Mục tiêu : - Trình bày được khái niệm hệ sinh thái, nêu đựơc ví dụ về hệ sinh thái và phân tích vai trò của từng thành phần cấu trúc trong hệ sinh thái.. Nội dung bài mới: Hoạt động 1 :
Trang 1CHƯƠNG III: HỆ SINH THÁI, SINH QUYỂN VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
Tiết 48 - Bài 42: HỆ SINH THÁI
I Mục tiêu :
- Trình bày được khái niệm hệ sinh thái, nêu đựơc ví dụ về hệ sinh thái và phân tích vai trò của từng thành phần cấu trúc trong hệ sinh thái
- Phát triển được năng lực tư duy lí thuyết cho hs
II Phương tiện:
1 GV: GA, SGK ,SGV, hình minh họa, máy chiếu
IV Tiến trình bài học:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Diễn thế sinh thái là gì?
- Phân biệt các loại diễn thế sinh thái và ý nghĩa của việc nghiên cứu diễn thế?
2 Nội dung bài mới:
Hoạt động 1 :
Tìm hiểu khái niệm về hệ sinh thái
GV : Treo bức tranh phong cảnh có các
thành phần của hệ sinh thái và yêu cầu hs
quan sát và trả lời các câu hỏi sau
- Nêu các thành phần có trong bức tranh?
- Điểm giống nhau của các thành phần này?
- Vậy hệ sinh thái là gì?
- Nu ví dụ 1 hệ sinh thái xung quanh chúng
ta?
VD: HST Rừng nhiệt đới
Khí hậu vùng nhiệt đới nóng và ẩm, nên
rừng nhiệt đới quanh năm xanh tốt, rậm rạp,
I Khái niệm hệ sinh thái
- Hệ sinh thái bao gồm quần xã sinh vật và sinh cảnh
VD: HST ao hồ, đồng ruộng, rừng…
- Hệ sinh thái là một hệ thống sinh học hoàn chỉnh và tương đối ổn định nhờ các sv luôn tác động lẫn nhau và đồng thới tác động qua lại với các thành phần vô sinh Trong HST , trao đổi chất và năng lượng giữa các sinh vật trong nội bộ quần xã và giữa qx – sinh cảnh chúng biểu hiện chức năng của 1 tổ chức sống
II Các thành phấn cấu trúc của hệ sinh thái
Trang 2nhiều tầng tán Trong rừng, ánh sáng mặt
trời ít khi chiếu thẳng xuống đến mặt đất,
do đó độ ẩm không khí cao, tạo điều kiện
cho nhiều loài sâu bệnh phát triển
Sự phân tầng của rừng nhiệt đới là lớn nhất,
và ở đó có sự đa dạng sinh học cao nhất
Diện tích rừng giảm do khái thác làm tính
đa dạng sinh học bị giảm sút nhanh chóng
- Hãy dẫn chứng hệ sinh thái biểu hiện chức
năng của tổ chức sống
HS : Nghiên cứu, trả lời
GV : Kết luận, bổ sung
Hoạt động 2 :
Tìm hiểu về các thành phần cấu trúc hệ sinh
thái
GV : Yêu cầu hs nghiên cứu sgk ,quan sát
và trả lời các câu hỏi sau
- HST có cấu trúc gốm những thành phần
nào
- Dựa vào hình 42.1 SGK hãy trả lời câu
hỏi lệnh trong sgk?
- Thế nào là thành phần vô sinh và thành
phần hữu sinh? Thành phần vô sinh gồm
những yếu tố nào?
- Các yếu tố của thành phần hữu sinh
- Dựa vào yếu tố nào để phân ra các nhóm
sv
- Các nhóm sv này có mối quan hệ gì với
nhau
HS : Nghiên cứu, trả lời
GV : Kết luận, bổ sung
Hoạt động 3
Tìm hiểu về các kiểu hệ sinh thi trên trái đất
GV : Yêu cầu hs nghiên cứu sgk ,quan sát
và trả lời các câu hỏi sau
Gồm có 2 thành phần
1 Thành phần vô sinh (sinh cảnh):
+ Các yếu tố khí hậu + Các yếu tố thổ nhưỡng + Nước và xác sv trong môi trường
2 Thành phần hữu sinh (quần xã sv)
- Thực vật, động vật và vi sinh vật
- Tuỳ theo chức năng dinh dưỡng trong HST chúng được xếp thành 3 nhóm
+ Sinh vật sản xuất: … ( SGK) + Sinh vật tiêu thụ: … ( SGK) + Sinh vật phân giải: … ( SGK)
III Các kiểu hệ sinh thái trên trái đất
Gồm hệ sinh thái tự nhiên và hệ sinh thái nhân tạo:
1 Hệ sinh thái tự nhiên: gồm
a Trên cạn: … ( SGK)
b Dưới nước:
+ Nước mặn: … ( SGK) + Nước ngọt: … ( SGK)
2 Hệ sinh thái nhân tạo: … ( SGK)
Hệ sinh thái nhân tạo đóng góp vai trò hết sức quan trọng trong cuộc sống của con người vì vậy con người phải biết sử dụng và cải tạo 1 cách hợp lí
Trang 3- Ở mỗi nơi trên trái đất có những hệ sinh
thái rất khác nhau Vậy có những kiểu hệ
sinh thái nào trên trái đất?
- Hãy trả lời câu hỏi lệnh SGK
- Con người đã tác động như thế nào lên các
hệ sinh thái trên trái đất? Và chiều hướng
diễn biến của các hệ sinh thái ngày nay?
- Vậy thì ngay từ bây giờ chúng ta phải làm
gì dể bảo vệ môi trường trê trái đất này?
HS : Nghiên cứu, trả lời
GV : Kết luận, bổ sung : Nhấn mạnh ý thức
bảo vệ môi trường cho học sinh
4 Củng cố: Nêu một vài điểm chính trong bài học cần nắm
- Tại sao nói hệ sinh thái biểu hiện chức năng của một tổ chức sống?
- Hệ sinh thái tự nhiên và nhân tạo có gì giống và khác nhau?
5 Hướng dẫn về nhà
- Đọc phần in nghiêng
- Trả lời câu hỏi và làm bài tập SGK.