Nêu được các nội dung chủ yếu của chu trình cacbon, nitơ, nước - Nêu được khái niệm sinh quyển, các khu sinh học trong sinh quyển và lấy ví dụ minh họa các khu sinh học đĩ.. Hoạt động 1
Trang 1Giáo án sinh học 12 – Cơ bản
Tiết 50 - Bài 44: CHU TRÌNH SINH ĐỊA HỐ VÀ SINH
QUYỂN
I Mục tiêu
- Nêu khái niệm niệm khái quát về chu trình sinh địa hố Nêu được các nội dung chủ yếu của chu trình cacbon, nitơ, nước
- Nêu được khái niệm sinh quyển, các khu sinh học trong sinh quyển và lấy ví dụ minh họa các khu sinh học đĩ
- Giải thích được nguyên nhân của một số hoạt động gây ơ nhiễm mơi trường, từ đĩ nâng cao ý thức bảo vệ mơi trường thiên nhiên
Phát triển được năng lực tư duy lí thuyết cho hs yêu thích nghiên cứu về sinh thái học cĩ ý thức
bảo vệ mơi trường sống
II Phương tiện:
1 GV: GA, SGK ,SGV
2 HS : chuẩn bị bài trước.
III Tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra bài cũ:
Thế nào là chuỗi và lưới thức ăn? Cho ví dụ minh họa về 2 loại chuỗi thức ăn
2 Nội dung bài mới:
Các quần thể sinh vật trong mơi trường cĩ những mối quan hệ nào?
Hoạt động 1
Tiềm hiểu về trao đổi chất qua chu trình
GV: Yêu cầu hs nghiên cứu SGK và trả lời
các câu hỏi sau
- Vịng bên ngồi thể hiện điều gì?
- Vịng bên trong thể hiện điều gì?
- Trao đổi vật chất giữa qx và mơi trường
vô sinh được thực hiện qua quá trình
nào?
HS : Nghiên cứu, trả lời
GV : Kết luận, bổ sung
Hoạt động 2
Tiềm hiểu về một số chu trình sinh địa hĩa
GV: Yêu cầu hs nghiên cứu SGK và trả lời
các câu hỏi sau
- Theo chiều mũi tên trên hình 44.1 hãy giải
thích một cách khái quát sự trao đổi vật chất
trong quần xã và chu trình sinh địa hố
- Chu trình sinh địa hố là gì? bao gồm các
thành phần nào?
- Dạng cacbon đi vào chu trình là gì?
- Bằng những con đường nào cacbon đã đi
I- Trao đổi vật chất qua chu trình sinh địa hĩa
- Chu trình sinh địa hố là chu trình trao đổi các chất trong tự nhiên
- Một chu trình sinh địa hố gồm cĩ các phần: tổng hợp các chất, tuần hồn vật chất trong tự nhiên, phân giải và lắng đọng một phần vật chất trong đất, nước
II- Một số chu trình sinh địa hố
1 Chu trình cacbon
- Cacbon đi vào chu trình dưới dạng cabon điơxit (CO2)
- TV lấy CO2 để tạo ra chất hữu cơ đầu tiên thơng qua QH
- khi sử dụng và phân hủy các hợp chất chứa cacbon, SV trả lại CO2 và nước cho mơi trường
- Nồng độ khí CO2 trong bầu khí quyển đang tăng gây thêm nhiều thiên tai trên trái đất
2 Chu trình nitơ
- TV hấp thụ nitơ dưới dạng muối amơn (NH4+) và nitrat (NO3-)
Trang 2Giáo án sinh học 12 – Cơ bản
từ môi trường ngoài vào cơ thể SV, trao đổi
vật chất trong QX và trở lại MT không khí
và môi trường đất?
- Có phải lượng cacbon trong QX được trao
đổi liên tục theo vòng tuần hoàn kín hay
không? vì sao?
- Nguyên nhân gây nên hiệu ứng nhà kính?
- TV hấp thụ nitơ dưới dạng nào?
- Mô tả ngắn gọn sự trao đổi nitơ trong tự
nhiên?
- Lượng nitơ được tổng hợp từ con đường
nào là lớn nhất?
- Hãy nêu một số biện pháp sinh học làm
tăng hàm lượng đạm trong đất để năng cao
năng suất cây trồng và cải tạo đất?
- Nêu nội dung chủ yếu của chu trình nước?
- Nêu các biện pháp bảo vệ nguồn nước?
- Sự hồn chỉnh của hệ sinh thái thể hiện ở
điểm nào?
HS : Nghiên cứu, trả lời
GV : Kết luận, bổ sung
Hoạt động 3
Tiềm hiểu về sinh quyển
GV: Yu cầu hs nghin cứu SGK v trả lời các
câu hỏi sau
- Sinh quyển là gì?
- Nêu tên và đặc điểm của các khu sinh học
trong sinh quyển?
- Làm thế nào để bảo vệ được sinh quyển?
HS : Nghin cứu, trả lời
GV : Kết luận, bổ sung
- Các muồi trên được hình thành trong tự nhiên bằng con đường vật lí, hóa học và sinh học
- Nitơ từ xác SV trở lại môi trường đất, nước thông qua hoạt động phân giải chất hữu cơ của
VK, nấm, …
- Hoạt động phản nitrat của VK trả lại một lượng nitơ phân tử cho đất, nước và bầu khí quyển
3 Chu trình nước
- Nước mưa rơi xuống đất, một phần thấm xuống các mạch nước ngầm, một phần tích lũy trong sông, suối, ao, hồ, …
- Nước mưa trở lại bầu khí quyển dưới dạng nước thông qua hoạt động thoát hơi nước của lá cây và bốc hơi nước trên mặt đất
III- Sinh quyển
1 Khái niệm sinh quyển
SQ là toàn bộ SV sống trong các lớp đất, nước và không khí của TĐ
2 Các khu sinh học trong sinh quyển
- Khu sinh học trên cạn: đồng rêu đới lạnh, rừng thông phương Bắc, rừng rũng lá ôn đới …
- khu sinh học nước ngọt: khu nước đứng ( đầm,hồ,ao, ), khu nước chảy ( sông suối)
- Khu sinh học biển:
+ theo chiều thẳng đứng: SV nổi, ĐV đáy + theo chiều ngang:vùng ven bờ,vùng khơi
3 Cũng cố và hướng dẫn về nhà :
- Nêu khái niệm về chu trình sinh địahoá, chu trình cacbon, chu trình nitơ, chu trình nước trong
tự nhiên
- Những nguyên nhân làm cho nồng độ khí co2 trong bầu khí quyển tăng? Nêu hậu quả và cách hạn chế
- Nêu các biện pháp sh để nâng cao hàm lượng đạm trong đất nhằm cải tạo và nâng cao nx cây trồng