như gây nên những vụ tuyệt chủng hàng loạt các loài.
- Sau mỗi lần tuyệt chủng hàng loạt, những sinh vật sống sót bước vào giai đoạn bùng nổ sự phát sinh các loài mới và chiếm lĩnh các ổ sinh thái còn trống.
4 Củng cố:
- Hoá thạch là gì? Kể các dạng hoá thạch?
- Kể trình tự các đại từ xưa đến nay? Các kỉ trong mỗi đại
5 Dặn dò:
- Học bài và trả lời câu hỏi sgk; Đọc bài 34