HỆ SINH THÁI, SINH QUYỂN VÀ SINH THÁI HỌC VỚI QUẢN LÍ TÀINGUYÊN THIÊN NHIÊN Tiết: 45.. Kiến thức: - Khái niệm về hệ sinh thái, nêu được thành phần cấu trúc và mối quan hệ của chúng tro
Trang 1Chương IV HỆ SINH THÁI, SINH QUYỂN VÀ SINH THÁI HỌC VỚI QUẢN LÍ TÀI
NGUYÊN THIÊN NHIÊN
Tiết: 45 Bài 42 HỆ SINH THÁI
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Khái niệm về hệ sinh thái, nêu được thành phần cấu trúc và mối quan hệ của chúng trong hệ sinh thái
- Nêu được cơ sở khoa học của việc khai thác tài nguyên một cách hợp lí và bảo vệ moi trường cho phát triển bền vững
- Mô tả khái niệm và các dạng chu trình sinh địa hoá nguyên nhân làm cho vật chất quay vòng, via trò của các chuỗi, xích thức ăn trong chu trình sinh địa hóa, nâng coa ý thức bảo
vệ môi trường
2 Kĩ năng:
- Rèn HS kĩ năng phân tích, nhận biết, so sánh, tổng hợp về các kiến thức
3 Giáo dục:
- Vận dụng những kiến thức của bài học giải thích các vấn dề có liên quan trong sản xuất nông nghiệp và bảo vệ môi trường
II Phương tiện:
- Hình: sgk
- Thiết bị dạy học: máy chiếu, tranh ảnh
III Phương pháp:
- Vấn đáp
- Nghiên cứu SGK (kênh hình)
IV Tiến trình:
1 ổ định tổ chức:
- Kiểm tra sĩ số và nhắc nhở giữ trật tự:
2 KTBC:
3 Bài mới :
Gv: cho vd về 1 cái ao ở nhà em
Em hãy kể tên các quần thể sinh vật mà em
biết ?
- Hs: thực vật, động vật, vsv, … , môi trường
- Gv: diễn giảng và yêu cầu hs cho biết hst là
gì?
Tại sao hst là 1 hệ động lực mở?
GV: em hãy cho biết trong vd trên, đâu là
sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ, sv phân
giải?
I Khái niệm.
Hst là tập hợp của qx sv với môi trường vô sinh của nó, trong đó, các sv tương tác với nhau và với môi trường để tạo nên các chu trình sinh địa hoá và sư biến đổi năng lượng Hst là 1 hệ động lực mở, tự điều chỉnh Nó được xemlà 1 đơn vị cấu trúc hoàn chỉnh của
tự nhiên
II Các thành phần cấu trúc của hệ sinh thái.
- Sv sản xuất: là sv có khả năng quan hợp và hoá tổng hợp tạo nên các chất
- sv tiêu thụ gồm các loài đv ăn tv, ăn mùn bã
Trang 2Thế nào là sv sx? Sv tiêu thụ, sv phân giải?
=> hs trình bài và ghi vào
-GV: quan sát hình 60sgk cho hs thảo luận
đôi 2p : mô tả lại quá trình năng lượng truyền
qua các sv cấu trúc ở trên?
-GV: kết luận bổ sung lại
Hst hang động hoặc dưới biể sâu có phải là
hst hoàn chỉnh ko?tại sao?
-HS: ko vì thiếu svsx
-GV: có mấy kiểu hst?
-Hs: 2 kiểu: hst tự nhiên và hst nhân tạo
- Gv:yêu cầu cho hs thảo luận nhóm:
+Hãy cho vd về hst tự nhiên và hst nhân tạo
+Phân biệt hst tự nhiên và hst nhân tạo
-Gv: bổ sung Nhắc nhở hs hãy bảo vệ tốt hst
xung quanh chúng ta để nó ngày càng phát
triển, hạn chế ô nhiễm môi trường là tổn hại
đến hst
- Trình bày dòng năng lượng trong HST?
- Trình bày chu trình các chất hóa học trong
HST?
- Có mấy nhóm chu trình sinh địa hoá? Nêu
đđ của mỗi nhóm
- nitrát được hình thành bằng con đường nào?
nêu con đường quan trọng nhất
- Trình bày chu trình nitơ?
- Để cải tạo đất nghèo đạm, người ta thường
dùng những cây nào đầu tiên? vì sao?
- Photpho tham gia vào chu trình dười dạng
nào?
và đv ăn thịt
- Sv phân giải là các vsv phân huỷ các chất + Chất vô cơ: nước, CO2, O2, nitơ,
+ Chất hữu cơ: prôtêin, lipit, vitamin … + Các yếu tố khí hậu: ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm……
III Các kiểu hệ sinh thái
1 HST tự nhiên:
được hình thành bằng các qui luật tự nhiên rất
đa dạng như: hst ao hồ, hoang mạc, rừng mưa nhiệt đới
2 Hst nhân tạo:
do chính con người tạo ra
vd: hst bể cá cảnh, hồ chứa, đô thị, đồng ruộng
tăng gây hiệu ứng nhà kính và nhiều thiên tai trên trái đất
VII.Chu trình nitơ
- Bằng con đường vật lí, hóa học và sinh học, nitơ kết hợp với ôxi và hidrô tạo nên gốc NH4+
và NO3- cung cấp cho đất, nước
- NH4+ và NO3- được TV hấp thụ, ĐV ăn TV
- Sự phân giải các chất chứa nitơ nhờ vào các nhóm VK khác nhau
VIII chu trình phơtpho
Photpho tham gia vào chu trình các chất lắng đọng dưới dạng khởi đầu là photphat hoà tan (
PO43-)
- Sau khi tham gia vào chu trình , phần lớn photpho lắng đọng xuống đáy biển sâu, tạm thời thoát khỏi chu trình
Trang 3- Mô tả chu trình photpho?
4 Củng cố
bằng câu hỏi trắc nghiệm:
Câu 1: HST được coi là hệ thống mở bởi vì:
a số lượng sv trong hst luôn biến động
b gồm các quần xã có khả năng tự cb ko chịu tác động của yếu tố bên ngoài
c có sự trao đổi vật cấht và năng lượng trong nội bộ quần xã và giữa quần xã với sinh cảnh
d con người tác động làm biến đổi hst Câu 2: tổ chức nào sau đây là hst
a các loài tv ở ao hồ c các loài cá trong hồ
b hồ nuôi cá nước ngọt d cả a b, c Câu 3: những sv nào thuộc nhón svsx ở ao hồ?
a tv thuỷ sinh b trung roi và trùng đế giầy
c các loài cá giáp xác d các loài lưỡng cư ven hồ Câu 4: ts trái đất được coi là hst lớn nhất?
a vì nó bao gồm tất cả các qxsv trên nó và là nơi sống của chúng
b vì thành phần các loài sv trên nó là lớn nhất
c vì cho đến hiện nay các hành tinh khác chưa phát hiện có sự sống
d vì nó bao gồm tất cả các hst của 5 châu cộng lại
5 BTVN:
- Học bài và chuẩn bị bài